Phẩm Hỏi Điều Nghi, thứ hai.
Bấy giờ, bậc Thánh là Bồ-tát (người tu hạnh cầu giác ngộ để cứu độ mọi loài) Văn-thù-sư-lợi Pháp Vương Tử (Văn-thù-sư-lợi: vị Bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ; Pháp Vương Tử: con của vua Pháp, tức người kế thừa sự nghiệp của Phật) thấy vô lượng đại chúng tụ hội như mây, thấy Đức Phật Thế Tôn (bậc được thế gian tôn kính) hiện tướng lớn lao, mầu nhiệm, hiếm có, liền suy nghĩ: "Nay Đức Thế Tôn vì việc gì mà trước tiên hiện tướng này? Ta có điều nghi, nay nên hỏi. Vì sao vậy? Vì Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân lý mà đến) Thế Tôn đang ngồi trên tòa sư tử (tòa ngồi của Phật) mầu nhiệm được trang nghiêm bằng trăm nghìn vạn phúc đức, ánh sáng oai nghiêm đặc biệt khác thường, chiếu rực rỡ, nổi bật; lại có vô lượng đại chúng tụ hội như thế này, thật khó được gặp." Nghĩ như vậy rồi, ngài liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, để trần vai phải, gối phải quỳ chấm đất (cách bày tỏ lòng cung kính), chắp tay hướng về Phật, dùng kệ tụng (thơ trong kinh Phật) khen ngợi Như Lai, nói bài kệ rằng:
Thế Tôn hùng mạnh với mười lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt chỉ Phật mới có), giữa trời, người và mọi thế gian,
trong ba cõi (cõi dục, cõi sắc và cõi vô sắc, tức toàn bộ thế giới luân hồi) không ai sánh bằng, làm sao có ai vượt hơn được?
Ví như núi chúa Tu-di (ngọn núi lớn nhất ở trung tâm thế giới theo quan niệm Ấn Độ xưa), nhô lên khỏi biển lớn, vượt trên các núi nhỏ,
sâu chắc, không nghiêng lay, chư thiên nhờ đó được yên ổn.
Như Lai là núi chúa Tu-di, vượt hơn các bậc thánh, ra khỏi biển sống chết,
được các công đức (phúc đức do tu hành mà có) giữ vững, an trụ không thể lay động.
Thân Tu-di bằng công đức hiện ra nổi bật giữa mọi thế gian;
tất cả nương tựa vào Như Lai, được yên ổn an trụ nơi Niết-bàn (cảnh giới vắng lặng, dứt hết mọi khổ đau sống chết).
Ví như bầu trời không ngăn che, chỉ riêng trăng tròn sáng rực chiếu soi,
ánh sáng của mọi vì sao đều ẩn mất, không thể hiện ra.
Như Lai mười lực trong sạch, trăng trí tuệ sáng trong,
chúng đệ tử có thần thông cũng như ánh sáng các vì sao.
Ví như vầng mặt trời chiếu sáng mọi thế gian,
diệt trừ tất cả bóng tối, các ánh sáng nhỏ không hiện ra.
Mặt trời trí tuệ Như Lai chiếu tan bóng tối thế gian,
ánh sáng của các Phạm vương (vua cõi trời Phạm thiên) đều ẩn mất, không thể hiện ra.
Ví như ban đêm đốt lửa, đặt trên đỉnh núi cao,
vì bản thân lửa sáng trong, nên trong bóng tối mười phương đều thấy.
Như Lai là ngọn lửa sáng lớn, núi trí tuệ cao vút nổi bật,
chiếu soi cõi tối tăm phiền não (những trạng thái tâm gây rối loạn và khổ đau), làm cho pháp tánh (bản chất chân thật của mọi sự vật) mở bày hiển hiện.
Ví như sư tử chúa, hùng mạnh vượt trên các loài thú,
chẳng cần hiện tướng giận dữ oai nghiêm, mọi loài thú đều khuất phục.
Như Lai là sư tử chúa, đầy đủ sức mạnh không sợ hãi,
dùng lòng từ đối với các ngoại đạo (những người theo các đạo khác ngoài Phật pháp), tự nhiên họ đều khuất phục.
Ví như ngọc ma-ni (ngọc báu như ý, đáp ứng mọi điều mong cầu) phóng ánh sáng soi khắp thế gian,
tùy theo nguyện cầu của chúng sinh, mưa xuống cho tất cả được đầy đủ.
Như Lai là ngọc ma-ni, trên cây cờ trí tuệ chiếu xa,
có thể mưa cơn mưa pháp lớn, làm đầy đủ nguyện cầu của chúng sinh.
Ví như Chuyển luân vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thế giới bằng chánh pháp), đầy đủ phúc đức với bảy báu (bảy vật quý của vị vua ấy: bánh xe báu, voi báu, ngựa báu, ngọc báu, nữ báu, quan giữ kho báu, tướng quân báu),
đi khắp bốn châu thiên hạ (toàn cõi đất), kẻ thù địch trở thành bạn thân.
Như Lai là Chuyển luân vương, đầy đủ báu mười lực,
thu phục các chúng của bốn loại ma (bốn thứ ngăn trở việc tu hành: ma phiền não, ma thân năm uẩn, ma chết và thiên ma), khiến đều quy về đạo của Như Lai.
Ví như vua Đế Thích, chủ cõi trời Ba Mươi Ba (cõi trời trên đỉnh núi Tu-di, có ba mươi ba vị trời cai quản),
tuyên bày chánh pháp nơi Thiện Pháp đường (giảng đường nơi chư thiên nghe pháp), chư thiên vui mừng đón nhận.
Như Lai là Đế Thích trên trời, vị vua Pháp lớn của ba cõi,
dùng lòng từ nhìn khắp các nẻo (các cõi sinh tử như trời, người, súc sinh…), ngồi trên pháp đường Niết-bàn,
nổi lên đám mây đại từ đại bi, mưa cơn mưa pháp cam lộ (nước ngọt bất tử ở cõi trời, ví giáo pháp đem lại sự sống giải thoát),
trời và người vui mừng đón nhận, tu theo đạo vô thượng (con đường cao tột, tức đạo thành Phật).
Bấy giờ, bậc Thánh là Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi Pháp Vương Tử nói các bài kệ khen ngợi Phật xong, chắp tay bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Xin Như Lai vì đại chúng mà giảng pháp môn về cảnh giới phương tiện (sự khéo léo dùng cách thích hợp để giáo hóa) trong hạnh Bồ-tát, mạnh mẽ dũng mãnh như sư tử vươn mình. Nhờ nghe kinh này, những chúng sinh có căn lành, tin ưa giáo pháp Đại thừa (giáo pháp "cỗ xe lớn", chủ trương vừa tự giác ngộ vừa cứu độ mọi chúng sinh) vô thượng, đều phát tâm A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chánh, cùng khắp, tức quả vị Phật); những chúng sinh hẹp hòi, kém cỏi tin theo Tiểu thừa (giáo pháp "cỗ xe nhỏ", chú trọng tự giải thoát cho riêng mình) cũng phát tâm Bồ-đề vô thượng; những chúng sinh đã phát tâm lớn vô thượng thì có thể tăng thêm ý niệm Bồ-đề; những chúng sinh có hạnh hẹp hòi, thấy biết nhỏ hẹp có thể phát khởi hạnh lớn; những chúng sinh đã thoái lui khỏi đạo có thể tiến lên con đường đại Bồ-đề; những chúng sinh đã theo con đường Bồ-đề cao quý có thể vào giáo pháp sâu kín được trang nghiêm bằng trí tuệ của Như Lai."
Bấy giờ Đức Thế Tôn bảo Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi Pháp Vương Tử rằng: "Này Văn-thù-sư-lợi! Giáo pháp sâu kín của các Đức Phật Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri (danh hiệu của Phật: bậc đáng được cúng dường, bậc hiểu biết chân chánh cùng khắp) là khó tin, khó biết, khó giác ngộ, khó nhận ra, khó đo lường, khó vào; tất cả trời và người đều không biết Như Lai dựa vào ý gì mà nói. Này Văn-thù-sư-lợi! Giáo pháp rất sâu xa mầu nhiệm như thế, nếu có chúng sinh làm điều ác thì không biết pháp này, không nhận ra pháp này. Những kẻ phá giới (vi phạm giới luật) không biết pháp này, không nhận ra pháp này. Những kẻ ưa hạnh nhỏ không tin pháp này. Những kẻ có tâm hư hoại không tin pháp này. Những kẻ bị ác tri thức (bạn xấu, thầy tà dẫn dắt sai đường) nắm giữ thì không vào được pháp này. Những kẻ không được thiện tri thức (bạn lành, thầy tốt dẫn dắt đúng đường) nhiếp hộ thì không vào được pháp này. Những chúng sinh không được chư Phật gia hộ thì không được nghe pháp này. Trừ những ai được sức gia hộ của các Như Lai, còn muốn nghe được pháp này, tin được pháp này, thì không thể có chuyện ấy." Bấy giờ Đức Thế Tôn muốn nói lại nghĩa này nên nói bài kệ rằng:
Hỡi người con của Pháp có giọng nói hay đẹp, ông đã có thể hỏi ta việc này,
nay ông hãy hết lòng lắng nghe, ta sẽ vì ông mà nói.
Chúng sinh bị vô minh (sự si mê, không thấy rõ chân lý) che lấp, chỉ có lòng tin nhỏ hẹp;
nghe pháp Đại thừa này mà không tin, nên ta không nói.
Nếu ai trong vô lượng đời quá khứ, ở nơi các Đức Phật,
đã tu các hạnh lành, căn lành đầy đủ, chín muồi,
những chúng sinh như thế luôn được Như Lai gia hộ,
nghe nói thì sinh lòng vui mừng, mới có thể tin nhận chắc thật.
Nếu bị con rắn độc là ác tri thức cắn,
xa lìa thiện tri thức, thì không được nghe pháp cam lộ;
đối với các pháp cao quý lại sinh tâm buông lung,
rơi vào hố lớn tà kiến (cái thấy sai lầm), nghe nói cũng không sinh lòng tin.
Chúng sinh tâm hẹp hòi kém cỏi, không kham nổi việc nhận lãnh pháp lớn,
nghe xong liền lui bước, không tin, khởi tâm chê bai,
suốt đêm dài rơi vào đường ác, mãi mãi không được nghe Phật pháp.
Vì khởi lòng thương xót họ, nên ta không vội nói.
Bấy giờ, bậc Thánh là Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi Pháp Vương Tử bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Đại chúng trong hội này đều khéo thanh tịnh, khéo tu các hạnh, khéo cúng dường các Đức Phật Như Lai, khéo kính phụng và gìn giữ các thiện tri thức, khéo tu tập con mắt tin thanh tịnh, khéo vào các cảnh giới tin hiểu bằng trí tuệ lớn, khéo đầy đủ tâm sâu xa và tâm ngay thẳng thanh tịnh. Đại chúng trong hội này, tất cả đều khéo quán sát các cảnh giới, có thể biết pháp này, có thể nhận ra pháp này. Lành thay Thế Tôn! Cúi xin Ngài vì con và vì tấm lòng ưa được nghe của đại chúng trong hội lúc này mà khéo nói pháp này." Rồi nói bài kệ rằng:
Các chúng sinh trong hội này đã trải qua vô lượng kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài),
ở nơi tất cả các Đức Phật, gieo trồng căn lành đầy đủ.
Những chúng sinh như thế có thể vào được cảnh giới Phật;
vì để làm cho pháp khí (người có căn cơ đủ sức tiếp nhận giáo pháp, ví như đồ đựng) được đầy đủ, xin Phật nay mau nói.
Tất cả đều chiêm ngưỡng gương mặt của bậc Thiên Nhân Sư (danh hiệu của Phật: bậc thầy của trời và người),
cung kính chắp tay nhìn, khát khao trông ngóng, mắt không rời.
Xin Thế Tôn thương xót tấm lòng khát khao trông ngóng của chúng sinh này,
mưa xuống cơn mưa pháp lớn mầu nhiệm, làm nảy mầm các pháp lành.
Nay con thỉnh cầu Như Lai, vị vua Pháp lớn vô thượng,
xin mở cánh cửa cam lộ, chuyển bánh xe pháp (tức giảng thuyết giáo pháp) cao quý nhất.
Các chúng sinh này nếu được nghe lời Phật nói,
có thể tu theo đạo vô thượng, đạt đến pháp Niết-bàn rốt ráo.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video