Thiên 27 — Quyển 6 thượng (4) — Bàn về thủy thành

 Sách "Nhân tử tu tri tư hiếu địa lý tâm học thống tông" (tức "Những điều làm con cần biết: tổng hợp học thuật địa lý từ gốc lòng người, để giúp làm tròn đạo hiếu"), bản in lại, quyển sáu phần trên, mục thứ tư.

 Do Từ Thiện Kế, người ở ẩn đất Đức Hưng, cùng em là Từ Thiện Thuật soạn (?).

 BÀN VỀ THỦY THÀNH

 Thủy thành (dòng nước bao quanh chỗ đất định đặt mộ hay dựng nhà, ví như bức thành vây giữ) là dòng nước làm khuôn, làm thành lũy cho ta. Nó dùng để giới hạn long khí (sinh khí theo long mạch, tức dải núi đồi mạch đất chạy đến) không cho tràn ra tản mất. Hồng Ngộ Trai nói: "Thủy thành là môn hộ (cửa ngõ ra vào, nơi giữ khí) của long huyệt (long là mạch đất chạy đến, huyệt là điểm sinh khí kết tụ, chỗ đặt mộ hoặc dựng nhà)." Lời ấy đúng.

 Hình dạng thủy thành không giống nhau, khó kể cho hết. Người xưa dùng ngũ tinh (năm "sao", tức năm hình dáng ứng với năm hành: Kim tròn, Mộc thẳng, Thủy uốn lượn, Hỏa nhọn, Thổ vuông) để phân loại, như vậy là xác đáng nhất. Ngũ tinh gồm Kim tinh thành, Mộc tinh thành, Thủy tinh thành, Hỏa tinh thành và Thổ tinh thành. Phàm thủy thành thì không kể là sông lớn, sông nhỏ, khe suối, hay mương rãnh, hố lạch, đều tính cả. Đại để, nước ôm lấy thân huyệt, uốn cong, có tình thì cát (tốt lành). Nước chảy xiên lệch, cong ngược vọt ra, vô tình thì hung (xấu, gây họa). Hình vẽ bày ở dưới:

 Kim thành, tức thủy thành hình Kim tinh: nước uốn cong ôm lấy thân huyệt, rất tốt. Có ba cách (kiểu): Chính Kim, Tả Kim và Hữu Kim. Hình vẽ ở dưới:

 (Chính Kim) Nước uốn cong ôm thân huyệt, tròn như cánh cung giương căng, như nỏ kéo đầy. Nước đến từ trái hay phải, đi về trái hay phải đều được.

 (Tả Kim) Nước từ bên phải đến, chảy đi về bên trái, phía bên trái uốn vòng, gọi là Tả Kim. Cần có núi Thanh Long (dãy núi đồi bên trái huyệt) vòng ra bọc lấy Bạch Hổ (dãy núi đồi bên phải huyệt).

 (Hữu Kim) Nước từ bên trái đến, chảy đi về bên phải, phía bên phải uốn vòng, gọi là Hữu Kim. Cần có núi Bạch Hổ vòng ra bọc lấy Thanh Long.

 Thơ rằng:
Ôm thân uốn khúc gọi Kim thành,
Vòng tròn trọn vẹn tựa đai quanh.
Chẳng những hiển vinh và giàu có,
Cả nhà hòa thuận, đời yên lành.

 Mộc thành, tức thủy thành hình Mộc tinh: nước chảy thẳng, gấp, vô tình, rất hung. Có ba cách: Trực Mộc (thẳng), Hoành Mộc (ngang) và Tà Mộc (xiên).

 (Trực Mộc) Nước thẳng, gấp, đâm vào giữa ngực, bắn thẳng vào mặt huyệt. Không thể coi đó là đặc triều (dòng nước từ phía trước chảy thẳng về chầu huyệt, vốn được xem là quý), chủ về điều hung.

 (Hoành Mộc) Hoành Mộc thành là một dòng nước chảy ngang xuyên qua minh đường (khoảng đất trống bằng phẳng trước huyệt), đã thẳng lại xiết, hoàn toàn không có tình quay về huyệt, chủ về điều hung.

 (Tà Mộc) Tà Mộc thủy thành là nước đến và đi đều vô tình, chủ về điều hung.

 Thơ rằng:
Thẳng gấp chảy xiết gọi Mộc thành,
Thế như đâm bắn, thật vô tình.
Lính tráng, giặc cướp, lưu lạc, chết non,
Nghèo khổ khốn cùng, phải lẻ loi một mình.

 Thủy thành, tức thủy thành hình Thủy tinh: nước uốn khúc qua lại như nét chữ ngoằn ngoèo, tốt nhất. Có ba cách: Chính Thủy, Tả Thủy và Hữu Thủy. Bài "Phú" nói: "Nước chín khúc chảy vào minh đường thì làm tể tướng ở triều." Chính là dòng nước này.

 Chính Thủy | Tả Thủy | Hữu Thủy

 Thơ rằng:
Uốn khúc ngoằn ngoèo gọi Thủy thành,
Quanh quẩn ngoảnh huyệt, rất đa tình.
Sang vào triều đình, quan nhất phẩm,
Đời đời nối tiếp có thanh danh.

 Hỏa thành, tức thủy thành hình Hỏa tinh: nước nhọn, xiên, vụn vặt, vỡ nát, rất hung. Có hai cách: Song Hỏa và Đơn Hỏa. Hai bên đều có là Song Hỏa, một bên có một bên không là Đơn Hỏa. Cả hai đều hung.

 Đơn Hỏa thành | Song Hỏa thành

 Thơ rằng:
Vỡ vụn nhọn xiên gọi Hỏa thành,
Hoặc như kiếm chéo, nước xiết tranh.
Thêm thác ghềnh réo, tiếng ầm ầm,
Đừng tìm ở đó chốn mồ lành.

 Thổ thành, tức thủy thành hình Thổ tinh: nước nằm ngang, phẳng và vuông, tốt một nửa. Chỉ có một cách.

 Thơ rằng:
Vuông vức ngang bằng gọi Thổ thành,
Có hung có cát, phải xét rành.
Mênh mang sâu đọng thì là tốt,
Tranh chảy, réo gấp, họa chẳng lành.

 NGŨ TINH BỐI THÀNH (thủy thành năm hình quay lưng lại huyệt)

 Ngũ tinh bối thành là nước đều quay lưng lại ta mà chảy đi. Địa lý lấy hướng và bối (quay mặt về hay quay lưng đi) để định cát hung. Nước đã quay lưng chảy đi thì cái hung của nó đã rõ. Nếu tìm cái tạm chấp nhận được thì chỉ có hình Thủy tinh là tốt một nửa, nhưng cũng phải long thật, huyệt đúng mới dùng được. Các hình khác đều rất hung, không cứu được. Dù long huyệt có đẹp cũng phải bỏ. Bốc thị (Bốc Tắc Cự, tác giả bài "Tuyết Tâm phú") nói: "Nước đâm vào thành thì phá nhà, mất của; nước quay lưng với thành thì con cháu tính ngang ngược, lòng cứng cỏi khó bảo."

 Kim tinh bối thành | Mộc tinh bối thành | Thủy tinh xiên quay lưng | Thủy tinh bối thành

 Hỏa tinh bối thành | Thổ tinh bối thành

 Thơ rằng:
Năm hình thủy thành, quay lưng đều hung,
Cùng loại phản áo (nước cong ngược ra ngoài), quyển liêm (nước tuột chảy đi trước huyệt như rèm cuốn lên, điềm suy bại).
Dẫu cho long, huyệt, sa (các núi gò quanh huyệt) đều đẹp,
Rốt cuộc con cháu nghèo đến tận xương.

 BÀN KỸ VỀ THỦY THÀNH

 Phép xem thủy thành, vốn lấy Kim thành, Thủy thành uốn khúc, cong ôm là cát; lấy Mộc thành, Thổ thành, Hỏa thành, tức nước đâm thẳng, gãy xiên, nằm ngang phẳng, nhọn hắt ra, là hung. Nhưng cát hung trong đó lại phải phân biệt. Chẳng hạn Kim thành uốn cong ôm thân, nhưng vừa qua khỏi huyệt đã hắt ra, ngoặt ngược đi. Hoặc Thủy thành uốn khúc chầu vào, nhưng sắp đến minh đường lại dốc xiết, có tiếng réo. Những trường hợp ấy không thể gọi là hoàn toàn tốt.

 Còn nước đâm thẳng chầu vào, cùng nước gãy xiên, nằm ngang phẳng, nhọn hắt ra, nếu trước huyệt có án sơn (núi gò thấp nhỏ trước huyệt, như cái bàn kê trước mặt) thấp nhỏ che chắn, đứng ở huyệt không trông thấy, mà thế nước chảy đi lại quanh co vòng quấn có tình, thì cũng chưa thể vội cho là hoàn toàn hung. Cho nên người bàn về nước phải xét kỹ, phân biệt cho rõ, không thể coi thường.

 Còn như các cách lý đầu (nước bọc sát quanh đầu huyệt mà không có núi che hai bên), cát cước (nước chảy sát chân huyệt như cắt vào chân), phản khiêu (nước vọt ngược ra ngoài), phiên cung (nước cong như cánh cung lật ngược, lưng hướng vào huyệt), tiễn thành môn (cửa thành nước thẳng như mũi tên bắn đi) (?), đoạn thành môn (cửa thành nước bị cắt đứt) thì đều hung, không cứu được, nhất quyết không thể dùng. Các cách được bàn kỹ như dưới đây.

 Dòng nước này vừa uốn ôm qua huyệt đã hắt ngược đi, không ngoảnh lại huyệt, tốt một nửa. Bốc thị nói: "Nước nếu vào lòng mà ôm ngược ra, vừa phát đã suy ngay."

 Dòng nước này uốn khúc chầu về từ xa, nhưng đến gần huyệt lại hắt đi vô tình, hoặc dốc xiết có tiếng réo. Đều không tốt.

 Thủy thành này nằm ngang phẳng, không cong ôm, vừa qua huyệt đã hắt ngược đi, rất hung. Bốc thị nói: "Nước vừa qua huyệt đã vểnh ngược ra thì không đáng một đồng."

 Dòng nước này chảy xiên đến, không chầu về huyệt, nhưng qua huyệt rồi lại vòng quanh thân huyệt có tình. Đời đầu không lợi, về sau lại tốt.

 Dòng nước này đâm thẳng, nhưng có một cánh tay núi nằm ngang vòng lại che chắn, nên không thấy nước chảy thẳng tới, rồi nước lại vòng quấn có tình. Tốt.

 Dòng nước này đâm thẳng, đến gần huyệt có gò đống nhỏ chặn lại, không thấy nước chảy tới. Về sau nước chảy đi lại vòng quanh thân huyệt có tình, cũng coi là tốt.

 Dòng nước này ở xa tuy chảy thẳng đến, nhưng đến gần huyệt lại đọng tụ thành vũng sâu chứa nước. Cũng tốt.

 Thủy thành này nhọn và vô tình, nhưng có án sơn chắn lại, đứng ở huyệt không thấy thế nước nhọn như chém vào, chỉ thấy ngoại dương (vùng nước rộng bên ngoài) và núi đẹp chầu về. Sau huyệt, nước lại vòng quanh thân. Tốt.

 Dòng nước này cong ngược như cánh cung lật, vọt ngược đi, cực hung, không cứu được.

 Huyệt này không có Thanh Long, Bạch Hổ, mà thủy thành sát vào chân, rửa và cắt chân huyệt. Tuy vòng quanh thân cũng không tốt. Gọi là lý đầu thành, chủ về dịch bệnh, nghèo khổ, tuyệt tự, cực hung.

 Huyệt này hoàn toàn không có dư khí (phần đất nhô dư ra trước huyệt, cho thấy khí kết đủ đầy), mà thủy thành lại cắt chân huyệt, chủ về nghèo khổ, tuyệt tự, rất hung. Nếu là huyệt thượng tụ (huyệt kết trên cao, ở lưng chừng hay đỉnh núi) thì không câu nệ điều này.

 Dòng nước này chảy ra khỏi cục (khu vực đất bao quanh huyệt) thì bị nước bên ngoài đánh cắt ngang, nước chảy xiết. Chủ về hình sát (tai họa tù tội, thương tổn) và kiện tụng quan sự. Nước bên trái ứng họa vào con trưởng, bên phải ứng vào con út, ở giữa ứng vào con giữa. Đó là vì môn hộ không đóng, tức chỗ nước chảy ra không được núi gò khép giữ lại.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video