Thiên 3 — Phẩm 3: Như Lai Diệu Giác vào trung ấm phân thân

 Kinh Trung Ấm — Phẩm thứ ba: Như Lai Diệu Giác vào cõi trung ấm (trạng thái thân rất nhỏ nhiệm của chúng sinh sau khi chết và trước khi tái sinh) phân thân.

 Bấy giờ trên tòa có một Bồ-tát (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ chúng sinh) tên là Định Hóa Vương, liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, để trần vai phải, gối phải quỳ sát đất, quỳ thẳng chắp tay đan ngón, đến trước bạch Phật rằng: "Hay thay Thế Tôn (bậc được thế gian tôn kính, tức Phật)! Ngài nói nghĩa này thật thống khoái, làm cho chúng sinh hiểu rõ; ai theo tiếng giảng mà nghe pháp thì dễ được độ. Nhưng lại có kẻ khó độ. Con thấy chúng sinh: có kẻ dâm, giận, si mỏng nhẹ, có kẻ không dâm, giận, si mỏng nhẹ; có kẻ ở trong pháp hữu đối (pháp có ngăn ngại, chiếm chỗ, va chạm được), có kẻ ở trong pháp vô đối (không ngăn ngại); có kẻ ở trong pháp khả kiến (thấy được bằng mắt), có kẻ ở trong pháp bất khả kiến (không thấy được); có kẻ ở trong pháp hữu lậu (còn phiền não rỉ chảy, còn trói buộc trong sinh tử), có kẻ ở trong pháp vô lậu (hết phiền não); có kẻ ở trong pháp hữu vi (pháp do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt), có kẻ ở trong pháp vô vi (pháp không do tạo tác, không sinh diệt); có kẻ ở trong pháp khả ký (có thể xác định là thiện hay ác), có kẻ ở trong pháp bất khả ký (không thể xác định thiện ác); có kẻ ở trong pháp cõi Dục (cõi còn ham muốn ăn uống, dâm dục), có kẻ ở trong pháp không thể hiểu (?); có kẻ ở trong pháp cõi Sắc (cõi đã lìa dục nhưng còn thân hình vi tế), có kẻ ở trong pháp cõi Vô sắc (cõi không còn thân hình, chỉ còn tâm thức); có kẻ ở trong pháp thân vi tế trung ấm, có kẻ ở trong pháp trung ấm không phải thân vi tế; có kẻ ở trong pháp thức ngũ sắc (?), có kẻ ở trong pháp ngũ sắc không phải thức; có kẻ ở trong pháp thức Phi tưởng phi bất tưởng (tầng thiền định và cõi trời cao nhất của cõi Vô sắc, nơi tâm tưởng rất vi tế, chẳng phải có tưởng cũng chẳng phải không tưởng), có kẻ không ở trong pháp thức Phi tưởng phi bất tưởng; có kẻ ở từ bậc nhất trụ đến bậc cửu trụ (các tầng bậc tu hành từ một đến chín của Bồ-tát); có kẻ ở bậc nhất trụ mà không phải nhất trụ; có kẻ ở bậc cửu trụ mà không phải cửu trụ. Cúi mong Thế Tôn giảng bày từng điều, khiến các Bồ-tát mãi không còn ngờ vực, các loài chúng sinh nghe pháp được giải thoát."

 Bấy giờ Thế Tôn dùng tiếng phạm âm (tiếng trong sạch, cao quý) êm dịu khen Bồ-tát Định Hóa Vương rằng: "Lành thay, lành thay! Này thiện nam tử con nhà dòng dõi, ông lại có thể ở trước Như Lai (danh hiệu của Phật) mà cất tiếng sư tử hống (nói pháp mạnh mẽ, không sợ hãi, như sư tử rống). Nay ta sẽ vì ông phân biệt từng điều. Hãy lắng nghe, lắng nghe, khéo suy nghĩ ghi nhớ. Điều ông hỏi về pháp thấy được và pháp không thấy được: là mắt thấy sắc (hình sắc, vật chất), hay sắc vào mắt?"

 Bồ-tát Định Hóa Vương thưa: "Cũng không phải mắt thấy sắc, mà cũng không lìa mắt; cũng không phải sắc vào mắt, mà cũng không lìa sắc." Phật bảo Bồ-tát Định Hóa Vương: "Này thiện nam tử, mắt chẳng phải sắc, sắc chẳng phải mắt; vậy cái gì là cái thấy?" Bồ-tát Định Hóa Vương bạch Phật: "Pháp thức (cái biết phân biệt) thật sự trụ thì pháp thấy mới khởi."

 Phật bảo Bồ-tát Định Hóa Vương: "Thế nào, này thiện nam tử, thức là pháp có, hay thức là pháp không?" Bồ-tát Định Hóa Vương bạch Phật: "Thức chẳng phải hữu vi mà không lìa hữu vi; thức chẳng phải vô vi mà không lìa vô vi." Phật bảo Bồ-tát Định Hóa Vương: "Thế nào gọi là hữu vi? Thế nào gọi là vô vi?"

 Bồ-tát Định Hóa Vương bạch Phật: "Cái khởi lên là hữu vi; cái trụ yên là vô vi. Nhưng trong pháp đệ nhất nghĩa (chân lý tối thượng, rốt ráo), không thấy có khởi, không thấy có trụ. Pháp tính (bản tính chân thật của mọi sự vật) trong sạch, không sắc, không thức; đối với pháp nê-hoàn (tức niết-bàn: cảnh giới tịch diệt, dứt hết phiền não và sinh tử) không hề vướng nhiễm. Mắt chẳng phải sắc, sắc chẳng phải mắt; không có pháp thấy được, cũng không có pháp không thấy được. Mắt quá khứ, sắc quá khứ, thức quá khứ; mắt vị lai, sắc vị lai, thức vị lai; mắt hiện tại, sắc hiện tại, thức hiện tại — chẳng phải có mắt, sắc, thức, cũng chẳng phải không có mắt, sắc, thức. Đó gọi là pháp trong sạch của nê-hoàn."

 Bấy giờ Bồ-tát Định Hóa Vương nay muốn nghe Như Lai nói về pháp hữu đối và vô đối. Phật bảo Bồ-tát Định Hóa Vương: "Này thiện nam tử, âm thanh là hữu đối hay vô đối?" Bồ-tát Định Hóa Vương bạch Phật: "Âm thanh vừa hữu đối vừa vô đối." Phật bảo Bồ-tát Định Hóa Vương: "Âm thanh cũng chẳng phải hữu đối, cũng chẳng phải vô đối. Thế nào, này thiện nam tử, tiếng bên này và tiếng bên kia đáp lại, là có hay không, là hư hay thật? Thế nào, này thiện nam tử, có thể vẽ lên hư không thành chữ được chăng?" Đáp: "Thưa Thế Tôn, không thể được." "Vì sao vậy? Như Lai tu tập trải qua a-tăng-kỳ (con số lớn không đếm được) kiếp, cũng không thấy có, cũng không thấy không; cũng không thấy có ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai), cũng không thấy không có ba đời; cho đến cõi Phi tưởng phi bất tưởng cũng đều như vậy."

 Bấy giờ Bồ-tát Định Hóa Vương bạch Phật: "Các pháp quán ở trên, con đều biết từng điều. Cúi mong Như Lai, Chí Chân, Ứng Cúng (bậc đáng được cúng dường), Chính Biến Tri (bậc biết đúng khắp tất cả), Minh Hạnh Túc (trí sáng và đức hạnh đầy đủ), Thiện Thệ (bậc đã khéo đi đến bờ giải thoát), Thế Gian Giải (bậc hiểu rõ thế gian), Vô Thượng Sĩ (bậc cao tột không ai hơn), Điều Ngự Trượng Phu (bậc khéo chế ngự, dẫn dắt người), Thiên Nhân Sư (thầy của trời và người), Phật Thế Tôn nói về ba pháp vi diệu: cái nào vi diệu nhất — thân trung ấm, thân thức ngũ sắc, hay thức Phi tưởng phi bất tưởng?" Bấy giờ Thế Tôn biết tâm đại chúng đều có nghi, liền ngay trên tòa nói kệ rằng:

 Ta xưa chịu khổ ba cõi, tâm ngu mê, si mê và ái luyến.

 Trải qua a-tăng-kỳ kiếp, ở trong cõi có, cũng ở trong cõi không.

 Phá tan những kiếp sinh tử, nay mới được thành Phật.

 Do lời hoằng thệ (lời thề nguyện lớn) xưa kia, độ những người chưa được độ.

 Sức Phật không ai bằng, là đấng tôn quý không ai sánh trong ba cõi.

 Một lòng không có hai ý, tự thề sẽ được thành Phật.

 Ta từ thời Phật Chính Chú (?), mới phát tâm không gì sánh.

 Bị dây dục trói buộc quấn chặt, bền chắc khó mà nhổ bỏ.

 Không, vô tướng, vô nguyện — phân biệt ba tam-muội (tam-muội: thiền định tâm chuyên nhất; ba tam-muội này là: thấy mọi sự trống không, không chấp hình tướng, không mong cầu).

 Trước hết niệm hơi thở ra vào, phân biệt đường lành đường dữ.

 Giữ tâm như bưng bát dầu (như người bưng bát dầu đầy đi không để rơi giọt nào, ví với giữ tâm chuyên chú tuyệt đối), bước đi không sai oai nghi.

 Như người thấy kiếp thiêu (trận lửa lớn cuối kiếp đốt cháy thế giới), thiêu đốt những kẻ tội nặng.

 Người có phước lên trời Quang Âm (một tầng trời thuộc cõi Sắc), người tội nhẹ thì sang phương khác.

 Ba hạng chúng sinh, những kẻ thọ hình ở trung ấm,

 Nhận giáo hóa không thể nghĩ bàn; chẳng phải ta thì ai nói được.

 Chúng sinh thức ngũ sắc, không giống với ba cõi.

 Như Lai bậc tôn quý tối thắng, vào trong thức ấy mà giáo hóa.

 Phân biệt nói từng điều, khiến không gặp một trăm lẻ tám ái (một trăm lẻ tám thứ phiền não ái nhiễm).

 Ai đáng thành Tu-đà-hoàn (quả thánh đầu tiên, bắt đầu vào dòng thánh), thì nói pháp Tu-đà-hoàn.

 Ai đáng thành Tư-đà-hàm (quả thánh thứ hai, chỉ còn trở lại cõi người một lần), thì nói pháp Tư-đà-hàm.

 Ai đáng thành A-na-hàm (quả thánh thứ ba, không trở lại cõi Dục), thì nói pháp A-na-hàm.

 Ai đáng thành A-la-hán (quả thánh thứ tư, dứt sạch phiền não, ra khỏi sinh tử), thì nói pháp A-la-hán.

 Ai đáng thành Bích-chi Phật (bậc tự giác ngộ nhờ quán nhân duyên, không cần thầy), thì nói pháp Bích-chi Phật.

 Ai hợp với đạo Bồ-tát, thì nói pháp Bồ-tát.

 Người được quả Tu-đà-hoàn, có ba mươi hai ức người.

 Người được quả Tư-đà-hàm, có bốn mươi hai ức người.

 Người được quả A-na-hàm, có năm mươi hai ức người.

 Người được quả A-la-hán, có sáu mươi hai ức người.

 Người được quả Bích-chi Phật, có bảy mươi hai ức người.

 Người được đạo Bồ-tát, có tám mươi hai ức người.

 Bấy giờ Thế Tôn lại nói kệ rằng:

 Xưa ta vốn là pháp vô tâm, nay hiện ra để giáo hóa chúng sinh.

 Thấy khói biết có lửa, thấy mây biết có mưa.

 Xem bước đi biết người quân tử, thấy sao biết có trăng.

 Lòng chấp "ta" đã dứt hết, không có ngã cũng không có vô ngã.

 Trải qua kỳ hạn bao nhiêu kiếp, không tính bằng số tháng số ngày.

 Phật nhờ tư duy mà được, chẳng phải chỗ phàm phu với tới.

 Lành thay đấng Đại Thánh, mười phương đều quy phục.

 Rời bỏ pháp cõi Dục, ở trung ấm mà giáo hóa.

 Đây là giáo pháp của chư Phật: ở trong ấm mà không thấy ấm (ấm: năm nhóm làm nên con người: sắc, thọ, tưởng, hành, thức).

 Các loài chúng sinh này, phát nguyện mỗi người mỗi khác.

 Tự trói buộc mình bởi cái "ta"; ta xưa như vậy, họ cũng như vậy.

 Phật lấy tư duy làm gốc, tư duy quán xét gốc ngọn.

 Trong khoảng một ý một niệm, dứt cấu bẩn chẳng khó gì.

 Xưa gốc cấu bẩn thắng ta, đẩy ta rơi vào ba đường dữ (địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh).

 Nay ta thắng cấu bẩn, diệt ngươi mà vào niết-bàn.

 Lành thay đấng Đại Thánh, đi riêng một mình, không có dấu thứ hai.

 Ai thấy một dấu chân ta, người Diêm-phù-đề (cõi người chúng ta ở) đều được độ.

 Việc làm của thân có ba (giết hại, trộm cắp, tà dâm), việc làm của miệng có bốn (nói dối, nói hai lưỡi, nói ác, nói thêu dệt),

 Việc làm của ý có ba (tham, giận, si) — là bụi nhơ của biển sinh tử.

 Chín chỗ chúng sinh cư trú (chín loại cảnh giới chúng sinh sống trong ba cõi), là nơi thức đã đi qua.

 Phân biệt ngã và vô ngã: không có ngã, cũng không có người kia.

 Chư Phật Thế Tôn, tâm rộng khắp không bờ bến.

 Một ý nghĩ thương chúng sinh, phần họ nhận được không hạn lượng.

 Thân trong sạch không làm ác, miệng nói thường trong sạch.

 Tâm sạch như tâm Phật, ấy là pháp của chư Phật.

 Thân là đồ chứa khổ, cái này chẳng phải có trong ba đời (?).

 Chẳng phải ta thì ai biết; ai biết thì thoát khổ này.

 Công đức của Như Lai, các tướng như bắp vế thon đều (?),

 Tướng ngực như sư tử, mỗi lỗ chân lông đều phát sáng.

 Lòng bàn tay có vân bánh xe nghìn căm, chỉ bày đường lành đường dữ.

 Lưỡi, răng, tiếng nói, ánh sáng trong trẻo, cứu độ a-tăng-kỳ chúng sinh.

 Mắt, tai, mũi và tóc, đỉnh nhục kế (khối thịt nổi cao trên đỉnh đầu Phật) không ai thấy được.

 Hư không còn có thể cùng tận, tướng Phật không thể đo lường.

 Bấy giờ Thế Tôn nói kệ này xong, tám mươi ức chúng sinh trung ấm ở cõi vô dư nê-hoàn (niết-bàn trọn vẹn, không còn sót lại thân và phiền não) phát tâm kim cương (tâm bền chắc không gì phá nổi); mỗi người đều sẽ thành Phật, cùng một danh hiệu với Như Lai Diệu Giác. Phật bảo Bồ-tát Định Hóa Vương: "Những điều ông hỏi về pháp hữu lậu và vô lậu, hữu đối và vô đối, thấy được và không thấy được, pháp vị lai, quá khứ, hiện tại, ta sẽ nói cho ông." Bồ-tát Định Hóa Vương bạch: "Thưa Thế Tôn, con mong muốn được nghe."

 Phật bảo Bồ-tát Định Hóa Vương: "Hãy lắng nghe, lắng nghe, khéo suy nghĩ ghi nhớ. Ta sẽ vì ông phân biệt từng điều. Này Định Hóa Vương, thế nào là duyên tận (sự diệt do trí tuệ dứt hết duyên)? Thế nào là phi duyên tận (sự diệt không do trí tuệ mà do thiếu duyên)? Lục nhập (sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý tiếp nhận sáu đối tượng) mang bụi nhơ nặng, làm ta nhiễm pháp si ái. Hãy quán pháp hơi thở ra vào trong ngoài. Có tám vạn bốn nghìn pháp độ vô cực (các pháp tu đưa người sang bờ giải thoát); đời đời không thể diệt, niệm niệm tạo thành hình. Hữu lậu có tám vạn bốn nghìn, vô lậu có ba mươi bảy (ba mươi bảy phẩm trợ đạo). Pháp hữu vi và vô vi, ấy chẳng phải là đạo nê-hoàn. Thân trong sạch không phạm điều ác, miệng nói không sai lỗi, tâm trong sạch hợp với định, bốn tâm bình đẳng (từ: thương yêu, bi: xót thương cứu khổ, hỷ: vui theo, xả: buông bỏ không thiên lệch) trải khắp tất cả — đó gọi là hạnh Bồ-tát."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video