Thiên 9 — Phẩm 9: Không sinh diệt

 Kinh Trung Ấm (trung ấm: thân trung gian mà chúng sinh mang sau khi chết và trước khi tái sinh), phẩm thứ chín: Không sinh không diệt.

 Bấy giờ đức Diệu Giác Như Lai (danh hiệu của Phật trong kinh này; Như Lai: danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đã đến từ chân lý) sắp dời đến các cõi Phật, bảo ba nhóm chúng sinh (tam tụ chúng sinh: ba hạng chúng sinh — hạng chắc chắn đi tới giác ngộ, hạng chắc chắn sa đọa, và hạng chưa định hướng) đang phát tâm hướng đến cầu đạo nê hoàn (niết bàn: trạng thái tắt hết phiền não, thoát khỏi vòng sinh tử): "Nay ta đang hiện ở đây nói pháp cho các ngươi, nếu có điều gì nghi thì đến hỏi ta: nê hoàn có sinh có diệt hay không?"

 Bấy giờ ba nhóm chúng sinh nghe lời Như Lai, tiến lên thưa với Phật: "Từ cõi Dục (cõi còn ham muốn, nơi loài người và nhiều loài khác sống) lên đến cõi Phi tưởng phi phi tưởng (cõi trời cao nhất, nơi tâm không còn tưởng thô nhưng chưa hết tưởng vi tế), chúng con phát tâm hướng về pháp không thể nghĩ bàn của Đại thừa (cỗ xe lớn: đường tu cứu độ hết thảy chúng sinh để cùng thành Phật), mà chưa từng nghe có pháp hữu vi (những gì do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt) và vô vi (cái không do tạo tác, không sinh không diệt). Thế nào là hữu dư (niết bàn còn sót lại thân xác)? Thế nào là vô dư (niết bàn trọn vẹn, không còn sót thân xác)? Thế nào là pháp của bậc thượng nhân (người tu chứng cao siêu)? Thế nào không phải pháp của bậc thượng nhân?"

 Bấy giờ đức Thế Tôn (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính) phân biệt cho ba nhóm chúng sinh nghĩa của câu, nghĩa của chữ và nghĩa vô tướng (không có hình tướng cố định). Thần lực của Như Lai có ba mươi hai pháp. Những gì là ba mươi hai? Biết gốc sinh ra trong ức vạn đời trước, biết gốc từ đâu đến, từng chỗ sinh ra; chết ở kia sinh ở đây, chết ở đây sinh ở kia; dùng nhãn thông (mắt thần thấy suốt mọi nơi) quan sát như xem viên ngọc trong lòng bàn tay; dùng nhĩ thông (tai thần nghe suốt mọi nơi) nghe được cả tiếng ruồi bay, kiến bò và mọi âm thanh nhỏ nhiệm. "Vốn có ba cõi, nay không có ba cõi (ba cõi: cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô Sắc — nơi chúng sinh luân hồi). Các ngươi nhận sự chứng đạo, phát tâm mỗi người mỗi khác, ở khoảng giữa đều biến đổi. Thế nào là ba cõi? Thế nào không phải ba cõi?"

 Khi Thế Tôn nói lời ấy, ba nhóm chúng sinh lại sinh nghi ngờ. Thế Tôn biết điều chúng sinh ấy đang nghĩ, muốn nói cho chúng phép quán vô tướng (phép quán chiếu thấy mọi sự vật không có hình tướng cố định), bèn nói kệ (bài thơ tụng ý nghĩa giáo pháp):

 Cái gì gọi là đầu? Cái gì gọi là chân?

 Cái gì gọi là hoa? Cái gì gọi là quả?

 Mạng người nằm ở cái đầu, diệt đi như tro, đất, bụi;

 Gốc rễ cỏ cây, nhổ đi thì không mọc lại.

 Quán pháp của các tướng này, không có đầu cũng không có chân;

 Pháp hữu dư, vô dư, so với đây thì có thể biết.

 Nếu nói có nê hoàn, thì thân mạng ta vẫn đang hiện tại;

 Nếu nói không có nê hoàn, thì chỗ nào có ba nhóm chúng sinh?

 Phật vì có thần lực nên khiến các ngươi biết có và không;

 Ta quán khổ của ba cõi, nó cũng có cũng không.

 Niệm trước không phải niệm sau, hình trước không phải hình sau.

 Ta từ vô số kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài), lúc nhấc chân và khoảng giữa (?),

 Trong đó khởi lòng đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu khổ cho mọi loài), không phải điều mà nhị thừa (hai hạng tu cầu giải thoát cho riêng mình: Thanh Văn và Duyên Giác) theo kịp.

 Khi ta khởi lòng đại bi, những kẻ chịu khổ trong tam đồ (ba đường ác: địa ngục, quỷ đói, súc sinh)

 Như được mẹ hiền cho con bú, không ai không no đủ.

 Xưa ta bố thí một nắm, nay được tùy theo ý nguyện;

 Bảy báu cùng các thứ châu báu lạ, nghĩ đến liền có ngay.

 Huống chi đầy đủ tứ đẳng (bốn tâm rộng lớn bình đẳng: từ, bi, hỷ, xả), dùng lục độ (sáu pháp tu đưa người sang bờ giác: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ) cứu giúp chúng sinh.

 Điều này ai phân biệt được? Chỉ có Phật với Phật mới biết.

 Nay ta sẽ nói cho các ngươi, phân biệt hữu dư và vô dư.

 Muốn xem cõi của ta thì ta dùng thần túc (năng lực thần thông đi lại, biến hóa tự tại) dẫn đi.

 Đến đó, ta thành Phật, tên là Thích Ca Văn (tức Phật Thích Ca Mâu Ni);

 (Cách đây) bảy mươi hai hằng sa (số nhiều như cát sông Hằng) cõi, về phía tây nam, có cõi đất trang nghiêm.

 Đều dùng một đạo duy nhất để giáo hóa, không có hàng Bích Chi (bậc tự mình giác ngộ, không giáo hóa người khác) và Thanh Văn (đệ tử nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, cầu giải thoát cho riêng mình).

 Cõi ấy rất vui sướng, nghĩ gì liền có ngay trước mặt;

 Không giống cõi này, bị dâm dục, giận dữ, ngu si trói buộc.

 Một tiếng nói vang khắp bốn phương, người nghe liền được độ.

 Cõi ấy có cây bằng bảy báu, khi gió thổi lá cây,

 Lá lá hướng vào nhau, đều nói về pháp độ vô cực (các pháp tu đưa người sang bờ giác ngộ).

 Ta ở trong cõi nước ấy, sống lâu a-tăng-kỳ (số lượng nhiều không thể đếm được) kiếp;

 Khi thị hiện diệt độ (tắt hẳn, vào niết bàn), giáo pháp để lại còn mười hai kiếp.

 Muốn biết kiếp ấy dài ngắn thế nào: lấy cả hiền kiếp (kiếp hiện tại, trong đó có một nghìn vị Phật ra đời) làm một ngày,

 Tính số ngày tháng theo cách ấy để thành mười hai kiếp.

 Ba nhóm các ngươi có biết công đức của ta chăng?

 Đến cõi phương đông kia, (cách) tám mươi ức na-do-tha (?) (ức, na-do-tha: các đơn vị số cực lớn),

 Cõi ấy tên là Bất Chung, Phật hiệu là Diệt Giới.

 Ta hiện làm đệ tử học đạo, cạo tóc, mặc áo cà sa (áo của người xuất gia);

 Quỳ thẳng nhận pháp thánh, đức Phật kia biết lòng ta.

 Loài chúng sinh ở đó thấy ta mặc pháp phục (áo của người tu),

 Không còn ưa ham muốn thế gian, đồng lòng thích xuất gia.

 Đủ uy nghi lễ tiết, không mất phép giới cấm;

 Khi ta co tay duỗi chân, người thấy đều dựng tóc gáy (vì kính phục).

 Đó đều là những người đời trước đã cùng chung thệ nguyện;

 Lìa dục, không chấp trước, không có tướng sinh diệt;

 Đều tu phạm hạnh (hạnh trong sạch, giữ giới, lìa dâm dục); nhờ thần lực Phật của ta,

 Ở trong cái chết mà thoát được chết. Nghĩ đến những người vô ký (?) (không định rõ thiện hay ác),

 Không hiểu sinh rồi diệt, xoay vòng trong năm đường (năm nẻo tái sinh: địa ngục, quỷ đói, súc sinh, người, trời).

 Pháp cam lộ (nước ngọt bất tử, ví giáo pháp đưa tới niết bàn) của bốn thánh đế (bốn sự thật cao quý: khổ, nguyên nhân của khổ, sự diệt khổ, con đường diệt khổ) làm no đủ hết thảy mọi người.

 Khi Thế Tôn nói kệ này, (chúng sinh) thấy người đệ tử mới học ấy cạo bỏ râu tóc, nhận giáo pháp thánh; một trăm bảy mươi ức chúng sinh mong muốn được pháp quán tư duy, không ưa ở nhà, ra đi làm sa môn (người xuất gia tu hành).

 Phật bảo ba nhóm chúng sinh: "Nay về phía đông bắc của ta, cách số cõi nhiều vô hạn vô lượng như cát sông Hằng, có một cõi tên là Thanh Minh, Phật hiệu là Minh Nguyệt. Người dân cõi ấy không có dâm dục, giận dữ, ngu si, cũng không có kiêu mạn, ngã mạn (tự cho mình hơn người), bất như mạn (biết mình kém người mà vẫn kiêu). Chúng sinh cõi ấy thường thích yên tĩnh, ngồi một mình không tạo tác, buộc niệm trước mặt (giữ tâm chú ý vào đối tượng ngay trước mặt), chưa từng có ý tưởng rối loạn; dù sấm chớp sét đánh, lòng cũng không lay động."

 Bấy giờ Diệu Giác Như Lai đến cõi ấy, gặp đất liền ngồi. Chúng sinh ở đó thấy người ngồi thiền thì đều cùng bắt chước. Phật dùng thần lực và phép quán vô tưởng, xoay chuyển tâm chúng sinh như tay xoay đồ vật, khiến chúng sinh ấy biết thường và vô thường, biết khổ của sinh, già, bệnh, chết. Hoặc khiến có chúng sinh biết có niệm (sự nhớ biết, tỉnh giác), có chúng sinh biết có trì (sự giữ gìn), có chúng sinh biết có an (sự yên ổn), có chúng sinh biết tự giữ mình.

 Phật sắp hiện công đức của tứ thiền (bốn tầng thiền định của cõi Sắc), liền ở trước ba nhóm chúng sinh, từ sơ thiền (tầng thiền thứ nhất) ra rồi vào nhị thiền, tam thiền, tứ thiền; từ tứ thiền ra rồi vào tam thiền, nhị thiền, sơ thiền; từ sơ thiền vượt đến tam thiền; từ tầng thứ tư vượt đến tầng thứ hai. Đó gọi là sư tử phấn tấn tam muội (tam muội: trạng thái định tâm sâu lắng; "sư tử phấn tấn" là sư tử vươn mình, chỉ lối ra vào các tầng thiền xuôi ngược, nhanh chóng, tự tại).

 Khi Thế Tôn hiện thần túc tam muội định ý này, đã độ vô hạn vô lượng na-do-tha chúng sinh, đều cùng phát tâm đạo vô thượng chính chân (tâm cầu sự giác ngộ cao nhất, chân chính như Phật); có người mong cầu quả Tu-đà-hoàn (quả thứ nhất: mới vào dòng thánh), Tư-đà-hàm (quả thứ hai: chỉ còn một lần trở lại cõi người), A-na-hàm (quả thứ ba: không còn trở lại cõi Dục), A-la-hán (quả cao nhất: dứt hết phiền não, thoát sinh tử); có người được pháp nhãn tịnh (con mắt trong sạch thấy rõ chân lý), có người được đạo Bích Chi Phật. Ngay lúc ấy, Diệu Giác Như Lai bỗng nhiên không hiện nữa.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video