Quyển mười bảy
Các phương thuốc thần hiệu cấp cứu của Hoa Đà (Hoa Đà: danh y nổi tiếng cuối thời Đông Hán, Trung Quốc)
Quyển mười bảy
17001 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người thắt cổ chết
Phàm người tự thắt cổ chết, nếu treo cổ trong khoảng từ sáng đến chiều tối thì dù người đã lạnh vẫn chắc chắn cứu sống được. Nếu treo cổ từ chiều tối đến sáng thì khó chữa. Đó là vì ban ngày dương khí thịnh (dương: theo y học cổ truyền là mặt nóng, sáng, hoạt động của tự nhiên và cơ thể), khí trong người dễ thông; ban đêm âm khí thịnh (âm: mặt lạnh, tối, tĩnh lặng), khí khó thông.
Cách chữa: trước hết từ từ ôm người xuống rồi gỡ dây, không được cắt đứt dây cho người rơi xuống, đặt nằm yên trên chăn. Một người dùng chân đạp giữ hai vai, tay nắm kéo tóc, đừng buông lỏng. Một người lấy tay đặt ấn lên ngực, nhấn liên tục nhiều lần. Một người xoa vuốt cánh tay, cẳng chân và co duỗi chúng; nếu đã cứng thì cứ từ từ gắng co lại. Đồng thời ấn bụng. Làm như vậy chừng một lần thổi cơm (khoảng thời gian nấu chín một nồi cơm), hơi thở sẽ từ miệng ra, thở được, mắt mở, thì vẫn tiếp tục kéo, ấn, chớ dừng, nhưng cũng đừng làm quá sức khiến người bệnh mệt. Lại cho uống từ từ chút nước cháo, tự sẽ sống lại.
Hoặc dùng: máu dê núi, xương bồ (thân rễ cây thủy xương bồ), lá tía tô, mỗi thứ 2 tiền (tiền: đơn vị cân thời xưa, khoảng 3,7 gam); nhân sâm, bán hạ (củ cây bán hạ, vị thuốc trừ đờm), mỗi thứ 3 tiền; hồng hoa (hoa cây rum), gai bồ kết, xạ hương (chất thơm lấy từ túi thơm của hươu xạ), mỗi thứ 1 tiền. Mỗi thứ tán thành bột, trộn mật ong viên to bằng hạt nhãn. Dùng rượu hòa tan viên thuốc, người sống ngậm nước thuốc trong miệng, dùng cọng hành rỗng thổi vào họng người chết, một lát liền sống. Viên này cực kỳ thần hiệu, chỉ có điều khi bào chế thì nên làm vào ngày Đoan ngọ (mùng 5 tháng 5 âm lịch) là tốt nhất.
Quyển mười bảy
17002 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người chết đuối
Lấy tro trong bếp rải xuống đất dày năm tấc (tấc: đơn vị đo chiều dài thời xưa, khoảng 2,5–3 cm), đặt nghiêng một cái chõ (nồi hấp bằng sành để đồ xôi) lên trên tro. Cho người chết nằm sấp trên chõ, để đầu hơi rủ xuống. Lấy 2 phương thốn chủy (thìa vuông mỗi cạnh một tấc, dụng cụ đong thuốc bột thời xưa) muối rang, cho vào ống tre, thổi vào hậu môn, người ấy liền sẽ nôn nước ra. Nước ra rồi thì bỏ chõ đi, đặt người chết nằm trong tro, vùi tro quanh người, chỉ chừa mũi miệng ra, liền sống. Hoặc cho một người vác ngược người chết, hai chân gác qua vai ra sau lưng, đi chừng hai dặm, nước ắt sẽ từ miệng chảy ra. Rồi đặt người ấy vào trong tro nửa ngày, để yên không động đến.
Sau đó lấy viên bán hạ sống nhét vào lỗ mũi, ắt sẽ hắt hơi mà tỉnh. Gấp dùng: nhân sâm 3 tiền; phục linh (một loại nấm mọc ký sinh ở rễ cây thông) 1 lạng (lạng: bằng 10 tiền, khoảng 37 gam); bạch truật (thân rễ cây bạch truật, vị thuốc bổ tỳ vị), ý dĩ nhân (hạt bo bo), xa tiền (hạt cây mã đề), mỗi thứ 5 tiền; nhục quế (vỏ cây quế) 1 tiền. Sắc lấy nửa chén nước thuốc đổ cho uống, không ai không sống trọn vẹn.
Quyển mười bảy
17003 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người chết rét
Lấy một đồ đựng lớn rang tro cho ấm, cho tro vào túi, áp lên vùng tim, tro nguội thì thay. Vùng tim ấm thì khí thông, mắt chuyển động được, miệng mới mở ra; có thể cho nuốt từ từ chút cháo ấm pha nước tiểu (?), liền sống. Nếu không làm ấm vùng tim trước mà đem lửa hơ người, khí lạnh và hơi lửa giành nhau, người ấy chết ngay.
Quyển mười bảy
17004 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người đột tử
Lấy cọng hành đâm vào trong tai, trong mũi; máu chảy ra thì đừng lấy làm lạ; không có máu thì khó chữa, có máu là dấu hiệu còn sống được. Lúc sắp tỉnh, nên nắm giữ hai tay người ấy, đừng buông; chốc lát mắt người chết sẽ ngước lên, tay quờ níu người bên cạnh, kêu đau thì dừng. Nam đâm bên trái, nữ đâm bên phải, đâm sâu vào hơn bảy tấc (?), không có gì đau khổ, hiệu nghiệm ngay.
Quyển mười bảy
17005 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu chứng trúng ác (chứng bị tà khí độc ác bất ngờ xâm phạm, gây đau dữ rồi ngất lịm)
Biểu hiện của chứng này là đột nhiên tim và bụng đau quặn thắt, ngột ngạt ngất lịm. Bắt mạch (xem nhịp đập ở cổ tay để chẩn đoán bệnh): mạch khẩn (căng như sợi dây thừng bị xoắn), đại (to) mà phù (nổi, đặt nhẹ tay đã thấy) thì chết; mạch khẩn, tế (nhỏ như sợi chỉ) mà vi (rất yếu, mờ nhạt) thì sống. Chữa dùng: xạ hương 1 phân (phân: một phần mười tiền); thanh mộc hương (rễ cây thanh mộc hương), sừng tê giác sống, mỗi thứ 2 phân. Các vị trên tán thành bột, lúc bụng đói uống với nước nóng một phương thốn chủy, ngày hai lần, hiệu nghiệm ngay. Chưa khỏi thì làm tiếp. Đồng thời cứu (phép cứu: đốt mồi ngải trên huyệt hoặc chỗ đau để chữa bệnh) vào chỗ túm lông phía sau móng hai ngón chân cái, mỗi bên cứu hai lần bảy (tức 14) tráng (tráng: mỗi lần đốt cháy hết một mồi ngải gọi là một tráng), liền khỏi.
Quyển mười bảy
17006 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu chứng khách ngỗ (chứng bị tà khí từ ngoài xúc phạm đột ngột, gây đau bụng, ngất)
Khách ngỗ là khí tà từ ngoài đến đột nhiên xúc phạm tinh thần con người. Hay mắc phải khi ở dọc đường hoặc ngoài cổng. Biểu hiện là tim và bụng đau quặn, trướng đầy, khí xông lên ngực, có khi ngất lịm ngay, không còn nhận ra người. Nên cứu huyệt Nhân trung dưới mũi (huyệt ở chỗ rãnh giữa mũi và môi trên) 30 tráng, tự khỏi. Kèm dùng: xạ hương 1 tiền; phục thần (phần nấm phục linh mọc ôm quanh rễ thông), nhân sâm, thiên môn đông (rễ củ cây thiên môn, bỏ lõi), quỷ cữu (thân rễ cây bát giác liên), xương bồ, các vị lượng bằng nhau. Các vị trên trộn mật ong viên to bằng hạt ngô đồng, mỗi lần uống 10 viên, ngày ba lần.
Quyển mười bảy
17007 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người bị bóng đè đột ngột
Bóng đè đột ngột là trong lúc ngủ mơ bị ma quỷ, tà khí đè nén. Tuyệt đối đừng lấy lửa soi vào người ấy, nếu không sẽ làm chết người. Chỉ cần cắn mạnh vào gót chân và mép móng ngón chân cái, rồi nhổ nhiều nước bọt vào mặt, thì sẽ tỉnh. Hoặc lấy bột quả bồ kết, dùng ống tre thổi vào hai lỗ mũi, liền ngồi dậy.
Lúc bình thường nên hay dùng: nhân sâm, phục thần, phục linh, viễn chí (rễ cây viễn chí, bỏ lõi), xích thạch chi (một loại đất sét màu đỏ dùng làm thuốc), long cốt (xương hóa thạch của động vật thời cổ), can khương (gừng khô), đương quy (rễ cây đương quy), cam thảo (nướng), bạch truật, thược dược (rễ cây thược dược), đại táo (táo tàu, bỏ hạt), quế tâm (phần ruột trong của vỏ quế), phòng phong (rễ cây phòng phong), tử uyển (rễ cây tử uyển), mỗi thứ 2 lạng. Các vị trên dùng 1 đấu 2 thăng nước (thăng: đơn vị đo dung tích thời xưa; đấu bằng 10 thăng), nấu còn 3 thăng rưỡi, chia làm 5 lần uống, ban ngày 3 lần, ban đêm 2 lần.
Quyển mười bảy
17008 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu chứng quỷ kích (chứng như bị ma quỷ đánh, đau dữ dội đột ngột)
Quỷ kích là khí của quỷ dữ đánh trúng vào người. Bệnh mắc không từ từ mà đến đột ngột, như bị người lấy dao, giáo đâm. Trong ngực, sườn, bụng đau quặn gấp như cắt, không thể đè ấn được; có khi nôn ra máu ngay, có khi chảy máu mũi, có khi đi ngoài ra máu. Cách chữa: cứu ở chỗ trên rốn một tấc 7 tráng, và cứu ở chỗ giáp ranh giữa da trắng và da thường ở hai gót chân, tự khỏi. Hoặc dùng: đặc sinh phàn thạch (một loại khoáng vật có chất độc thạch tín; đốt nửa ngày rồi nghiền), bồ kết (bỏ vỏ và hạt, nướng), hùng hoàng (khoáng chất màu vàng cam có chứa thạch tín; nghiền), lê lô (rễ cây lê lô, có độc; rang).
Các vị trên lượng bằng nhau, giã thành bột. Lấy một lượng chừng hạt đậu nành, dùng ống thổi vào mũi, hắt hơi được thì khí thông, liền sống. Nếu chưa hắt hơi thì lại thổi nữa, đến khi hắt hơi được mới thôi.
Quyển mười bảy
17009 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu chứng thi quyết (chứng đột nhiên ngất lịm, nằm im như xác chết nhưng vẫn còn mạch)
Nhân sâm 1 lạng; bạch truật, bán hạ, phục linh, mỗi thứ 5 tiền; xương bồ 1 tiền; trần bì (vỏ quýt để lâu năm) 5 phân. Sắc nước uống, một thang (một lần sắc thuốc) có thể khỏi. Hoặc dùng: lông đuôi ngựa trắng hai lần bảy (tức 14) sợi, móng chân trước ngựa trắng 2 cái, đốt thành tro, dùng giấm làm viên to bằng hạt đậu đỏ nhỏ, cạy miệng cho nuốt 2 viên, chốc lát lại uống thêm 1 viên.
Quyển mười bảy
17010 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu chứng đàm quyết (chứng ngất lịm do đờm dãi ứ tắc)
Trước tiên lấy gai bồ kết tán bột, dùng ống lông ngỗng thổi vào lỗ mũi, đến khi hắt hơi mới thôi. Kế đó dùng: nhân sâm, phục linh, bán hạ, thiên nam tinh (củ cây thiên nam tinh, vị thuốc trừ đờm), mỗi thứ 3 tiền; bạch truật 5 tiền; bạch giới tử (hạt cải trắng) 1 tiền; phụ tử sống (củ con của cây ô đầu, rất độc) 5 phân; gừng sống 1 củ giã lấy nước. Dùng rượu và nước mỗi thứ 1 bát, sắc còn 1 bát, uống ấm. Đợi nôn hết đờm nước, liền cho ngủ yên. Tỉnh dậy lại dùng: nhân sâm, bạch vi (rễ cây bạch vi), bán hạ, mỗi thứ 1 tiền; phục linh, bạch giới tử, mỗi thứ 3 tiền; bạch truật 5 tiền; trần bì, cam thảo, mỗi thứ 5 phân. Sắc nước uống, một thang khỏi hẳn.
Quyển mười bảy
17011 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người chết vì kinh hãi
Gấp dùng một, hai chén rượu ngon nguyên chất, nhân lúc còn nóng đổ cho uống, tự sống lại.
Quyển mười bảy
17012 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người ngã chết
Gấp đỡ người dậy, cho ngồi xếp bằng trên đất, tay nắm tóc kéo lên. Lấy bột bán hạ sống thổi vào mũi, đồng thời lấy nước gừng sống đổ cho uống, lại cho uống nước tiểu bé trai hoặc nước đường lúc còn nóng, để làm tan máu ứ.
Quyển mười bảy
17013 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người bị đánh chết
Lấy một, hai thăng mắt thông (đoạn mấu cành cây thông) giã nát, cho vào chảo sắt rang, đến khi bốc khói xanh mới thôi. Dùng hai, ba thăng rượu lâu năm rưới quanh chảo vào, bỏ bã, cho uống ấm, liền sống.
Quyển mười bảy
17014 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người tự cắt cổ
Nên nhân lúc hơi thở chưa dứt, thân người chưa lạnh, trước hết kê đầu cho ngay ngắn, nắn cho vết dao khép kín lại, lau bỏ máu tươi. Gấp lấy một con gà trống to, lột sống lấy da, nhân lúc còn nóng bọc dán lên chỗ bị thương, chẳng bao lâu tự khỏi.
Quyển mười bảy
17015 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người say rượu không tỉnh
Uống nước ép cát căn (rễ củ sắn dây) 1 đấu 2 thăng, đến khi tỉnh mới thôi. Hoặc dùng rau mạn kinh (có lẽ là cây cải củ tròn – ?) cùng một ít gạo nấu thật chín, bỏ bã, để nguội, cho uống thì tốt.
Quyển mười bảy
17016 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người bị sét đánh
Lấy cát đất ẩm trải xuống đất, cho người bệnh nằm lên trên, lại lấy cát ướt phủ kín khắp người, chỉ chừa miệng mũi để thở, lâu dần tự tỉnh.
Quyển mười bảy
17017 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người trúng cổ độc (chất độc do người nuôi các loài trùng độc chế ra để hại người, theo tín ngưỡng dân gian)
Có kẻ nuôi cổ độc để làm hại người. Người bị trúng độc thì tim và bụng đau như cắt, như có vật gì cắn, hoặc nôn ra máu hay đi ngoài ra máu; không chữa ngay thì độc ăn hết năm tạng (tim, gan, tỳ, phổi, thận) rồi chết. Muốn biết có phải trúng cổ hay không, nên bảo người bệnh nhổ nước bọt vào nước: chìm là phải, nổi là không phải.
Chữa dùng: ba đậu (hạt cây ba đậu, thuốc tẩy xổ rất mạnh, có độc; bỏ lõi và vỏ, rang) 10 hạt; đậu xị (đậu nành lên men; rang) nửa thăng; nhọ nồi ở đáy nồi 1 phương thốn chủy. Các vị trên giã, rây thành bột, sáng sớm uống với rượu một lượng bằng đầu cây trâm. Kẻ chủ nuôi cổ ắt sẽ tự tìm đến cửa, đừng đáp lời nó; khi nó đi về đến nhà, sẽ biết ngay họ tên nó.
Hoặc dùng: hùng hoàng, chu sa (khoáng chất màu đỏ có chứa thủy ngân), lê lô (nướng), mã mục độc công (một vị thuốc có độc, có lẽ là tên khác của quỷ cữu – ?), bồ kết (bỏ vỏ và hạt, nướng), mãng thảo (lá cây mãng thảo, có độc; nướng), ba đậu (bỏ lõi và vỏ, rang), mỗi thứ 2 phân. Giã, rây chung, trộn mật ong viên to bằng hạt đậu nành, uống 3 viên. Người bệnh sẽ đi ngoài tẩy xuống, trước ra nước trong, sau ra rắn và các thứ khác. Ai thường bứt rứt khó chịu thì theo cách thường có thể dùng canh vịt để bồi bổ.
Quyển mười bảy
17018 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người trúng độc
Băm rễ cây lau, nấu lấy nước, uống một, hai thăng, tốt.
Quyển mười bảy
17019 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người trúng độc cua
Phàm cua chưa trải qua sương (cua bắt trước mùa có sương thu) phần nhiều có độc; có thể nấu tía tô lấy nước, uống 3 thăng. Lấy hạt tía tô vắt nước uống cũng chữa được.
Quyển mười bảy
17020 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người trúng độc cá
Nấu đặc vỏ quýt, uống nước; hoặc uống nước bí đao, cũng hiệu nghiệm.
Quyển mười bảy
17021 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người trúng độc các loại thịt
Bột hoàng bá (vỏ cây hoàng bá), uống 1 phương thốn chủy; chưa giải thì uống nhiều lần.
Quyển mười bảy
17022 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người trúng độc nấm
Vắt lấy nước tiểu người (?), uống 1 thăng liền sống. Uống các loại thuốc viên gây nôn, gây tháo dạ cũng tốt. Lại đào đất làm thổ tương (nước đất: đào hố đất, đổ nước vào khuấy rồi để lắng, lấy nước trong) hai, ba thăng uống thì tốt. Trúng độc khoai dại cũng chữa như vậy.
Quyển mười bảy
17023 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người trúng độc ba đậu
Hoàng liên (thân rễ cây hoàng liên), đậu đỏ nhỏ, nước lá đậu (?), nước đậu nành đều có thể giải được.
Quyển mười bảy
17023 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người trúng độc ba đậu
Hoàng liên, đậu đỏ nhỏ, nước lá đậu (?), nước đậu nành đều có thể giải được.
Quyển mười bảy
17023 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người trúng độc ba đậu
Hoàng liên, đậu đỏ nhỏ, nước lá đậu (?), nước đậu nành đều có thể giải được.
Quyển mười bảy
17026 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người trúng độc nguyên hoa (hoa cây nguyên hoa, có độc)
Phòng phong, cam thảo, cát căn, quế đều giải được.
Quyển mười bảy
17027 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người trúng độc bán hạ
Nước gừng sống, nước gừng khô đều giải được.
Quyển mười bảy
17028 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người trúng độc phụ tử
Nước đậu nành, nước viễn chí đều có thể giải được. Trúng độc ô đầu (củ mẹ cây ô đầu, rất độc) cũng chữa như vậy.
Quyển mười bảy
17029 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người trúng độc hạnh nhân (nhân hạt quả hạnh, loại đắng có độc)
Lấy nước hạt cây chàm mà giải.
Quyển mười bảy
17030 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người trúng độc lãng đãng (hạt cây lãng đãng, cùng họ với cà độc dược, rất độc)
Nấu nước cam thảo, hoặc giã lá chàm lấy nước uống, đều tốt.
Quyển mười bảy
17031 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người trúng độc câu vẫn (cây lá ngón, cực độc)
Tề [ni] (rễ cây tề ni; bản gốc thiếu một chữ – ?) 8 lạng, 6 thăng nước, nấu còn 3 thăng, mỗi lần uống 5 cáp (cáp: một phần mười thăng), ngày uống 5 lần.
Quyển mười bảy
17032 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người trúng độc mộc miết (hạt gấc)
Sắc nhục quế lấy nước uống, khỏi ngay.
Quyển mười bảy
17033 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người trúng các loại độc
Lấy cam thảo nấu nước đặc, uống nhiều. Hoặc nấu nước đậu nành cho đặc, uống nhiều. Không có đậu nành thì đậu xị cũng tốt. Lại nấu tề [ni] (?) cho đặc, uống một, hai thăng. Nếu gấp quá không có gì để nấu thì nhai ăn cũng được, cũng có thể tán bột mà uống. Lại phàm nấu các loại nước thuốc này để giải độc thì không được uống nóng, vì các thứ độc gặp nóng lại càng mạnh, nên để hơi nguội là tốt.
Quyển mười bảy
17034 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người trúng độc thạch tín
Lúc mới trúng độc (?), có thể dùng 3 lạng cam thảo sống, sắc lấy nước đặc, thêm nửa bát máu dê, hòa đều cho uống để gây nôn. Nếu vẫn không nôn, ấy là độc đã vào bụng; lúc này năm tạng như muốn vỡ, bụng ắt đau dữ dội. Liền dùng: đại hoàng (thân rễ cây đại hoàng, thuốc tẩy) 2 lạng, cam thảo sống 5 tiền, phèn chua 1 lạng, đương quy 3 lạng, sắc lấy nước, uống mấy bát, lập tức đi tả mạnh, liền sống.
Quyển mười bảy
17035 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người trúng độc vàng
Phàm người nuốt vàng đã chết: gấp lấy nửa thăng phân gà, dội nước lọc lấy 1 thăng mà uống, ngày ba lần. Hoặc nuốt 2 lạng thủy ngân, thủy ngân sẽ bọc vàng mà ra; ít vàng thì 1 lạng cũng đủ.
Quyển mười bảy
17036 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người trúng độc thủy ngân
Lấy tro cây cỏ sắc nước đặc uống, liền giải.
Quyển mười bảy
17037 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người trúng độc hùng hoàng
Uống nước phòng kỷ (rễ cây phòng kỷ), liền giải.
Quyển mười bảy
17038 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người trúng độc hồ phấn (phấn chì, loại phấn trắng làm từ chì)
Người bệnh mặt xanh, bụng sưng, đau trằn xuống muốn chết, đó là dấu hiệu của chứng này. Gấp dùng mật ong trắng hòa với vừng cho uống nhiều, tự giải.
Quyển mười bảy
17039 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người trúng độc khinh phấn (bột thủy ngân chế, một loại thuốc có độc)
Kim ngân hoa, sơn từ cô (củ một loại lan), tử thảo (rễ cây tử thảo), mỗi thứ 1 lạng; nhũ hương, một dược (nhựa thơm của hai loài cây), mỗi thứ 5 tiền. Dùng 6 bát nước muối, 5 bát rượu lâu năm, sắc còn sáu, bảy bát, lúc bụng đói uống ấm, cho ra mồ hôi (?) và tránh gió.
Quyển mười bảy
17040 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người bị bỏng nước sôi, bỏng lửa
Bên ngoài dùng dầu vừng chưa nấu trộn bột nhân hạt dành dành bôi lên, bôi dày là tốt. Đã thành vết loét thì rây tro đường trắng (?) rắc lên, liền khỏi. Uống trong dùng: đại hoàng, cam thảo sống, mỗi thứ 5 tiền; kinh giới, hoàng cầm (rễ cây hoàng cầm), phòng phong, mỗi thứ 3 tiền; hoàng [kỳ] (rễ cây hoàng kỳ; bản gốc thiếu một chữ – ?), phục linh, mỗi thứ 3 lạng; đương quy 4 lạng. Sắc nước uống, một, hai thang thì khỏi.
Quyển mười bảy
17041 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người bị hổ cắn
Phàm người bị hổ cắn, máu ắt trào ra, vết thương lở loét, đau không chịu nổi. Gấp đốt vải xanh để hun miệng vết thương, độc liền ra. Lại nấu nước cát căn cho đặc để rửa, ngày mười lần. Đồng thời giã cát căn thành bột, uống với nước cát căn, mỗi lần 1 phương thốn chủy, ngày năm lần, nặng thì ban đêm thêm hai lần. Lại một phương khác: gấp dùng thịt lợn dán lên, dán đến đâu thịt rữa đến đó, rữa đến đâu thay đến đó. Đồng thời lấy 1 cân (cân: bằng 16 lạng) địa du (rễ cây địa du) nghiền bột mịn, thêm 3 lạng bột rễ tam thất, 4 lạng bột khổ sâm (rễ cây khổ sâm), trộn đều rắc lên; máu cầm thì cơn đau tự hết.
Quyển mười bảy
17042 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người bị chó cắn
Trước hết mút bỏ máu độc, cứu trên vết thương 10 tráng, từ đó về sau mỗi ngày cứu 1 tráng, đủ một trăm ngày mới thôi. Lại phàm bị chó [dại] (bản gốc thiếu một chữ) cắn thì cứ bảy ngày phát bệnh một lần, qua ba lần bảy ngày (21 ngày) mà không phát thì thoát. Cho nên mỗi khi đến kỳ bảy ngày, liền uống một, hai thăng nước củ kiệu; qua một trăm ngày mới là thoát hẳn. Suốt đời phải kiêng ăn thịt chó, nhộng tằm; nếu tái phát thì không cứu được.
Quyển mười bảy
17043 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người bị lợn cắn
Lấy nhựa thông đã nấu luyện dán lên, hoặc lấy bùn ở rãnh nước chảy từ mái nhà xuống mà đắp, cũng tốt.
Quyển mười bảy
17044 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người bị ngựa cắn, ngựa giẫm
Lấy máu kinh của phụ nữ đắp lên chỗ bị thương, hiệu nghiệm nhất. Hoặc cắt mào gà lấy máu nhỏ vào vết bị cắn, ngày ba lần. Nếu là ngựa đực thì dùng gà mái, ngựa cái thì dùng gà trống.
Quyển mười bảy
17045 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người bị rắn độc cắn
Lấy cỏ từ cô giã nát đắp lên, liền khỏi; loại cỏ có lá giống đuôi chim én là đúng, rất hiệu nghiệm. Hoặc giã xạ võng (cao độc chế từ cây ô đầu) bôi lên chỗ sưng, máu chảy ra thì khỏi.
Quyển mười bảy
17046 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người bị rắn lục cắn
Loài rắn này màu xanh lục thuần, hay leo lên cây và lên trúc, cùng một màu với tre cây. Người đi vào rừng trúc dạo chơi, bất chợt không kịp nhận ra, rắn rơi xuống đầu, xuống lưng, cắn người là chết ngay. Dân gian gọi là rắn thanh điều; loại có khúc đuôi chừng hai, ba tấc khác màu thì gọi là rắn ... vĩ (bản gốc thiếu một chữ – ?), độc lại càng dữ. Cách chữa: mổ gà đen đắp lên lúc còn nóng. Hoặc lấy hùng hoàng, can khương lượng bằng nhau giã, rây, hòa với xạ võng, cho vào ống tre nhỏ, đeo theo khi đi đường, có việc gấp thì lấy ra đắp vết thương; thuốc này cũng chữa được các loại rắn độc.
Quyển mười bảy
17047 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người bị rắn phúc (một loài rắn độc thuộc họ rắn lục) cắn
Rắn phúc mình không dài, đầu dẹt, miệng nhọn, đầu có đốm, thân có vằn đốm đỏ. Cũng có con màu xanh đen. Khi người đụng phải, đầu và bụng nó áp sát vào nhau (?), ấy chính là loài này. Độc của nó dữ nhất, đi trong cỏ không thể không cẩn thận. Chữa dùng: tế tân (rễ cây tế tân), hùng hoàng lượng bằng nhau nghiền bột, nhét vào vết thương, ngày đắp ba, bốn lần. Hoặc đốt con rết lấy bột đắp lên vết thương, cũng hiệu nghiệm. Lúc bình thường dùng quế tâm, qua lâu (quả cây qua lâu) lượng bằng nhau tán bột, đựng trong ống tre nhỏ nút thật kín, khi ra ngoài thì đeo theo; nếu bất chợt bị rắn phúc cắn thì đắp ngay. Thuốc này cũng chữa được các loại rắn độc, chỉ có điều nút không kín thì hơi thuốc bay mất, không dùng được nữa.
Quyển mười bảy
17048 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người bị rắn hủy (một loài rắn độc nhỏ) cắn
Lấy cáu ghét trên đầu đắp vào vết thương, khỏi ngay. Hoặc giã cỏ ... (bản gốc thiếu một chữ – ?) đắp lên, cũng hiệu nghiệm.
Quyển mười bảy
17049 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người bị các loại rắn cắn
Ở đây nói "các loại rắn" không phải là ba loại kể trên, mà là những loài như rắn xích ... (bản gốc thiếu một chữ – ?), rắn cằm vàng. Cách chữa: gấp lấy dây buộc phía trên vết thương chừng một tấc, thì khí độc không chạy đi được. Đồng thời bảo người dùng miệng mút chỗ bị cắn, hút độc ra nhổ đi nhiều lần, độc hết thì không còn đau nữa. Mút bằng miệng thì người bệnh hơi đau một chút, không có gì khổ sở. Hoặc tìm rau dền tía giã nát, uống 1 thăng nước, bã thì hòa chút nước bôi lên vết thương. Lại giã rễ bí đao đắp lên, hoặc nhai gừng khô đắp lên, hoặc nấu nước ngô thù du (quả cây ngô thù du) mà ngâm, đều hiệu nghiệm.
Quyển mười bảy
17050 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người bị rết cắn
Cắt mào gà lấy máu bôi lên thì khỏi. Hoặc nhai tỏi to, tỏi nhỏ, hoặc lấy nước vỏ rễ dâu v.v. bôi lên. Hoặc [giã] (bản gốc thiếu một chữ – ?) lá chàm lấy nước mà ngâm, hoặc lấy ốc sên xát lấy nhớt, nhỏ vào chỗ bị cắn.
Quyển mười bảy
17051 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người bị nhện cắn
Lấy cỏ la ... (bản gốc thiếu một chữ, có lẽ là cây la ma – ?) giã trộn với bùn đắp kín lên, ngày hai, ba lần, độc sẽ hóa thành mủ. Mủ ra rồi thì đắp luôn chớ ngừng. Hoặc lấy dầu vừng đen trộn hồ phấn cho nhão như bùn bôi lên, khô thì thay, đến khi khỏi thì thôi. Lại một phương dùng: lá táo, lá trắc bá (đều hái vào ngày mùng 5 tháng 5, phơi trong bóng râm cho khô), gỉ sắt sống, phân tằm lứa muộn, lượng bằng nhau tán bột, trộn dầu vừng sống cho nhão như bùn, trước cứu chỗ bị cắn rồi bôi lên. Lại chữa người bị nhện cắn mà khắp người mọc tơ: có thể gấp dùng 1 thăng sữa dê uống, vài ngày liền khỏi.
Quyển mười bảy
17052 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người bị bọ cạp đốt
Chuẩn bị sẵn từ ngày mùng 5 tháng 5, hái ba thứ: hoa thục quỳ, hoa lựu, nõn ngải, đều phơi trong bóng râm cho khô, lượng bằng nhau tán bột, hòa nước bôi chỗ bị đốt, khỏi ngay.
Quyển mười bảy
17053 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người bị ong đốt
Lấy nước tiểu người mới đi rửa thì khỏi. Hoặc lấy xác rắn lột bôi mật ong, nướng cho nóng, chấm vào chỗ bị đốt. Hoặc bôi nước tương lên xác rắn lột, nướng rồi đắp kín lên, đều hiệu nghiệm.
Quyển mười bảy
17054 · Phương thần hiệu của Hoa Đà cứu người bị các loài sâu bọ cắn đốt
Lấy 1 bát nước ép cây đại lam (cây chàm lá to), cho thêm hai thứ hùng hoàng và xạ hương, nhiều ít tùy ý, nghiền mịn rồi bỏ vào nước chàm, chấm vào chỗ bị cắn. Người bị trúng loại độc này thì đồng thời uống từng ít nước ấy, cực kỳ thần hiệu. Cũng chữa được nhện cắn.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video