Thiên 3 — Bàn về sáu mươi Giáp Tý (phần dưới)

 Quyển 2

 Bàn về Lục thập Giáp Tý (sáu mươi cặp ghép một thiên can với một địa chi, từ Giáp Tý đến Quý Hợi, dùng để ghi năm, tháng, ngày, giờ), phần dưới

 【Giải tính chất của sáu mươi Giáp Tý】 (mỗi cặp kèm hành theo nạp âm — cách gán mỗi cặp can chi vào một trong năm hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ)

 Giáp Tý: Kim

 Là vật báu.

 Ưa đất vượng (nơi đang mạnh nhất) của Kim, Mộc.

 Ất Sửu: Kim

 Là quặng thô.

 Ưa Hỏa, và tháng, giờ thuộc phương nam.

 Bính Dần: Hỏa

 Là than trong lò; ưa mùa đông và Mộc.

 Đinh Mão: Hỏa

 Là khói lò.

 Ưa đất Tốn (quẻ Tốn, ứng hướng đông nam) và mùa thu, đông.

 Mậu Thìn: Mộc

 Là cây gỗ vô dụng ở chốn núi rừng, đồng hoang.

 Ưa Thủy.

 Kỷ Tỵ: Mộc

 Là hoa cỏ đầu núi.

 Ưa mùa xuân và mùa thu.

 Canh Ngọ: Thổ

 Là cục đất khô bên đường.

 Ưa Thủy và mùa xuân.

 Tân Mùi: Thổ

 Chứa muôn hạt, chờ mùa thu chín.

 Ưa mùa xuân và mùa thu.

 Nhâm Thân: Kim

 Là giáo, kích, dao lớn.

 Ưa Tý, Ngọ, Mão, Dậu (bốn địa chi ứng bốn hướng chính bắc, nam, đông, tây).

 Quý Dậu: Kim

 Là dùi, đục bằng kim loại.

 Ưa Mộc và Dần, Mão.

 Giáp Tuất: Hỏa

 Là chỗ lửa ngủ (lửa ủ).

 Ưa mùa xuân và mùa hạ.

 Ất Hợi: Hỏa

 Là hơi nóng của lửa.

 Ưa Thổ và mùa hạ.

 Bính Tý: Thủy

 Là sông hồ.

 Ưa Mộc và Thổ.

 Đinh Sửu: Thủy

 Là chỗ nước không chảy mà trong vắt.

 Ưa Kim và mùa hạ.

 Mậu Dần: Thổ

 Là đê, gò, thành quách.

 Ưa Thủy và Hỏa.

 Kỷ Mão: Thổ

 Là thành vỡ, đê hỏng.

 Ưa Thân, Dậu và Hỏa.

 Canh Thìn: Kim

 Là thiếc, sáp.

 Ưa mùa thu và Mộc yếu.

 Tân Tỵ: Kim

 Là kim loại mới sinh, lẫn cát đá.

 Ưa Hỏa và mùa thu.

 Nhâm Ngọ: Mộc

 Là thân, đốt cây dương liễu.

 Ưa mùa xuân, hạ.

 Quý Mùi: Mộc

 Là rễ dương liễu.

 Ưa mùa đông và Thủy, cũng hợp mùa xuân.

 Giáp Thân: Thủy

 Là suối nước ngọt.

 Ưa mùa xuân và mùa hạ.

 Ất Dậu: Thủy

 Là nước khe tối.

 Ưa phương đông và phương nam.

 Bính Tuất: Thổ

 Là gò đống.

 Ưa mùa xuân, hạ và Thủy.

 Đinh Hợi: Thổ

 Là đồng bằng.

 Ưa Hỏa và Mộc.

 Mậu Tý: Hỏa

 Là sấm.

 Ưa Thủy và mùa xuân, hạ; được Thổ thì thần diệu.

 Kỷ Sửu: Hỏa

 Là chớp.

 Ưa Thủy và mùa xuân, hạ; được Thổ thì tối đi.

 Canh Dần: Mộc

 Là thân, đốt cây tùng bách.

 Ưa mùa thu, đông.

 Tân Mão: Mộc

 Là rễ tùng bách.

 Ưa Thủy, Thổ và hợp mùa xuân.

 Nhâm Thìn: Thủy

 Là nước của rồng.

 Ưa sấm chớp và mùa xuân, hạ.

 Quý Tỵ: Thủy

 Là nước đã ngừng chảy (?), dồn vào biển.

 Ưa Hợi, Tý thì biến hóa.

 Giáp Ngọ: Kim

 Là vàng ròng trăm lần luyện.

 (Ưa) mùa hạ, Thủy, Mộc, Thổ (?).

 Ất Mùi: Kim

 Là kim loại còn sót trong than lò.

 Ưa lửa lớn và Thổ.

 Bính Thân: Hỏa

 Là lửa đốt đồng cỏ tranh trắng.

 Ưa mùa thu, đông và Mộc.

 Đinh Dậu: Hỏa

 Là chốn thiêng của quỷ thần, là lửa không có hình.

 Ưa Thìn, Tuất, Sửu, Mùi.

 Mậu Tuất: Mộc

 Là cỏ ngải khô.

 Ưa Hỏa và mùa xuân, hạ.

 Kỷ Hợi: Mộc

 Là ngải non (?).

 Ưa Thủy và mùa xuân, hạ.

 Canh Tý: Thổ

 Là đất rỗng bên trong, tức nhà cửa.

 Ưa Mộc, Kim và Thổ.

 Tân Sửu: Thổ

 Là mồ mả.

 Ưa Mộc, Hỏa và mùa xuân.

 Nhâm Dần: Kim

 Là kim loại làm đồ trang sức.

 Ưa Mộc và lửa nhỏ.

 Quý Mão: Kim

 Là nút đồng, chuông nhỏ, mõ đồng (?).

 Ưa lửa mạnh và mùa thu.

 Giáp Thìn: Hỏa

 Là cây đèn.

 Ưa ban đêm và Thủy, ghét ban ngày.

 Ất Tỵ: Hỏa

 Là ánh đèn.

 Như trên, càng ưa Thân, Dậu và mùa thu.

 Bính Ngọ: Thủy

 Là vầng trăng.

 Ưa ban đêm và lúc Kim, Thủy vượng.

 Đinh Mùi: Thủy

 Là ánh trăng.

 Như trên.

 Mậu Thân: Thổ

 Là ruộng đất mùa thu.

 Ưa Thân, Dậu và Hỏa.

 Kỷ Dậu: Thổ

 Là lúa má mùa thu.

 Ưa Thân, Dậu và mùa đông.

 Canh Tuất: Kim

 Là phần còn lại của dao kiếm.

 Ưa lửa nhỏ và Mộc.

 Tân Hợi: Kim

 Là chuông, vạc, vật báu.

 Ưa Mộc và đất lớn.

 Nhâm Tý: Mộc

 Là cây bị hại vì nhiều nước.

 Ưa Hỏa, Thổ và mùa hạ.

 Quý Sửu: Mộc

 Là cây bị hại vì ít nước.

 Ưa Kim, Thủy và mùa xuân.

 Giáp Dần: Thủy

 Là mưa.

 Ưa mùa hạ và Hỏa.

 Ất Mão: Thủy

 Là sương mù.

 Ưa Thủy và Hỏa.

 Bính Thìn: Thổ

 Là bờ đê.

 Ưa Kim và Mộc.

 Đinh Tỵ: Thổ

 Là đất lầy ẩm.

 Ưa Hỏa và phương tây bắc.

 Mậu Ngọ: Hỏa

 Là vầng mặt trời; mùa hạ người ta sợ, mùa đông người ta yêu.

 Kỵ Mậu Tý, Kỷ Sửu, Giáp Dần, Ất Mão.

 Kỷ Mùi: Hỏa

 Là ánh trăng (?).

 Kỵ ban đêm, cũng sợ bốn mùa (?).

 Canh Thìn (?): Mộc

 Là hoa lựu.

 Ưa mùa hạ, không hợp mùa thu, đông.

 Tân Dậu: Mộc

 Là hạt lựu.

 Ưa mùa thu và mùa hạ.

 Nhâm Tuất: Thủy

 Là biển.

 Ưa mùa xuân, hạ và Mộc.

 Quý Hợi: Thủy

 Là trăm sông.

 Ưa Kim, Thổ, Hỏa.

 Sáu mươi Giáp Tý kể trên: cái thịnh lớn thì kỵ biến thành nhỏ yếu; cái nhỏ yếu thì muốn biến thành thịnh lớn. Ví như trước nghèo hèn sau giàu sang thì vinh hoa; trước giàu sang sau nghèo hèn thì nhục nhã. Không thể vì trước nghèo hèn mà không bàn đến giàu sang về sau; cũng không thể vì trước giàu sang mà không bàn đến nghèo hèn về sau.

 Vả như năm sinh thuộc Mộc, giả sử là Canh Dần, Tân Mão, thì biết là Mộc thịnh lớn. Nếu ở ngày, tháng, giờ, thai (tháng thụ thai, tính lùi khoảng mười tháng trước tháng sinh, cũng được xét như một phần của lá số) không gặp Mộc khác thì luận là gỗ tùng bách. Vạn nhất ở tháng, ngày, giờ, thai gặp gỗ dương liễu hoặc gỗ cây lựu thì phải bỏ lớn theo nhỏ, không luận là tùng bách nữa. Người sinh năm Nhâm Ngọ, Quý Mùi thì biết là Mộc nhỏ yếu. Nếu ở tháng, ngày, giờ, thai không gặp Mộc khác thì luận là dương liễu; vạn nhất ở tháng, ngày, giờ, thai gặp gỗ tùng bách hoặc gỗ rừng lớn thì bỏ nhỏ luận lớn, không thể luận là dương liễu.

 Cho đến người sinh năm Lửa trên trời, Vàng mũi kiếm, Nước biển lớn, Đất đường trạm lớn, mà ở tháng, ngày, giờ, thai gặp vị khác có nạp âm cùng hành nhưng nhỏ yếu; lại như người sinh năm Lửa ngọn đèn, Vàng lá mỏng, Nước giếng suối, Đất trong cát, mà ở tháng, ngày, giờ, thai gặp vị khác có nạp âm cùng hành nhưng thịnh lớn; hoặc là dẫn từ phàm vào thánh, hoặc là trước nặng sau nhẹ, đều nên theo chỗ biến đổi mà luận, không thể câu nệ một đầu. (Theo sách "Quảng lục")

 【Giải lệ lành dữ của sáu mươi Giáp Tý】

 Giáp Tý

 Tiến thần (sao chủ tiến lên thuận lợi), Hỷ thần (thần vui mừng, chủ việc mừng), Phúc tinh (sao phúc, chủ phúc lộc).

 Bình đầu (sát dựa vào hình chữ: can chi có nét ngang phẳng trên đầu, chủ khắc hại, không lành), Huyền châm (sát dựa vào hình chữ có nét sổ thẳng như cây kim treo, chủ tai nạn dao kim, thương tích), Phá tự (sát dựa vào hình chữ như bị tách vỡ, chủ hao tổn, đổ vỡ).

 Ất Sửu

 Phúc tinh, Hoa cái (sao chủ sự thanh cao, cô độc, giỏi nghệ thuật, gần tôn giáo; nghĩa gốc là cái lọng hoa che trên đầu), Chính ấn (sao Ấn ở đúng vị trí chính, chủ quyền chức, được che chở).

 Khúc cước (sát dựa vào hình chữ có nét chân cong, chủ chân tay tật hoặc đời gian truân), Khuyết tự (sát dựa vào hình chữ có chỗ hở khuyết, chủ thiếu thốn, khuyết hãm).

 Bính Dần

 Phúc tinh, Lộc hình (lộc gặp hình — bổng lộc bị hình phạt, tổn hại).

 Bình đầu, Lung á (sát chủ tật điếc, câm).

 Đinh Mão

 Bình đầu, Tiệt lộ (sát "chặn đường", chủ việc bị ngăn trở giữa chừng).

 Huyền châm.

 Mậu Thìn

 Lộc khố (kho lộc, chủ tích trữ bổng lộc), Hoa cái, Thủy lộc (lộc của hành Thủy), Mã (sao Dịch mã, chủ việc đi xa, đổi dời, thăng tiến).

 Khố (kho, nơi hành thu về cất giấu), Bổng họa (ôm họa) (?), Phục thần (thần ẩn nấp, chủ việc bị che lấp, hại ngầm), Bình đầu.

 Kỷ Tỵ

 Lộc khố, Bát chuyên (tám ngày can chi cùng một khí, chủ tính dâm dật).

 Khuyết tự, Khúc cước.

 Canh Ngọ

 Phúc tinh, Quan quý (sao chức quan sang trọng), Tiệt lộ.

 Bổng họa, Huyền châm.

 Tân Mùi

 Hoa cái, Huyền châm.

 Phá tự.

 Nhâm Thân

 Bình đầu, Đại bại (sát chủ thất bại, hao tán lớn), Phương hại (sát chủ khắc hại người thân).

 Lung á, Phá tự, Huyền châm.

 Quý Dậu

 Phục thần, Phá tự.

 Lung á.

 Giáp Tuất

 Chính ấn, Hoa cái, Bình đầu.

 Huyền châm, Phá tự, Bổng trượng (sát chủ bị đòn roi, gậy gộc, hình phạt).

 Ất Hợi

 Thiên đức (sao đức của trời, chủ hóa giải tai họa, gặp dữ hóa lành).

 Khúc cước.

 Bính Tý

 Phúc tinh, Quan quý, Bình đầu.

 Lung á, Giao thần (tên một thần sát, chủ sự giao tranh, giao hội) (?), Phi nhận (sát "lưỡi dao bay", chủ tai nạn binh khí, thương tích).

 Đinh Sửu

 Hoa cái, Thoái thần (thần lui lại, chủ việc thụt lùi, sa sút), Bình đầu.

 Phi nhận, Khuyết tự.

 Mậu Dần

 Phục thần, Bổng trượng.

 Lung á.

 Kỷ Mão

 Tiến thần, Đoản yểu (sát chủ chết sớm), Cửu xú (chín cặp can chi xấu, chủ chuyện xấu hổ, tai tiếng).

 Khuyết tự, Khúc cước, Huyền châm.

 Canh Thìn

 Hoa cái, Đại bại.

 Bổng trượng, Bình đầu.

 Tân Tỵ

 Thiên đức, Phúc tinh, Quan quý, Tiệt lộ.

 Đại bại, Huyền châm, Khúc cước.

 Nhâm Ngọ

 Quan quý, Cửu xú, Phi nhận.

 Bình đầu, Lung á, Huyền châm.

 Quý Mùi

 Chính ấn, Hoa cái, Đoản yểu.

 Phục thần, Phi nhận, Phá tự.

 Giáp Thân

 Phá lộc mã (lộc và mã đều bị phá), Tiệt lộ, Bình đầu.

 Phá tự, Huyền châm.

 Ất Dậu

 Phá lộc (lộc bị phá), Đoản yểu, Cửu xú.

 Khúc cước, Phá tự, Lung á.

 Bính Tuất

 Thiên đức, Hoa cái, Bình đầu.

 Lung á, Bổng trượng.

 Đinh Hợi

 Thiên Ất (sao quý nhân bậc nhất, chủ được người sang giúp đỡ), Phúc tinh, Quan quý.

 Đức hợp (hợp với sao Thiên đức, cũng chủ điềm lành), Bình đầu.

 Mậu Tý

 Phục thần, Đoản yểu, Cửu xú.

 Trượng hình (sát chủ hình phạt đánh gậy), Phi nhận.

 Kỷ Sửu

 Hoa cái, Đại bại, Phi nhận.

 Khúc cước, Khuyết tự.

 Canh Dần

 Phá lộc mã, Tương hình (hình phạt lẫn nhau).

 Trượng hình, Lung á.

 Tân Mão

 Phá lộc, Giao thần.

 Cửu xú, Huyền châm.

 Nhâm Thìn

 Chính ấn, Thiên đức, Thủy lộc mã khố (kho lộc và mã của hành Thủy).

 Thoái thần, Bình đầu, Lung á.

 Quý Tỵ

 Thiên Ất, Quan quý, Đức hợp.

 Phục mã (sao Mã nằm ẩn, không phát được), Phá tự, Khúc cước.

 Giáp Ngọ

 Tiến thần, Đức hợp, Bình đầu.

 Phá tự, Huyền châm.

 Ất Mùi

 Hoa cái, Tiệt lộ.

 Khúc cước, Phá tự.

 Bính Thân

 Bình đầu, Lung á, Đại bại.

 Phá tự, Huyền châm.

 Đinh Dậu

 Thiên Ất, Hỷ thần, Bình đầu.

 Phá tự, Lung á, Đại bại.

 Mậu Tuất

 Hoa cái, Đại bại, Bát chuyên.

 Trượng hình, Tiệt lộ.

 Kỷ Hợi

 Khuyết tự.

 Khúc cước.

 Canh Tý

 Đức hợp.

 Trượng hình.

 Tân Sửu

 Hoa cái, Huyền châm.

 Khuyết tự.

 Nhâm Dần

 Tiệt lộ, Bình đầu.

 Lung á.

 Quý Mão

 Quý nhân (sao người sang giúp đỡ), Phá tự.

 Huyền châm.

 Giáp Thìn

 Hoa cái, Đại bại, Bình đầu.

 Phá tự, Huyền châm.

 Ất Tỵ

 Chính lộc mã (lộc và mã ở đúng vị trí chính), Đại bại.

 Khúc cước, Khuyết tự.

 Bính Ngọ

 Hỷ thần, Dương nhận (vị trí khí quá vượng ngay sau Lộc, ví như lưỡi dao sắc, chủ tính cứng rắn, tai nạn máu me), Giao thần.

 Bình đầu, Lung á, Huyền châm.

 Đinh Mùi

 Hoa cái, Dương nhận, Thoái thần.

 Bát chuyên, Bình đầu, Phá tự.

 Mậu Thân

 Phúc tinh, Phục mã, Trượng hình.

 Phá tự, Huyền châm.

 Kỷ Dậu

 Tiến thần, Tiệt lộ, Cửu xú, Khuyết tự.

 Khúc cước, Phá tự.

 Canh Tuất

 Hoa cái.

 Trượng hình.

 Tân Hợi

 Chính lộc mã.

 Huyền châm.

 Nhâm Tý

 Dương nhận, Cửu xú.

 Bình đầu.

 Quý Sửu

 Hoa cái, Phúc tinh, Bát chuyên.

 Phá tự, Khuyết tự, Dương nhận.

 Giáp Dần

 Chính lộc mã, Phúc tinh, Bát chuyên, Bình đầu.

 Phá tự, Huyền châm, Lung á.

 Ất Mão

 Kiến lộc (lộc nằm ngay ở chi đi kèm can của mình), Hỷ thần, Bát chuyên.

 Cửu xú, Khúc cước, Huyền châm.

 Bính Thìn

 Lộc khố, Chính ấn, Hoa cái.

 Tiệt lộ, Bình đầu, Lung á.

 Đinh Tỵ

 Lộc khố, Bình đầu.

 Khuyết tự, Khúc cước.

 Mậu Ngọ

 Phục thần, Dương nhận, Cửu xú.

 Bổng trượng, Huyền châm.

 Kỷ Mùi

 Phúc tinh, Hoa cái, Dương nhận.

 Khuyết tự, Khúc cước, Phá tự.

 Canh Thân

 Kiến lộc mã (lộc và mã đều nằm ngay ở chi của mình), Bát chuyên, Trượng hình.

 Phá tự, Huyền châm.

 Tân Dậu

 Kiến lộc, Giao thần, Cửu xú, Bát chuyên.

 Huyền châm, Phá tự, Lung á.

 Nhâm Tuất

 Hoa cái, Thoái thần, Bình đầu.

 Lung á, Trượng hình.

 Quý Hợi

 Phục mã, Đại bại, Phá tự, Tiệt lộ.

 (Các mục trên) theo cả sách "Kim thư mệnh quyết".

 Đất Bính Tuất phúc dày thịnh, vì lửa dồn tụ ở đây. Kỷ Mùi, Canh Thìn, Mậu Thìn, Đinh Sửu cũng cùng nghĩa ấy.

 Kỷ Mùi là Hỏa, trong Mùi có Mộc ở mộ (Mộ: giai đoạn hành vào mồ, thu tàng; Mộc sinh Hỏa nên là cha mẹ của Hỏa). Canh Thìn là Kim, trong Thìn có Thổ ở mộ. Mậu Thìn là Mộc, trong Thìn có Thủy ở mộ. Đinh Sửu là Thủy, trong Sửu có Kim ở mộ. Đều là khí của cha mẹ, mỗi cái có chỗ nuôi dưỡng.

 "Tam mệnh toản cục" nói: Năm vị này phúc mạnh lộc dày, vì sao? Thìn là kho của Thủy, Mộc nhờ đó mà thành khí; bốn vị kia theo đó mà suy. Những vị trên dù có quỷ (hành khắc mình) làm hại cũng không thành hại, vì khí thịnh. Lý Hư Trung (nhà mệnh học đời Đường) nói: Bính Tuất càng khác thường, vì Tuất lại là bản vị của Thổ nên càng vượng thịnh.

 Ất Tỵ, Mậu Ngọ là lửa rất nóng. Sinh thu, đông thì làm đức, tốt; sinh xuân, hạ thì làm hình, xấu. Nếu giữa mùa hạ mà nóng dữ bùng lên một lần thì liền khô kiệt, rốt cuộc tự thiêu mà thành lỗi.

 Ất Tỵ là lửa ở Lâm quan (giai đoạn thứ tư trong vòng mười hai giai đoạn sống của mỗi hành — Trường sinh, Mộc dục, Quan đới, Lâm quan, Đế vượng, Suy, Bệnh, Tử, Mộ, Tuyệt, Thai, Dưỡng — ví như người trưởng thành ra làm quan, sức đang lên mạnh), trên có một Mộc (can Ất) sinh cho, khí bốc mạnh. Mậu Ngọ là lửa tự vượng (tự ở đúng chỗ mạnh nhất của mình). Nếu sinh thu, đông thì là khí ấm áp, là đức giúp vật. Nếu sinh xuân, hạ thì lửa đã vượng lại thêm vượng, ở vị dương thì thành xấu; sinh giữa mùa hạ thì thuộc loại hung bạo, khắc nghiệt, chết yểu.

 Ất Mão, Quý Tỵ, Đinh Dậu, Ất Hợi: Thủy, Hỏa tuy ở Tuyệt (giai đoạn khí đã dứt hẳn) nhưng lại trong sáng, tốt đẹp.

 Lửa ở tử, tuyệt thì trong sáng ngoài tối, ánh sáng phản chiếu trở lại. Nước ở tử, tuyệt thì lặng lẽ trong vắt, soi được râu mày. Cho nên lại trong sáng, tốt đẹp.

 Lý Hư Trung nói: Bốn vị này Thủy, Hỏa tuy tuyệt mà lại trong sáng tốt đẹp, xem chỗ Thiên Ất quý nhân (sao quý nhân bậc nhất, chủ được người sang giúp đỡ) thì tự thấy.

 Kim Nhâm Dần thờ vua không nghịch; Mộc Canh Thân làm bề tôi không lấn át.

 Ngũ hành ứng với ngũ âm (năm âm trong nhạc cổ: Cung, Thương, Giốc, Chủy, Vũ). Cung thuộc Thổ là vua; Thương thuộc Kim là bề tôi; Giốc thuộc Mộc là dân. Thương quá mạnh thì bề tôi lấn; Giốc quá mạnh thì vua yếu. Cho nên trong ngũ âm thường dùng bốn thanh âm Cung (?) để giảm bớt Thương, Giốc. Canh Thân là Giốc Mộc tự tuyệt; Nhâm Dần là Thương Kim tự tuyệt; đều khiến được đạo trung thuận, nên thờ vua không nghịch, làm bề tôi không lấn át. Vì thế các chức quan từ Tử Vi, Loan Đài, Phượng Các trở lên (các cơ quan trung ương sát bên vua), rất kỵ người có mệnh Kim, Mộc đang sinh vượng; nếu vậy thì ắt không được làm, có làm ắt không lâu. Riêng chức Đài gián (quan can gián vua, đàn hặc quan lại) thì được. Nếu Kim, Mộc sinh vượng mà bị khắc phá thì không như vậy. (Theo "Chúc thần kinh")

 Mộc Canh Thân, Hỏa Ất Tỵ: Thổ, Kim đáng sinh mà lại không sinh. Thủy Bính Ngọ, Kim Quý Mão: Mộc, Thủy đáng chết mà lại không chết.

 Thổ sinh ở Thân mà không sinh ở Canh Thân; Thủy sinh ở Thân mà không sinh ở Mậu Thân; Hỏa sinh ở Dần mà không sinh ở Giáp Dần; Kim sinh ở Tỵ mà không sinh ở Ất Tỵ; Mộc sinh ở Hợi mà không sinh ở Tân Hợi; vì ngay chỗ sinh lại bị chế ngự. Ai được thì chết yểu. Thủy chết ở Mão mà không chết ở Quý Mão; Thổ chết ở Mão mà không chết ở Đinh Mão; Mộc chết ở Ngọ mà không chết ở Bính Ngọ; Kim chết ở Tý mà không chết ở Canh Tý; Hỏa chết ở Dậu mà không chết ở Tân Dậu; vì ngay chỗ chết lại được sinh. Ai được thì sống lâu.

 Lửa Mậu Tý, không phải thần long (rồng thiêng) thì không có; nước Bính Ngọ, chỉ sông Ngân mới có.

 Can chi Mậu Tý vượng ở phương bắc, là vị của Thủy, mà nạp âm thuộc Hỏa, là lửa trong nước, không phải thần long thì không thể có. Can chi Bính Ngọ vượng ở phương nam, là vị của Hỏa, mà nạp âm thuộc Thủy, là nước trong lửa, không phải sông Ngân thì không thể có. Người Mậu Tý được Bính Ngọ, hoặc người Bính Ngọ được Mậu Tý, không ai không sang. Vì trong lửa ra nước, trong nước giấu lửa, Thủy Hỏa đã đủ thì tinh thần vận động ắt linh, khác hẳn người thường. (Theo Hồ Trung Tử)

 Lý Hư Trung nói: Bính Ngọ là nước trên trời, sông Ngân có nó, tức là Thiên Hậu trong mười hai thần (một trong mười hai thần tướng của phép bói Lục Nhâm, thuộc Thủy, chủ ân trạch, việc đàn bà); người được thì cao minh (?) rộng rãi, sáng dạ khác thường. Mậu Tý là lửa trong nước, thần long có nó, tức là quân hỏa (lửa vua) trong Lục khí (sáu khí của trời: gió, lạnh, nắng, ẩm, khô, lửa); người được thì tự thần diệu mà sáng suốt, thấu suốt cơ vi đi trước sự vật. Được cả hai khí thì càng tuyệt diệu. Các khí khác theo đó mà xét kỹ.

 Đất Tân Sửu không ngại Mộc; gỗ Mậu Tuất không sợ Kim; lấy gì để phân biệt? Trong Sửu là kho của Kim, nên Mộc không thành quỷ. Trong Tuất có Hỏa, Kim trái lại bị tai ương. Còn gỗ Mậu Tuất, hai Thổ ở trên, một Mộc ở dưới, bị chôn dưới hai lớp đất, chưa nảy mầm, không thấy hình, ấy là Thổ thịnh Mộc yếu. Các trường hợp khác cũng theo đó.

 Mộc Canh Dần, Thổ Đinh Tỵ không ngại quỷ là Kim, Mộc. Kim đến cung Dần tuy là quỷ (của Mộc), nhưng Kim tuyệt ở Dần, nên không thành quỷ. Mộc đến cung Tỵ, mà Tỵ có khí sinh khắc Mộc, nên không thành quỷ. Nếu Canh Dần gặp Nhâm Thân thì là Kim xung nhau, bị khắc. Các trường hợp khác cũng theo đó.

 Đất Canh Ngọ nhờ lửa vượng phương nam nuôi hành của mình; đất Mậu Thân tự sinh; đất Canh Tý tự đầy đủ; đều không kỵ quỷ. Vì Mộc đến Ngọ thì tử, đến Thân thì tuyệt, đến Tý thì bại; mà lại là đất tự mạnh thì có hại gì. Các trường hợp khác cũng theo đó.

 Bốn Kim Nhâm Thân, Quý Dậu, Canh Tuất, Tân Hợi khí mạnh nên không ngại quỷ. Lửa Mậu Tý không sợ quỷ của nó; đó là lửa sấm sét trong nước, thần long có nó, vì có rồng (?) thì sấm mới vang. Nếu gặp nước trên trời Bính Ngọ, Đinh Mùi thì có chỗ kỵ, có sự đánh nhau. Phàm can chi của bản mệnh bị thương thì chủ sáu căn (sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) không đủ, có đầu không có đuôi; như Đinh Tỵ gặp Quý Hợi, Nhâm Tý gặp Mậu Ngọ; các trường hợp khác cũng theo đó. (Theo "Tam mệnh toản cục")

 Mậu Ngọ, Canh Thân: bên này bên kia được nhau thì vượt bậc khác thường.

 Canh Thân là gỗ cây lựu, vượng vào mùa hạ, nên ưa Mậu Ngọ; vì thiên quan vượng (?) mà tính gỗ lựu được thời. Mậu Ngọ là lửa vượng đến cực, ưa ở Thân gặp Thiên mã (sao Dịch mã) giúp sức.

 Thần đầu lộc (tức lộc chuyên vị của mười can: can và chi cùng ngồi một chỗ mà chi chính là lộc của can) là âm dương ở đúng vị chuyên, trời đất và thần hội nhau. Nó bày ra nguồn thật của bát quái (tám quẻ trong Kinh Dịch), diễn ra sự thành bại của ngũ hành, cứng mềm đẩy nhau, có không hợp hóa. Cho nên nước Nhâm Tý ứng với quẻ Khảm (tượng nước) ở phương bắc; lửa Bính Ngọ chính là quẻ Ly (tượng lửa) ở cung nam. Vì thế Bính Ngọ gặp Nhâm Tý không thành phá; Đinh Tỵ gặp Quý Hợi không thành xung (đối đầu). Đó là nguồn của việc Thủy, Hỏa giúp nhau, có lẽ vợ chồng phối hợp.

 Khảm, Ly là chỗ dùng tinh thần của nam nữ. Nhâm Tý được Bính Ngọ, Quý Hợi được Đinh Tỵ thì trước Thủy sau Hỏa, có tượng quẻ Vị Tế (quẻ chỉ việc chưa thành, chưa xong); không bằng Đinh Tỵ gặp Nhâm Tý, Bính Ngọ được Quý Hợi.

 Kim Canh Thân, Tân Dậu ứng với quẻ Đoài ở phương tây; Mộc Giáp Dần, Ất Mão tượng quẻ Chấn ở phương đông. Cho nên Giáp Dần được Canh Thân không thành hình; Ất Mão được Tân Dậu không thành quỷ. Đó là chính thể "Mộc là vợ, Kim là chồng", làm rõ sự biến hóa thần diệu của bên trái, bên phải.

 Mộc chủ hồn, Kim chủ phách; hai cái ở trái phải xen nhau, không hợp. Nếu hợp được trọn vẹn thì sự hóa sinh của thần không bị gián đoạn. Nếu Canh Thân được Ất Mão, Tân Dậu được Giáp Dần thì không thành Nguyên thần (một hung sát chủ hao tổn, trắc trở), đó là chỗ dùng biến thông.

 Đất Mậu Thìn, Mậu Tuất là Khôi Cương gặp nhau (Thìn là Thiên Cương, Tuất là Hà Khôi, hai sát mạnh), là đức dày của Càn Khôn (trời đất), che chở, chở đỡ, chứa sự sống; không thể cho là phản ngâm (thế can chi xung đối nhau, chủ mọi việc lật ngược, buồn khổ).

 Mậu Thìn, Mậu Tuất không thành xung, vì Thổ được chính vị, can giữ chỗ hội gốc.

 Kỷ Sửu, Kỷ Mùi là quý thần nhận vị trung trinh. Đây là chân Thổ của bốn góc (Thìn, Tuất, Sửu, Mùi), có đạo đầu cuối của muôn vật; không phải bậc đại nhân quân tử thì ai đủ được đức ấy. Huống chi thần đầu lộc đều có thần làm chủ, vận động bên trái bên phải trong lục hợp (trời, đất và bốn phương), co giãn theo sự biến đổi lành dữ.

 Đất Kỷ Sửu là Thiên Ất quý nhân ("Ngọc tiêu bảo giám" nói: Thiên Ất quý nhân ở vùng sao Tử Vi mà nhà ở Kỷ Sửu); đất Kỷ Mùi là phúc thần Thái Thường (thần tướng chủ yến tiệc, phúc lộc, áo mũ), giải được cái hung của trăm sát; nếu được thì nên dùng làm niềm vui về tiền của (?). Mậu Thìn là Câu Trần (thần tướng chủ đánh nhau, kiện tụng, ruộng đất), Mậu Tuất là Thiên Không (thần tướng chủ hư dối, trống rỗng); thần của Thổ phần nhiều hay vội đánh (?), làm soái ở phiên trấn bên ngoài, ra trấn giữ biên cương, có điều bất thường.

 Đinh Tỵ là thần Đằng Xà (thần tướng chủ kinh sợ, quái dị); gặp hung thì dùng theo hung, gặp cát thì nhận theo cát; nhiều lo âu mê hoặc, có tính khôi hài láu lỉnh. Bính Ngọ là thần Chu Tước (thần tướng chủ văn thư, lời nói), ứng thể dương minh, văn từ đẹp đẽ. Giáp Dần là thần Thanh Long (thần tướng chủ tiền của, việc vui), ban phát rộng, giúp đông người, được lợi bốn phương. Ất Mão là thần Lục Hợp (thần tướng chủ hòa hợp, cưới hỏi), chủ nảy nở vinh hoa, hòa nhu, thuận theo bè bạn. Nhâm Tý là thần Thiên Hậu, chủ âm đức, thiên đức, dung mạo đẹp, nhiều quyền.

 Quý Hợi là thần Huyền Vũ (thần tướng chủ trộm cắp, mờ ám), là chỗ tận cùng của âm dương, có khí ẩn nấp, theo xuống như nước chảy; dù có trí lớn nhưng không phải kẻ hiên ngang, vượt bậc; thuận thì yên ổn, nghịch thì gian tà. Canh Thân là thần Bạch Hổ (thần tướng chủ binh đao, tang tóc), lợi về võ, không lợi về văn; có tính ôm đạo mà cô độc, lưu lạc; trong hiền ngoài nghiêm, vẻ ngoài dữ mà trong yếu, có nhân nghĩa, thích chỗ u tịch. Tân Dậu là thần Thái Âm (thần tướng chủ việc âm thầm, kín đáo), mang khí túc sát (khí lạnh lẽo, chết chóc của mùa thu), có tiếng (?) trong sạch, là bậc tài văn chương, miệng lưỡi hiếm có ở đời. Nhưng còn phải xét thêm thân sơ, hưu vượng (lúc khí nghỉ hay lúc khí mạnh) để định tính tình, họa phúc của người gặp. (Theo "Quỷ Cốc di văn")

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video