Thiên 18 — Quyển 18 — Hoa Đà: Chữa chứng bệnh lạ

 Quyển mười tám

 Các phương thần hiệu (bài thuốc hiệu nghiệm như thần) của Hoa Đà (danh y cuối đời Đông Hán) chữa những chứng bệnh kỳ lạ

 Quyển mười tám

 18001. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng trong bụng sinh "ứng thanh trùng" (con trùng biết đáp lại tiếng người)

 Người ta trong bụng bỗng sinh ra ứng thanh trùng. Cách chữa của người xưa là đem sách bản thảo (sách ghi chép các vị thuốc) ra đọc từng vị: gặp vị nào mà con trùng không đáp tiếng thì dùng vị ấy, uống vào liền khỏi. Nay lại có một cách tiện hơn, khỏi phải nhọc công đọc sách bản thảo: dùng sinh cam thảo (rễ cây cam thảo để sống, không sao tẩm) và bạch phàn (phèn chua), lượng bằng nhau, tổng cộng không cần tới hai tiền (tiền: đơn vị cân thuốc xưa, khoảng 3,7 gam), uống vào liền khỏi.

 Quyển mười tám

 18002. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng trong mũi mọc sợi chỉ đỏ

 Trong mũi thò ra một sợi chỉ đỏ, dài chừng một thước (thước: đơn vị đo chiều dài xưa, khoảng 23–33 cm), hơi động vào thì đau muốn chết. Phương (bài thuốc) dùng: bằng sa (hàn the) và long não (băng phiến, tinh thể thơm mát chiết từ cây long não), mỗi thứ một phân (phân: đơn vị cân, bằng một phần mười tiền), tán thành bột, hòa với sữa người, chấm nhẹ vào khoảng giữa sợi chỉ đỏ. Bỗng thấy như có người đấm vào lưng, sợi chỉ đỏ trong chốc lát liền tiêu mất, thật là kỳ diệu hết mức.

 Quyển mười tám

 18003. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng trong tai nghe tiếng kiến đánh nhau

 Phàm người trong tai bỗng nghe thấy tiếng như kiến đánh nhau, đó là do thận thủy (phần tinh chất, dịch thể nuôi dưỡng của tạng thận theo Đông y) đã hao cạn, lại thêm cơn giận làm tổn thương can (tạng gan theo Đông y) mà ra. Phương dùng: bạch thược (rễ cây thược dược hoa trắng), thục địa (củ sinh địa đã chưng phơi nhiều lần cho chín đen), sơn thù du (quả cây sơn thù), mỗi thứ ba lạng (lạng: đơn vị cân, bằng mười tiền, khoảng 37 gam); mạch đông (củ cây mạch môn) một lạng; sài hồ (rễ cây sài hồ) và chi tử (quả dành dành), mỗi thứ ba tiền; bạch giới tử (hạt cải trắng) một tiền. Sắc nước uống. Sau vài thang (mỗi thang là một lần bốc và sắc thuốc), tiếng đánh nhau xa dần, một tháng thì khỏi.

 Quyển mười tám

 18004. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng trong tai ngứa lạ

 Trong tai ngứa, lấy que gỗ ngoáy vẫn không hết, phải lấy dao sắt chọc vào tận đáy tai, kêu keng keng mới thấy dễ chịu, nếu không thì ngứa đến muốn chết. Phương dùng: long cốt (xương hóa thạch của động vật cổ) một tiền; tạo giác thích (gai cây bồ kết) hai cái (đốt "tồn tính", tức đốt cháy thành than đen nhưng vẫn giữ được tính thuốc, không để cháy thành tro trắng); long não ba phân; phân chuột đực một viên. Các thứ trên cùng tán bột, hòa đều với nước mật chuột, rồi lại hòa thêm sữa người cho sệt như hồ, cho hết vào lỗ tai. Lúc đầu ngứa không chịu nổi, phải có người giữ chặt hai tay người bệnh; hết ngứa thì tự khỏi.

 Quyển mười tám

 18005. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng vô cớ thấy ma

 Phàm người vô cớ thấy ma, bất kể hình dạng là ba đầu sáu tay, hay đầu lìa chân cụt, hay mặc giáp vàng, hay mặt xanh, đều là do tâm hư (tạng tâm suy yếu, tinh thần không vững) nên tà ma dựa vào ám hại. Phương dùng: bạch truật (củ cây bạch truật) và thương truật (củ cây thương truật), mỗi thứ ba lạng; bán hạ (củ cây bán hạ, thuốc trừ đờm), đại kích (rễ cây đại kích, thuốc tả mạnh) và sơn từ cô (củ cây sơn từ cô), mỗi thứ một lạng; thiên nam tinh (củ cây nam tinh, thuốc trừ đờm) ba tiền; phụ tử (củ con của cây ô đầu, tính rất nóng, có độc) và xạ hương (chất thơm lấy từ túi xạ của con hươu xạ), mỗi thứ một tiền. Cùng tán bột mịn, giã thành bánh, lấy nước sắc gừng tươi hòa tan ra mà uống, ắt sẽ nôn ra chừng một bát ngoan đàm (đờm đặc quánh, dai dẳng khó trừ) rồi khỏi.

 Quyển mười tám

 18006. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa bệnh hồ bằng (bệnh bị cáo yêu ám)

 Phàm người bị sơn tiêu (yêu quái trong núi), mộc mị (yêu tinh cây cối), cáo, sâu rắn ám hại, đều gọi chung là bệnh hồ bằng. Phương dùng: lấy dầu trẩu sống xoa vào chỗ kín, bệnh tự khỏi. Hoặc lấy quần áo lót bẩn thỉu bọc lên đầu, thì yêu quái sẽ cười lớn mà bỏ đi, vĩnh viễn không trở lại.

 Quyển mười tám

 18007. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng khe sống lưng sinh rận

 Nguyên nhân của chứng này là trong thận có phong (tà khí "gió" gây bệnh theo Đông y), gặp dương khí (khí nóng, khí thuộc dương) thổi vào thì vùng sống lưng nứt ra một khe, bò ra hơn nghìn con rận. Phương dùng: hạt thầu dầu ba hạt (nghiền nhuyễn như cao), táo đỏ ba quả, giã chung làm viên to bằng viên đạn bắn chim, đốt lửa hun lên quần áo, rận liền chết, khe nứt cũng tự liền lại.

 Quyển mười tám

 18008. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng đường đại tiện và tiểu tiện đổi chỗ cho nhau

 Nguyên nhân của chứng này là mùa hè cảm phải thử nhiệt (khí nóng bức mùa hè gây bệnh); người bệnh phân ra đằng tiền âm (đường tiểu tiện, bộ phận sinh dục), nước tiểu ra đằng hậu âm (hậu môn), trước sau đảo lộn, mất lẽ thường.

 Cách chữa: dùng xa tiền tử (hạt cây mã đề) ba lạng, sắc lấy ba bát nước, uống một lần cho hết thì khỏi.

 Quyển mười tám

 18009. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng rắn sinh trong bụng

 Người bệnh thân thể khô gầy như que củi, da như vảy rắn, rất dễ nhận ra. Chữa bằng: hùng hoàng (một khoáng vật màu vàng cam, có chứa thạch tín) ba lạng, cam thảo hai lạng, bạch chỉ (rễ cây bạch chỉ) năm tiền; mỗi thứ tán riêng thành bột mịn, chọn ngày Đoan ngọ (mùng năm tháng năm âm lịch), lấy gạo nếp dùng gói bánh ú bào chế cùng thuốc làm viên to bằng hạt ngô đồng. Trước bữa ăn nhai nát rồi nuốt; sau khi ăn ắt sẽ thấy đau, tuyệt đối không được uống nước, nếu phạm thì thuốc không hiệu nghiệm.

 Quyển mười tám

 18010. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng ba ba sinh trong bụng

 Cách chữa vẫn dùng phương trên. Thêm một bát nước tiểu ngựa, và nửa hợp (hợp: đơn vị đo dung tích xưa, bằng một phần mười thăng) nước tiểu người (nước tiểu bé trai càng tốt), uống vào lập tức tiêu.

 Quyển mười tám

 18011. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng đầu và cánh tay mọc chim chóc

 Trên đầu hay cánh tay người bệnh bỗng mọc ra chim chóc, bên ngoài bọc một lớp màng da, hoặc giống như cái bướu, hoặc gồ lên thành khối, bên trong phát ra tiếng chim kêu, gặp lúc đói rét thì đau không chịu nổi. Nên trước tiên lấy dao bạc rạch vỡ phần chân (gốc) của khối ấy (?), thì chim liền theo lỗ thủng chui ra. Lập tức đắp sinh cơ tán (thuốc bột làm mọc lại da thịt), bên ngoài bôi thần cao (thứ thuốc cao thần hiệu), sau ba ngày da thịt mọc liền lại như cũ.

 Lời chú: Sinh cơ tán và thần cao đều có ở quyển ba của sách này. (Tôn Tư Mạo — danh y đời Đường — chú)

 Quyển mười tám

 18012. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa quỷ thai (cái thai giả do tà ma gây ra)

 Bụng người bệnh phình to, trông như có mang, nhưng hình dáng tiều tụy, mặt mũi đen sạm, xương khô, lông tóc héo úa. Đó là do gái chưa chồng hoặc người vợ nhớ chồng, không kìm nén được dục vọng, bị tà vật dựa vào, nên sinh ra chứng này. Chữa bằng: hồng hoa (hoa cây rum, thuốc làm tan huyết ứ) nửa cân (cân: đơn vị cân xưa, bằng mười sáu lạng), đại hoàng (rễ cây đại hoàng, thuốc tả hạ) năm tiền, lôi hoàn (một loại nấm ký sinh, thuốc trừ giun) ba tiền, sắc nước uống; qua một đêm sẽ ra máu cục như gan gà, đến mấy trăm miếng, rồi khỏi. Sau đó nên uống nhiều thuốc bổ để điều dưỡng.

 Quyển mười tám

 18013. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng nhiệt độc công tâm (chất độc nóng đánh vào tim)

 Ở góc trán người bệnh bỗng mọc mụn nhọt; ngày đầu đầu nặng như núi, sang ngày sau thì chuyển màu xanh tím, sang ngày nữa màu xanh tím lan ra khắp người thì chết. Chứng này phần nhiều do thường uống thuốc kích dục mà mắc. Lúc mới phát, phải nhanh chóng dùng: kim ngân hoa (hoa cây kim ngân, thuốc giải độc) một cân, sắc lấy mấy chục bát nước mà uống, để giải bớt độc. Tiếp đó dùng: kim ngân hoa hai lạng, huyền sâm (rễ cây huyền sâm) ba lạng, đương quy (rễ cây đương quy, thuốc bổ máu) hai lạng, sinh cam thảo một lạng, sắc nước uống, mỗi ngày một thang; sau bảy ngày miệng nhọt mới dần dần thu lại, liền miệng.

 Quyển mười tám

 18014. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng lòng bàn chân mọc ngón

 Dưới lòng bàn chân người bệnh bỗng mọc ra hai ngón, đau không chịu nổi. Phải gấp lấy dao chích nhẹ vào ngón ấy cho ra máu. Tiếp đó lấy: nhân sâm một tiền, long não ba phân, bằng sa một phân, ngõa thông (loài cây mọng nước mọc trên mái ngói) một lạng, cùng tán bột mịn, lúc nào cũng rắc vào, rắc đến khi hết máu thì thôi. Lại dùng: nhân sâm, sinh cam thảo, ngưu tất (rễ cây cỏ xước), bạch giới tử, tì giải (?) (củ cây tì giải), mỗi thứ ba tiền; bạch truật năm tiền; ý dĩ nhân (hạt bo bo) một lạng; bán hạ một tiền; sắc nước uống, bốn thang thì khỏi hẳn. Bên ngoài lại đắp thêm thần cao và sinh cơ tán.

 Quyển mười tám

 18015. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng rắn mọc trên lưng

 Chứng này do xúc phạm thần linh mà ra. Lúc đầu người bệnh thấy lưng đau dữ, lâu dần thì sưng lên. Lấy dao rạch rách da, bỗng có một vật hình rắn nhảy vọt ra, dài khoảng hai thước. Phải gấp dùng: nhân sâm một lạng; bán hạ và thiên nam tinh, mỗi thứ ba tiền; phụ tử một tiền; sắc nước uống một lần cho hết, bên ngoài đắp sinh cơ tán và thần cao.

 Quyển mười tám

 18016. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng lỗ chân lông chảy máu

 Chứng này do rượu chè, sắc dục không biết kiềm chế, buông thả dục vọng mà ra. Ở chân hoặc trong lỗ chân lông người bệnh, máu chảy ra thành một sợi như sợi chỉ, chảy mãi không ngừng, sắp nguy đến tính mạng. Phải gấp dùng ba cân giấm thật chua đun sôi, ngâm hai chân vào thì máu cầm. Lại dùng: nhân sâm một lạng, đương quy ba lạng, sắc thành nước đặc; riêng lấy một miếng vảy con tê tê đem sao, tán bột, hòa vào nước thuốc mà uống, sẽ không tái phát nữa.

 Quyển mười tám

 18017. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng ruột và dạ dày ngứa ngáy

 Chứng này là do hỏa (khí nóng gây bệnh trong cơ thể) uất kết lại không tan. Nên chữa bằng thuốc biểu tán (thuốc làm tan và đẩy tà khí ra ngoài). Dùng: sài hồ, chi tử sao, thiên hoa phấn (rễ cây qua lâu), mỗi thứ ba tiền; cam thảo hai tiền; bạch thược một lạng; sắc nước uống, vài thang thì khỏi.

 Quyển mười tám

 18018. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng khắp người ngứa lạ

 Từng có người, trước hết thấy ngứa khắp người, lấy dùi đâm vào thì hơi đỡ. Chẳng bao lâu lại ngứa dữ dội, phải lấy dao cắt mới thấy sướng. Một lúc sau lại ngứa, lấy dao cắt thì thấy đau, và máu chảy không ngừng. Bèn lấy vôi để cầm máu, rồi lại phát ngứa dữ dội, phải cắt đến khi khắp người không còn chỗ da nào lành mới thôi. Chứng này ắt là do thường ngày làm nhiều điều ác, đắc tội với trời mà ra; người bệnh nên tự thề sửa lỗi. Một mặt dùng: nhân sâm một lạng, đương quy ba lạng, kinh giới (cây kinh giới) ba tiền, sắc nước uống ba thang, ắt hiệu nghiệm.

 Quyển mười tám

 18019. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng thủy thấp (khí ẩm ướt gây bệnh) sinh trùng

 Ở khoảng da, tay chân người bệnh phát ra tiếng như tiếng giun đất kêu. Lúc đang kêu thì lấy ngay phân giun đất đắp vào chỗ bệnh. Hết kêu rồi lại dùng: ý dĩ và khiếm thực (hạt súng), mỗi thứ một lạng; bạch chỉ năm tiền; sinh cam thảo và hoàng cầm (rễ cây hoàng cầm), mỗi thứ ba tiền; phòng phong (rễ cây phòng phong, thuốc trừ phong) năm phân; phụ tử ba phân; sắc nước uống thì khỏi.

 Quyển mười tám

 18020. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng lưng mọc đầu người

 Trên lưng người bệnh bỗng mọc ra một cái đầu người, mắt tai mũi miệng đều đủ cả, lại còn biết gọi tên họ người khác. Chứng này lúc mới phát ắt lưng đau và ngứa. Lấy tay gãi thì nó lớn dần, lâu dần hiện rõ hình, to bằng cái chén uống trà, chỉ là không có tóc, râu và lông mày mà thôi. Lúc này nếu lấy dao cắt đi thì lập tức chết, không cứu được. Nên chữa bằng: nhân sâm nửa cân; bạch truật năm lạng; bối mẫu (củ cây bối mẫu, thuốc trừ đờm), bạch giới tử, phục linh (một loại nấm mọc bám ở rễ cây thông), sinh cam thảo, thanh diêm (muối xanh, một loại muối khoáng), mỗi thứ ba lạng; bạch phàn và bán hạ, mỗi thứ hai lạng. Cùng tán bột, lấy hồ gạo làm viên to bằng hạt ngô đồng, mỗi ngày hai lần sáng và tối, uống năm tiền với nước sôi; cái đầu sẽ tự nhỏ dần rồi khỏi.

 Quyển mười tám

 18021. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng lưỡi thè ra không thu vào được

 Chứng này do dương hỏa (khí nóng thuộc dương) quá mạnh. Trước hết lấy một chút long não chấm vào thì lưỡi thu vào. Sau đó dùng: nhân sâm, hoàng liên (rễ cây hoàng liên, vị rất đắng, thuốc thanh nhiệt), bạch thược, mỗi thứ ba tiền; xương bồ (thân rễ cây thạch xương bồ) và sài hồ, mỗi thứ một tiền; sắc nước uống, hai thang sẽ khỏi.

 Quyển mười tám

 18022. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng lưỡi rụt vào không thè ra được

 Chứng này do hàn khí (khí lạnh gây bệnh) kết lại ở ngực bụng; lưỡi người bệnh rụt vào trong cổ họng, không nói được. Nên gấp dùng: nhân sâm ba tiền; bạch truật năm tiền; phụ tử, nhục quế (vỏ cây quế), can khương (gừng khô), mỗi thứ một tiền; sắc nước uống, một thang thì lưỡi tự duỗi ra.

 Quyển mười tám

 18023. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng lòng bàn tay nổi gồ lên

 Lòng bàn tay người bệnh bỗng nổi cao lên một tấc (tấc: một phần mười thước), không đau không ngứa; đó là do hỏa của kinh Dương minh (một đường kinh lạc — đường vận hành khí huyết trong cơ thể theo Đông y — liên quan đến dạ dày và ruột già) không tan, uất lại ở lòng bàn tay mà thành. Chữa bằng: một củ phụ tử đem sắc nước, lấy tay nắm lấy (củ phụ tử nóng ấy), đến khi nguội thì thôi. Làm như vậy mười ngày, đầu tiên thấy đau dữ dội, tiếp theo thấy ngứa, cuối cùng chỗ nổi gồ dần dần phẳng lại.

 Quyển mười tám

 18024. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng mũi to như nắm tay

 Chứng này do hỏa của phế kim (tạng phổi, theo Đông y thuộc hành Kim trong ngũ hành) ứ tắc ở mũi mà không thoát ra được, khiến mũi to như nắm tay, đau đến muốn chết. Nên chữa bằng cách làm sạch tà khí trong phổi, trừ hỏa ở mũi. Phương dùng: hoàng cầm, cam thảo, mạch đông, thiên hoa phấn, mỗi thứ ba tiền; cát cánh (rễ cây cát cánh) và thiên môn đông (củ cây thiên môn), mỗi thứ năm tiền; tử uyển (rễ cây tử uyển) hai tiền; bách bộ (rễ cây bách bộ) và tử tô (lá tía tô), mỗi thứ một tiền; sắc nước uống, bốn thang thì tự tiêu.

 Quyển mười tám

 18025. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng đàn ông vú sưng to như đàn bà

 Vú của đàn ông bỗng sưng to như vú đàn bà, sờ vào thì đau muốn chết, phát đã lâu (?) mà không khỏi; đó là do khí của kinh Dương minh kết lại ở vùng vú. Nên chữa bằng cách tiêu đờm, thông huyết ứ (máu ứ đọng). Phương dùng: kim ngân hoa và bồ công anh, mỗi thứ một lạng; thiên hoa phấn và bạch giới tử, mỗi thứ năm tiền; phục linh, bạch thược, thông thảo (lõi thân cây thông thoát), mỗi thứ ba tiền; sài hồ hai tiền (?); sắc nước uống.

 Quyển mười tám

 18026. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng tay chân rụng rời

 Có người tay chân đều rụng mất mà vẫn sống được; đó là do lúc mắc thương hàn (bệnh sốt do cảm phải khí lạnh), khát nước mà uống quá nhiều nước lạnh. Sau khi khỏi, nếu các ngón tay ngón chân chảy nước, phải gấp dùng: ý dĩ nhân ba lạng; phục linh hai lạng; bạch truật một lạng; nhục quế và xa tiền tử, mỗi thứ một tiền; sắc nước uống liền mười thang. Tiểu tiện sẽ thông nhiều; chờ đến khi tay chân hết chảy nước thì ngừng, không uống nữa.

 Quyển mười tám

 18027. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng móng tay rụng

 Móng tay người bệnh rụng hết, không đau không ngứa. Đó là do hỏa của kinh thận suy yếu (phần dương khí, sức ấm của thận bị kém), và sau khi giao hợp vội lấy nước lạnh rửa tay mà ra. Phương dùng: thục địa hoàng, sơn thù du, sơn dược (củ mài), phục linh, đan bì (vỏ rễ cây mẫu đơn), trạch tả (củ cây trạch tả), sài hồ, bạch thược, phá cố chỉ (hạt cây bổ cốt chỉ), mỗi thứ ba tiền; sắc nước uống.

 Quyển mười tám

 18028. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng kẽ ngón tay sinh trùng

 Ở kẽ ngón tay người bệnh máu chảy không ngừng, có con trùng như con phù du chui ra, chốc lát thì bay đi; đó là do thấp nhiệt (khí ẩm và khí nóng hợp lại gây bệnh) sinh trùng, lại kèm theo phong tà (tà khí gió) mà ra.

 Phương dùng: hoàng kỳ (?) (rễ cây hoàng kỳ, thuốc bổ khí), thục địa hoàng, ý dĩ nhân, mỗi thứ năm tiền; phục linh, đương quy, bạch thược, sinh cam thảo, bạch truật, mỗi thứ ba tiền; nhân sâm, sài hồ, kinh giới, xuyên khung (củ cây xuyên khung), mỗi thứ một tiền; sắc nước uống, sau bốn thang thì máu ngừng chảy. Uống thêm bốn thang nữa thì ngón tay lành lặn như cũ.

 Quyển mười tám

 18029. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng lỗ rốn thò dài ra

 Ở lỗ rốn người bệnh bỗng mọc dài ra hai tấc, trông như đuôi rắn mà lại không phải rắn, cũng không thấy đau ngứa; đó là do ở mạch Nhâm và mạch Đới (hai đường kinh mạch đặc biệt theo Đông y: mạch Nhâm chạy dọc giữa bụng, mạch Đới vòng quanh eo như dây thắt lưng) có đờm khí ứ tắc mà ra. Phương dùng: bằng sa, long não, xạ hương, mỗi thứ một phân; bạch chỉ và hùng hoàng, mỗi thứ một tiền; nhi trà (cao cô đặc từ gỗ cây keo cau, vị chát) hai tiền; cùng tán bột. Trước hết chích vào cái đuôi ấy cho ra máu, lúc này người bệnh ắt choáng váng muốn ngất, phải gấp lấy thuốc chấm vào, nó lập tức hóa thành nước đen. Rồi gấp dùng bạch chỉ ba tiền sắc nước, uống một lần cho hết thì tự khỏi.

 Quyển mười tám

 18030. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng hậu môn mọc rắn

 Chứng này do thấp nhiệt ở đại tràng (ruột già) mà ra. Ở hậu môn bỗng thò ra một vật, giống rắn mà không phải rắn, ra vào tự do. Nên chữa bằng cách bên trong uống thuốc tiêu, bên ngoài dùng thuốc chấm. Phương dùng: đương quy và bạch thược, mỗi thứ một lạng; địa du (rễ cây địa du) năm tiền; lai phục tử (hạt củ cải) ba tiền; chỉ xác (quả cam chua già phơi khô), binh lang (hạt cau), đại hoàng, mỗi thứ một tiền; sắc nước, uống ấm trước bữa ăn một thang. Bên ngoài lấy mộc nhĩ một lạng sắc nước rửa. Rửa xong lại dùng long não một phân tán bột chấm vào, vật thò ra sẽ tự rụt vào và khỏi.

 Quyển mười tám

 18031. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng trong mắt mọc thịt

 Thường có người trong mắt mọc ra hai dải thịt, mỗi dải dài một tấc, to bằng cây hương thắp, rủ ra ngoài mắt. Chữa bằng: long não, hoàng liên, cam thảo, mỗi thứ một phân; bằng sa nửa phân; mỗi thứ tán thành bột mịn, nghiền đến khi không còn tiếng lạo xạo thì thôi. Hòa với sữa người, chấm lên đầu dải thịt, thấy tròng mắt như có lửa bật ra (?), trong chốc lát dải thịt thu vào rồi khỏi. Lại dùng: bạch thược năm tiền; bạch giới tử, bạch truật, phục linh, mỗi thứ ba tiền; chi tử sao hai tiền; sài hồ, cam thảo, trần bì (vỏ quýt để lâu năm), mỗi thứ một tiền; sắc nước uống.

 Quyển mười tám

 18032. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng bụng và sườn mọc vảy

 Chứng này phần nhiều gặp ở đàn bà, đàn ông thỉnh thoảng cũng có. Đó là do giống rồng ác hóa thành hình người, giao hợp với đàn bà mà ra; bệnh này chữa càng nhanh càng tốt.

 Phương dùng: lôi hoàn, đại hoàng, bạch phàn, thiết y (gỉ sắt), hùng hoàng, mỗi thứ ba tiền, cùng tán bột mịn, lấy thịt quả táo làm viên, uống ba tiền với rượu; một lúc sau (?) sẽ từ hậu môn ra chừng một bát vật trông như tinh dịch người, liền thấy trong ngực khoan khoái.

 Uống thêm ba tiền nữa, vảy rụng hết thì khỏi.

 Quyển mười tám

 18033. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng trên da tay hiện hình rắn

 Chứng này do loài rắn nhân lúc người ngủ, giao cảm lên thân người mà ra. Trên da tay người bệnh hiện lên hình một con rắn, đau không chịu nổi. Cách chữa: trước lấy dao sắc chích vào chỗ đầu, rồi chích vào chỗ đuôi, liền có máu như mực chảy ra. Bên ngoài lấy bạch chỉ tán bột rắc vào, hai lần thì khỏi.

 Quyển mười tám

 18034. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng trong cổ họng có vật bò

 Chứng này do ăn rau sống mà nuốt nhầm con rết, khiến rết sinh sống ở miệng trên dạ dày. Triệu chứng: trong họng như có vật bò, lúc khạc đờm thì càng đau. Toàn thân da nứt nẻ, có nước chảy ra; mắt đỏ sưng mà không đau; chân phù mà vẫn đi lại được. Cách chữa: lấy một con gà nấu với ngũ hương (năm thứ gia vị thơm) thật nhừ, nhân lúc người bệnh ngủ say, đặt gà bên miệng, rết ngửi thấy mùi thơm tự nhiên bò ra, phải bắt ngay, tuyệt đối không để nó chui trở lại vào miệng. Từ một con cho đến vài con, ra hết thì khỏi. Sau đó lại dùng: sinh cam thảo, kinh giới, trần bì, mỗi thứ một tiền; bạch thược năm tiền; đương quy và hoàng kỳ (?), mỗi thứ một lạng; ý dĩ nhân và phục linh, mỗi thứ ba lạng; phòng phong năm phân; sắc nước uống mười thang, thì da nứt tự lành, chân phù cũng tiêu.

 Quyển mười tám

 18035. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng trong dạ dày có rắn

 Dạ dày người bệnh thường xuyên đau, lúc đói càng đau hơn, rất sợ rét, ngày nào cũng khổ sở. Chữa bằng: tỏi ba lạng giã lấy nước đổ cho uống, người bệnh bỗng nôn ra một con rắn rồi khỏi. Con rắn dài hơn ba thước.

 Quyển mười tám

 18036. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng đầu to như cái đấu (đồ đong thóc gạo)

 Chứng này do đờm uất lại mà ra. Đầu mặt người bệnh bỗng sưng to bằng cái đấu, nhìn người khác thấy nhỏ chỉ chừng hai tấc. Không thiết ăn uống, rên rỉ, chỉ muốn ngủ. Chữa bằng: qua đế (cuống quả dưa, thuốc gây nôn) và xích tiểu đậu (đậu đỏ hạt nhỏ), mỗi thứ một lạng, cùng giã thành bột, lấy một tiền chủy (lượng bột vừa đầy một đồng tiền dùng làm thìa xúc). Riêng lấy đậu xị (đậu đen lên men) một hợp, nước nóng bảy hợp, nấu thành cháo loãng, bỏ bã lấy nước, hòa với thuốc bột, uống ấm một lần cho hết để gây nôn.

 Một thang thì đầu mặt hết sưng, thang thứ hai thì nhìn người như cũ. Sau đó dùng: nhân sâm, bạch truật, phục linh, mỗi thứ ba tiền; cam thảo một tiền; trần bì năm phân; bán hạ ba tiền; sắc nước uống hai thang thì tự khỏi.

 Quyển mười tám

 18037. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng trong ngực có trùng

 Chứng này do ăn cá chép mà mắc; trong lòng người bệnh vô cùng bứt rứt, không ăn uống được. Nên dùng: bán hạ, cam thảo, nhân sâm, mỗi thứ ba tiền; qua đế bảy cái; hoàng liên và trần bì, mỗi thứ một tiền; sắc nước, uống ấm một lần cho hết, lập tức sẽ nôn ra mấy thăng (thăng: đơn vị đo dung tích xưa, bằng mười hợp) trùng, đầu mặt đều đỏ, đuôi như trứng cá (?).

 Lời chú: Đây chính là phương mà Hoa tiên sinh dùng chữa cho Trần Đăng, thái thú (quan đứng đầu một quận) quận Quảng Lăng. Trần Đăng từng mắc chứng này; tiên sinh chữa khỏi rồi, dặn đi dặn lại phải dứt bỏ rượu chè và sắc dục thì mới khỏi được lâu dài, nếu không thì hai năm sau ắt sẽ mắc bệnh bụng đầy trướng mà chết. Đăng không nghe theo, ba năm sau quả nhiên đúng như lời Hoa tiên sinh. (Tôn Tư Mạo chú)

 Quyển mười tám

 18038. Phương thần hiệu của Hoa Đà chữa chứng trong tai mọc thịt

 Chứng này do thận hỏa (hỏa khí của tạng thận bốc lên quá mức) bốc lên đốt nóng tai mà ra. Trong tai người bệnh bỗng mọc ra một dải thịt, màu đỏ như dải băng, tay không chạm gần được. Chữa bằng: bằng sa và long não, mỗi thứ một phân, nghiền trộn đều rồi chấm vào, dải thịt lập tức hóa thành nước. Sau đó uống nhiều thuốc bổ để điều dưỡng thì tự khỏi.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video