Quyển ba
Những bài thuốc thần diệu và bài thuốc bí truyền của Hoa Đà (danh y nổi tiếng cuối thời Đông Hán)
Quyển ba
3001 · Thần phương Ma phí tán của Hoa Đà (ma phí tán: thuốc bột gây mê)
Chuyên trị bệnh nhân có khối kết trong bụng (khối u, cục rắn đọng lại trong bụng), có khi thành hình như rùa, rắn, chim, thú. Các loại thuốc đều không hiệu quả, phải rạch bụng dưới để lấy vật ấy ra. Hoặc trong não sinh trùng, phải bổ đầu lấy trùng ra thì chứng đầu phong (chứng đau đầu kéo dài, hay tái phát) tự hết. Uống thuốc này khiến người mê man, lơ mơ không biết gì, mặc cho người ta mổ xẻ cũng không hay biết.
Bài thuốc gồm: dương trịch trục (hoa đỗ quyên vàng, có độc, gây tê mê) 3 chỉ (chỉ: tức đồng cân, khoảng 3,7 gam); rễ cây hoa nhài 1 chỉ; đương quy (rễ một loài cây thuốc, có tác dụng bổ máu) 1 lạng (lạng: bằng mười chỉ, khoảng 37 gam); xương bồ (thân rễ cây xương bồ, mọc ven suối, có mùi thơm) 3 phân (phân: một phần mười chỉ, khoảng 0,37 gam). Sắc với nước, uống một bát.
Quyển ba
3002 · Thần phương Quỳnh tô tán của Hoa Đà
Thuốc này chuyên dùng khi phải dùng dao kéo để mổ chữa ung thư (nhọt độc: ung là nhọt sưng nổi nông, thư là nhọt ăn sâu; không phải bệnh ung thư ngày nay) và sang dương (các loại mụn nhọt lở loét). Uống vào thì người bệnh không thấy đau.
Thiềm tô (nhựa độc tiết ra từ tuyến da con cóc, có tác dụng gây tê) 1 chỉ; bán hạ (củ của một loài cây họ ráy) 6 phân; dương trịch trục 6 phân; hồ tiêu 1 chỉ 8 phân; xuyên ô (củ cây ô đầu trồng ở Tứ Xuyên, có độc) 1 chỉ 8 phân; xuyên tiêu (hạt hoa tiêu vùng Tứ Xuyên) 1 chỉ 8 phân; tất bát (quả cây lá lốt) 2 chỉ. Các vị trên tán thành bột, mỗi lần uống nửa phân, hòa với rượu lâu năm. Nếu muốn mổ lớn thì thêm một viên men rượu trắng (bánh men dùng để nấu rượu).
Quyển ba
3003 · Thần phương thuốc tê nắn xương của Hoa Đà
Thuốc này chuyên dùng khi phải mổ lấy đầu mũi tên ra, uống vào thì người bệnh không thấy đau.
Xuyên ô, thảo ô (củ cây ô đầu mọc hoang, có độc), hồ gia tử (có lẽ là hạt cà độc dược)(?), dương trịch trục, ma hoàng (thân cây ma hoàng, vị thuốc làm ra mồ hôi). Các vị trên lấy lượng bằng nhau, tán thành bột, uống với trà hay rượu tùy ý. Muốn giải thuốc thì dùng nước cam thảo.
Quyển ba
3004 · Thần phương thuốc tê đắp ngoài của Hoa Đà
Thuốc này dùng khi mổ cắt, hòa ra đắp bên ngoài, khiến chỗ đó tê dại mất cảm giác, cắt thế nào cũng không đau.
Đầu nhọn củ xuyên ô, đầu nhọn củ thảo ô, nam tinh sống (củ cây thiên nam tinh, họ ráy, có độc), bán hạ sống, mỗi thứ 5 chỉ; hồ tiêu 1 lạng; thiềm tô 4 chỉ; tất bát 5 chỉ; tế tân (rễ cây tế tân, vị cay, làm tê) 4 chỉ. Các vị trên nghiền thành bột mịn, hòa với rượu trắng nặng (rượu chưng cất) mà đắp.
Quyển ba
3005 · Thần phương giải thuốc mê của Hoa Đà
Sau khi đã cho uống thuốc mê và thay da (?) được ba ngày, các chứng đã yên ổn, thì nên gấp dùng thuốc giải cho người bệnh tỉnh lại.
Nhân sâm 5 chỉ; cam thảo sống 3 chỉ; trần bì (vỏ quýt phơi để lâu năm) 5 phân; bán hạ 1 chỉ; bạch vi (rễ cây bạch vi, vị thuốc tính mát) 1 chỉ; xương bồ 5 phân; phục linh (một loại nấm mọc bám ở rễ cây thông) 5 chỉ. Các vị trên sắc với nước còn một bát, uống vào là tỉnh ngay.
Quyển ba
3006 · Thần cao của Hoa Đà (thuốc cao dán kỳ diệu)
Phàm da thịt lở loét, muốn bỏ phần thịt thối và cho mọc thịt mới, hoặc sau khi mổ cắt, nên gấp đắp cao này.
Nhũ hương (nhựa cây nhũ hương), một dược (nhựa cây một dược), huyết kiệt (nhựa màu đỏ lấy từ quả một loài cây song mây), nhi trà (cao chát nấu từ gỗ cây keo), tam thất (củ cây tam thất, có tác dụng cầm máu), mỗi thứ 2 chỉ; băng phiến (tinh thể long não) 1 chỉ; xạ hương (chất thơm lấy từ túi xạ của con hươu xạ) 2 phân. Nếu vết thương nóng thì thêm hoàng liên (rễ cây hoàng liên, vị đắng, tính mát) 1 chỉ; nếu thối rữa thì thêm khinh phấn (bột thủy ngân màu trắng, rất nhẹ) 1 chỉ; nếu chảy nước thì thêm long cốt (xương hóa thạch của động vật thời cổ) 1 chỉ; muốn mau liền miệng thì thêm ngọc trai 1 lạng, hoặc thêm gạch cua 2 chỉ (cách làm: lấy con cua có yếm tròn đem hấp chín, lấy gạch phơi khô cất dùng). Tất cả tán bột, rắc vào vết thương.
Hoặc lấy bảy vị đầu tiên thêm mỡ lợn nửa cân (cân: bằng mười sáu lạng), sáp ong 1 lạng nấu thành cao; khi cao còn hơi ấm thì phết lên giấy bông, dán vào chỗ nhọt độc đã vỡ loét. Nếu là vết thương do bị đánh đòn bằng gậy thì tam thất phải dùng gấp đôi.
Quyển ba
3007 · Thần phương nối xương của Hoa Đà
Thuốc này chuyên trị té ngã, bị đánh, gãy tay gãy chân. Nhưng trước hết phải cẩn thận nắn chỗ xương gãy khớp lại cho ngay ngắn, rồi kẹp bằng nẹp gỗ sam, không được vì bệnh nhân kêu đau mà nương tay; sau đó cho uống bài thuốc dưới đây. Nhiều nhất hai thang là khỏi, không cần đến thang thứ ba.
Dương trịch trục 3 chỉ; đại hoàng (rễ cây đại hoàng, vị thuốc tẩy) sao 3 chỉ; đương quy 3 chỉ; thược dược (rễ cây thược dược) 3 chỉ; đơn bì (vỏ rễ cây mẫu đơn) 2 chỉ; sinh địa (củ địa hoàng chưa chế) 5 chỉ; thổ cẩu (con dế dũi) 10 con (đập nát); thổ sắt (một loài côn trùng sống dưới đất)(?) 30 con (giã nát); hồng hoa (hoa cây hồng hoa, làm lưu thông máu) 3 chỉ. Trước hết sắc các vị trên với rượu, rồi thêm 1 chỉ bột tự nhiên đồng (một loại quặng khoáng, dùng để nối xương), uống cả nước lẫn bột.
Quyển ba
3008 · Thần phương chữa phong của Hoa Đà
Bài thuốc này dùng được cho mọi chứng phong (theo Đông y, phong là tà khí do gió gây bệnh, biểu hiện như cảm gió, đau nhức, co giật, tê liệt…) trong cả bốn mùa.
Phòng phong (rễ cây phòng phong, vị thuốc trừ phong), khương hoạt (thân rễ cây khương hoạt, trừ phong thấp), ngũ gia bì (vỏ rễ cây ngũ gia), thược dược, nhân sâm, đan sâm (rễ cây đan sâm), ý dĩ nhân (hạt bo bo), huyền sâm (rễ cây huyền sâm), mạch môn đông (củ cây mạch môn, bỏ lõi), can địa hoàng (củ địa hoàng phơi khô), đại hoàng, thanh mộc hương (rễ một loài dây leo, vị thơm), mỗi thứ 6 phân; tùng tử nhân (hạt thông), từ thạch (đá nam châm), mỗi thứ 8 phân; tân lang tử (hạt cau) 1 chỉ; chỉ thực (quả cam chanh non, nướng), ngưu tất (rễ cây cỏ xước), phục thần (phần nấm phục linh ôm quanh rễ thông), quế tâm (lớp ruột bên trong vỏ quế), mỗi thứ 8 phân. Các vị trên tán bột, trộn mật làm viên to bằng hạt ngô đồng, uống với rượu 15 viên, ngày hai lần, tăng dần lên đến 30 viên là mức tối đa. Kiêng thịt lợn, cá, tỏi, hành sống, giấm, vu di (quả một loài cây du, vị trừ giun).
Quyển ba
3009 · Thần phương thông đại tiện của Hoa Đà
Sau khi ốm lâu, đại tiện cả tháng không thông thì không cần vội. Chỉ cần bổ chân âm (phần âm gốc của cơ thể, gồm tinh, máu và các chất dịch), làm cho tinh đủ để sinh máu, máu đủ để làm trơn ruột, thì phân tự ra.
Bài thuốc dùng: thục địa (củ địa hoàng đã chưng chín), huyền sâm, đương quy, mỗi thứ 1 lạng; xuyên khung (thân rễ cây khung cùng) 5 chỉ; hỏa ma nhân (hạt gai dầu) 1 chỉ; đại hoàng 1 chỉ; đào nhân (nhân hạt đào) 10 hạt; hồng hoa 3 phân. Dùng một bát mật ong hòa với nước mà sắc uống.
Quyển ba
3010 · Thần phương thụt ruột của Hoa Đà
Táo bón thì cách thường dùng là cho uống thuốc hạ (thuốc tẩy xổ). Nhưng dùng lâu thì ruột sinh quen, nên dùng kèm phép này.
Lấy một cái mật lợn, lấy nước mật cho thêm chút giấm. Lấy một ống tre dài ba bốn tấc (tấc: khoảng 3 cm), đưa một nửa ống vào hậu môn rồi rót nước mật vào. Chừng thời gian một bữa ăn thì sẽ đi được.
Lại có cách lấy hoa tiêu và đậu xị (đậu đen lên men) sắc với nước, dùng cùng nước rễ (chữ khuyết)(?), dầu vừng, cặn nước vo gạo, ba thứ hợp lại mà thụt, cũng ra được. Lại có cách lấy vỏ trắng cây đào, khổ sâm (rễ cây khổ sâm, vị đắng), ngải cứu, táo tàu sắc lên mà thụt, cũng ra được; cách này còn chữa được chứng cam lỵ (bệnh cam ở trẻ em kèm kiết lỵ) và người mọc mụn lở độc. Khi làm, thuốc phải hơi ấm, không được quá nóng, cũng không được quá lạnh.
Quyển ba
3011 · Thần phương thông tiểu tiện của Hoa Đà
Thuốc thông tiểu thường dùng là xa tiền (cây hoặc hạt mã đề), trạch tả (củ cây trạch tả). Hiệu quả của chúng chậm, không tiện bằng phép dùng ống thông tiểu.
Lấy phần đầu nhọn của lá hành, luồn vào lỗ dương vật, sâu chừng ba tấc, dùng miệng thổi nhẹ thì tiểu tự thông. Lại có cách cho bột muối vào trong lá hành rồi thổi, để muối vào trong lỗ dương vật, cũng thông.
Hoặc lấy một cái bọng đái lợn, ở chỗ lỗ mở buộc một ống lông ngỗng, thổi cho căng phồng, lấy chỉ buộc chặt miệng trên, rồi đưa đầu nhọn ống lông vào lỗ sáo (lỗ tiểu ở đầu dương vật), lấy tay ép bọng đái lợn, để hơi theo ống tiểu mà vào bàng quang, thì tiểu tự thông.
Quyển ba
3012 · Thần thuật xoa bóp của Hoa Đà
Phàm tay chân, khớp xương và tạng phủ (các cơ quan bên trong cơ thể theo Đông y) của con người, nếu bị ứ đọng không thông thì dễ sinh tám bệnh: một là phong (gió), hai là hàn (lạnh), ba là thử (nắng nóng), bốn là thấp (ẩm ướt), năm là đói, sáu là no, bảy là lao lực quá sức, tám là nhàn rỗi quá độ. Các bệnh ấy, khi chưa thành, nên khơi dẫn cho thông, khiến bên trong cơ thể vững chắc, thì ngoại tà (khí độc từ bên ngoài gây bệnh) không có lối mà vào (?).
Đến khi đã nhiễm bệnh, nên xem xét chỗ then chốt của bệnh (?), theo thớ da thịt mà dùng tay xoa bóp cho tan. Hiệu quả của cách này so với thuốc sắc, thuốc viên, thuốc bột thì nhanh như thần. Các động tác kể như sau:
(1) Hai tay nắm lấy nhau, vặn xoắn như động tác rửa tay. (2) Hai tay đan hờ vào nhau, lật qua lật lại hướng về phía ngực. (3) Hai tay nắm lấy nhau cùng ấn (chữ khuyết, có lẽ là ấn lên đùi)(?), bên trái bên phải làm như nhau. (4) Dùng tay làm như kéo cây cung cứng sức năm thạch (cung rất cứng, phải dùng sức lớn mới kéo được), bên trái bên phải làm như nhau. (5) Hai tay chồng lên nhau ấn (chữ khuyết, có lẽ là ấn lên đùi)(?), từ từ vặn mình, bên trái bên phải làm như nhau.
(6) Nắm tay thành quyền đấm thẳng ra trước, bên trái bên phải làm như nhau. (7) Nắm tay thành quyền giật mạnh về sau, đây là phép mở ngực, bên trái bên phải làm như nhau. (8) Làm như động tác đẩy nâng tảng đá, bên trái bên phải làm như nhau. (9) Vòng tay ra sau đấm vào lưng, bên trái bên phải làm như nhau. (10) Hai tay chống đất, co mình cong lưng, nhấc người lên ba lần. (11) Hai tay ôm đầu, xoay vặn (chữ khuyết)(?) hướng lên trên, đây là phép kéo giãn sườn. (12) Ngồi bệt, nghiêng mình, ngả lệch sang một bên như đẩy núi, bên trái bên phải làm như nhau. (13) Ngồi bệt duỗi hai chân, rồi lấy một chân đá hẫng về phía trước, bên trái bên phải làm như nhau. (14) Hai tay chống đất, ngoảnh đầu nhìn lại, đây là phép "hổ nhìn", bên trái bên phải làm như nhau. (15) Đứng trên đất, ngửa người uốn cong ra sau ba lần. (16) Hai tay đan chặt vào nhau, lấy chân đạp vào tay (?), bên trái bên phải làm như nhau. (17) Đứng dậy, lấy chân đạp hẫng ra trước và ra sau, bên trái bên phải làm như nhau. (18) Ngồi bệt duỗi hai chân, dùng tay bên đối diện (?) móc chân đang duỗi đặt vào giữa đầu gối, lấy tay ấn xuống, bên trái bên phải làm như nhau.
Mười tám phép trên, không kể già hay trẻ, mỗi ngày làm theo được ba lượt thì sau một tháng trăm bệnh đều hết, đi nhanh kịp ngựa phi, bồi bổ sức khỏe, sống lâu, ăn uống được, mắt sáng, thân thể nhẹ nhàng khỏe mạnh, không còn mệt mỏi nữa.
Quyển ba
3013 · Thần phương Mạn ứng hoàn của Hoa Đà (viên thuốc ứng nghiệm với nhiều bệnh)
Bài thuốc này công dụng rất lớn, trăm bệnh đều thấy rõ hiệu quả (?). Nếu gặp chứng kết hung (tà khí kết lại ở ngực, ngực đầy cứng và đau) thì uống 7 viên với nước tương chua (nước gạo kê để lên men chua) pha dầu, chưa chuyển thì uống tiếp; chứng tích (chữ khuyết) thực (thức ăn ứ đọng không tiêu)(?) thì uống 3 viên với nước; chứng thủy khí làm phù khắp người thì uống 5 viên với nước sắc phục linh; chứng nghẹn (nuốt không xuống) thì uống 3 viên với nước sắc đinh hương; vì tích tụ lâu mà thành chứng lao (cơ thể suy kiệt) thì uống 2 viên với nước canh ba ba; mọi chứng đau trong bụng thì uống 7 viên với nước giấm; chứng khối tích (chữ khuyết)(?) ở ruột non thì uống 3 viên với nước sắc hồi hương; đại tiện, tiểu tiện đều không thông thì uống 5 viên với nước mật ong; đau vùng tim thì uống 5 viên với nước sắc ngô thù du (quả cây thù du, vị cay nóng); đột ngột ngất lịm như chết thì uống 7 viên với nước tiểu; lỵ trắng (?) thì uống 1 viên với nước sắc gừng khô; lỵ ra máu thì uống 1 viên với nước sắc cam thảo; dạ dày lạnh, nôn ra thức ăn thì uống 2 viên với nước sắc đinh hương.
Cam toại (rễ cây cam toại, thuốc xổ nước rất mạnh, có độc) 3 lạng; nguyên hoa (nụ hoa cây nguyên hoa, thuốc xổ nước, có độc) 3 lạng; đại kích (rễ cây đại kích, thuốc xổ nước, có độc) 2 lạng; ba đậu (hạt cây ba đậu, thuốc tẩy rất mạnh, có độc) 2 lạng (bỏ vỏ); can tất (nhựa sơn khô) 2 lạng; tạo giác (quả bồ kết) 7 quả (bỏ vỏ); đại hoàng 3 lạng (vùi tro nóng cho chín); tam lăng (thân rễ cây tam lăng, phá khối tích) 3 lạng; bồng nga truật (củ nghệ đen) 2 lạng; tân lang 1 lạng; mộc thông (thân dây mộc thông, lợi tiểu) 1 lạng; đương quy 5 lạng; lôi hoàn (một loại nấm, dùng trừ giun) 1 lạng; hắc khiên ngưu (hạt bìm bìm đen, thuốc xổ) 5 lạng; tang bạch bì (vỏ rễ cây dâu) 2 lạng; ngũ linh chi (phân con sóc bay) 2 lạng; (chữ khuyết) sa (có lẽ là nao sa, một loại muối khoáng)(?) 3 lạng; kha tử (quả cây chiêu liêu) 1 lạng (bọc bột mì vùi tro nướng chín rồi bỏ bột); trạch tả 2 lạng; chi tử nhân (nhân hạt dành dành) 2 lạng.
Các vị trên đều thái nhỏ, tán thành bột, cho vào 2 thăng giấm gạo (thăng: đơn vị đo dung tích thời xưa), ngâm ba ngày. Cho vào nồi bằng bạc hoặc bằng đá, nấu lửa nhỏ cho cạn hết giấm, sấy khô rồi sao đến khi có màu vàng đen, giữ tính thuốc (sao cháy bên ngoài mà không để cháy thành than), rồi cho thêm các vị dưới đây:
Mộc hương (rễ cây mộc hương, vị thơm), nhục quế (vỏ quế), trần bì (bỏ phần cùi trắng), đinh hương, thanh bì (vỏ quýt xanh, bỏ lớp vỏ ngoài), nhục đậu khấu (hạt cây nhục đậu khấu), hoàng (chữ khuyết, có lẽ là hoàng kỳ — rễ cây hoàng kỳ, bổ khí)(?), bạch truật (thân rễ cây bạch truật, bổ tiêu hóa), một dược, phụ tử (củ con của cây ô đầu, có độc; ngâm nước nóng cho nứt rồi bỏ vỏ và phần rốn), các vị trên mỗi thứ 1 lạng; thược dược, xuyên khung, bạch khiên ngưu (hạt bìm bìm trắng, sao), thiên nam tinh (nấu với nước), miết giáp (mai ba ba, đập nứt ngâm giấm, nướng cho vàng), thục địa hoàng (ngâm rượu một đêm), mẫu đơn bì, xích phục linh (phục linh loại màu đỏ), vân đài tử (hạt cải dầu, sao), can khương (gừng khô, ngâm nước nóng cho nứt rồi bỏ vỏ), các vị trên mỗi thứ 2 lạng.
Tất cả cùng tán bột, trộn với phần thuốc làm trước, dùng hồ nấu bằng giấm làm viên to bằng hạt đậu xanh. Khi bào chế phải làm trong phòng sạch sẽ, hết lòng thành kính thì thuốc mới linh nghiệm.
Quyển ba
3014 · Thần phương Giao đằng hoàn của Hoa Đà
Thuốc này có công năng giữ gìn nhan sắc, sống lâu, trừ được trăm bệnh.
Hà thủ ô (tức rễ dây giao đằng, loại đỏ và loại trắng đều tốt) dùng 1 cân; phục linh 5 lạng; ngưu tất 2 lạng. Các vị trên tán bột, trộn mật ong làm viên. Uống với rượu, mỗi lần 30 viên. Kiêng ăn tiết lợn, tiết dê.
Quyển ba
3015 · Thần phương Bổ tâm đan của Hoa Đà
Chuyên trị chứng vì kinh sợ mà mất trí, hoặc vì lo nghĩ quá độ mà tâm khí (khí của tim, theo Đông y là thứ chủ về tinh thần, ý thức) không yên, nói năng lung tung bậy bạ, kêu la chạy nhảy.
Chu sa (khoáng chất màu đỏ chứa thủy ngân, có tác dụng an thần) 1 phân; hùng hoàng (khoáng chất màu vàng chứa thạch tín, có độc) 1 phân (hai vị này nghiền chung); bạch phụ tử (củ cây bạch phụ, trừ phong và đờm) 1 chỉ (tán bột). Các vị trên trộn đều, dùng máu tim lợn làm viên to bằng hạt ngô đồng. Lại lấy riêng chu sa làm lớp áo bọc ngoài viên. Mỗi lần uống 2 viên, lúc sắp đi ngủ, uống với nước sắc nhân sâm và xương bồ. Uống thường xuyên mỗi lần 1 viên thì có thể làm yên hồn phách, bổ tâm khí, giữ cho tinh thần vững vàng.
Quyển ba
3016 · Thần phương Minh mục đan của Hoa Đà
Chuyên trị chứng truyền thi hư lao (bệnh lao lây truyền; người xưa cho rằng do "trùng thi" truyền từ người chết sang người sống, làm cơ thể hư kiệt), người gầy, mặt vàng, nôn mửa, ho không dứt.
Hùng hoàng 5 chỉ; phân thỏ 2 lạng; thiên linh cái (xương sọ người, nướng) 1 lạng; miết giáp 1 phân; mộc hương 5 chỉ; khinh phấn 1 phân. Các vị trên tán bột.
Cách chế: dùng một thăng lớn rượu với 5 chỉ đại hoàng nấu thành cao, cho các vị thuốc trên vào làm viên to bằng viên đạn ná, lấy chu sa làm áo bọc ngoài.
Khi dùng, trước hết đốt an tức hương (nhựa thơm của cây an tức) cho bốc hết khói (?), hít vào mà không ho thì không phải bệnh truyền thi, không được dùng thuốc này. Nếu khói vào miệng mà ho không ngăn được, ấy là bệnh truyền thi, nên dùng thuốc này. Uống vào đầu canh năm (khoảng 3 đến 5 giờ sáng), đừng để ai biết; lấy nước tiểu trẻ em cùng rượu, tổng cộng một chén, hòa tan viên thuốc mà uống.
Quyển ba
3017 · Thần phương Túy tiên đan của Hoa Đà
Trị chứng ngũ quan (năm giác quan; có lẽ là ngũ tạng — năm cơ quan chính trong cơ thể)(?) hư khí, các tà khí phong, hàn, thử, thấp tích tụ bên trong, lâu ngày không tan, gây liệt nửa người không cử động được, tê dại mất cảm giác.
Ma hoàng 1 lạng (nấu với nước, sấy khô, tán bột); thiên nam tinh 7 củ (vùi tro nướng); hắc phụ tử 3 củ (vùi tro nướng); địa long (giun đất) 7 con (bỏ đất).
Trước hết cho bột ma hoàng vào một thăng rượu, nấu thành cao, rồi cho các vị còn lại vào làm viên to bằng viên đạn ná. Mỗi ngày sau bữa ăn và lúc sắp đi ngủ, lấy rượu hòa tan một lạng (có lẽ là một viên)(?) mà uống, ra mồ hôi là có hiệu quả.
Quyển ba
3018 · Thần phương Ngũ thắng tán của Hoa Đà
Trị chứng thương hàn (bệnh do khí lạnh xâm nhập, gây sốt, sợ lạnh) bốn mùa và cảm gió, mình nóng, đau đầu, mê mệt, đờm lạnh, ho, và chứng trung mãn (đầy tức vùng bụng trên); bệnh thương hàn trong vòng ba ngày đầu mà uống thuốc này thì không lần nào không hiệu nghiệm.
Cam thảo, thạch cao, bạch truật, ngũ vị tử (quả cây ngũ vị), mỗi thứ 1 lạng; can khương 3 phân (vùi tro nướng).
Các vị trên cùng tán bột mịn. Mỗi lần lấy 2 chỉ thuốc, thêm một chén nước, cho vào 2 lát gừng tươi, 1 quả táo, sắc còn bảy phần mười. Bỏ bã, uống lúc còn ấm.
Giữa (?)
Quyển ba
3019 · Thần phương Tất bát tán của Hoa Đà
Trị đau răng, cực kỳ thần nghiệm.
Thảo tất bát, mộc miết tử (hạt gấc, bỏ vỏ).
Trước nghiền hạt gấc cho mịn, sau cho tất bát vào cùng nghiền cho đều. Đau bên nào thì hít thuốc vào lỗ mũi bên ấy. Mỗi lần dùng chừng bằng một hạt đậu.
Quyển ba
3020 · Thần phương Giáng huyết đan của Hoa Đà
Trị chứng hầu bế (họng sưng tắc nghẽn), cực kỳ thần hiệu.
(Nao) sa (?), bạch phàn (phèn chua), mỗi thứ một cục lớn cỡ quả bồ kết; mã nha tiêu (muối mang tiêu kết tinh như răng ngựa) 1 phân; tiêu thạch (diêm tiêu) 4 lạng; hoàng đan (bột chì đỏ) 5 chỉ; ba đậu mới 6 hạt.
Dùng một cái bát sứ thô nhỏ, trước hết nung cho nóng, cho bốn vị đầu vào, kế đến cho hoàng đan, kế đến cho ba đậu; ba đậu phải đập vỡ trước, cho vào từng hạt một, đợi lửa tắt mới cho hạt khác; rồi cho vào một xác rắn lột, để nó tự cháy tan. Để nao sa và phèn chảy thành nước, đợi đông cứng lại thì nghiền thành bột mịn. Mỗi lần dùng một ít, lấy ống bút thổi vào chỗ đau.
Quyển ba
3021 · Thần phương Bích tuyết đan của Hoa Đà
Trị lở miệng và họng sưng đau; ngậm cho thuốc tan dần.
Diêm tiêu 2 lạng; cam thảo sống 2 lạng; thanh đại (bột chàm) 5 chỉ; cương tàm (con tằm chết cứng do nhiễm nấm) 5 chỉ. Các vị trên tán bột mịn, lấy nước mật bò vàng trộn cho đều, cho trở lại vào túi mật, treo chỗ thoáng gió. Bào chế vào tháng chạp, để qua trăm ngày thì dùng được.
Quyển ba
3022 · Thần phương Bạch long tán của Hoa Đà
Trị chứng phong độc làm vành mắt đỏ loét, lông mi quặm vào trong, chảy nước mắt lúc lạnh lúc nóng không ngừng.
Bạch thiện phong (có lẽ là bạch thiện thổ, tức đất sét trắng)(?) 1 lạng; đồng lục (gỉ đồng màu xanh) 1 chỉ. Các vị trên nghiền riêng từng thứ cho mịn, rồi trộn lại nghiền cho đều. Mỗi lần dùng nửa chỉ, hòa tan bằng nước đã đun sôi kỹ, lấy ngón tay rửa mắt.
Quyển ba
3023 · Thần phương Tạo giác tán của Hoa Đà
Trị năm loại trường phong (bệnh đại tiện ra máu do phong nhiệt ở ruột) ra máu và kiết lỵ. Máu ra trước phân gọi là ngoại trĩ; máu ra sau phân gọi là nội trĩ; ruột già lòi ra không co vào được gọi là thoát giang (lòi dom); quanh hậu môn có (chữ khuyết)(?) thịt lồi lên như núm vú gọi là cử trĩ; trên đầu búi trĩ có lỗ gọi là lậu trĩ (trĩ có đường rò); thuốc này đều chữa được cả.
Sừng bò vàng 1 cái (thái nhỏ); xác rắn lột 1 cái; trư nha tạo giác (loại quả bồ kết nhỏ, cong như răng lợn) 5 quả (thái nhỏ); xuyên sơn giáp (vảy con tê tê). Bốn vị trên cùng cho vào bình sành, trát bùn vàng bịt kín, đợi khô; trước đốt lửa nhỏ cho bốc khói, sau dùng lửa lớn nung (?) đến khi đỏ rực là được; lấy ra trải cho nguội, nghiền thành bột.
Người bệnh trước hết lấy một nhân quả óc chó chia làm bốn phần, lúc sắp đi ngủ lấy một phần nghiền nhuyễn như hồ, uống với rượu ấm rồi đi ngủ ngay. Việc này để dẫn giun sán ra trước; đến canh năm lại lấy rượu ấm hòa 2 chỉ bột thuốc mà uống, đến giờ Thìn (khoảng 7 đến 9 giờ sáng) uống thêm một lần nữa, sẽ tống được chất độc ra, dứt hẳn gốc bệnh.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video