Kinh Kim Quang Minh Tối Thắng Vương (Kinh Ánh Sáng Vàng, vua của các kinh thù thắng nhất), phẩm (chương) thứ mười: Nương vào tính Không mà được toại nguyện.
Bấy giờ thiên nữ (nữ thần cõi trời) Như Ý Bảo Quang Diệu ở giữa đại chúng, nghe nói giáo pháp sâu xa, vui mừng hớn hở. Cô đứng dậy khỏi chỗ ngồi, để trần vai áo bên phải (cách bày tỏ lòng cung kính theo phép nhà Phật), quỳ gối phải sát đất, chắp tay cung kính, bạch Phật: "Thế Tôn (Đấng được cả thế gian tôn kính, tức Đức Phật), con chỉ mong Ngài nói cho phép tu hành theo lẽ thật vô cùng sâu xa." Rồi cô nói bài kệ (bài thơ trong kinh Phật):
"Con xin hỏi Đấng soi sáng thế gian,
Đấng tôn quý bậc nhất trong loài hai chân (chỉ Đức Phật),
Về phép tu chân chính của Bồ-tát (người phát nguyện cầu giác ngộ để cứu độ mọi chúng sinh),
Cúi mong Ngài từ bi lắng nghe và cho phép."
Phật nói: "Này thiện thiên nữ (thiên nữ hiền lành), nếu con có điều gì ngờ vực,
Cứ tùy ý con mà hỏi, Ta sẽ phân tích giảng giải."
Khi ấy thiên nữ thưa với Thế Tôn:
"Các vị Bồ-tát làm sao thực hành hạnh chân chính để đạt bồ-đề (giác ngộ),
Lìa cả sinh tử (vòng sinh ra rồi chết đi lặp mãi) lẫn Niết-bàn (cảnh giới tịch diệt, thoát khỏi sinh tử), để làm lợi ích cho mình và cho người?"
Phật bảo thiện thiên nữ: "Hãy nương vào pháp giới (bản thể chân thật của mọi sự vật, trong đó mọi pháp đều cùng một tính như nhau), thực hành pháp bồ-đề, tu hạnh bình đẳng. Thế nào là nương vào pháp giới, thực hành pháp bồ-đề, tu hạnh bình đẳng? Nghĩa là ngay nơi ngũ uẩn (năm nhóm hợp thành con người: sắc là thân xác và vật chất, thọ là cảm nhận, tưởng là nhận biết hình ảnh khái niệm, hành là các hoạt động tâm ý, thức là sự nhận thức) mà có thể hiện ra pháp giới. Pháp giới chính là ngũ uẩn; nhưng không thể nói pháp giới là ngũ uẩn, cũng không thể nói pháp giới không phải ngũ uẩn. Vì sao? Nếu pháp giới là ngũ uẩn thì đó là đoạn kiến (tà kiến cho rằng mọi thứ chết là hết, đứt đoạn hẳn). Nếu pháp giới lìa ngoài ngũ uẩn thì đó là thường kiến (tà kiến cho rằng có cái thường còn mãi không đổi). Lìa cả hai tướng ấy, không dính mắc vào hai bên cực đoan, không thể thấy được, vượt trên mọi điều thấy được, không tên gọi, không hình tướng — như thế gọi là nói về pháp giới.
Này thiện thiên nữ, thế nào là ngũ uẩn có thể hiện ra pháp giới? Ngũ uẩn như thế không sinh ra từ nhân duyên (nhân là nguyên nhân chính, duyên là các điều kiện phụ trợ; mọi vật do nhân và duyên hợp lại mà thành). Vì sao? Nếu sinh ra từ nhân duyên thì là cái đã sinh rồi mà sinh, hay cái chưa sinh mà sinh? Nếu cái đã sinh rồi mà lại sinh thì cần gì đến nhân duyên? Nếu cái chưa sinh mà sinh thì không thể nào sinh được. Vì sao? Các pháp chưa sinh tức là chưa có, không tên gọi, không hình tướng, chẳng phải sự cân nhắc so sánh hay thí dụ nào với tới được, vì nó không phải do nhân duyên sinh ra.
Này thiện thiên nữ, ví như tiếng trống: nhờ gỗ, nhờ da, nhờ dùi và tay người đánh mà phát ra tiếng. Tiếng trống như thế, ở quá khứ cũng không, ở vị lai cũng không, ở hiện tại cũng không. Vì sao? Vì tiếng trống ấy không sinh ra từ gỗ, không sinh ra từ da, cũng không sinh ra từ dùi và tay, không sinh ra trong tam thế (ba thời: quá khứ, hiện tại, vị lai); như thế tức là không sinh. Đã không thể sinh thì không thể diệt; đã không thể diệt thì không từ đâu đến; đã không từ đâu đến thì cũng không đi về đâu; đã không đi về đâu thì chẳng phải thường còn, chẳng phải đứt đoạn; đã chẳng thường chẳng đoạn thì chẳng phải một, chẳng phải khác.
Vì sao? Nếu ngũ uẩn và pháp giới là một thì ngũ uẩn không khác pháp giới; nếu thế thì kẻ phàm phu (người thường chưa giác ngộ) lẽ ra đã thấy được chân đế (chân lý tối hậu) và đạt được Niết-bàn an vui vô thượng. Nhưng thực tế không phải như vậy, nên biết là chẳng phải một. Nếu nói là khác, thì mọi hành tướng của chư Phật và Bồ-tát đều thành ra chấp trước (bám chặt cho là thật), chưa giải thoát khỏi sự trói buộc của phiền não (những tâm trạng ô nhiễm như tham, giận, si mê làm khổ tâm), tức là không chứng được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn, tức quả vị Phật). Vì sao? Vì tất cả các bậc thánh, đối với cái tạo tác và cái không tạo tác, đều cùng một tính chân thật; vì thế mà chẳng phải khác.
Cho nên biết rằng ngũ uẩn chẳng phải có, chẳng phải không, không sinh ra từ nhân duyên, cũng chẳng phải không có nhân duyên mà sinh. Đó là điều bậc thánh biết, không phải cảnh giới của người khác; cũng không phải lời nói nào với tới được; không tên gọi, không hình tướng, không nhân không duyên, cũng không có gì để ví dụ; từ đầu đến cuối vắng lặng, xưa nay tự nó vốn không. Vì vậy ngũ uẩn có thể hiện ra pháp giới.
Này thiện thiên nữ, nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nam, người nữ có lòng lành) muốn cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thì nên biết: chân (lẽ thật tối hậu) và tục (sự thật theo cách nhìn thế gian) tuy khác nhau, thật khó nghĩ lường; trong cảnh giới của phàm và thánh, bản thể chẳng phải một cũng chẳng phải khác; không bỏ cái tục, không lìa cái chân, nương vào pháp giới mà thực hành hạnh bồ-đề."
Thế Tôn nói lời ấy xong, thiện thiên nữ vui mừng hớn hở, liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, để trần vai áo bên phải, quỳ gối phải sát đất, chắp tay cung kính, một lòng cúi đầu lạy, bạch Phật: "Thế Tôn, hạnh chân chính dẫn đến bồ-đề như Ngài vừa nói, nay con sẽ học theo."
Khi ấy Đại Phạm Thiên vương (vua cõi trời Phạm Thiên, vị thần tối cao theo quan niệm Ấn Độ), chủ của thế giới Sách-ha (tức cõi Sa-bà, thế giới chúng ta đang ở, nơi chúng sinh phải nhẫn chịu khổ), ở giữa đại chúng hỏi thiện thiên nữ Như Ý Bảo Quang Diệu: "Hạnh bồ-đề này thật khó tu hành. Nay cô làm sao lại được tự tại (làm chủ, không bị ngăn ngại) trong hạnh bồ-đề?"
Thiện thiên nữ đáp Phạm vương: "Thưa Đại Phạm vương, như lời Phật dạy, điều này thật vô cùng sâu xa, tất cả dị sinh (chúng sinh phàm phu, do nghiệp khác nhau mà sinh vào các loài khác nhau) đều không hiểu được ý nghĩa; đó là cảnh giới của bậc thánh, vi diệu khó biết. Nếu quả thật nay tôi nương theo pháp này mà được an vui an trú, và đây là lời nói thật, thì nguyện cho tất cả vô lượng, vô số, vô biên chúng sinh trong đời ác ngũ trược (đời xấu ác có năm thứ vẩn đục: thời đại vẩn đục, tà kiến vẩn đục, phiền não vẩn đục, chúng sinh vẩn đục, mạng sống vẩn đục) đều có thân màu vàng với ba mươi hai tướng tốt (ba mươi hai đặc điểm thân thể đẹp đẽ của bậc đại nhân như Phật), chẳng phải nam chẳng phải nữ, ngồi trên hoa sen báu, hưởng niềm vui vô lượng; trời mưa xuống hoa đẹp cõi trời, các thứ nhạc cõi trời không ai đánh mà tự vang lên, mọi thứ cúng dường (dâng lễ vật để tôn kính) đều đầy đủ."
Thiện thiên nữ nói lời ấy xong, tất cả chúng sinh trong đời ác ngũ trược đều có thân màu vàng, đủ tướng bậc đại nhân, chẳng phải nam chẳng phải nữ, ngồi trên hoa sen báu, hưởng niềm vui vô lượng, giống như cung trời Tha Hóa Tự Tại (tầng trời cao nhất cõi Dục, nơi chư thiên tự tại hưởng thụ những thứ do người khác biến hóa ra), không có các ác đạo (những đường tái sinh khổ sở như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh); cây báu mọc thành hàng, hoa sen bằng thất bảo (bảy thứ quý: vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, san hô, mã não) phủ khắp thế giới; trời lại mưa xuống hoa trời tuyệt đẹp bằng bảy báu, trỗi lên nhạc trời. Thiện thiên nữ Như Ý Bảo Quang Diệu liền chuyển thân nữ thành thân Phạm Thiên.
Khi ấy Đại Phạm vương hỏi Bồ-tát Như Ý Bảo Quang Diệu: "Thưa nhân giả (cách xưng hô tôn trọng: người có lòng nhân), ngài thực hành hạnh bồ-đề như thế nào?" Đáp: "Thưa Phạm vương, nếu bóng trăng dưới nước thực hành hạnh bồ-đề thì tôi cũng thực hành hạnh bồ-đề; nếu người trong mộng thực hành hạnh bồ-đề thì tôi cũng thực hành hạnh bồ-đề; nếu ảo ảnh sóng nắng thực hành hạnh bồ-đề thì tôi cũng thực hành hạnh bồ-đề; nếu tiếng vang trong hang thực hành hạnh bồ-đề thì tôi cũng thực hành hạnh bồ-đề."
Đại Phạm vương nghe vậy, thưa Bồ-tát: "Ngài dựa vào nghĩa gì mà nói lời ấy?" Đáp: "Thưa Phạm vương, không có một pháp nào là có thật tướng cố định, chỉ do nhân duyên hợp lại mà thành." Phạm vương nói: "Nếu như thế thì các phàm phu đều lẽ ra đã đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề rồi." Đáp: "Ngài dựa vào ý gì mà nói như thế? Người ngu si là khác, người trí tuệ là khác; bồ-đề là khác, chẳng phải bồ-đề là khác; giải thoát là khác, chẳng phải giải thoát là khác (?). Thưa Phạm vương, các pháp như thế bình đẳng không khác. Trong pháp giới này, chân như (bản thể chân thật như như, không đổi của mọi sự vật) chẳng phải một chẳng phải khác, không có khoảng giữa nào để bám chấp, không thêm không bớt.
Thưa Phạm vương, ví như nhà ảo thuật và học trò của ông ta, giỏi nghề ảo thuật, đứng nơi ngã tư đường, lấy cát, đất, cỏ, cây, lá v.v. gom lại một chỗ rồi làm trò ảo thuật, khiến người ta nhìn thấy đàn voi, đàn ngựa, xe cộ, binh lính, những đống bảy báu cùng đủ loại kho tàng. Nếu có chúng sinh ngu si thiếu trí, không biết suy xét, không biết gốc của trò ảo thuật, khi thấy hay nghe liền nghĩ: 'Voi ngựa v.v. mà ta thấy nghe đây là có thật, còn những gì khác đều là giả dối', rồi về sau không xét kỹ suy nghĩ lại nữa. Người có trí thì không như vậy: họ hiểu rõ gốc của trò ảo thuật, khi thấy hay nghe liền nghĩ: 'Đàn voi ngựa v.v. mà ta thấy không phải là thật, chỉ là trò ảo thuật làm mê mắt người, khiến người ta lầm tưởng là voi v.v. và các kho tàng; chỉ có tên mà không có thực.' Những gì mình thấy nghe, họ không chấp là thật; sau đó suy nghĩ biết rõ là hư dối.
Vì vậy, người trí hiểu rằng mọi pháp đều không có thực thể; họ chỉ tùy theo thế tục, theo điều mình thấy nghe mà nói ra sự việc; còn khi suy xét lẽ thật thì không như thế, nhưng lại nhờ cách nói tạm ấy mà làm sáng tỏ nghĩa thật. Thưa Phạm vương, những dị sinh ngu si chưa có được con mắt trí tuệ thánh siêu việt thế gian, chưa biết rằng chân như của mọi pháp là không thể nói ra. Những kẻ phàm ngu ấy, khi thấy hay nghe các pháp tạo tác và không tạo tác, liền suy nghĩ như vậy rồi sinh ra chấp trước, cho là có thật; đối với đệ nhất nghĩa (chân lý tối cao), họ không thể hiểu rằng chân như của các pháp là không thể nói ra.
Còn các bậc thánh, khi thấy hay nghe các pháp tạo tác và không tạo tác, tùy theo sức mình mà không sinh chấp trước cho là có thật; các vị biết rõ rằng mọi pháp tạo tác đều không thật, mọi pháp không tạo tác cũng không thật, chỉ do suy lường sai lầm mà có tướng tạo tác và không tạo tác, chỉ có tên gọi chứ không có thực thể. Các bậc thánh ấy nói theo cách thế tục là vì muốn cho người khác biết nghĩa chân thật như vậy. Thưa Phạm vương, các bậc thánh dùng trí thấy của bậc thánh mà hiểu rõ chân như của các pháp là không thể nói ra; các pháp tạo tác và không tạo tác cũng như thế; nhưng để người khác chứng biết, các vị nói ra đủ thứ danh từ của thế tục."
Khi ấy Đại Phạm vương hỏi Bồ-tát Như Ý Bảo Quang Diệu: "Có bao nhiêu chúng sinh có thể hiểu được chánh pháp (giáo pháp chân chính) sâu xa như thế?" Đáp: "Thưa Phạm vương, những người do ảo thuật hóa ra, với tâm và tâm sở pháp (tâm vương là tâm chủ, tâm sở là các trạng thái tâm phụ thuộc đi kèm) của họ, có thể hiểu được chánh pháp sâu xa như thế." Phạm vương nói: "Thân của người do ảo thuật hóa ra vốn không có thật, thì tâm sở ấy từ đâu mà sinh?" Đáp: "Nếu biết pháp giới chẳng có chẳng không, thì chúng sinh như vậy mới có thể hiểu được nghĩa sâu."
Bấy giờ Phạm vương bạch Phật: "Thế Tôn, Bồ-tát Như Ý Bảo Quang Diệu thật không thể nghĩ bàn, thông suốt được nghĩa sâu xa như thế." Phật nói: "Đúng vậy, đúng vậy, Phạm vương, như lời ông nói. Vị Như Ý Bảo Quang Diệu này đã từng dạy các ông phát tâm tu học pháp vô sinh nhẫn (sự chứng ngộ vững chắc rằng mọi pháp vốn không sinh không diệt)." Khi ấy Đại Phạm Thiên vương cùng chúng Phạm Thiên đứng dậy khỏi chỗ ngồi, để trần vai áo bên phải, chắp tay cung kính, cúi đầu lạy dưới chân Bồ-tát Như Ý Bảo Quang Diệu, nói rằng: "Thật hiếm có, thật hiếm có! Hôm nay chúng tôi may mắn gặp được bậc Đại sĩ (bậc người lớn, chỉ Bồ-tát), được nghe chánh pháp."
Bấy giờ Thế Tôn bảo Phạm vương: "Vị Như Ý Bảo Quang Diệu này, ở đời vị lai sẽ thành Phật, hiệu là Bảo Diệm Cát Tường Tạng Như Lai (đấng từ chân như mà đến), Ứng (đáng được cúng dường), Chính Biến Tri (hiểu biết đúng đắn, khắp cả), Minh Hạnh Viên Mãn (trí tuệ và đức hạnh trọn đủ), Thiện Thệ (khéo đi đến nơi giải thoát), Thế Gian Giải (thấu hiểu thế gian), Vô Thượng Sĩ (bậc không ai hơn), Điều Ngự Trượng Phu (bậc khéo dạy dỗ, điều phục người), Thiên Nhân Sư (thầy của trời và người), Phật Thế Tôn (bậc giác ngộ được thế gian tôn kính)." Khi nói phẩm này, có ba nghìn ức (một ức bằng một trăm triệu) Bồ-tát đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề được bất thoái chuyển (không còn lui sụt), tám nghìn ức thiên tử (con trời, các vị thần cõi trời) cùng vô lượng vô số vua quan và dân chúng xa lìa bụi trần, rời bỏ cấu nhiễm, được pháp nhãn tịnh (con mắt thấy rõ chân lý trong sạch, tức bước đầu chứng ngộ trên đường thánh).
Bấy giờ trong hội có năm mươi ức bí-sô (tỳ-kheo, tức tăng sĩ nam đã thọ giới đầy đủ) đang thực hành hạnh Bồ-tát mà muốn thối lui tâm bồ-đề (tâm nguyện cầu giác ngộ). Khi nghe Bồ-tát Như Ý Bảo Quang Diệu nói pháp này, tất cả đều trở nên vững chắc không thể nghĩ bàn, thỏa mãn được nguyện cao (?), lại phát khởi tâm bồ-đề. Mỗi vị tự cởi áo mình cúng dường Bồ-tát, lại phát tâm tiến lên thù thắng vô thượng, và nguyện rằng: "Nguyện cho công đức và căn lành (những hạt giống thiện đã gieo) của chúng con đều không thối lui, xin hồi hướng (đem công đức hướng về mục đích) về A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề."
"Này Phạm vương, các bí-sô ấy nhờ công đức này, tu hành đúng như lời dạy, qua chín mươi đại kiếp (kiếp là khoảng thời gian cực dài; đại kiếp là đơn vị thời gian dài nhất) sẽ được hiểu ngộ, thoát khỏi sinh tử." Bấy giờ Thế Tôn liền thụ ký (báo trước việc thành Phật trong tương lai) cho họ: "Các bí-sô các ông, qua ba mươi a-tăng-kỳ kiếp (số kiếp nhiều không đếm được) sẽ thành Phật; kiếp ấy tên là Nan Thắng Quang Vương, cõi nước tên là Vô Cấu Quang; cùng một lúc đều đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, cùng một hiệu là Nguyện Trang Nghiêm Gián Sức Vương, đủ cả mười hiệu (mười danh hiệu tôn quý của một vị Phật)."
"Này Phạm vương, kinh điển vi diệu Kim Quang Minh này, nếu được nghe và giữ gìn đúng đắn thì có oai lực lớn. Giả sử có người trong trăm nghìn đại kiếp thực hành lục ba-la-mật (sáu phép tu đưa người qua bờ giác ngộ: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ) mà không có phương tiện (trí khéo léo biết cách thực hành và dẫn dắt), còn nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân chép kinh Kim Quang Minh này, cứ mỗi nửa tháng chuyên tâm đọc tụng, thì khối công đức trước so với công đức này không bằng một phần trăm, cho đến những con số và thí dụ cũng không thể sánh kịp. Này Phạm vương, vì thế nay Ta bảo ông tu học, ghi nhớ, thọ trì (nhận lấy và giữ gìn) và giảng rộng cho người khác. Vì sao? Thuở xưa, khi Ta thực hành đạo Bồ-tát, Ta như người dũng sĩ xông vào trận đánh, không tiếc thân mạng, để truyền bá vua kinh vi diệu này, thọ trì, đọc tụng và giảng giải cho người khác.
Này Phạm vương, ví như chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thế giới bằng chánh pháp, có bánh xe báu đi khắp nơi): khi vua còn tại thế thì bảy báu (bảy vật quý đi theo vua: bánh xe, voi, ngựa, ngọc, nữ, quan giữ kho, tướng giữ binh) không mất; khi vua qua đời thì bảy báu tự nhiên tiêu mất hết. Này Phạm vương, vua kinh vi diệu Kim Quang Minh này cũng vậy: nếu còn hiện hữu ở đời thì mọi pháp bảo vô thượng đều không mất; nếu không có kinh này thì pháp bảo ở đâu cũng ẩn mất. Vì vậy, đối với vua kinh này, nên chuyên tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, giảng giải cho người khác, khuyên người chép kinh, thực hành tinh tấn ba-la-mật (phép tu siêng năng tiến lên không ngừng để qua bờ giác ngộ), không tiếc thân mạng, không ngại mệt nhọc; đó là công đức thù thắng nhất. Các đệ tử của Ta nên siêng năng tu học như thế."
Bấy giờ Đại Phạm Thiên vương cùng vô lượng chúng Phạm Thiên, Đế Thích (vua trời Đao Lợi, vị chủ tể các cõi trời gần mặt đất), Tứ Thiên vương (bốn vị vua trời giữ bốn phương) và các dược-xoa (một loài quỷ thần có sức mạnh, nhiều vị làm thần hộ pháp) cùng đứng dậy khỏi chỗ ngồi, để trần vai áo bên phải, quỳ gối phải sát đất, chắp tay cung kính, bạch Phật: "Thế Tôn, chúng con đều nguyện bảo vệ và lưu truyền kinh điển vi diệu Kim Quang Minh này. Nếu pháp sư (người thuyết giảng giáo pháp) gặp tai nạn, chúng con sẽ trừ bỏ, khiến vị ấy đầy đủ mọi điều tốt lành, sắc diện và sức lực sung mãn, tài ăn nói không bị ngăn trở, thân tâm thư thái; những người nghe trong hội đều được an vui. Ở cõi nước nào mà có nạn đói kém, giặc thù, hay phi nhân (loài không phải người như quỷ thần) quấy hại, chúng con là chúng trời sẽ đều che chở, khiến nhân dân nơi đó yên ổn, sung túc, vui vẻ, không có những tai họa oan uổng; đó đều là nhờ sức của chúng trời chúng con. Nếu có ai cúng dường kinh điển này, chúng con cũng sẽ cung kính cúng dường người ấy như cúng dường Phật không khác."
Bấy giờ Phật bảo Đại Phạm Thiên vương cùng chúng Phạm Thiên, cho đến Tứ Thiên vương và các dược-xoa: "Lành thay, lành thay! Các ông được nghe pháp vi diệu sâu xa, lại có thể phát tâm che chở vua kinh vi diệu này và người giữ kinh, sẽ được phúc thù thắng vô biên, mau thành Vô thượng chính đẳng bồ-đề (giác ngộ cao tột, chân chính, bình đẳng, tức quả vị Phật)." Khi ấy Phạm vương và các vị nghe Phật dạy xong, vui mừng cung kính lãnh thọ.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video