Quyển mười
Các phương thuốc thần hiệu chữa bệnh tai của Hoa Đà (danh y nổi tiếng cuối đời Đông Hán; "phương" tức bài thuốc)
Quyển mười
10001. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa điếc tai
Ba đậu (hạt cây ba đậu, rất độc, gây tẩy xổ mạnh), hạnh nhân (nhân hạt quả mơ), mỗi thứ 7 hạt; ấn thành diêm (muối đóng thành khối hay thỏi (?)) 2 viên; sinh địa hoàng (rễ tươi của cây địa hoàng), chọn củ thật to, một đoạn dài một tấc rưỡi; tóc người, một nắm to bằng quả trứng gà (đốt thành tro).
Năm vị trên đem tán, giã nhỏ rồi rây lấy bột mịn. Lấy bông gói mỏng, nhét vào trong tai, để một ngày một đêm. Nếu thấy bệnh đỡ đôi chút thì lấy ra ngay, chỉ dùng một vật gì đó bịt tai lại, chờ nước vàng và mủ chảy ra thì sẽ dần dần có hiệu quả; lúc đó không được nhét thuốc thêm. Qua một đêm lại nhét thuốc vào, để một ngày một đêm rồi lại lấy ra, cứ làm như trước.
Quyển mười
10002. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa điếc đột ngột
Tế tân (rễ cây tế tân, vị cay, giúp khai thông), xương bồ (thân rễ cây thạch xương bồ, giúp khai thông các lỗ tai, mũi), hạnh nhân, bột men khúc (men làm từ bột ngũ cốc ủ lên mốc), mỗi thứ 10 thù (đơn vị cân thời xưa, 24 thù bằng 1 lạng). Các vị trên trộn lẫn, giã rồi viên lại; nếu khô quá thì thêm chút mỡ lợn. Lấy một viên to bằng hạt táo, bọc bông nhét vào tai, mỗi ngày thay một lần. Khi bệnh đỡ bớt thì hai ngày thay một lần, ban đêm lấy ra, sáng sớm lại nhét vào.
Quyển mười
10003. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa điếc lâu năm
Hạt thầu dầu 5 phân (đơn vị cân nhỏ; trong phương thuốc cổ thường dùng để chỉ tỉ lệ giữa các vị), hạnh nhân 4 phân, đào nhân (nhân hạt quả đào; bỏ vỏ và đầu nhọn, rang) 4 phân, ba đậu (bỏ vỏ, rang) 1 hạt, thạch diêm (muối mỏ) 3 phân, phụ tử (rễ con của cây ô đầu, rất độc; đã "bào" tức vùi tro nóng hoặc nướng cho giảm độc) (?) (không ghi liều lượng).
Trước hết giã xương bồ, thạch diêm, từ thạch (đá nam châm), thông thảo (lõi thân cây thông thảo), phụ tử, huân lục hương (một loại nhựa cây thơm, tức nhũ hương) thành bột (?) (các vị này phần lớn không có trong danh sách trên). Giã riêng bốn vị hạt thầu dầu, hạnh nhân, đào nhân, ba đậu, rồi cho thêm nhựa thông và sáp ong vào, giã một nghìn chày. Vê thành viên to bằng hạt táo, bọc bông nhét vào tai. Mỗi ngày bốn, năm lần rút ra vê lại; ba ngày thay viên mới một lần, dùng cho đến khi khỏi thì thôi.
Quyển mười
10004. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa điếc do phong (do tà khí gió lạnh xâm nhập gây bệnh)
Óc cá chép đực còn tươi 8 phân; đương quy (rễ cây đương quy, vị thuốc bổ máu), xương bồ, tế tân, bạch chỉ (rễ cây bạch chỉ, vị cay thơm, trừ phong), phụ tử, mỗi thứ 6 thù. Trước hết giã các vị thuốc thành bột, sau đó cho óc cá vào nấu chung. Đun sôi ba lần, nhấc xuống ba lần, khi cao dậy mùi thơm là được; bỏ bã, chờ nguội. Lấy một lượng to bằng hạt táo cho vào tai, dùng bông bịt lại, dùng đến khi khỏi.
Quyển mười
10005. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa điếc tai do thận hư (tạng thận suy yếu; theo y học cổ truyền, thận khai khiếu ra tai nên thận yếu thì tai kém)
Mật chuột 1 cái; long xỉ (răng hóa thạch của động vật cổ) 1 phân; long não (tinh thể thơm mát chế từ cây long não), xạ hương (chất thơm lấy từ túi xạ của hươu xạ), chu sa (khoáng chất màu đỏ chứa thủy ngân) mỗi thứ 1 phân; nhũ hương (nhựa thơm của cây nhũ hương), triều não (long não chế từ gỗ cây long não) mỗi thứ nửa phân. Các vị trên nghiền thành bột thật mịn, dùng sữa người làm viên to bằng hạt ngô đồng, bọc bằng bông tơ, nhét vào trong tai, nhét đến mức không chịu được nữa thì dừng. Ba ngày sau lấy ra, tai sẽ nghe rõ, vĩnh viễn không bị điếc lại.
Quyển mười
10006. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa điếc tai sau khi ốm
Rễ xương bồ một tấc, ba đậu (bỏ vỏ và lõi) một hạt. Hai thứ cùng giã, rây, chia làm bảy viên, bọc bông, lúc đi ngủ thì nhét vào tai, mỗi đêm thay một viên, mười ngày tự khỏi.
Quyển mười
10007. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa ù tai
Đương quy, tế tân, xuyên khung (thân rễ cây xuyên khung, vị thuốc hoạt huyết), phòng phong (rễ cây phòng phong, vị thuốc trừ phong), bạch chỉ, mỗi thứ 6 thù. Các vị trên tán bột, cho 8 lạng óc cá chép vào nấu chung, ba lần đun lên ba lần nhấc xuống, thành cao thì bỏ bã. Lấy lượng to bằng hạt táo nhỏ vào tai, sáng sớm lấy bông bịt lỗ tai.
Quyển mười
10008. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa đau tai
Xương bồ, phụ tử, mỗi thứ 1 phân. Hai vị trên tán bột, hòa với dầu vừng, nhỏ vào trong tai, cơn đau dứt ngay.
Quyển mười
10009. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa ngứa tai
Lấy một củ ô đầu sống (rễ củ cây ô đầu, rất độc) gọt to bằng hạt táo, nhét vào trong tai, mỗi ngày thay vài lần, ba đến năm ngày là khỏi.
Quyển mười
10010. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa sưng tai
Lấy rễ qua lâu (rễ cây qua lâu, còn gọi là thiên hoa phấn) gọt cho vừa lỗ tai, đem rán với mỡ lợn tháng chạp, đun sôi ba lần. Để nguội rồi nhét vào trong tai, dùng đến khi khỏi. Mỗi ngày làm ba lần, bảy ngày thì khỏi.
Quyển mười
10011. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa đinh tai (?) (có lẽ là nhọt độc nhỏ, rắn chân, mọc trong tai)
Lấy lá cây thập đại công lao (cây hoàng liên ô rô), cắt (?) lấy phần đầu lá, đặt lên miếng ngói đốt (?) thành tro, nghiền mịn, cho thêm băng phiến (tinh thể long não) nghiền đều, thổi vào trong tai, tự khỏi.
Quyển mười
10012. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa bệnh tai (?) (nguyên văn thiếu chữ)
Xương bồ 1 lạng; lang độc (rễ cây lang độc, có độc), phụ tử (đã bào), từ thạch (đã nung), phàn thạch (phèn, đã rang) mỗi thứ 1 lạng. Các vị trên giã, rây, trộn với tủy dê thành cao, lấy lượng to bằng hạt táo nhét vào tai, dùng đến khi khỏi.
Quyển mười
10013. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa triền nhĩ (bệnh tai chảy mủ dai dẳng không dứt)
Lấy ống tre cũ đã bị mọt đục, nghiền thành bột mịn, thêm chút xạ hương, trộn đều. Thổi vào trong tai, cực kỳ hiệu nghiệm.
Quyển mười
10014. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa nhĩ trĩ (mụn thịt thừa mọc trong lỗ tai)
Nao sa (?) (một loại muối khoáng, nguyên văn chỉ ghi "sa") 1 tiền (đơn vị cân, bằng một phần mười lạng); khinh phấn (bột trắng chế từ thủy ngân, có độc), hùng hoàng (khoáng chất màu vàng chứa thạch tín, có độc) mỗi thứ 3 tiền; long não 5 li (đơn vị cân rất nhỏ, bằng một phần trăm tiền). Nghiền mịn, trộn đều, hòa nước cho sệt. Dùng rễ nhỏ của rơm lúa nhai cho tưa nhỏ như sợi lông, chấm thuốc bôi vào chỗ bệnh.
Đồng thời dùng: chi tử (quả dành dành), xuyên khung, thạch cao nung, đương quy, ngưu bàng tử (hạt cây ngưu bàng), sài hồ (rễ cây sài hồ), bạch thược (rễ cây thược dược trắng, sao với rượu), đan bì (vỏ rễ cây mẫu đơn), cam thảo, mỗi thứ 2 tiền; hoàng cầm (rễ cây hoàng cầm), hoàng liên (thân rễ cây hoàng liên, rất đắng), mỗi thứ 5 tiền. Sắc với nước, uống sau bữa ăn. Uống hai thang là khỏi.
Quyển mười
10015. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa trong tai có mủ
Phèn trắng đất Ngô (nung cho cạn hết nước) 8 phân; ma bột (lời chú của Tư Mạc, tức Tôn Tư Mạc, danh y đời Đường: đó là hoa cây gai dầu) 1 phân; thanh mộc hương (rễ cây mã đâu linh, có mùi thơm) 2 phân; nhựa thông 4 phân. Bốn vị trên giã thành bột. Trước hết làm chảy nhựa thông, sau cho bột thuốc vào, viên to bằng hạt táo. Lau sạch tai rồi nhét viên thuốc vào, dùng đến khi khỏi.
Quyển mười
10016. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa tai lở loét có mủ
Vỏ quýt 1 tiền, bấc đèn (ruột thân cây cói bấc, đốt thành tro) 1 tiền, long não 1 phân. Cùng tán bột, trộn đều, thổi vào trong tai, rất hiệu nghiệm.
Quyển mười
10017. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa trong tai chảy mủ lẫn máu
Óc cá chép 1 cái; ruột cá chép 1 bộ (rửa sạch, thái nhỏ); mang cá chép 3 cái; hạt vừng đen 1 thăng (đơn vị đo dung tích thời xưa) (rang cho thơm).
Trước hết giã nát hạt vừng, sau cho các vị còn lại vào giã thành một khối, cho vào nồi, đun lửa nhỏ, rồi dùng vải ấm gói thuốc đắp lên tai. Khoảng thời gian bằng hai bữa ăn thì mở ra, sẽ có sâu trắng chui ra. Lại làm thuốc mới để đắp tiếp. Nếu cả hai tai đều chảy mủ thì dùng chỗ thuốc này làm một lần, đắp cả hai tai. Nếu chỉ một tai thì chia thuốc làm hai lần. Không quá ba lần đắp là khỏi. Cần kiêng gió lạnh.
Quyển mười
10018. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa trong tai chảy máu
Sinh địa 1 lạng, mạch môn (rễ củ cây mạch môn) 1 lạng. Dùng hai bát nước sắc còn một bát, uống hết một lần sau bữa ăn.
Dùng ngoài: xạ hương 1 phân, trầm hương 3 phân, phèn chua 1 tiền, gạo nếp 50 hạt. Cùng tán bột, trộn hồ viên to bằng hạt ngô đồng, bọc bằng một lớp bông mỏng. Nếu tai trái chảy máu thì nhét vào lỗ mũi phải, tai phải chảy máu thì nhét vào lỗ mũi trái, cả hai tai chảy máu thì nhét cả hai lỗ mũi.
Quyển mười
10019. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa tai bị cước lạnh thành vết loét
Gừng tươi vắt lấy nước, nấu thành cao mà bôi. Kiêng hơ lửa hoặc ngâm nước nóng; ai phạm điều này thì thịt chỗ ấy sẽ hoại chết.
Quyển mười
10020. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa ráy tai đóng cục
Lấy con giun đất cổ trắng tự chết, giã nát, cho vào trong lá hành, dùng bột mì bịt đầu lại, hấp cho nóng thì nó tan hết thành nước. Lấy nước ấy nhỏ vào trong tai, đầy thì thôi.
Không quá vài lần là khều ra dễ dàng. Sau khi khỏi, dùng tóc bọc muối nhét vào tai.
Quyển mười
10021. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa lở ướt trong tai
Xà sàng tử (hạt cây xà sàng), hoàng liên, mỗi thứ 1 tiền; khinh phấn 1 phân. Cùng nghiền bột, trộn đều, thổi vào tai.
Quyển mười
10022. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa thủy ngân lọt vào tai
Lấy vàng hoặc đồ trang sức bằng vàng kê dưới tai mà nằm, thủy ngân tự ra.
Quyển mười
10023. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa các loại sâu bọ chui vào tai
Nhỏ máu mào gà vào trong tai thì con vật ra ngay. Hoặc giã lấy nước lá hẹ rót vào tai cũng hiệu nghiệm.
Quyển mười
10024. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa rết chui vào tai
Lấy lá cây gói muối, hơ cho nóng, áp lên tai thì rết ra ngay; nguội thì thay gói khác. Hoặc nướng thịt lợn áp lên tai, rết sẽ tự ra.
Quyển mười
10025. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa du diên (loài sâu nhiều chân, chân dài, giống rết nhỏ) chui vào tai
Rang vừng, giã thành bột, cho vào túi vải sợi sắn mà gối đầu lên, con sâu ngửi thấy mùi thơm sẽ tự bò ra. Hoặc lấy váng sữa bò rót đầy tai thì nó ra ngay, lúc ra đã tan mất một nửa. Nếu nó đã vào trong bụng thì lúc bụng đói ăn một, hai thăng váng sữa ngon, nó sẽ tan thành nước vàng mà ra ngoài; nếu chưa ra hết thì lại làm mà ăn tiếp.
Quyển mười
10026. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa kiến chui vào tai
Đốt vảy con tê tê, tán bột, hòa nước rót vào tai thì kiến ra ngay. Hoặc nướng mỡ lợn đặt ở cạnh lỗ tai, kiến sẽ tự ra.
Quyển mười
10027. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa thiêu thân chui vào tai
Trước hết hít một hơi thật sâu, rồi ngậm miệng, bịt mũi mà thở ra, con vật sẽ theo hơi mà ra. Hoặc lấy nước tương rót vào tai cũng hiệu nghiệm. Lại có thể gõ đồ đồng ở cạnh tai.
Quyển mười
10028. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa thạch sùng chui vào tai
Bột Tần tiêu (một loại hoa tiêu) 1 tiền, ngâm trong nửa chén giấm một lúc lâu, rót từng ít vào tai, con vật tự ra. Hoặc nhỏ máu mào gà vào tai cũng hiệu nghiệm.
Quyển mười
10029. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa bọ chét chui vào tai
Bột xương bồ sao nóng, cho vào túi vải sợi sắn mà gối đầu lên, con vật tự ra.
Quyển mười
10030. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa rệp giường chui vào tai
Nhắm chặt miệng và mắt, một tay bịt lỗ mũi, một tay bịt tai bên kia, cố sức nín hơi, con rệp sẽ tự ra. Hoặc nhỏ dầu vừng vào tai cũng hiệu nghiệm.
Quyển mười
10031. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa giòi chui vào tai
Hạnh nhân giã nát như bùn, lấy dầu nhỏ vào trong tai, giòi không ra thì cũng chết.
Quyển mười
10032. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa nước vào tai
Nhỏ nước bạc hà vào tai, hiệu nghiệm ngay.
Quyển mười
10033. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa có vật lạ trong tai không lấy ra được
Lấy sợi dây gai cắt cho đầu dây tưa ra, phết keo tốt lên, dí vào vật trong tai cho dính chặt, rồi từ từ kéo ra.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video