Kinh Vô Thượng Y (Vô thượng y: chỗ nương tựa cao nhất, không gì hơn), phẩm thứ sáu: Khen ngợi
Bấy giờ, A-nan (người em họ và là thị giả của Phật Thích-ca) ở trong hội chúng, nghe Phật nói xong, vui mừng hớn hở, được điều chưa từng có. Ông từ chỗ ngồi đứng dậy, để trần vai phải (cách mặc áo bày tỏ lòng cung kính theo phép tắc nhà Phật), gối phải quỳ sát đất, cúi đầu lạy chân Phật, cung kính chắp tay, ngước nhìn dung nhan đấng Tôn quý, với tấm lòng trong sạch nói kệ (bài thơ dùng để tụng) khen ngợi:
"Trong chúng sinh (mọi loài có sự sống) khắp ba đời (quá khứ, hiện tại, tương lai), Như Lai (danh hiệu của Phật, bậc giác ngộ hoàn toàn) tôn quý nhất, không gì sánh được.
Giữa người và pháp, Ngài là bậc vô đẳng đẳng (không ai ngang bằng, chỉ ngang với các Phật khác); vì thế Ngài bình đẳng, ngang hàng với tất cả (?).
Điều cần dẹp trừ đều đã trừ hẳn; pháp cần biết đều đã thông suốt.
Là bậc trí, là bậc vượt trội, đứng hàng thứ nhất tột bậc; chỉ có Phật Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính), không ai khác.
Có sức mạnh, không sợ hãi, đó là lời chân thật; vì Như Lai có trí lực và không sợ hãi.
Thế Tôn có năng lực lớn mà không làm hại ai; đó là việc hiếm có, khó nghĩ bàn.
Ngài dùng phương tiện (cách thức khéo léo tùy theo từng người) khéo giáo hóa chúng sinh, không phải do tâm hiểm ác hay mê muội.
Chúng sinh tà mạn (kiêu căng do hiểu sai), tự cao tự đại, Thế Tôn khuất phục, khiến họ dẹp bỏ.
Nếu người thường có sức mạnh hơn người mà nói như thế, thì ở thế gian thành lỗi lời nói.
Còn nếu bảo Như Lai là bậc tôn quý tột bậc, thì lời ấy chân thật, không hề sai.
Nếu ai dựa vào lý lẽ mà vặn hỏi chính đáng, cũng không ai làm cho Như Lai chịu khuất.
Như Lai khó khuất phục, không thiếu sót, dẫn dắt chúng sinh đến chỗ an vui.
Bốn loại thanh tịnh không lỗi lầm; vì bốn điều thanh tịnh ấy nên không cần che giữ (bất hộ: tự nhiên trong sạch, không cần che giấu hay đề phòng).
Đủ bốn biện tài (bốn tài biện luận: thông suốt giáo pháp, thông suốt nghĩa lý, thông suốt ngôn ngữ, nói năng lưu loát) nói mãi không cùng; vị ngọt của pháp tràn đầy, làm no đủ chúng sinh.
Ở mọi chỗ của pháp, trí không thiếu sót; ở mọi niệm xứ (chỗ an trú của tâm tỉnh thức) không mất mát.
Với chúng sinh, đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu khổ cho mọi loài) bình đẳng; với các việc của thế gian, tâm không vướng nhiễm.
Thông suốt căn cơ, ý muốn và bản tính của tất cả; đã vượt qua và nắm trọn mọi pháp giáo hóa (?).
Các loại phiền não (trạng thái tâm ô nhiễm như tham, giận, si mê) sai khác từng phẩm từng bậc, Ngài giảng bày nhiều cửa đối trị (phương pháp chữa trị, khắc phục).
Thế Tôn nói pháp bậc nhất, mà phàm phu (người thường chưa giác ngộ) gặp Phật vẫn không mở trí hiểu ra,
vì bị bóng tối mê lầm của vô minh (sự không hiểu biết chân lý, gốc của mọi khổ) che phủ; những người ấy cực khó, không thể cứu độ.
Danh tiếng Thế Tôn khiến người khát khao ngưỡng mộ; thấy Phật khiến người vui mừng vô cùng.
Lời Phật làm cho tâm trong sạch; giáo pháp chân chính của bậc Đại sư giúp thoát khỏi sinh tử.
Khen ngợi Phật trừ được điều chẳng lành; nhớ nghĩ đến Phật khiến tâm luôn vui vẻ.
Tìm cầu Phật liền sinh đại bát-nhã (trí tuệ lớn thấy rõ bản chất thật của mọi sự vật); hiểu Phật liền thành tựu chủng trí (trí biết tất cả mọi sự vật với mọi chi tiết sai khác).
Nhờ giới mà Như Lai trong sạch không nhơ; nhờ định mà ý Như Lai lắng trong;
nhờ trí mà Như Lai không lay động; biển pháp của Như Lai đầy nước cam lồ (thứ nước ngọt bất tử trong truyền thuyết, ví giáo pháp cứu khỏi khổ đau).
Chúng sinh mê ngủ, riêng Phật tỉnh thức, nhìn khắp căn tính và ý muốn của chúng sinh.
Chúng sinh buông lung, Như Lai thì không; Ngài nhìn tất cả chúng sinh bình đẳng.
Pháp phá giặc kết (phiền não trói buộc, ví như giặc cướp) Phật đã nói ra; trò huyễn hóa của Ma vương (vua loài ma, kẻ phá hoại người tu đạo) Phật đã dẹp trừ.
Ngài đã chỉ ra sinh tử là tai hại, đã nói rõ bờ bên kia là chỗ không còn sợ hãi.
Nếu pháp nào có thể cứu độ thì khiến người khác đạt được; đúng như Thế Tôn thực hành đại bi.
Ngay cả Đề-bà-đạt-đa (người em họ của Phật, từng nhiều lần mưu hại Phật) Ngài cũng đối đãi như bậc trên (?); Ngài ban bồ-đề (sự giác ngộ) cho tất cả chúng sinh.
Nay con không thấy hạnh chân chính nào để tu theo mà đền đáp ơn Thế Tôn.
Dẫu có người đã đạt đến vô dư niết-bàn (sự tịch diệt hoàn toàn, không còn sót lại thân xác hay phiền não), người ấy vẫn chưa đền được ơn Phật.
Dẫu có người thực hành được hạnh chân chính của Phật, người ấy cũng chỉ mới tu pháp lợi cho chính mình.
Thế Tôn mệt nhọc vì chúng sinh; ơn sâu không gì cao hơn ấy, làm sao đền đáp?
Thế Tôn tuyên nói pháp chân thật do chính Ngài chứng ngộ, khiến người tự mình thực hành và giáo hóa người khác.
Nếu như Như Lai không ra đời, thì chỉ có cảm giác khổ đau bức bách thân này,
cả thế gian chỉ là đường ác, chỉ nghe tiếng kêu gào vang dội.
Chúng sinh trong sáu đường (sáu cõi luân hồi: trời, người, a-tu-la, súc sinh, quỷ đói, địa ngục) chịu khổ đều như nhau, đều do phiền não quấn chặt trói buộc.
Thế Tôn vì muốn cởi trói cho chúng sinh, mà lâu dài chịu sự ràng buộc của lòng đại bi.
Thế Tôn là ruộng phúc (ví như ruộng tốt, gieo phúc vào đó thì được quả lớn) lớn vô thượng; người nương theo hạnh Phật mà làm hạnh chân chính,
như con chưa từng thấy kho báu điều lành của họ cạn hết; nếu làm điều ác thì cũng như thế (?).
Nếu đối với Phật mà khởi tâm hờ hững, những chúng sinh ấy rơi vào chỗ thất bại.
Nếu bỗng nhiên đối với Thế Tôn khởi lòng oán ghét tranh cãi, thì mãi mãi ở trong tối tăm, còn gì phải nghi ngờ.
Như bậc Đại sư tự biết rõ thân mình, thì những bậc giống như Đại sư (các vị Phật khác) cũng biết được;
còn những người khác không thể biết như thế. Nay con lạy khắp các đấng Tôn quý trong mười phương.
Tất cả công đức, trí tuệ, năng lực..., những gì Thế Tôn thị hiện (hiện ra cho thấy) và pháp thân (thân chân thật của Phật, tức chính chân lý),
vì lòng đại bi muốn cho chúng sinh biết được; vì thế nay con cúi đầu sát đất đảnh lễ.
Sắc đẹp diệu kỳ, hương thơm ngát, nhìn mãi không chán; các tướng tròn đầy, vượt hơn mọi sắc tướng;
ba thời đều nở rộ rất đáng yêu (?); hoa Phật như thế, con cúi đầu đảnh lễ.
Thế Tôn khéo biết chỗ cao nhất, mọi hiểm nạn đều đã ra khỏi;
không còn dấu vết, không còn tích tụ, không có hư giả; nay con cúi đầu lạy đấng Lưỡng túc tôn (bậc tôn quý nhất trong loài đi bằng hai chân, tức Phật).
Thế Tôn gột rửa mọi nhơ bẩn, an trú trong nước công đức (phẩm chất tốt đẹp và phúc lành) của chính pháp;
từ xưa đến nay trong ngoài đều trong sạch; nay con cúi đầu lạy thân chân thật thanh tịnh.
Thế Tôn tự mình đầy đủ pháp lành, thường làm lợi ích lớn lao cho mọi người;
rộng mưa nước cam lồ làm no đủ chúng sinh; nay con cúi đầu lạy bậc làm lợi cho người khác.
Bậc được thế gian kính trọng nhất, ngay cả người ấy vẫn cung kính Phật;
mọi điều ác đã dứt sạch, điều thiện tròn đầy; nay con cúi đầu lạy đấng tối thắng (vượt trội hơn hết).
Không có phương tiện nào Ngài không tu học, vì thương xót chúng sinh muốn cứu vớt,
khiến họ vượt qua hố sâu hiểm nạn của sinh tử; nay con cúi đầu lạy chỗ nương tựa của thế gian.
Cúi đầu lạy sắc thân nhiệm mầu không gì ví được; cúi đầu lạy bậc nói được pháp cam lồ;
cúi đầu lạy trí tuệ thanh tịnh lìa mọi nhơ bẩn; cúi đầu lạy rừng của mọi công đức."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video