Thiên 26 — Phẩm 25: Con trai trưởng giả tên Lưu Thủy

 Kinh Kim Quang Minh Tối Thắng Vương (kinh "Ánh sáng vàng, vua của các kinh tối thắng"), phẩm thứ hai mươi lăm: Phẩm Trưởng giả tử Lưu Thủy (chuyện người con nhà trưởng giả tên Lưu Thủy; trưởng giả là người giàu có, có danh vọng trong xã hội).

 Bấy giờ Phật bảo Bồ-đề thụ thần (vị thần cai quản cây bồ-đề, cây Phật ngồi dưới gốc mà thành đạo) là thiện nữ thiên (cách gọi trân trọng vị nữ thần có lòng lành): "Thuở xưa, chàng con nhà trưởng giả tên Lưu Thủy ở trong nước của vua Thiên Tự Tại Quang. Chàng chữa mọi bệnh khổ cho dân chúng, khiến họ bình phục, được sống yên ổn vui vẻ.

 Dân chúng vì khỏi bệnh nên làm nhiều phúc nghiệp (việc lành tạo ra phúc), rộng rãi bố thí, tự mình vui mừng. Họ cùng nhau đến chỗ chàng, ai cũng sinh lòng tôn kính, nói rằng: 'Lành thay, lành thay! Chàng trưởng giả tử khéo làm tăng trưởng phúc đức, làm tăng thêm sự yên ổn và tuổi thọ cho chúng tôi. Người nay thật là bậc y vương (vua thầy thuốc) có sức lớn, là vị Bồ-tát (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi loài) giàu lòng từ bi, rất thông thạo thuốc men, khéo chữa vô số bệnh khổ của chúng sinh.' Lời khen như thế vang khắp thành ấp.

 Thiện nữ thiên! Khi ấy vợ của trưởng giả tử tên là Thủy Kiên Tạng, có hai con trai: một tên Thủy Mãn, hai tên Thủy Tạng. Lúc đó Lưu Thủy dẫn hai con lần lượt đi qua các thành ấp, làng xóm. Đi qua một chỗ sâu hiểm giữa vùng đầm hoang, chàng thấy các loài cầm thú ăn thịt uống máu như sói, chó rừng, cáo, khỉ lớn, chim điêu, chim kên kên đều chạy, bay về một phía. Trưởng giả tử nghĩ: 'Các loài cầm thú này vì cớ gì mà cùng bay chạy về một hướng? Ta hãy theo sau xem thử.'

 Chàng liền đi theo, thấy có một cái ao lớn tên là Dã Sinh, nước sắp cạn, trong ao có rất nhiều cá. Lưu Thủy thấy vậy, sinh lòng thương xót lớn. Khi ấy có vị thần cây hiện ra nửa thân, nói: 'Lành thay, lành thay, thiện nam tử (người con trai hiền lành)! Ngươi có cái tên Lưu Thủy đúng với nghĩa thật. Hãy thương những con cá này mà cho chúng nước. Có hai lẽ mà gọi là Lưu Thủy: một là làm cho nước chảy, hai là có thể cho nước. Nay ngươi nên làm đúng theo tên mình.'

 Lưu Thủy hỏi thần cây: 'Số cá này có bao nhiêu con?' Thần cây đáp: 'Đủ mười nghìn con.' Thiện nữ thiên! Trưởng giả tử nghe con số ấy, lòng thương càng tăng gấp bội. Lúc ấy ao lớn bị nắng thiêu, nước còn chẳng bao nhiêu. Mười nghìn con cá sắp vào cửa chết, quẫy mình lăn lộn. Thấy vị trưởng giả, lòng chúng như có điều mong mỏi, cứ dõi theo nhìn mãi không rời mắt.

 Trưởng giả tử thấy vậy, chạy khắp bốn phương tìm nước mà rốt cuộc không tìm được. Lại nhìn sang một bên, thấy có cây lớn, chàng liền trèo lên bẻ cành lá làm bóng mát cho ao. Chàng lại tìm xem nước trong ao từ đâu chảy tới. Tìm mãi, thấy một con sông lớn tên là Thủy Sinh. Bên sông có những người đánh cá, vì muốn bắt cá nên ở chỗ hiểm trở phía thượng nguồn đã khơi cho nước chảy đi nơi khác, không cho chảy xuống. Chỗ bị khơi ấy khó mà sửa đắp ngay được. Chàng nghĩ: 'Bờ vực này sâu dốc, giả sử có trăm nghìn người làm suốt ba tháng cũng chưa ngăn lại được, huống chi một mình ta làm sao kham nổi.'

 Trưởng giả tử liền gấp trở về thành, đến chỗ đại vương, cúi đầu sát chân vua làm lễ, lui đứng một bên, chắp tay cung kính thưa: 'Tôi vì dân chúng trong nước của đại vương mà chữa đủ loại bệnh, khiến ai nấy đều yên ổn. Tôi lần lượt đi đến vùng đầm hoang, thấy có một cái ao tên là Dã Sinh, nước sắp cạn, có mười nghìn con cá bị nắng thiêu, chẳng bao lâu nữa sẽ chết. Cúi xin đại vương rủ lòng từ bi thương xót, cho tôi hai mươi con voi lớn, tạm đi chở nước cứu mạng những con cá ấy, cũng như tôi đã đem lại tuổi thọ cho các người bệnh.'

 Đại vương liền ra lệnh cho đại thần mau đem voi lớn cho vị y vương này. Vị đại thần vâng lệnh vua, nói với trưởng giả tử: 'Lành thay, bậc đại sĩ! Nay người cứ tự đến chuồng voi, tùy ý chọn lấy hai mươi con voi lớn, đem lợi ích cho chúng sinh, khiến chúng được an vui.'

 Thế là Lưu Thủy cùng hai con dắt hai mươi con voi lớn, lại mượn nhiều túi da ở các nhà nấu rượu, đến chỗ nước bị khơi, dùng túi đựng nước, voi chở đến ao, đổ vào trong ao. Nước liền đầy lại như cũ.

 Thiện nữ thiên! Trưởng giả tử đi vòng quanh bốn bên ao mà nhìn. Đàn cá cũng bơi theo dọc bờ. Trưởng giả tử lại nghĩ: 'Đàn cá vì sao bơi theo ta? Hẳn là bị lửa đói hành hạ, lại muốn xin ta thức ăn. Nay ta nên cho chúng.' Bấy giờ trưởng giả tử Lưu Thủy bảo các con: 'Các con hãy lấy một con voi khỏe nhất, mau về nhà thưa với ông nội là trưởng giả: tất cả những gì ăn được trong nhà, cho đến phần ăn của cha mẹ, phần của vợ con, tôi tớ, đều gom hết rồi đem tới đây.'

 Hai con vâng lời cha, cưỡi con voi lớn nhất, gấp về nhà, đến chỗ ông nội, kể lại việc trên, gom đồ ăn trong nhà chất lên lưng voi, nhanh chóng trở lại chỗ cha, đến bên ao. Lưu Thủy thấy con về, thân tâm vui mừng hớn hở, liền lấy bánh và thức ăn rải khắp trong ao. Cá được ăn rồi, con nào cũng no đủ.

 Chàng liền nghĩ: 'Nay ta cho thức ăn khiến cá được sống, nguyện đời sau sẽ ban pháp thực (món ăn là giáo pháp, nuôi dưỡng tâm linh) để cứu giúp vô biên chúng sinh.' Chàng lại suy nghĩ: 'Trước đây ở nơi rừng vắng, ta từng thấy một vị bật-sô (tức tỳ-kheo, người xuất gia nam thọ đủ giới) đọc kinh Đại thừa (giáo pháp "cỗ xe lớn", chủ trương cứu độ tất cả chúng sinh), giảng giáo lý rất sâu về mười hai duyên sinh (mười hai mắt xích nhân duyên làm nên vòng sống chết). Trong kinh lại nói: nếu chúng sinh nào lúc sắp chết được nghe danh hiệu Bảo Kế Như Lai (Như Lai là danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân như; Bảo Kế là tên một vị Phật quá khứ) thì liền được sinh lên cõi trời.

 Nay ta nên vì mười nghìn con cá này mà giảng mười hai duyên khởi rất sâu, cũng nên xưng niệm danh hiệu Phật Bảo Kế. Nhưng ở Thiệm-bộ châu (cõi đất loài người chúng ta ở, cũng gọi là Diêm-phù-đề) có hai hạng người: một là tin sâu Đại thừa, hai là không tin mà còn chê bai. Ta cũng nên vì họ mà làm tăng thêm lòng tin.'

 Trưởng giả tử lại nghĩ: 'Ta xuống ao để giảng pháp sâu mầu cho đàn cá.' Nghĩ xong, chàng liền xuống nước, xướng lên rằng: 'Nam-mô (xin quy kính) đức Bảo Kế Như Lai đời quá khứ, bậc Ứng Cúng (đáng được trời người cúng dường), Chính Biến Tri (biết đúng và biết khắp mọi điều), Minh Hạnh Túc (trí sáng và đức hạnh đều đầy đủ), Thiện Thệ (đã khéo đi đến bờ giải thoát), Thế Gian Giải (hiểu rõ mọi việc thế gian), Vô Thượng Sĩ (bậc cao nhất, không ai hơn), Điều Ngự Trượng Phu (bậc khéo điều phục, dẫn dắt người), Thiên Nhân Sư (thầy của trời và người), Phật (bậc giác ngộ), Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính).

 Đức Phật này thuở xưa khi tu hạnh Bồ-tát đã phát lời thề nguyện: chúng sinh trong mười phương thế giới, lúc sắp chết mà nghe được danh hiệu của ta, thì sau khi chết được sinh lên cõi trời Ba mươi ba (cõi trời Đao-lợi, nơi Đế Thích làm chủ, cùng ba mươi hai vị trời khác).'

 Rồi Lưu Thủy lại vì cá trong ao giảng giáo pháp rất sâu mầu như sau: 'Cái này có thì cái kia có, cái này sinh thì cái kia sinh. Nghĩa là: vô minh (sự mê muội, không thấy rõ chân lý) làm duyên cho hành (những hành động, tạo tác do mê muội); hành làm duyên cho thức (tâm thức đi đầu thai); thức làm duyên cho danh sắc (thân và tâm lúc mới thành hình); danh sắc làm duyên cho lục xứ (sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý); lục xứ làm duyên cho xúc (sự tiếp xúc giữa giác quan và đối tượng); xúc làm duyên cho thụ (cảm giác vui, khổ, không vui không khổ); thụ làm duyên cho ái (lòng ham muốn, khao khát); ái làm duyên cho thủ (sự bám giữ, chấp lấy); thủ làm duyên cho hữu (sự tồn tại, nghiệp dẫn tới đời sau); hữu làm duyên cho sinh (sự ra đời); sinh làm duyên cho già chết, lo buồn, khổ não.

 Cái này diệt thì cái kia diệt. Nghĩa là: vô minh diệt thì hành diệt; hành diệt thì thức diệt; thức diệt thì danh sắc diệt; danh sắc diệt thì lục xứ diệt; lục xứ diệt thì xúc diệt; xúc diệt thì thụ diệt; thụ diệt thì ái diệt; ái diệt thì thủ diệt; thủ diệt thì hữu diệt; hữu diệt thì sinh diệt; sinh diệt thì già chết diệt; già chết diệt thì lo buồn khổ não diệt. Như thế toàn bộ khối khổ (khổ uẩn: cả đống khổ đau của kiếp sống) đều được trừ diệt.' Giảng pháp ấy xong, chàng lại vì chúng tuyên nói đà-la-ni (thần chú, những câu chú giữ gìn và hàm chứa giáo pháp) tương ứng với mười hai duyên khởi như sau:

 Đát điệt tha. Tì chiết nễ, tì chiết nễ, tì chiết nễ. Tăng tắc chỉ nễ, tăng tắc chỉ nễ, tăng tắc chỉ nễ. Tì nhĩ nễ, tì nhĩ nễ, tì nhĩ nễ, sa ha. Đát điệt tha. Na nhị nễ, na nhị nễ, na nhị nễ. Sát trĩ nễ, sát trĩ nễ, sát trĩ nễ. Táp bát lý thiết nễ, táp bát lý thiết nễ, táp bát lý thiết nễ, sa ha. Đát điệt tha. Tiết đạt nễ, tiết đạt nễ, tiết đạt nễ. Trất lý sắt nễ nễ, trất lý sắt nễ nễ, trất lý sắt nễ nễ. Ô ba địa nễ, ô ba địa nễ, ô ba địa nễ, sa ha. Đát điệt tha. Bà tì nễ, bà tì nễ, bà tì nễ. Xà để nễ, xà để nễ, xà để nễ. Xà ma nễ nễ, xà ma nễ nễ, xà ma nễ nễ, sa ha.

 Bấy giờ, khi đức Thế Tôn vì đại chúng kể nhân duyên thuở xưa của trưởng giả tử, các chúng trời người đều khen là việc chưa từng có. Khi ấy Tứ đại thiên vương (bốn vị vua trời giữ gìn bốn phương) mỗi vị ở chỗ mình, cùng một lời nói như sau:

 Lành thay đức Thích-ca, bậc tôn quý! Ngài nói pháp mầu và thần chú sáng suốt,

 Sinh phúc, trừ mọi điều ác, tương ứng với mười hai chi (mười hai mắt xích nhân duyên).

 Chúng con cũng nói thần chú để che chở giữ gìn giáo pháp như thế.

 Nếu có kẻ nào sinh lòng chống trái, không thuận theo mà làm điều bất thiện,

 Thì đầu sẽ vỡ làm bảy mảnh, như ngọn cây lan hương (một loài cây thơm, ngọn tự nứt ra làm bảy phần).

 Chúng con ở trước Phật cùng nói thần chú rằng:

 Đát điệt tha. Hí lý mê, yết đệ kiện, đà lý, chiên trà lý địa lệ, tao phạt lệ, thạch hí phạt lệ, bổ la bố lệ, củ củ mạt để, khi la mạt để, đạt địa mục khế, lũ lỗ bà, mẫu lỗ bà, cụ đồ mẫu lỗ kiện đề, đỗ lỗ đỗ lỗ, tì lệ, y nê tất tất nê, đạp (chú âm: đọc theo vần "đồ – hợp", các chỗ dưới cũng vậy) côn (?), đạt đạp côn (?), ô tất đát lý, ô suất tra la phạt để, át lạt sa phạt để, bát đỗ ma phạt để, câu tô ma phạt để, sa ha.

 Phật bảo thiện nữ thiên: "Khi ấy, trưởng giả tử Lưu Thủy cùng hai con đã cho cá trong ao nước, thức ăn, và giảng pháp xong, rồi cùng trở về nhà. Về sau, trưởng giả tử Lưu Thủy nhân có cuộc hội họp, bày nhiều trò ca múa nhạc, uống rượu say rồi nằm ngủ. Lúc ấy mười nghìn con cá cùng lúc qua đời, sinh lên cõi trời Ba mươi ba. Chúng nghĩ: 'Chúng ta do nhân duyên nghiệp lành nào mà được sinh vào cõi trời này?'

 Rồi chúng bảo nhau: 'Trước kia ở Thiệm-bộ châu, chúng ta rơi vào loài bàng sinh (loài súc vật, mình nằm ngang), cùng mang thân cá. Trưởng giả tử Lưu Thủy cho chúng ta nước và bánh ăn, lại vì chúng ta giảng pháp sâu xa mười hai duyên khởi và đà-la-ni, lại xưng danh hiệu Bảo Kế Như Lai. Nhờ nhân duyên ấy mà chúng ta được sinh lên cõi trời này. Vì vậy nay chúng ta đều nên đến chỗ trưởng giả tử để báo ân và cúng dường (dâng lễ vật tỏ lòng tôn kính).'

 Bấy giờ mười nghìn thiên tử (vị trời nam) liền biến mất khỏi cõi trời, đến chỗ đại y vương ở Thiệm-bộ châu. Lúc ấy trưởng giả tử đang ngủ yên trên lầu cao. Mười nghìn thiên tử cùng đem mười nghìn chuỗi anh lạc (chuỗi ngọc trang sức đeo trên người) bằng ngọc trai đặt bên mặt chàng, lại đặt mười nghìn chuỗi nơi chân, mười nghìn chuỗi bên sườn phải, mười nghìn chuỗi bên sườn trái. Họ rải mưa hoa mạn-đà-la và đại mạn-đà-la (loài hoa trời màu trắng, thơm, khiến người thấy vui lòng), chất cao tới gối, ánh sáng chiếu khắp nơi. Đủ loại nhạc trời trỗi lên tiếng hay, khiến ai đang ngủ ở Thiệm-bộ châu cũng đều tỉnh giấc. Trưởng giả tử Lưu Thủy cũng thức dậy.

 Mười nghìn thiên tử cúng dường xong liền bay vút lên không mà đi. Khắp nơi trong nước vua Thiên Tự Tại Quang đều mưa xuống hoa sen mầu nhiệm của cõi trời. Các thiên tử lại đến cái ao giữa đầm hoang chốn cũ, rải mưa các loài hoa trời, rồi biến mất ở đó, trở về cung điện cõi trời, tùy ý tự tại hưởng thú vui ngũ dục (năm thứ khoái lạc của sắc đẹp, âm thanh, hương thơm, vị ngon, xúc chạm êm dịu).

 Vua Thiên Tự Tại Quang đến sáng hỏi các đại thần: 'Đêm qua vì cớ gì bỗng hiện điềm lành hiếm có như thế, phóng ánh sáng lớn?' Đại thần đáp: 'Đại vương nên biết, có các chúng trời ở nhà trưởng giả tử Lưu Thủy rải mưa bốn mươi nghìn chuỗi anh lạc ngọc trai và hoa mạn-đà-la cõi trời, chất cao tới gối.' Vua bảo đại thần: 'Hãy đến nhà trưởng giả gọi người con ấy tới.' Đại thần vâng lệnh liền đến nhà, truyền lệnh vua gọi trưởng giả tử. Trưởng giả tử liền đến chỗ vua.

 Vua hỏi: 'Vì cớ gì đêm qua hiện ra điềm lành hiếm có như thế?' Trưởng giả tử thưa: 'Theo tôi nghĩ, hẳn là đàn cá trong ao kia, đúng như kinh nói, sau khi chết đã được sinh lên cõi trời Ba mươi ba, nay đến báo ân nên hiện ra điềm lạ như vậy.' Vua hỏi: 'Làm sao biết được?' Lưu Thủy đáp: 'Đại vương có thể sai sứ cùng hai con tôi đến ao ấy xem thực hư, mười nghìn con cá ấy chết hay sống.'

 Vua nghe vậy liền sai sứ cùng các con đến bên ao. Họ thấy trong ao có rất nhiều hoa mạn-đà-la chất thành đống lớn, còn cá thì đều đã chết cả. Thấy xong, họ vội về tâu rõ với vua. Vua nghe vậy lòng vui mừng, khen là việc chưa từng có."

 Bấy giờ Phật bảo Bồ-đề thụ thần: "Thiện nữ thiên, nay ngươi nên biết: trưởng giả tử Lưu Thủy thuở ấy chính là thân ta; trưởng giả Trì Thủy (cha của Lưu Thủy) chính là Diệu Tràng; hai con của chàng, con trưởng Thủy Mãn chính là Ngân Tràng, con thứ Thủy Tạng chính là Ngân Quang; vua Thiên Tự Tại Quang ấy chính là ngươi, Bồ-đề thụ thần; mười nghìn con cá chính là mười nghìn thiên tử này.

 Do thuở xưa ta lấy nước cứu cá, cho ăn no, vì chúng giảng mười hai duyên khởi rất sâu cùng thần chú đà-la-ni tương ứng, lại vì chúng xưng danh hiệu Phật Bảo Kế, nhờ thiện căn (gốc lành) ấy mà chúng được sinh lên cõi trời, nay đến chỗ ta vui mừng nghe pháp. Ta đều sẽ thụ ký (báo trước việc thành Phật trong tương lai) cho họ sẽ đạt a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ hoàn toàn, chân chính, cao tột không gì hơn) và nói rõ danh hiệu của họ.

 Thiện nữ thiên! Như thuở xưa ta luân hồi (xoay vòng sinh tử) trong các cõi hữu (các cõi tồn tại), rộng làm lợi ích; nay ta khiến vô lượng chúng sinh đều lần lượt thành vô thượng giác (giác ngộ cao tột) và thụ ký cho họ. Các ngươi đều nên siêng năng cầu sự thoát ly, chớ buông lung."

 Bấy giờ đại chúng nghe nói như vậy đều tỏ ngộ, hiểu rằng phải do lòng đại từ đại bi cứu giúp che chở tất cả, siêng tu khổ hạnh, mới có thể chứng được vô thượng bồ-đề (giác ngộ cao tột). Ai nấy đều phát tâm sâu xa, tin nhận và vui mừng.

 Kinh Kim Quang Minh Tối Thắng Vương, quyển thứ chín (hết).

 Kinh Kim Quang Minh Tối Thắng Vương, quyển thứ mười.

 Đời Đại Đường, Tam tạng (danh hiệu bậc thông suốt ba kho kinh điển: kinh, luật, luận) sa-môn (người xuất gia tu hành) Nghĩa Tịnh vâng chiếu vua mà dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video