Kinh Vô Thượng Y (Vô thượng y: chỗ nương tựa cao nhất, không gì hơn), phẩm thứ năm: Việc làm của Như Lai (Như Lai: một danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đã đến từ chân lý như thật, tức bậc giác ngộ hoàn toàn)
A-nan (người em họ và là thị giả của Phật Thích-ca), việc làm của Như Lai có mười tám điều.
Như Lai không ai sánh bằng, tuyệt diệu nhất, cao nhất, không ai theo kịp, làm cho chúng sinh (mọi loài có sự sống) sinh lòng kinh ngạc kỳ lạ mà cung kính cúng dường. Đây là việc thứ nhất, thành tựu nhờ ba mươi hai tướng (ba mươi hai dấu hiệu lớn nổi bật trên thân Phật) và tám mươi vẻ đẹp (tám mươi nét đẹp phụ đi kèm các tướng lớn).
Như Lai thông suốt nhân quả (nguyên nhân và kết quả) đúng như lẽ thật. Nếu có sa-môn (người xuất gia tu hành) hay bà-la-môn (tu sĩ thuộc đạo Bà-la-môn ở Ấn Độ) nói rằng không có nhân quả, hoặc nói thứ nhân quả không cân xứng, thì ta liền chế ngự, khiến họ rơi vào chỗ thua. Đây là việc thứ hai, thành tựu nhờ xứ phi xứ trí lực (trí biết rõ điều gì hợp lý có thể xảy ra, điều gì không hợp lý không thể xảy ra).
Như Lai thấy biết rằng nghiệp (việc làm thiện ác) của ai thì người ấy tự nhận quả, không có chuyện mình làm mà người khác nhận quả. Nếu có sa-môn hay bà-la-môn nói sai, dạy sai rằng nghiệp có thể chuyển sang người khác và quả báo có thể chuyển sang người khác chịu (?), thì Như Lai liền chế ngự được, khiến họ rơi vào chỗ thua. Đây là việc thứ ba, thành tựu nhờ nghiệp loại trí lực (trí biết rõ các loại nghiệp của chúng sinh và quả báo tương ứng).
Sự giáo hóa của Như Lai biểu hiện qua ba loại luân (bánh xe, ví cách giáo hóa lan đi và nghiền nát sai lầm). Một là thần thông luân (giáo hóa bằng năng lực siêu phàm). Hai là ký tâm luân (giáo hóa bằng cách biết rõ tâm người). Ba là thị giáo luân (giáo hóa bằng lời chỉ dạy). Ngài dạy dỗ dẫn dắt đệ tử để thành tựu thánh chúng (đoàn thể những người đã chứng đạo). Nếu có sa-môn hay bà-la-môn mang tâm hơn thua, nói những điều trái nghịch để chống lại kinh điển chân chính, thì Như Lai liền chế ngự được, khiến họ rơi vào chỗ thua. Đây là việc thứ tư, thành tựu nhờ thiền định trí lực (trí biết rõ các loại thiền định).
Như Lai thấu rõ căn cơ (khả năng tiếp nhận) bậc thượng, bậc trung, bậc hạ của chúng sinh, rồi nói pháp cho đúng lẽ, khiến họ gieo hạt giống lành, làm cho chín muồi và được giải thoát (thoát khỏi mọi trói buộc của phiền não và sinh tử). Đây là việc thứ năm, thành tựu nhờ căn chủng trí lực (trí biết rõ căn cơ cao thấp của chúng sinh).
Như Lai thấy biết ba hạng chúng sinh, thấy đúng như thật ý muốn tà hay chính của họ rồi, thì nhổ bỏ ý muốn xấu, làm tăng trưởng ý muốn tốt. Đây là việc thứ sáu, thành tựu nhờ dục lạc trí lực (trí biết rõ ý muốn, sở thích của chúng sinh).
Như Lai quán biết chúng sinh có ba hạng: một là thô kém, hai là bậc trung, ba là tinh tế. Ngài khiến ba hạng người này đi vào các cửa pháp khác nhau cho đúng lẽ. Đây là việc thứ bảy, thành tựu nhờ tính giới trí lực (trí biết rõ các loại bản tính khác nhau của chúng sinh).
Như Lai thấy rõ con đường ra khỏi sinh tử thì đưa đến quả giải thoát, còn con đường bị chướng ngại thì đưa đến quả sinh tử; Ngài khiến chúng sinh diệt con đường chướng ngại, tu con đường ra khỏi sinh tử. Đây là việc thứ tám, thành tựu nhờ chí nhất thiết xứ trí lực (trí biết rõ con đường dẫn đến mọi nơi: các cõi luân hồi và cõi giải thoát).
Như Lai thấy rõ ràng các việc đời trước và nói ra việc quá khứ, để khiến chúng sinh sinh lòng chán sợ sinh tử. Nếu có sa-môn hay bà-la-môn chấp thường kiến (cái thấy sai lầm cho rằng bản ngã và thế giới thường còn mãi, không thay đổi), thì Như Lai liền chế ngự được, khiến họ rơi vào chỗ thua. Đây là việc thứ chín, thành tựu nhờ túc sinh trí lực (trí biết rõ các đời trước).
Như Lai thấy rõ tất cả chúng sinh chết ở chỗ này sinh ra ở chỗ kia, và báo trước đúng như lẽ thật. Nếu có sa-môn hay bà-la-môn chấp đoạn kiến (cái thấy sai lầm cho rằng chết là hết, không có đời sau), thì Như Lai liền chế ngự được, khiến họ rơi vào chỗ thua. Đây là việc thứ mười, thành tựu nhờ sinh tử trí lực (trí biết rõ chúng sinh chết đây sinh kia).
Như Lai tự biết mình đã giải thoát, thông suốt không ngăn ngại. Nếu có sa-môn hay bà-la-môn tăng thượng mạn (kiêu mạn cho rằng mình đã chứng đắc điều thật ra chưa chứng), chưa thành A-la-hán (bậc đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh) mà nói rằng mình đã thành, thì Như Lai liền chế ngự được, khiến họ rơi vào chỗ thua. Đây là việc thứ mười một, thành tựu nhờ lậu tận trí lực (trí biết rõ mình đã dứt sạch lậu, tức phiền não khiến tâm rỉ chảy ra ngoài và trôi lăn trong sinh tử).
Như Lai làm việc lợi ích một cách khéo léo bậc nhất. Nếu có người hỏi về mười trí lực của Như Lai, Ngài trả lời đúng như thật những câu vặn hỏi, dứt sạch mối nghi của họ, dựng vững được lời nói chân chính của mình, phá được lời nói sai lầm của người khác. Đây là việc thứ mười hai, thành tựu nhờ bốn vô úy (bốn điều không sợ hãi khi nói pháp: không sợ khi tuyên bố mình biết tất cả, khi tuyên bố mình đã dứt sạch phiền não, khi nói ra những điều chướng ngại việc tu đạo, khi nói ra con đường dứt khổ).
Đối với giáo pháp chân chính của Như Lai, có người tu theo, có người không tu theo, có người lúc tu lúc không. Như Lai đối với ba hạng người ấy không có tâm nhiễm ô vẩn đục. Đây là việc thứ mười ba, thành tựu nhờ ba niệm xứ (ba chỗ an trú của tâm: trước người làm đúng, người làm sai, và người lúc đúng lúc sai, Phật đều giữ tâm tỉnh lặng, không vui không buồn).
Phật nhãn (con mắt của Phật, thấy biết trọn vẹn mọi sự) của Như Lai ngày đêm luôn quan sát tất cả chúng sinh đang ở chỗ được mất, hơn thua (?) mà che chở, cứu vớt. Đây là việc thứ mười bốn, thành tựu nhờ đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu khổ cho mọi loài).
Như Lai nói thế nào làm thế ấy, làm được và nói được. Đây là việc thứ mười lăm, thành tựu nhờ ba pháp bất hộ (thân, miệng, ý tự nhiên thanh tịnh nên không cần phải che giấu hay đề phòng gì).
Như Lai làm việc lợi ích cho các chúng sinh đều trọn vẹn, không thiếu sót. Đây là việc thứ mười sáu, thành tựu nhờ niệm không quên mất (luôn ghi nhớ, tỉnh thức, không bao giờ quên).
Như Lai trong bốn oai nghi (bốn tư thế: đi, đứng, ngồi, nằm) đều thuận theo lẽ phải, không có sai sót. Đây là việc thứ mười bảy, thành tựu nhờ dứt sạch tập khí (thói quen, dấu vết còn rơi rớt lại của phiền não).
Như Lai quán xét ba loại pháp: một là làm theo pháp mà được lợi; hai là làm theo pháp mà bị tổn giảm; ba là làm theo pháp vừa được lợi vừa bị tổn. Ngài lìa bỏ hai loại sau, tuyên nói những việc làm đem lại lợi ích. Đây là việc thứ mười tám, thành tựu nhờ nhất thiết chủng trí (trí biết tất cả mọi sự vật với mọi chi tiết sai khác của chúng) và các pháp bất cộng (những phẩm chất riêng của Phật, không ai khác có chung).
A-nan, những việc làm của Như Lai như vậy, ông nên biết.
A-nan, vì sao việc làm của Như Lai không thể nghĩ bàn? A-nan, việc làm của các Như Lai nhiều vô số, vô lượng, chúng sinh trong thế gian không thể hiểu biết được; dù dựa vào lời nói cũng không thể bày tỏ ra được, không thể chỉ cho người khác để họ hiểu ra. Ở tất cả các cõi Phật đều không bị ngăn ngại. Tất cả các Như Lai đều thuận theo nhau, bình đẳng như nhau, vượt ra ngoài cảnh giới của ý nghĩ, không có tướng phân biệt, giống như hư không không có phân biệt, vì tương xứng với pháp giới (toàn thể thực tại, tất cả mọi sự vật hiện tượng). Các thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách Phật gọi những người tu học), vì vậy Phật nói việc làm của Như Lai không thể nghĩ bàn.
Ngài đi khắp mọi nơi mà ở nơi nào cũng không sai sót; đi trong ba đời (quá khứ, hiện tại, tương lai) mà không làm mất bản tính của Tam bảo (ba ngôi quý: Phật, giáo pháp và đoàn thể người tu). Như Lai ở trong những việc ấy: thân tướng Như Lai không rời bản tính của hư không mà hiện thân mình ở tất cả các cõi Phật; lời nói của Như Lai không mang tính chất của âm thanh mà vẫn dùng tiếng nói của từng loài để giảng chính pháp (giáo pháp đúng đắn của Phật); Như Lai không lấy tâm làm đối tượng mà vẫn thấu suốt tâm, căn tính và ý muốn của mọi chúng sinh. A-nan, đó gọi là việc làm của Như Lai không thể nghĩ bàn.
Phật nói kinh này xong, trong đại hội có bảy vạn năm nghìn vị Bồ-tát ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn; Bồ-tát là người phát nguyện tu hành để thành Phật và cứu giúp mọi loài) liền chứng thấy pháp thân (thân chân thật của Phật, tức chính chân lý) tròn đầy. Lại có bảy vạn năm nghìn vị Bồ-tát ma-ha-tát liền đạt được Đại thừa diệu quang tam-muội (tam-muội: trạng thái định tâm sâu; đây là loại định có ánh sáng nhiệm mầu của Đại thừa, tức giáo pháp lớn nhằm cứu độ tất cả). Lại có bảy vạn năm nghìn vị Bồ-tát ma-ha-tát đối với tất cả các pháp đạt được vô sinh nhẫn (sự chứng biết vững chắc rằng mọi sự vật vốn không thật có sinh ra, cũng không thật có mất đi). Vô số a-tăng-kỳ (con số nhiều đến mức không đếm được) chúng sinh phát tâm không thoái lui đối với vô thượng bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất). Vô lượng a-tăng-kỳ chúng sinh xa lìa bụi bặm nhơ nhớp, đạt được pháp nhãn tịnh (con mắt thấy rõ chân lý trong sạch, tức bước đầu chứng ngộ). Lại có vô lượng chúng sinh đạt được quả cao hơn (?).
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video