Thiên 3 — Phẩm 3: Phân biệt ba thân Phật

 Phẩm thứ ba: Phân biệt ba thân

 Bấy giờ, Bồ-tát ma-ha-tát (bậc đại Bồ-tát; Bồ-tát là người phát nguyện tu hành để thành Phật và cứu độ mọi loài) Hư Không Tạng đang ở giữa đại chúng, rời chỗ ngồi đứng dậy, để trần vai bên phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay cung kính, cúi đầu lễ dưới chân Phật, rồi đem hoa bằng vàng báu vi diệu cùng cờ báu, phướn, lọng dâng lên cúng dường. Ngài thưa với Phật: "Thế Tôn (Đấng được cả thế gian tôn kính, tức Phật), Bồ-tát ma-ha-tát phải làm sao để tu hành đúng pháp đối với giáo lý sâu xa bí mật của các Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân lý mà đến)?" Phật nói: "Này thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách Phật gọi người nghe pháp), hãy lắng nghe, lắng nghe, và suy nghĩ kỹ. Ta sẽ vì ông mà phân tích giảng giải."

 "Này thiện nam tử, tất cả Như Lai đều có ba thân. Ba thân ấy là gì? Một là hóa thân (thân Phật biến hiện ra theo từng loài chúng sinh để giáo hóa họ), hai là ứng thân (thân Phật ứng hiện với đủ tướng tốt cho các Bồ-tát thấy), ba là pháp thân (thân chân thật của Phật, chính là chân lý và bản tính chân thật của muôn pháp). Đầy đủ ba thân như thế thì thâu tóm trọn vẹn A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính và trọn khắp, tức quả vị Phật). Nếu biết đúng đắn về ba thân thì sẽ mau thoát khỏi sinh tử (vòng sống chết luân hồi không dứt).

 Bồ-tát hiểu rõ hóa thân như thế nào? Này thiện nam tử, xưa kia khi còn ở giai đoạn tu hành, Như Lai vì tất cả chúng sinh mà tu đủ các pháp. Tu tập như thế cho đến khi việc tu hành viên mãn. Nhờ sức tu hành nên được tự tại lớn; nhờ sức tự tại nên tùy theo ý muốn của chúng sinh, theo việc làm của chúng sinh, theo cảnh giới của chúng sinh mà đều biết rõ phân minh. Không phải chờ thời, cũng không để lỡ thời; hợp với nơi chốn, hợp với thời điểm, hợp với việc làm, hợp với cách thuyết pháp, mà hiện ra đủ loại thân. Đó gọi là hóa thân.

 Này thiện nam tử, Bồ-tát hiểu rõ ứng thân như thế nào? Nghĩa là các Như Lai, vì muốn các Bồ-tát được thông suốt nên giảng nói chân đế (chân lý tuyệt đối); vì muốn họ hiểu rõ sinh tử và niết-bàn (cảnh giới tịch lặng, đã dứt sạch phiền não và khổ đau) vốn cùng một vị như nhau; vì muốn trừ nỗi sợ hãi của những chúng sinh mắc thân kiến (chấp rằng thân này là cái "tôi" có thật) và khiến họ vui mừng; vì muốn làm cội gốc cho vô biên Phật pháp; nên tương ứng đúng như thật với như như (bản thể chân thật của các pháp, luôn "như vậy", không thay đổi) và như như trí (trí tuệ chứng biết như như ấy). Do sức bản nguyện (lời nguyện gốc phát ra từ khi mới tu), thân này được hiện ra, đầy đủ ba mươi hai tướng (ba mươi hai đặc điểm thân thể tốt đẹp của bậc đại nhân) và tám mươi vẻ đẹp phụ, sau gáy và lưng có vầng sáng tròn. Đó gọi là ứng thân.

 Này thiện nam tử, Bồ-tát ma-ha-tát hiểu rõ pháp thân như thế nào? Vì để trừ các chướng ngại như phiền não (những tâm mê lầm làm rối loạn và khổ não, như tham lam, giận dữ, si mê), vì để đầy đủ các pháp lành, nên chỉ còn có như như và như như trí; đó gọi là pháp thân. Hai thân trước chỉ có trên danh nghĩa giả đặt; thân thứ ba này mới là có thật, và làm cội gốc cho hai thân trước. Vì sao vậy? Vì ngoài pháp như như, ngoài trí vô phân biệt (trí tuệ không còn phân chia ta và người, chủ thể và đối tượng), tất cả chư Phật không có pháp nào khác. Tất cả chư Phật trí tuệ đầy đủ, mọi phiền não đều đã diệt sạch hoàn toàn, chứng được Phật địa (cảnh giới, quả vị của Phật) thanh tịnh. Vì thế, pháp như như và như như trí thâu tóm tất cả Phật pháp.

 Lại nữa, này thiện nam tử, tất cả chư Phật làm lợi ích cho mình và cho người đến chỗ rốt ráo. Lợi ích cho mình là pháp như như; lợi ích cho người là như như trí. Vì đối với việc lợi mình lợi người, các Ngài được tự tại và thành tựu vô biên công dụng, nên khi phân biệt Phật pháp thì có vô lượng vô biên sai khác. Này thiện nam tử, ví như dựa vào vọng tưởng suy nghĩ mà nói ra đủ loại phiền não, đủ loại nghiệp (việc làm có tạo quả) và tác dụng của nghiệp, đủ loại quả báo; cũng vậy, dựa vào pháp như như, dựa vào như như trí mà nói ra đủ loại Phật pháp, đủ loại pháp Độc giác (bậc tự giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên, không cần thầy dạy), đủ loại pháp Thanh văn (bậc nghe lời Phật dạy mà tu chứng, chủ yếu cầu giải thoát cho riêng mình). Dựa vào pháp như như, dựa vào như như trí, tất cả Phật pháp được thành tựu một cách tự tại; đó là điều bất khả tư nghị (không thể nghĩ bàn) bậc nhất. Ví như vẽ lên hư không thành những đồ trang hoàng, thật khó nghĩ bàn; cũng vậy, dựa vào pháp như như, dựa vào như như trí mà thành tựu Phật pháp, cũng khó nghĩ bàn. Này thiện nam tử, vì sao pháp như như và như như trí, cả hai đều không phân biệt, mà lại được tự tại, thành tựu sự nghiệp? Này thiện nam tử, ví như Như Lai đã vào niết-bàn, nhờ nguyện lực tự tại nên mọi việc vẫn đều thành tựu; pháp như như và như như trí tự tại làm nên việc cũng giống như vậy.

 Lại nữa, Bồ-tát ma-ha-tát vào vô tâm định (một loại thiền định trong đó tâm phân biệt ngưng hẳn), nương vào sức nguyện từ trước, từ thiền định khởi ra mà làm các việc. Hai pháp như thế không có phân biệt mà vẫn tự tại làm nên việc. Này thiện nam tử, ví như mặt trời, mặt trăng không có phân biệt; như nước và gương cũng không có phân biệt; ánh sáng cũng không có phân biệt; ba thứ hòa hợp lại thì có bóng sinh ra. Cũng vậy, pháp như như và như như trí cũng không có phân biệt, nhưng nhờ nguyện lực tự tại, khi chúng sinh có cảm thì hiện ra ứng thân và hóa thân, như bóng mặt trời mặt trăng do hòa hợp mà hiện ra.

 Lại nữa, này thiện nam tử, ví như vô lượng vô biên mặt nước và tấm gương nhờ có ánh sáng mà bóng của hư không hiện ra đủ thứ hình tướng khác nhau; mà hư không thì vốn không có hình tướng. Này thiện nam tử, cũng vậy, các đệ tử được giáo hóa chính là bóng của pháp thân; do sức nguyện nên nơi hai thân kia hiện ra đủ loại hình tướng, còn nơi pháp thân thì không có hình tướng khác nhau. Này thiện nam tử, nương vào hai thân này, tất cả chư Phật nói hữu dư niết-bàn (niết-bàn còn sót lại thân quả báo); nương vào pháp thân này, nói vô dư niết-bàn (niết-bàn không còn sót lại gì). Vì sao vậy? Vì tất cả các pháp còn sót lại đều đã dứt hết hoàn toàn. Nương vào ba thân này, tất cả chư Phật nói vô trụ xứ niết-bàn (niết-bàn không dừng ở đâu: không dừng trong sinh tử, cũng không dừng yên trong niết-bàn). Vì có hai thân nên không dừng trong niết-bàn; mà ngoài pháp thân thì không có Phật nào khác. Vì sao hai thân không dừng trong niết-bàn? Vì hai thân là giả danh, không thật, từng niệm sinh diệt, không dừng yên một chỗ; nhiều lần xuất hiện vì không cố định. Pháp thân thì không như vậy. Vì thế hai thân không dừng trong niết-bàn. Pháp thân không có hai (không đối lập sinh tử với niết-bàn), vì thế cũng không dừng trong niết-bàn. Cho nên nương vào ba thân mà nói niết-bàn không dừng trụ.

 Này thiện nam tử, tất cả phàm phu (người thường, chưa giác ngộ) vì ba tướng nên bị trói buộc, bị ngăn che, xa lìa ba thân, không đến được ba thân. Ba tướng ấy là gì? Một là biến kế sở chấp tướng (tính chất do tâm mê vọng suy lường khắp nơi rồi chấp cho là có thật), hai là y tha khởi tướng (tính chất nương vào các nhân duyên khác mà sinh khởi), ba là thành tựu tướng (tính chất chân thật, viên mãn, tức chân như). Vì đối với các tướng này không hiểu được, không diệt được, không làm sạch được, nên không thể đến được ba thân. Còn ba tướng ấy, vì hiểu được, diệt được, làm sạch được, nên chư Phật đầy đủ ba thân. Này thiện nam tử, các phàm phu vì chưa trừ bỏ được ba tâm, nên xa lìa ba thân, không đến được. Ba tâm ấy là gì? Một là khởi sự tâm (tâm khởi lên tạo tác các việc, tức các thức nhận biết cảnh bên ngoài), hai là y căn bản tâm (tâm nương vào tâm gốc, tức thức chấp ngã) (?), ba là căn bản tâm (tâm gốc, tức thức chứa giữ mọi hạt giống nghiệp) (?). Nương vào các phục đạo (phép tu chế ngự phiền não), khởi sự tâm được dứt hết; nương vào pháp đoạn đạo (phép tu cắt đứt phiền não), y căn bản tâm được dứt hết; nương vào tối thắng đạo (phép tu cao nhất ở giai đoạn cuối cùng), căn bản tâm được dứt hết. Vì khởi sự tâm diệt nên hiện được hóa thân; vì y căn bản tâm diệt nên hiển lộ được ứng thân; vì căn bản tâm diệt nên đạt đến pháp thân. Vì thế tất cả Như Lai đầy đủ ba thân.

 Này thiện nam tử, tất cả chư Phật, ở thân thứ nhất thì cùng chư Phật đồng việc làm; ở thân thứ hai thì cùng chư Phật đồng ý; ở thân thứ ba thì cùng chư Phật đồng thể. Này thiện nam tử, thân Phật thứ nhất ấy tùy theo ý chúng sinh có nhiều loại nên hiện ra nhiều tướng, vì thế nói là nhiều. Thân Phật thứ hai, vì đệ tử cùng một ý nên hiện ra một tướng, vì thế nói là một. Thân Phật thứ ba vượt khỏi mọi loại tướng, không phải là cảnh giới của sự chấp tướng, vì thế gọi là không một không hai. Này thiện nam tử, thân thứ nhất ấy nương vào ứng thân mà được hiển hiện; thân thứ hai ấy nương vào pháp thân mà được hiển hiện; còn pháp thân là có thật, vì không nương vào đâu cả. Này thiện nam tử, ba thân như thế, xét theo một nghĩa thì nói là thường còn, xét theo một nghĩa thì nói là vô thường (không thường còn). Hóa thân thường chuyển pháp luân (giảng dạy giáo pháp; ví giáo pháp như bánh xe lăn đi nghiền nát mê lầm), khắp nơi tùy duyên, phương tiện nối tiếp không dứt, vì thế nói là thường; nhưng vì không phải là gốc, nên công dụng lớn đầy đủ không hiển hiện trọn vẹn, vì thế nói là vô thường. Ứng thân thì từ vô thủy (thời xa xưa không có khởi đầu) đến nay nối tiếp không dứt, vì thâu giữ được các pháp bất cộng (những phẩm chất riêng của Phật, không ai khác có) của chư Phật, chúng sinh không cùng tận thì công dụng cũng không cùng tận, vì thế nói là thường; nhưng vì không phải là gốc, nên công dụng đầy đủ không hiển hiện trọn vẹn, vì thế nói là vô thường. Pháp thân thì không phải là pháp hữu vi (pháp do nhân duyên tạo tác, có biến đổi), không có tướng khác nhau, là cội gốc, giống như hư không, vì thế nói là thường. Này thiện nam tử, ngoài trí vô phân biệt thì không có trí nào hơn; ngoài pháp như như thì không có cảnh giới nào hơn. Pháp như như ấy, tuệ như như ấy, hai thứ như như này không một cũng không khác. Vì thế pháp thân, do tuệ thanh tịnh, do sự diệt (dứt sạch phiền não) thanh tịnh; vì có hai thứ thanh tịnh này nên pháp thân đầy đủ thanh tịnh.

 Lại nữa, này thiện nam tử, phân biệt ba thân thì có bốn trường hợp khác nhau: có thân là hóa thân mà không phải ứng thân; có thân là ứng thân mà không phải hóa thân; có thân vừa là hóa thân vừa là ứng thân; có thân không phải hóa thân cũng không phải ứng thân. Thế nào là hóa thân mà không phải ứng thân? Nghĩa là sau khi các Như Lai đã nhập niết-bàn hoàn toàn, nhờ nguyện lực tự tại mà tùy duyên làm lợi ích; đó gọi là hóa thân. Thế nào là ứng thân mà không phải hóa thân? Đó là thân (hiện ra cho những vị) trước khi vào các địa (?). Thế nào là vừa hóa thân vừa ứng thân? Nghĩa là thân còn ở trong hữu dư niết-bàn. Thế nào là không phải hóa thân cũng không phải ứng thân? Đó chính là pháp thân. Này thiện nam tử, pháp thân ấy là do hai cái "không có" mà hiển hiện. Thế nào gọi là hai cái "không có"? Nơi pháp thân này, tướng và chỗ của tướng, cả hai đều không có; không phải có cũng không phải không, không phải một cũng không phải khác, không phải số cũng không phải không phải số, không phải sáng cũng không phải tối. Như như trí như thế không thấy tướng và chỗ của tướng, không thấy cái không phải có không phải không, không thấy cái không phải một không phải khác, không thấy cái không phải số không phải không phải số, không thấy cái không phải sáng không phải tối. Vì thế phải biết rằng cảnh giới thanh tịnh, trí tuệ thanh tịnh, không thể phân biệt, không có khoảng giữa. Vì là cội gốc của diệt và đạo (sự dứt sạch khổ đau và con đường tu dẫn đến đó), nên nơi pháp thân này có thể hiển hiện đủ mọi sự nghiệp của Như Lai.

 Này thiện nam tử, nhân duyên, cảnh giới, nơi chốn, quả và chỗ nương gốc của thân này đều khó nghĩ bàn. Nếu hiểu rõ nghĩa này thì thân này chính là Đại thừa (cỗ xe lớn: giáo pháp đưa cả mình và mọi người cùng đến thành Phật), là Như Lai tính (bản tính Phật), là Như Lai tạng (kho chứa Như Lai: tính Phật vốn sẵn có, ẩn trong mọi chúng sinh). Nương vào thân này mà phát được tâm ban đầu và tâm ở các giai đoạn tu hành, rồi hiện ra được tâm ở địa bất thoái (giai vị không còn thoái lui), cũng đều hiện ra được tâm nhất sinh bổ xứ (chỉ còn một đời nữa là thành Phật), tâm kim cương (tâm định vững chắc như kim cương ở giai đoạn cuối, cắt đứt phiền não nhỏ nhiệm nhất), tâm Như Lai; và vô lượng vô biên diệu pháp của Như Lai đều được hiển hiện. Nương vào pháp thân này mà hiện ra ma-ha tam-muội (đại định; tam-muội là trạng thái tâm định chuyên nhất) không thể nghĩ bàn; nương vào pháp thân này mà hiện ra tất cả đại trí. Vì thế hai thân nương vào tam-muội, nương vào trí tuệ mà được hiển hiện. Pháp thân như thế, nương vào tự thể mà nói là thường, nói là ngã (cái ta chân thật, tự tại); nương vào đại tam-muội nên nói là lạc (an vui); nương vào đại trí nên nói là thanh tịnh. Vì thế Như Lai thường trụ, tự tại, an lạc, thanh tịnh.

 Nương vào đại tam-muội mà tất cả thiền định như định Thủ-lăng-nghiêm (tên một đại định kiên cố, dũng mãnh), tất cả niệm xứ (các phép quán giữ chánh niệm) như đại pháp niệm, đại từ đại bi (lòng thương lớn ban vui và cứu khổ cho chúng sinh), tất cả đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, gìn giữ trọn vẹn giáo pháp; cũng chỉ thần chú), tất cả thần thông, tất cả tự tại, sự thâu nhận bình đẳng tất cả các pháp — những Phật pháp như thế đều xuất hiện. Nương vào đại trí này mà thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật), tứ vô sở úy (bốn điều không sợ hãi của Phật khi thuyết pháp), tứ vô ngại biện (bốn tài biện luận không trở ngại), một trăm tám mươi pháp bất cộng, cùng tất cả các pháp hiếm có không thể nghĩ bàn đều hiển hiện. Ví như nương vào ngọc như ý (viên ngọc quý muốn gì có nấy) mà vô lượng vô biên các thứ châu báu đều hiện ra; cũng vậy, nương vào báu đại tam-muội, nương vào báu đại trí tuệ mà sinh ra được đủ loại vô lượng vô biên diệu pháp của chư Phật.

 Này thiện nam tử, pháp thân, tam-muội và trí tuệ như thế vượt khỏi mọi tướng, không bám vào tướng, không thể phân biệt, không phải thường còn cũng không phải đoạn diệt; đó gọi là trung đạo (con đường giữa, không rơi vào hai cực đoan). Tuy có phân biệt mà thể không phân biệt; tuy có ba con số mà không có ba thể; không tăng không giảm, giống như mộng như huyễn, cũng không có cái bị chấp, cũng không có cái chấp. Thể của pháp là như như, chính là chỗ giải thoát, vượt khỏi cảnh giới của vua Chết, vượt qua bóng tối sinh tử; là chỗ mà tất cả chúng sinh không tu hành tới được, không đến được, là chỗ an trụ của tất cả chư Phật và Bồ-tát.

 Này thiện nam tử, ví như có người muốn có vàng, đi tìm khắp nơi, rồi tìm được mỏ vàng. Được quặng rồi liền đập vụn ra, chọn lấy phần tinh chất bỏ vào lò nấu luyện, được vàng ròng trong sạch, tùy ý uốn nắn làm thành vòng, xuyến và các đồ trang sức. Tuy có nhiều công dụng, nhưng tính chất của vàng vẫn không thay đổi.

 Lại nữa, này thiện nam tử, nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân (người con trai, con gái hiền lành) cầu giải thoát thù thắng, tu những điều lành thế gian, được thấy Như Lai và chúng đệ tử, được gần gũi rồi thưa với Phật: "Thế Tôn, thế nào là thiện? Thế nào là bất thiện? Thế nào là tu đúng để được hạnh thanh tịnh?" Chư Phật Như Lai và chúng đệ tử thấy người ấy hỏi thì nghĩ rằng: "Thiện nam tử, thiện nữ nhân này muốn cầu thanh tịnh, muốn nghe chánh pháp", liền vì họ mà giảng nói khiến họ tỏ ngộ. Họ nghe rồi giữ chánh niệm ghi nhớ, phát tâm tu hành, được sức tinh tấn, trừ được chướng ngại lười biếng, diệt hết mọi tội; đối với các học xứ (những giới điều phải học và giữ), lìa bỏ thái độ không tôn trọng, dứt tâm trạo hối (tâm xao động và hối hận), rồi vào sơ địa (địa thứ nhất trong Thập địa, tức mười giai vị tu chứng cao của Bồ-tát). Nương tâm sơ địa, trừ chướng ngại về việc làm lợi ích hữu tình (chúng sinh có tình thức), được vào địa thứ hai. Trong địa này, trừ chướng ngại về việc không bị bức bách khổ não (?), vào địa thứ ba. Trong địa này, trừ chướng ngại về tâm nhu hòa thanh tịnh, vào địa thứ tư. Trong địa này, trừ chướng ngại về phương tiện khéo léo, vào địa thứ năm. Trong địa này, trừ chướng ngại về việc thấy chân đế và tục đế (chân lý tuyệt đối và chân lý theo quy ước thế gian), vào địa thứ sáu. Trong địa này, trừ chướng ngại về việc thấy tướng của các hành (các pháp sinh diệt), vào địa thứ bảy. Trong địa này, trừ chướng ngại về việc không thấy tướng diệt, vào địa thứ tám. Trong địa này, trừ chướng ngại về việc không thấy tướng sinh, vào địa thứ chín. Trong địa này, trừ chướng ngại về sáu thần thông, vào địa thứ mười. Trong địa này, trừ sở tri chướng (chướng ngại che lấp trí biết như thật về mọi pháp), trừ căn bản tâm, vào Như Lai địa (quả vị Phật).

 Như Lai địa do ba sự thanh tịnh nên gọi là cực thanh tịnh. Ba điều ấy là gì? Một là phiền não thanh tịnh, hai là khổ thanh tịnh, ba là tướng thanh tịnh. Ví như vàng ròng được nấu chảy, tinh luyện, nung và đập rồi thì không còn bụi bẩn; đó là để hiển bày tính vàng vốn trong sạch, nên thể vàng thanh tịnh, chứ không phải là không có vàng. Ví như nước đục được lắng trong, không còn cặn bẩn; đó là để hiển bày tính nước vốn trong sạch, chứ không phải là không có nước. Cũng vậy, pháp thân lìa khỏi phiền não, khổ và tập (nguyên nhân sinh ra khổ) đã trừ hết, không còn sót tập khí (thói quen, dấu vết phiền não còn lại); đó là để hiển bày Phật tính vốn thanh tịnh, chứ không phải là không có thể. Ví như hư không bị khói, mây, bụi, sương mù che lấp; khi đã dẹp sạch thì cõi hư không trong sạch, chứ không phải là không có hư không. Cũng vậy, pháp thân vì mọi khổ đều đã hết nên nói là thanh tịnh, chứ không phải là không có thể. Ví như có người trong giấc mộng thấy nước sông lớn cuốn trôi thân mình, bèn vung tay đạp chân, cắt dòng bơi qua và đến được bờ bên kia; nhờ thân tâm người ấy không lười nhác thoái lui. Đến khi tỉnh mộng, không còn thấy có nước, có bờ này bờ kia khác nhau, nhưng không phải là không có tâm. Vọng tưởng sinh tử đã diệt hết rồi thì sự giác ngộ ấy thanh tịnh, chứ không phải là không có giác ngộ. Cũng vậy, pháp giới (toàn thể chân lý, bản tính chân thật của mọi pháp) vì mọi vọng tưởng không còn sinh nữa nên nói là thanh tịnh, chứ không phải chư Phật không có thực thể.

 Lại nữa, này thiện nam tử, pháp thân này, khi hoặc chướng (chướng ngại do mê lầm phiền não) thanh tịnh thì hiện được ứng thân; khi nghiệp chướng (chướng ngại do nghiệp xấu đã tạo) thanh tịnh thì hiện được hóa thân; khi trí chướng (chướng ngại che lấp trí tuệ) thanh tịnh thì hiện được pháp thân. Ví như nương vào hư không mà có tia chớp, nương vào tia chớp mà có ánh sáng; cũng vậy, nương vào pháp thân mà hiện được ứng thân, nương vào ứng thân mà hiện được hóa thân. Do bản tính thanh tịnh nên hiện được pháp thân; do trí tuệ thanh tịnh nên hiện được ứng thân; do tam-muội (trạng thái tâm định chuyên nhất) thanh tịnh nên hiện được hóa thân. Ba sự thanh tịnh này là pháp như như, không khác như như, một vị như như, giải thoát như như, rốt ráo như như. Vì thế thể của chư Phật không có khác nhau.

 Này thiện nam tử, nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân nói rằng Như Lai là bậc thầy lớn của mình, nếu có lòng tin quyết định như thế, thì người ấy phải hiểu sâu trong lòng rằng thân của Như Lai không có sai khác. Này thiện nam tử, vì nghĩa ấy, đối với các cảnh giới, mọi suy nghĩ không chân chính đều bị trừ dứt, liền biết rằng pháp ấy không có hai tướng, cũng không có phân biệt. Điều mà bậc Thánh tu hành là như như, nơi đó không có hai tướng. Vì tu hành chân chính nên cứ như thế, như thế, mọi chướng ngại đều được trừ diệt. Mọi chướng ngại diệt đến đâu thì pháp như như và như như trí được thanh tịnh tột bậc đến đó. Pháp giới như như và chánh trí thanh tịnh đến đâu thì mọi tự tại được thâu nhận đầy đủ và thành tựu đến đó. Mọi chướng ngại đều được trừ diệt; vì mọi chướng ngại được thanh tịnh, nên đó gọi là tướng chân thật của chân như (bản thể chân thật, như vậy không đổi của các pháp) và chánh trí. Thấy được như thế gọi là cái thấy của bậc Thánh, đó gọi là thật sự thấy Phật. Vì sao vậy? Vì đã thấy đúng như thật chân như của các pháp. Vì thế chư Phật đều thấy khắp được tất cả Như Lai. Vì sao vậy? Các bậc Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu chứng, chủ yếu cầu giải thoát cho riêng mình) và Độc giác (bậc tự giác ngộ nhờ quán xét nhân duyên, không cần thầy dạy) tuy đã ra khỏi tam giới (ba cõi luân hồi: cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc), nhưng tìm cầu cảnh giới chân thật thì không thể biết thấy được. Điều mà các bậc Thánh ấy còn không biết thấy được thì tất cả phàm phu đều sinh nghi ngờ, phân biệt điên đảo, không thể vượt qua được, giống như con thỏ bơi qua biển, chắc chắn không qua được. Vì sao vậy? Vì sức quá yếu ớt. Phàm phu cũng vậy, vì không thông suốt được pháp như như. Nhưng các Như Lai không có tâm phân biệt, đối với tất cả các pháp được tự tại lớn, vì đầy đủ trí tuệ sâu xa thanh tịnh; đó là cảnh giới riêng của chính các Ngài, không chung với ai khác. Vì thế chư Phật Như Lai trong vô lượng vô biên a-tăng-kỳ kiếp (số kiếp nhiều không đếm xuể; kiếp là một khoảng thời gian cực dài), không tiếc thân mạng, làm những việc khó làm, chịu những khổ hạnh, mới được thân này, cao tột không gì sánh, không thể nghĩ bàn, vượt ngoài cảnh giới lời nói, là sự tịch tĩnh mầu nhiệm, lìa mọi sợ hãi.

 Này thiện nam tử, người biết thấy được chân như của các pháp như thế thì không có sinh, già, chết, thọ mạng không giới hạn, không có ngủ nghỉ, cũng không đói khát, tâm thường ở trong định, không có tán loạn xao động. Nếu đối với Như Lai mà khởi tâm tranh cãi thì không thể thấy được Như Lai. Những điều chư Phật nói ra đều làm lợi ích được; ai được nghe thì không ai không giải thoát. Chim thú dữ, người ác, quỷ dữ đều không gặp phải. Nhờ nghe pháp nên quả báo không cùng tận. Các Như Lai không có việc gì là vô ký (không thiện không ác, vô ích); đối với mọi cảnh giới không có tâm muốn biết (vì đã biết hết); đối với sinh tử và niết-bàn (cảnh giới tịch lặng đã dứt sạch khổ đau) không có ý nghĩ khác nhau. Những điều Như Lai thọ ký (nói trước, xác quyết) không điều nào không chắc chắn. Chư Phật Như Lai trong bốn oai nghi (bốn tư thế đi, đứng, ngồi, nằm) không lúc nào không do trí tuệ thâu giữ; tất cả các pháp không pháp nào không được lòng từ bi thâu giữ, không có việc gì không nhằm làm lợi ích, an vui cho các chúng sinh.

 Này thiện nam tử, nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân đối với Kinh Kim Quang Minh này mà nghe, tin hiểu, thì không rơi vào các đường địa ngục, ngạ quỷ (quỷ đói), bàng sinh (loài súc vật) và a-tô-la (loài thần hay nóng giận, ganh đua), thường ở cõi người và cõi trời, không sinh vào chỗ thấp hèn, luôn được gần gũi chư Phật Như Lai, nghe nhận chánh pháp, thường sinh vào cõi nước thanh tịnh của chư Phật. Vì sao vậy? Vì được nghe pháp rất sâu xa này. Thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy đã được Như Lai biết đến và thọ ký (báo trước sẽ thành Phật), sẽ được A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề (giác ngộ cao tột, chân chính và trọn khắp, tức quả vị Phật) không thoái lui. Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân đối với pháp rất sâu xa vi diệu này mà một lần lọt qua tai, thì phải biết người ấy không phỉ báng Như Lai, không hủy hoại chánh pháp, không khinh thường chúng Thánh. Để những chúng sinh chưa trồng thiện căn (gốc rễ điều lành, tức những việc thiện làm nền cho quả tốt về sau) được trồng, để những ai đã trồng thiện căn thì được tăng trưởng và chín muồi, người ấy khuyên tất cả chúng sinh trong mọi thế giới đều tu hành sáu ba-la-mật-đa (sáu hạnh đưa người sang bờ giải thoát: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ)."

 Bấy giờ, Bồ-tát Hư Không Tạng, cùng Phạm Thiên (vua cõi trời Phạm), Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi), Tứ Thiên Vương (bốn vị vua trời giữ gìn bốn phương) và các chúng trời, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, để trần vai phải, chắp tay cung kính, cúi đầu lễ dưới chân Phật, thưa rằng: "Thế Tôn, nếu ở nơi nào giảng nói bộ kinh điển vi diệu Kim Quang Minh Vương như thế này, thì cõi nước ấy sẽ được bốn điều lợi ích. Bốn điều ấy là gì? Một là nhà vua và quân lính hùng mạnh, không có kẻ thù oán; không bệnh tật, sống lâu; tốt lành an vui; chánh pháp hưng thịnh rạng rỡ. Hai là hoàng hậu, phi tần trong cung, các hoàng tử và quần thần hòa thuận vui vẻ, không tranh giành; không có kẻ nịnh bợ gian tà; được nhà vua yêu quý trọng dụng. Ba là các sa-môn (người xuất gia tu hành), bà-la-môn (người thuộc giai cấp tu sĩ, lo việc tế lễ trong xã hội Ấn Độ xưa) và nhân dân trong nước tu hành chánh pháp, không bệnh tật, an vui, không ai chết oan; đối với các phúc điền (ruộng phúc: những đối tượng đáng cúng dường, giúp đỡ để sinh ra phúc đức) đều vun trồng gây dựng. Bốn là trong ba mùa, bốn đại (đất, nước, lửa, gió — các yếu tố tạo nên thân thể và thời tiết, khí hậu) điều hòa; thường được chư thiên tăng thêm sự che chở; lòng từ bi bình đẳng, không có tâm làm hại; khiến các chúng sinh quy kính Tam bảo (ba ngôi quý: Phật, Pháp, Tăng), đều nguyện tu tập hạnh bồ-đề (con đường tu hướng đến giác ngộ). Đó là bốn điều lợi ích. Thế Tôn, chúng con cũng vì muốn truyền bá kinh này nên luôn đi theo những người thọ trì kinh như thế, ở nơi họ cư ngụ mà làm lợi ích cho họ." Phật nói: "Lành thay, lành thay! Này thiện nam tử, đúng như thế, đúng như thế. Các ông nên chuyên tâm lưu truyền rộng rãi vua kinh mầu nhiệm này, thì sẽ khiến chánh pháp tồn tại lâu dài ở đời."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video