Sách khắc in lại "Nhân tử tu tri tư hiếu địa lý tâm học thống tông" (sách gom các tông chỉ của môn địa lý phong thủy, gồm những điều người làm con cần biết để lo việc chôn cất cha mẹ cho tròn đạo hiếu), quyển tám, phần thượng, mục thứ ba.
Sơn nhân (người ở ẩn nơi núi) đất Giang Hữu (vùng Giang Tây) là Từ Thiện Kế thuật lại, cùng soạn.
Bàn chung về tốt xấu của thủy pháp (phép xem dòng nước trong phong thủy: nước từ phương nào chảy đến hay chảy đi, nhìn từ huyệt mộ) theo hai mươi bốn vị (hai mươi bốn phương vị trên la bàn phong thủy, chia vòng tròn thành 24 phần, gồm 12 địa chi, 8 thiên can và 4 quẻ Càn, Khôn, Cấn, Tốn).
Tý: gọi là nước Vũ khố (kho binh khí). Chủ (báo trước, ứng vào việc) buôn bán được của, nhờ việc quân, việc giặc giã mà phát đạt.
Quý: gọi là nước Tài bạch (tiền bạc, lụa là). Chủ bỗng nhiên phát của bất ngờ; nhưng sinh con sáu ngón, sứt môi, bệnh chân, sẩy thai.
Sửu: gọi là nước Huyết tài (của cải có máu thịt, tức gia súc). Chủ gia súc thịnh vượng; con cái ngỗ nghịch, cô quả (mồ côi, góa bụa); thờ Phật, cúng cơm cho sư, lễ bái hương khói.
Cấn: gọi là nước Chất khố (tiệm cầm đồ). Chủ tiền của giàu lớn, nhờ cầm cố mà được của bất ngờ, thăng bổng lộc chức vị.
Dần: gọi là nước Bạch hổ (hổ trắng). Chủ bị hổ làm hại tay chân, bệnh phong, què quặt, bệnh dai dẳng khó chữa, tính hung ác, ngu đần, hỏa hoạn.
Giáp: gọi là nước Nhân tước (tước vị của người). Chủ sang nhỏ; bệnh phong, què, bệnh dai dẳng, ôn dịch và hỏa hoạn.
Mão: gọi là nước Thiên tước (tước vị của trời). Chủ bỗng giàu sang, phát của bất ngờ, sinh người cao lớn anh dũng.
Ất: gọi là nước Địa tước (tước vị của đất). Chủ gà mái gáy sáng (đàn bà lấn quyền chồng), tai tiếng dâm dật, con cái ngỗ nghịch, phải nuôi con nuôi hoặc người ở rể nối dõi.
Thìn: gọi là nước Hoàng tuyền (suối vàng, tức cõi chết). Chủ chết bất đắc kỳ tử, chết yểu, lẻ loi cô quả, sứt môi, lao (bệnh lao phổi gầy mòn), bệnh hiểm, ôn dịch.
Tốn: gọi là nước Ngự nhai (đường phố nhà vua). Chủ đỗ cao, nổi danh văn chương, giàu sang, nhờ họ hàng thông gia mà phát tài sản, đông người, con gái hiển quý.
Tỵ: gọi là nước Tài bảo (của báu). Chủ lúc trẻ giàu, nhưng chết trẻ, câm, cô quả, dâm dật, lao, què chân, bị rắn cắn.
Bính: gọi là nước Thiên quý (sang quý của trời). Chủ làm quan sang, được ruộng đất tài sản từ phía đàn bà.
Ngọ: gọi là nước Hồng kỳ (cờ đỏ). Chủ theo quân ngũ mà dựng nghiệp, làm quan sang có của, nhờ đàn bà mà phát tài, hiển quý về nghề võ; nhưng hỏa hoạn, xa quê, bệnh mắt.
Đinh: gọi là nước Nhân đinh (người trong nhà). Chủ đông người, thêm của, giàu sang sống lâu, đỗ cao có danh vị, kết thông gia với nhà quyền quý.
Mùi: gọi là nước Sắc y (áo nhuộm màu). Chủ bệnh lao, bệnh kín, trộm cướp, tai tiếng, xa quê, cô quả, đi tu làm sư làm đạo sĩ, lẻ loi.
Khôn: gọi là nước Quỷ tiễn (mũi tên quỷ). Chủ mẹ góa phải đứng ra làm chủ nhà, chết trẻ, dâm loạn, sinh ra sư sãi, ni cô.
Thân: gọi là nước Tuyệt mệnh (dứt mạng). Chủ chết nơi đất khách, chết trẻ, ngỗ nghịch, cô quả, ngang ngược tàn bạo.
Canh: gọi là nước Vũ chức (chức quan võ). Chủ dũng cảm mưu lược, có tiền của bổng lộc.
Dậu: gọi là nước Kim đới (đai vàng). Chủ bỗng phát giàu sang, được tài sản từ phía đàn bà.
Tân: gọi là nước Giáp khoa (đỗ bảng cao trong khoa thi). Chủ thông minh, đỗ đạt khoa cử, mở kho, thêm tài sản.
Tuất: gọi là nước Bát sát (tám điều sát hại). Chủ ngỗ nghịch, bất nghĩa, chết trẻ, cô quả, lao, chết thảm, điên cuồng, đau chân, hỏa hoạn.
Càn: gọi là nước Quan quả (góa vợ, góa chồng). Chủ sinh đôi, bệnh dai dẳng, cô quả, ngỗ nghịch, chết trẻ, tuyệt tự.
Hợi: gọi là nước Tài lộc (tiền của, bổng lộc). Chủ bỗng giàu, rất sang, nhiều đời hưng thịnh.
Nhâm: gọi là nước Ly hương (lìa quê). Chủ xa quê, bệnh vàng da phù thũng, tai nạn nước, sẩy thai.
Bàn chung về tốt xấu của thủy pháp theo hai cục Âm và Dương (cục: thế cuộc tổng thể gồm long, huyệt, hướng và nước của một khu đất; ở đây chia âm dương theo phương vị trên la bàn).
Mười hai vị Cấn, Bính, Tốn, Tân, Đoài, Đinh, Tỵ, Sửu, Chấn, Canh, Hợi, Mùi thuộc Âm.
Phàm long (mạch núi chạy đến kết thành huyệt) đến từ vị âm thì nên đặt huyệt có hướng (phía mặt huyệt mộ quay ra) ở vị âm. Nước nên phát nguồn từ vị âm, đến minh đường (khoảng đất trống phía trước huyệt, nơi nước tụ lại) ở vị âm, và thoát ra ở vị âm thì tốt. Nếu lẫn với vị dương, gọi là nước dương phá cục (làm hỏng thế cuộc), chủ xấu.
Đại khái không có chỗ đất nào hoàn hảo cả mười phần, nên trong phép táng (cách chôn cất) phải khống chế, hóa giải mà thu dùng nó.
Mười hai vị Càn, Giáp, Khôn, Ất, Ly, Nhâm, Dần, Tuất, Khảm, Quý, Thân, Thìn thuộc Dương.
Phàm long đến từ vị dương thì nên đặt huyệt có hướng ở vị dương. Nước nên phát nguồn từ vị dương, đến minh đường ở vị dương, thoát ra ở vị dương thì tốt. Nếu lẫn với vị âm, gọi là nước âm (?) phá cục dương, chủ xấu.
Các loại nước tốt, tất cả hai mươi tám mục.
Nước Tam dương (ba dương).
Nước từ Tốn, Bính, Đinh hợp dòng, chảy ra ở Canh, Đoài, Chấn, Cấn, chủ được thực ấp (đất vua phong cho hưởng thuế), mở phủ riêng, lên hàng Tam công (ba chức quan cao nhất triều đình). Đây là "tam dương" theo phái phương vị (phái xem đất dựa vào phương vị trên la bàn). Phái hình thế (phái xem đất dựa vào hình dáng núi sông) không câu nệ điều này. Lý Thuần Phong (nhà thiên văn đời Đường) nói: "Chỗ nước chảy giao nhau lần thứ nhất là một dương, nội minh đường (minh đường trong, sát trước huyệt) là hai dương, ngoại minh đường (minh đường ngoài, xa hơn) là ba dương, chỗ nào cũng phải kết tụ kín đáo." Tăng Văn Địch thì lấy minh đường làm nội dương, án sơn (ngọn núi thấp ngay trước huyệt, như cái bàn) làm trung dương, triều sơn bên ngoài (núi xa phía trước như đang chầu về huyệt) làm ngoại dương.
Nước Lục kiến (sáu kiến).
Nước Hợi là Thiên kiến, nước Cấn là Địa kiến, nước Đinh là Nhân kiến, nước Mão là Tài kiến, nước Tốn là Lộc kiến, nước Bính là Mã kiến. Đây là "lục kiến" theo phái phương vị. Phái hình thế không câu nệ điều này. Tăng Văn Địch nói: "Nước ở bên trái là Thiên kiến, chủ quan chức và tuổi thọ; ở bên phải là Địa kiến, chủ ruộng đất nhà cửa; ở phía trước là Nhân kiến, chủ con cháu. Tài kiến thì lấy theo đại ngũ hành (một hệ xếp các phương vị vào năm hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ theo cách riêng của phong thủy) của bản sơn (phương vị mà huyệt tựa lưng vào), như sơn Dần nước Bính chẳng hạn, chủ tiền của; Lộc kiến cũng lấy theo bản sơn, như sơn Giáp nước Dần, chủ địa vị danh vọng; Mã kiến cũng lấy theo bản sơn, như sơn Thân nước Dần, chủ xe ngựa." Xét hai thuyết đều thông, nên bàn kết hợp cả hai.
Nước Lục tú (sáu nước đẹp).
Là Cấn, Bính, Tốn, Tân, Đoài, Đinh. Sơn Tốn kỵ thấy nước Đoài vì đó là diệu tinh (sao sát khắc hại quẻ của sơn), sơn Cấn kỵ thấy nước Chấn, Tốn vì bị khắc chế; những trường hợp ấy không tính là lục tú.
Nước Bát quý (tám nước sang).
Cấn với Bính, Tốn với Tân, Đoài với Đinh, Chấn với Canh, đều là những cặp phối nạp hợp nhau (theo phép nạp giáp: mỗi quẻ bát quái được gán với một thiên can, như quẻ Cấn nạp can Bính, quẻ Tốn nạp can Tân), nên sang.
Nước Ngũ cát (năm nước tốt).
Đinh là nước Ngọc môn (cửa ngọc), Tốn là nước Văn bút (bút văn chương), Tân là nước Học đường (nhà học), Bính là nước Kim đường (nhà vàng), Mão là nước Bảo thương (kho báu).
Nước Xá văn (tờ chiếu tha tội).
Là Bính và Đinh. Ly là tượng vua, Bính và Đinh phụ hai bên là tượng bề tôi. Vua là người ra lệnh, bề tôi là người thi hành lệnh vua đưa đến dân. Vì thế nước ở hai cung này gọi là Xá văn, chủ được tha tội. Lại thị (Lại Văn Tuấn, thầy địa lý đời Tống, tác giả sách Thôi quan thiên) nói: "Nước Bính, Đinh tên là Xá văn, mãi không có tai họa đến cửa nhà."
Nước Trường thọ (sống lâu).
Là Cấn, Đinh, Bính, Đoài. Trên trời (?), sao Nam cực lão nhân (sao Thọ) giữ việc tuổi thọ. Vào tiết xuân phân thấy sao ấy ở phương Bính, tiết thu phân thấy ở phương Đinh; Bính nạp vào Cấn, Đinh nạp vào Đoài, nên nước ở bốn vị này đều chủ sống lâu.
Nước Thôi quan (thúc thăng quan).
Sơn Cấn nước Bính, sơn Chấn nước Canh, sơn Tốn nước Tân, sơn Đoài nước Đinh, đều là nước của thiên can được nạp vào quẻ, âm dương với long gặp nhau, nên chủ thúc thăng quan, tiến tước, bỗng giàu, vinh danh.
Nước Hoành tài (của bất ngờ).
Sơn Canh, Tân, Hợi gặp nước Mão; sơn Mão gặp nước Canh, Tân; sơn Hợi, Cấn gặp nước Tốn; sơn Canh, Dậu, Tân gặp nước Cấn; sơn Ly gặp nước Nhâm, Tý, Quý; sơn Nhâm, Quý gặp nước Ngọ; sơn Dần, Giáp gặp nước Khôn, Thân; sơn Khôn, Thân gặp nước Dần, Giáp — đều là âm dương hợp nhau, nên phát nhanh nhất; nhưng cũng phải là nước đặc triều (chảy thẳng đến chầu trước huyệt) mới linh nghiệm.
Nước Kim đới (đai vàng).
Nước Canh, Dậu, Tân uốn quanh ôm lấy huyệt, vì ba vị này thuộc hành Kim.
Nước Ngân đới (đai bạc).
Nước Cấn uốn quanh ôm lấy huyệt là nước đai bạc. Cấn là đất của bạc báu. Lại thêm chữ "ngân" (bạc) có chứa chữ "cấn".
Nước Kim giai (bậc thềm vàng).
Nước Canh, Đoài, Tân đặc triều, hoặc ruộng và nguồn nước bằng phẳng, cũng lấy nghĩa ba vị thuộc hành Kim.
Nước Ngự nhai (đường phố nhà vua).
Ở cục âm, nước Cấn và nước Tốn đều đặc triều là đúng; ở cục dương, nước Càn và nước Khôn đều đặc triều là đúng. Thơ rằng: "Lộc mã (sao Lộc, sao Mã chủ bổng lộc, xe ngựa) còn phải lên phố vua, Khôn Thân, Dần Cấn khéo sắp bày. Lại thêm núi đẹp thật là quý, làm quan thanh liêm được chọn dùng." Lại rằng: "Càn Khôn Cấn Tốn là nước Ngự nhai, phải chảy dài hơn trăm bước. Đất lớn chầu về bày hàng ứng, con cháu hai phủ (hai cơ quan đầu triều là Trung thư và Xu mật) đeo cá vàng (túi cá vàng, phù hiệu của quan đại thần)."
Nước Dương cổ (trống dương).
Nước Cấn, Tốn, Chấn, Đoài chầu đến huyệt trước, gọi là trống dương kêu trước.
Nước Âm cổ (trống âm).
Nước Bính, Tân, Đinh, Canh chầu đến huyệt trước, gọi là trống âm kêu trước. Tạ Hiến Năng viết bài "Ký về đất mộ tổ của tri phủ họ Hồ ở Thanh Hóa" có câu: "Trống dương chưa kêu, trống âm đã kêu, nhân khẩu vẫn còn nghìn người." Đó là nước Tân chầu vào huyệt.
Nước Quy nguyên (trở về gốc).
Sơn Hợi, Cấn gặp nước Bính, Đinh, Tỵ; sơn Bính, Đinh gặp nước Hợi; sơn Chấn, Tốn gặp nước Canh; sơn Canh, Dậu, Tân gặp nước Chấn; sơn Ly gặp nước Nhâm, Quý; sơn Nhâm, Quý gặp nước Khôn — đều là nước ở hai vị Tuyệt và Thai (hai giai đoạn trong vòng mười hai giai đoạn sinh diệt của ngũ hành: Tuyệt là dứt hẳn, Thai là bắt đầu thụ thai trở lại). Dù là nước nguyên thần (dòng nước nhỏ sát trước huyệt, do nước hai bên huyệt hợp lại) chảy thẳng, hay nước chảy thẳng đi ngay trước huyệt, đều không hại, chỉ không được chảy quá dài mà thôi. Lại theo sách Đại toàn thì Kim tuyệt ở Canh (?), Thủy và Thổ tuyệt ở Bính, Hỏa tuyệt ở Nhâm, nên bốn vị Giáp, Canh, Bính, Nhâm là nước Thái ất quy nguyên, chủ sang. Thuyết ấy cũng thông.
Nước Quan diệu (sao chiếu quan chức).
Sơn Cấn gặp nước Đoài, sơn Đoài gặp nước Cấn, sơn Tốn gặp nước Chấn, Canh, Hợi, sơn Hợi gặp nước Tốn, sơn Khảm gặp nước Ly, sơn Ly gặp nước Nhâm, đều là âm dương phối hợp đúng đắn, không lẫn lộn, nên chủ thúc thăng quan, phát tài lộc.
Nước Hoa la (lụa hoa).
Sơn Hợi gặp nước Tỵ, Bính; sơn Cấn, Bính gặp nước Canh; sơn Tốn gặp nước Đinh; sơn Đoài, Đinh gặp nước Tân; sơn Canh gặp nước Cấn, Bính; sơn Chấn gặp nước Bính; sơn Nhâm, Ly gặp nước Ất; sơn Khôn gặp nước Nhâm. Ý nghĩa chưa rõ. Họ Ngô, họ Đổng hay dùng, nên không bỏ đi.
Nước Quỷ hương (quê quỷ).
Nước Chấn, Cấn chảy đi thì nên chảy về phương ấy (?). Quốc sư nhà Tống là Ngô Cảnh Loan dâng biểu nói: "Núi không cao ở nơi vượng khí, nước không bại ở nơi quê quỷ." Vì thế nhà Tống mắc họa Tĩnh Khang (năm 1127, quân Kim bắt hai vua Tống đem đi).
Nước Văn tú học đường (nhà học văn chương tươi đẹp).
Là Tốn, Tân, Đoài. Tốn và Tân là nơi sao Thiên ất, Thái ất (các sao quý nhân) chiếu xuống, còn Tân và Đoài là phủ ty giữ văn chương của Thiên đế, chủ quyền hành của sĩ đại phu (tầng lớp quan lại có học). Nên nước ở ba vị này chủ nổi danh văn chương, hiển quý.
Nước Kim ngư ngự nhai (cá vàng trên phố vua).
Nước Bính chảy vào Tốn rồi chuyển sang Tân hoặc Đinh, chủ giàu và sang đều đủ. Nếu lại có thêm nước Chấn phía đông, hoặc núi cao ứng vào, càng sang.
Nước Tài bảo ngọc giai (của báu, thềm ngọc).
Nước Cấn, Bính chảy vào Đoài, Đinh, chủ quan lộc, bỗng nhiên hiển quý.
Nước Nhân đinh thôi quan (đông người, thúc thăng quan).
Nước Bính chảy đến, thoát ra ở Đinh, Đoài, chủ người trong nhà thịnh vượng, vinh hiển.
Nước Kim môn thượng mã (cửa vàng lên ngựa).
Nước Bính chảy vào Đoài, chuyển sang Tốn rồi chảy về Chấn: cửa vàng vung tay (?), tiếng tăm lừng lẫy.
Nước Chính quan văn tú (quan chính, văn chương tươi đẹp).
Nước Tốn đến dài, chủ đời đời có văn chương, nhiều người cùng đỗ khoa cử.
Nước Chính quan tài bạch (quan chính, tiền lụa).
Nước Tốn chảy về tây vào Hợi, lại có núi Đoài, Chấn cao ứng vào, chủ của cải hàng vạn.
Kim mã ngọc đường (ngựa vàng, nhà ngọc).
Nước Tốn chảy về tây vào Đoài, Tân rồi thoát ra, chủ sang, được vào hàng triều quan, vinh hiển ở viện Hàn lâm. Nước Tân chuyển xa sang Đinh, chủ có người tài giỏi thanh tú khác thường.
Nước Kim môn hoa biểu (cửa vàng, cột hoa biểu).
Nước Tốn chảy về Cấn, chủ con gái được làm phi của vua.
Các loại nước xấu, tất cả hai mươi bốn mục.
Nước Bát sơn diệu (nước sát diệu của tám sơn; diệu ở đây là khí sát khắc hại quẻ của sơn).
Sơn Cấn kỵ thấy nước Dần, sơn Đoài kỵ thấy nước Tỵ, sơn Chấn kỵ thấy nước Thân, sơn Khôn kỵ thấy nước Mão, sơn Tốn kỵ thấy nước Dậu, sơn Ly kỵ thấy nước Hợi, sơn Khảm kỵ thấy nước Thìn, sơn Càn kỵ thấy nước Ngọ.
Lệ này bắt nguồn từ chỗ: ngũ hành của can chi trong phép hồn thiên giáp tử (phép gán can chi vào từng hào của quẻ) khắc ngũ hành của quẻ bát quái. Như quẻ Càn thuộc Kim, trong cung Càn có hào Nhâm Ngọ thuộc Hỏa khắc nó, nên sơn Càn kỵ thấy nước Ngọ, gọi là diệu. Các trường hợp khác cứ theo đó mà suy. Nước chầu đến hay chảy đi đều xấu; nặng thì bị giết cả họ, chịu hình phạt chém giết; nhẹ thì bị giết hại, đánh đòn tra khảo, rất linh nghiệm. Thơ rằng: Long Khảm kỵ Rồng, Khôn kỵ Thỏ, Chấn kỵ Khỉ, Tốn kỵ Gà, Càn kỵ Ngựa, Đoài kỵ đầu Rắn, Cấn kỵ Hổ, Ly kỵ Lợn — đều là nước diệu, gặp phải thì nhà ở và mồ mả cùng tiêu tan.
Nước Tứ mộ hoàng tuyền (suối vàng ở bốn vị mộ), cũng gọi là Tứ sát (bốn sát), lại gọi là Tứ kim (bốn kim).
Là nước Thìn, nước Tuất, nước Sửu, nước Mùi. Kim mộ ở Sửu, Mộc mộ ở Mùi, Hỏa mộ ở Tuất, Thủy và Thổ mộ ở Thìn, nên gọi là tứ mộ (mộ: giai đoạn ngũ hành bị thu cất, vùi lấp trong vòng mười hai giai đoạn sinh diệt). Mộ nghĩa là đem vào đất mà cất giấu. Như dáng vẻ anh tuấn đẹp đẽ của con người, ánh sáng trong trẻo của viên ngọc, đem chôn giấu đi thì cái đẹp không còn thấy được. Cho nên lấy mộ làm hoàng tuyền, tức theo nghĩa câu trong sách Tả truyện: "Chưa đến suối vàng thì không gặp nhau." Như người chết yểu, chết trẻ, cùng nương tựa với tổ tiên đã chôn dưới chín suối, nên gọi là hoàng tuyền. Cũng gọi là Tứ kim, vì đó là nơi các sao Cang, Lâu, Quỷ, Ngưu (bốn trong hai mươi tám chòm sao) chiếu xuống. Lại thị nói: "Tứ kim chầu đến, chảy đi, hoặc ở tọa ở hướng, thì bệnh dai dẳng, góa bụa, chết yểu, người lẻ loi." Lại gọi là Tứ sát; sách Nhập thức ca nói: "Gặp nhau nơi đâu họa càng nhiều, trong bốn cung tứ quý (bốn vị Thìn Tuất Sửu Mùi, ứng tháng cuối mỗi mùa) gặp tứ sát" chính là vậy. Cho nên nước ở bốn vị này rất xấu, chủ chết yểu, cô quả, bệnh dai dẳng, chết thảm, tà dâm, lao, ôn dịch; nhưng cũng phải là nước phá cục mới linh nghiệm.
Nước Phản phục hoàng tuyền (suối vàng lật đi lật lại): đến hay đi đều xấu, nói chung không nên thấy.
Hướng Canh, Đinh kỵ thấy nước Khôn; hướng Ất, Bính kỵ thấy nước Tốn; hướng Giáp, Quý kỵ thấy nước Cấn; hướng Tân, Nhâm kỵ thấy nước Càn.
Đây cũng là nước mộ, cũng gọi là Tứ lộ hoàng tuyền (suối vàng bốn đường), kỵ nhất là nước chảy đến. Theo sách Hải giác kinh: giả như hướng Bính thuộc về Cấn, hướng Ất thuộc về Khôn; Cấn thuộc Thổ, Thổ mộ ở Thìn, tuyệt ở Tỵ, mà Tốn lại nằm giữa Thìn và Tỵ, nên xấu. Đường đi, cổng ngõ cũng kỵ như vậy; phạm phải thì chủ tai họa giống như tứ mộ hoàng tuyền.
Hướng Khôn kỵ thấy nước Canh, Đinh; hướng Tốn kỵ thấy nước Ất, Bính; hướng Cấn kỵ thấy nước Giáp, Quý; hướng Càn kỵ thấy nước Tân, Nhâm. Đây gọi là Bát lộ hoàng tuyền (suối vàng tám đường), kỵ nước chảy đi, tai họa như trên. Thơ về phản phục hoàng tuyền rằng: Canh Đinh gặp Khôn là suối vàng, hướng Khôn gặp Canh Đinh chẳng nói nên lời. Hướng Tốn rất ghét nước chảy Bính Ất, hướng Ất Bính phải phòng nước Tốn đến trước. Trong hướng Giáp Quý lo thấy Cấn, hướng Cấn gặp Giáp Quý họa bừng bừng. Hướng Càn gặp Tân Nhâm là không tốt, hướng Tân Nhâm sợ nước chảy về Càn.
Nước Bát diệu sát (tám sát diệu), cũng gọi là Thủy trung bát sát (tám sát trong nước).
Hướng Giáp kỵ nước chảy đi về Dần, hướng Ất kỵ nước chảy đi về Thìn, hướng Bính kỵ nước chảy đi về Ngọ, hướng Đinh kỵ nước chảy đi về Mùi, hướng Canh kỵ nước chảy đi về Thân, hướng Tân kỵ nước chảy đi về Tuất, hướng Nhâm kỵ nước chảy đi về Hợi, hướng Quý kỵ nước chảy đi về Sửu.
Thơ rằng: Giáp sợ chảy về Dần, Ất sợ Thìn; Bính với Ngọ, Đinh với Mùi sẽ hại người; Canh với Thân, Tân với Tuất nên tránh; Nhâm với Hợi, Quý với Sửu là hung thần. Lại rằng: Hướng Bính, Đinh, Tân kỵ nước chảy về Dần; Nhâm Quý gặp Rắn, hướng Ất gặp Trâu; hướng Canh gặp Thân, hướng Giáp gặp Hợi, cũng khiến người phạm tội bị đày sang châu khác. Cũng gọi là Bát hướng diệu thủy (nước diệu của tám hướng), chủ xấu.
Nước Đào hoa (hoa đào), một tên là nước Hàm trì (ao Hàm, tên sao chủ dâm), một tên là nước Nga mi (lông mày ngài).
Mão và Dậu là cửa ra vào của Thái âm (mặt trăng). Sau ngày mùng một và trước ngày cuối tháng, ánh trăng có hình như lông mày ngài, cũng là tượng yểu điệu lả lơi, nên chủ dâm dục. Tý, Ngọ cùng với Mão, Dậu là bốn phương chính. Cục dương kỵ thấy hai nước Mão, Dậu phá cục, chủ dâm. Nếu long Nhâm, Tý, Quý có nước Ngọ chầu đến thì chủ bỗng phát, vì Ly và Nhâm phối nạp với nhau, nước chế được lửa, lửa phục mà thành tốt. Long Ly có nước Tý chầu đến, tuy phát phúc nhưng ắt dâm loạn, vì là quẻ thuần không phối hợp, long bị Khảm chế ngự. Cục âm có hai nước Tý, Ngọ phá cục, chủ dâm. Nếu long âm Canh, Tân thấy nước Mão chầu đến, chủ phát lớn, vì can và quẻ phối nhau (Canh nạp vào quẻ Chấn), Kim chế được mà nước (?) phục. Sơn Chấn gặp nước Thỏ (Mão), dù tốt cũng ắt dâm, vì là quẻ thuần không phối hợp, mà long lại bị Kim chế, nên xấu.
Long Khảm có nước Ly thì không nên chảy vào Dậu, gọi là nước Du hồn đào hoa (du hồn: một dạng biến quẻ trong phép biến hào bát quái), chủ dâm. Lại thị nói: "Long Khảm, nước Ly chảy vào Tây Đoài, ắt có chuyện trai gái hẹn hò lén lút nơi ruộng dâu."
Nước Phong thanh (tai tiếng): phá cục thì linh nghiệm.
Nước Tốn, Tỵ phá cục dương, chủ dâm loạn, tai tiếng. Lại thị nói: "Tốn Tỵ cùng chầu phá cục dương, sao chịu nổi nơi Thái ất lại nổi gò núi. Phòng khuê có gái mặt như ngọc, sẩy thai nhục nhã dung nhan xuân." Nước Khôn phá cục âm, chủ dâm loạn, tai tiếng. Nước dương Khảm, Ly chầu vào cục âm, chủ dâm loạn, tai tiếng. Nước Mão phá cục dương, chủ tai tiếng. Lại thị nói: "Nước Mão đặc triều chủ bỗng phát, nhưng long nhẹ, sa (gò đồi nhỏ quanh huyệt) vụn vặt thì chuốc lấy chuyện dâm bôn."
Nước Ly hương (lìa quê): phá cục thì linh nghiệm.
Là nước Ly, nước Nhâm, nước Dần, nước Tuất. Ly nghĩa là lìa đi, nên chủ lìa quê đi xa. Nhâm, Dần, Tuất đều thuộc về Ly, nên cũng như vậy. Phàm bốn cung này thấy nước đến hay đi, nếu là đất tốt thì chủ xa quê mà giàu sang, nếu là đất xấu thì chủ dời đổi, trốn chạy.
Nước Hồi lộc — Hồi lộc là tên thần lửa.
Là nước Ngọ kèm Bính; nước ở ba phương Dần, Ngọ, Tuất; nước Ất, Thìn phá cục âm. Ly là dương hỏa, Bính là âm hỏa; nước hai cung này cùng chầu đến lẫn lộn thì ắt chủ hỏa hoạn. Nếu chỉ một dòng chầu đến thì không kỵ. Dần, Ngọ, Tuất hợp thành Hỏa cục (ba địa chi họp lại thành cục hành Hỏa); nếu đều có nước chầu vào, hoặc có chỗ lõm khuyết để gió thổi vào, hoặc nước theo đó mà chảy ra, đều chủ hỏa hoạn. Nước Ất, Thìn đến hay đi mà phá cục âm, gọi là lửa mang sát, chủ hỏa hoạn.
Xét sách Thôi quan thiên của Lại thị nói: "Nước Du hồn, Âm xu cùng chảy vào, năm Dần Ngọ Tuất lửa cháy đỏ trời. Phép táng phần nhiều rót khí Đoài Hợi, thần lửa bị chế ắt phải ẩn tung." Du hồn là Ngọ, Âm xu là Bính. Hai nước cùng chảy vào gọi là lửa âm dương trời đất, ắt chủ hỏa hoạn, ứng nghiệm phần nhiều vào những năm tháng Dần, Ngọ, Tuất là lúc hành Hỏa vượng. Cho nên trong phép táng, ở kim tỉnh (hố huyệt đào để đặt quan tài) phải dùng phép chú khí (đặt quan tài hơi lệch về một phương để thu nạp khí của phương ấy) mà chế ngự. Phải rót nhiều khí Kim của Đoài để sinh Thủy của Hợi, lại rót khí Thủy của Hợi để khống chế lửa Bính, Ngọ, thì thần lửa bị chế ngự mà không gây họa được. Người nay không biết phép chú khí, lại có kẻ chê bai việc chú khí là sai; ấy là không biết đạo "tài thành phụ tướng" (lời Kinh Dịch: con người điều chỉnh, bổ trợ cho đạo trời đất) để xoay chuyển cái diệu của tạo hóa (?). Liêu Kim Tinh (thầy địa lý đời Tống) đặt dương cơ (nền nhà ở) cho họ Trương ở huyện tôi tại Ngô Viên, tựa lưng Tý Quý, hướng Ngọ Đinh, mà có nước Bính Ngọ chầu vào. Kim Tinh biết không tránh khỏi hỏa hoạn, bèn đào một cái hố ở phương ấy, gọi là hố diệt hỏa, rồi chú khí Hợi, chú khí Đoài để chế ngự. Ông dặn: "Từ nay nhà ông mãi dứt tai họa lửa." Nhưng răn rằng hố lửa không được lấp. Họ Trương giữ lời răn ấy, hơn năm trăm năm không có hỏa hoạn. Năm Nhâm Tuất niên hiệu Gia Tĩnh (năm 1562), tình cờ lấp hố lửa, chưa đầy mười ngày thì cháy hơn trăm nóc nhà; chỗ bị cháy đúng ứng với phần hố bị lấp, còn phần chưa lấp tới thì gió bỗng đổi chiều, lửa tắt hẳn. Sự ứng nghiệm khớp đến như thế, đủ thấy cái diệu của địa lý, mà thuật khống chế cũng thật thần kỳ thay! Đây là việc tôi tận mắt thấy, xin kính cẩn thuật lại để báo cho người sáng suốt.
Nước Quan quả (góa vợ, góa chồng): phá cục thì linh nghiệm.
Đó là nước Càn phá cục, nước Khôn phá long âm. Càn là lão dương (dương già), Khôn là lão âm (âm già), đều là cực điểm, không còn ý sinh thành, nên chủ góa vợ góa chồng, nặng thì tuyệt tự. Nước Càn càng đáng sợ, nước Khôn kém hơn một chút. Nước Càn phá cục âm, chủ sinh người đàn ông góa vợ, bệnh dai dẳng, ngang ngược. Lại thị nói: "Dương cơ (chỉ Càn) đến đi thì người què gượng đi, góa bụa, ở rể, người mất tăm." Nước Khôn phá cục âm, chủ sinh mẹ góa, thói dâm, trong nhà nhiều người chết trẻ. Nếu kèm nước Mùi, chủ mẹ góa tư thông với sư sãi, đạo sĩ, và sinh ra ni cô, hòa thượng. Cũng phải kết hợp xem sa mà đoán. Lại thị nói: "Huyền qua (chỉ Khôn) mênh mang chảy vào mộ và nhà, mẹ già cùng con gái trong nhà buồn khôn cùng. Sa vén váy, sa dâng hoa (tên các dạng gò đồi xấu) cùng ở một vị, đàn bà không trong sạch chuốc thói dâm. Nếu có núi tròn hình cái bát của nhà sư, có khi sinh ra ni cô và hòa thượng."
Nước Lao sái (bệnh lao).
Là nước Ất, Thìn phá cục; nước Mùi, Khôn phá cục; nước Càn, Tuất phá cục. Phàm long mạch ở bốn vị mộ, cùng với sa xấu nhọn đâm thẳng vào lòng huyệt, hoặc có chỗ lõm để gió thổi vào huyệt, lại thêm nước chầu đến phá cục, thì chủ bệnh lao, rất xấu. Không phá cục thì không hại.
Nước Thiếu vong (chết trẻ).
Là nước Thìn phá cục; nước Tuất, Càn phá cục; nước Khôn, Thân phá cục. Lại thị nói: "Cang Lâu (chỉ Thìn Tuất) chảy rót đến, không phải đất tốt, chết trẻ, bội nghịch, không trung trinh." Lại nói: "Nước Khôn mênh mang chảy vào mộ và nhà, mẹ già cùng con gái trong nhà buồn khôn cùng."
Nước Cố tật (bệnh dai dẳng).
Nước Dần, Giáp phá cục, chủ phong, què, tàn tật, mù mắt, gù lưng.
Nước Thìn phá cục, chủ sứt môi, hở răng, câm, điếc.
Nước Nhâm, Quý phá cục, chủ phù thũng chướng bụng, chết đuối, thắt cổ, băng huyết.
Nước Tuất, Càn phá cục, chủ câm, mù, điếc, phong, què.
Nước Ngọ phá cục, chủ mù mắt.
Bốn nước Thìn, Tuất, Sửu, Mùi phá cục, chủ bệnh dai dẳng, tai họa ngang trái.
Nước Hình lục (bị hình phạt chém giết): phá cục thì đúng.
Long Khảm thấy nước Thìn, Tốn; long Khôn thấy nước Mão; long Chấn thấy nước Khôn, Thân; long Ly thấy nước Hợi; long Càn thấy nước Bính, Ngọ; long Tốn thấy nước Dậu; long Cấn thấy nước Dần, Giáp; long Đoài thấy nước Tỵ. Đây tức là nước Bát sơn diệu, chủ bị hình phạt chém giết. Đất xấu thì phần nhiều đến nỗi cả nhà bị giết; dù là đất tốt cũng chủ bị hình phạt, hoặc bị giặc cướp giết, hoặc chết nơi trận mạc, rất linh nghiệm. Không phá cục thì không nghiệm.
Nước Hạ ngục (bị tù ngục).
Là nước Ngọ phá cục âm, nước Thìn, Tuất phá cục âm. Sao Thiên ngục chiếu ở Ngọ, còn sao Quý nhân không đến Thìn, Tuất, nên ba nước này phá cục thì chủ bị giam cầm. Nếu lại có sa hình như nhà ngục, như cái gông, hoặc đường đi vòng quanh như ổ khóa, nằm ở ba vị này, thì càng xấu, chủ chết trong ngục.
Nước Yểu hoạnh (chết yểu, chết oan).
Là nước Thìn phá cục, nước Tuất phá cục. Thìn, Tuất là Thiên la, Địa võng (lưới trời, lưới đất), nên hai nước này phá cục thì chủ hung ác, chết yểu, chết oan, thảm khốc đến tan xương nát thịt.
Nước Ác tử (chết thảm).
Nước Quý phá cục, chủ chết đuối, chủ bị thuốc độc.
Nước Giáp phá cục, chủ thắt cổ, chủ bị cây đá đè.
Nước Ngọ phá cục, chủ bị tù ngục, chủ bị lửa thiêu.
Nước Sửu phá cục, chủ chết vì đao binh, chủ bị hình phạt chém giết.
Nước Thân phá cục, chủ chết trận, chủ chết đuối.
Nước Ất, Thìn phá cục, chủ bị cây đè, chủ chết đuối.
Nước Càn phá cục, chủ bị đá đè, chủ bị giết.
Nước Dần phá cục, chủ bị hổ cắn, chủ bị nước sôi lửa bỏng.
Nước Tỵ phá cục, chủ bị rắn cắn, chủ thắt cổ.
Nước Quân phối lưu di (bị sung quân, đày đi xa).
Là nước Ngọ, nước Dần, nước Quý, nước Thìn, nước Canh Thân. Phàm các nước này mà phá cục thì ắt chủ bị đày đi xa, nhẹ thì phải dời chỗ, trốn chạy.
Nước Đạo khấu (trộm cướp): phá cục thì linh nghiệm.
Là nước Ất Thìn, nước Tân Tuất, nước Dần Thân, nước Sửu Quý, nước Mùi Khôn. Đất tốt thì thường bị trộm cướp, đất xấu thì thường sinh ra kẻ trộm cướp.
Nước Khất cái (ăn mày).
Là nước Thìn phá cục, nước Tuất phá cục. Hai nước này chảy thẳng đi, không có sa thu giữ ngăn chặn, hướng huyệt lại xuôi theo dòng nước chảy đi, thì chủ làm ăn mày.
Nước Đồ tể (người giết mổ).
Nước Thìn, Tuất, Sửu, Mùi giao nhau mà chảy, đó là nước tứ sát; dù tốt cũng chẳng qua làm nghề giết mổ mà thôi.
Nước Minh linh (con nuôi; theo điển Kinh Thi, con sâu non được con tò vò bắt về nuôi, chỉ con nuôi).
Là nước Ất, nước Mão Ất, nước Ất Thìn, nước Tân Tuất, nước Càn. Lại thị nói: "Thiên quan đến đi thì chuốc lấy con nuôi, người ở rể." Lại nói: "Dương cơ đến đi thì người què gượng đi, góa bụa, ở rể, người mất tăm."
Nước Bội nghịch (trái đạo, phản nghịch).
Là nước Thìn phá cục, nước Tuất phá cục. Lại thị nói: "Cang Lâu chảy rót đến, không phải đất tốt, chết trẻ, bội nghịch, không trung trinh."
Nước Yêu mị (yêu ma): phá cục thì linh nghiệm.
Là nước Sửu, nước Mùi. Đó là khí không chính của sao Quỷ, sao Ngưu, nên chủ yêu ma quấy phá, tác quái.
Nước Xà hổ (rắn, hổ).
Nước Tỵ chủ bị rắn cắn, nước Dần chủ bị hổ vồ, phá cục thì đúng. Đây cũng là ứng theo con vật mà phương ấy đại diện. Đất mộ của họ Trình ở Huy Châu và họ Chu ở Lạc Bình đều có người bị hổ hại, đều có nước Dần chảy đến. Lời đoán về đất ấy rằng: "Nửa đêm vợ chồng, tám trăm người con cháu (?)." Hình vẽ xem ở quyển "Huyệt kỵ".
Nước Hà mịch (chìm sông).
Là nước Nhâm Tý phá cục, nước Tý Quý phá cục, nước Canh Thân phá cục, nước Ất Thìn phá cục; đây là ứng theo thủy cục (các phương vị họp lại thành cục hành Thủy). Nếu phá cục thì chủ tai nạn sông nước.
Nước Dược độc (thuốc độc).
Nước Quý và nước Sửu giao nhau mà chảy, lại phá cục, là đúng. Lại thị nói: "Âm quang, Thiên trù vái chào mộ và nhà, con theo mẹ cải giá quên cả tổ tông. Chết trẻ, thuốc độc vì họa đàn bà, anh em giết nhau, đánh lẫn nhau." Nếu thấy nước Thiên y giải trừ thì không kỵ.
Nước Ôn dịch (bệnh dịch).
Sơn Chấn gặp nước Tuất, Càn; sơn Cấn gặp nước Mùi, Khôn; sơn Đoài gặp nước Sửu, Quý; sơn Tốn gặp nước Tuất; sơn Ly gặp nước Cấn, Dần; sơn Khảm gặp nước Bính, Ngọ; sơn Càn gặp nước Mão; sơn Khôn gặp nước Tỵ.
Nước Trụy thai (sẩy thai).
Là nước Tý, Quý phá cục âm; nước Tốn, Tỵ phá cục dương.
Nước Lôi kinh (sét đánh).
Nước ở ba vị Hợi, Mão, Mùi hợp nhau cùng thấy, chủ sét đánh vào mộ và hại người. Sơn Chấn thấy hai nước Hợi, Mùi đến hay đi, ắt chủ bị sét đánh. Lại thị nói: "Nước Mùi đến đi mà long vào Chấn, sét nổ một tiếng kinh động cả đông tây."
Nước Tả đạo (đạo tà, lệch lạc).
Là nước Mùi, nước Sửu. Hai nước này ứng với sư sãi, đạo sĩ, pháp sư, người ăn chay; dù là đất tốt cũng chủ sinh người ưa làm việc thờ Phật, cúng cơm cho sư. Lại thị nói: "Quỷ Ngưu (chỉ Mùi Sửu) đến đi, cho là tốt thì uổng; tụng kinh, góa bụa, chết yểu, thường gặp điều xấu."
Nước Phiên quan phúc quách (lật quan tài, úp quách).
Là gió lõm và nước bắn thẳng ở Tuất Càn, gió lõm và nước bắn thẳng ở Ất Thìn, gió lõm và nước bắn thẳng ở Quý Sửu, gió lõm và nước bắn thẳng ở Mùi Khôn.
Có chỗ lõm khuyết, lại có nước xông thẳng vào, ấy là gió đưa nước vào, gây họa càng gấp, nên chủ lật quan tài, úp quách. Lại thị nói: "Sa tứ kim sụt lõm, gió một lần lùa vào, lật quan úp quách, người gặp tai ương." Lại nói: "Nước tứ kim bắn thẳng, gió lùa vào cục, lật quan úp quách, tai họa chẳng nhẹ."
Nước Thụ căn xuyên bản (rễ cây xuyên ván quan tài).
Là nước Dần Giáp, nước Ất Thìn, nước Tuất Càn; phá cục thì linh nghiệm. Rễ cây xuyên ván quan tài cũng không chỉ do mấy nước này; hễ long không có khí mạch mà huyệt không đón được khí (?), thì ắt có rễ cây xuyên vào quan tài, đâm qua xương cốt, rất đáng sợ. Đâm vào mắt thì con cháu hỏng mắt, chui vào tai thì điếc tai, xuyên lưng thì sinh nhọt độc ở lưng, xuyên chân thì què chân.
Nước Hoàng tuyền tẩm thi (nước suối vàng ngâm thi thể).
Là nước Ất Thìn phá cục, nước Khôn Thân phá cục, nước Nhâm Tý phá cục, nước Tuất Càn phá cục, nước Dần Thân phá cục. Nước ngâm xương cốt cũng không chỉ do mấy nước này; hễ long mạch không có khí mà chỗ huyệt bị gió lùa, thì dù ở nơi cao nhất cũng có nước. Nước ngâm xương cốt, dần dần làm đen nát, chủ bệnh tật vàng da phù thũng, dần đến dứt người, chẳng những nghèo hèn mà thôi. Không phá cục thì không phải.
Nước Nghĩ lâu xuyên quan (kiến, dế đục quan tài).
Là các nước Ất Thìn, Dần Giáp, Giáp Mão, Cấn Dần, Thân Canh, Tân Tuất, Mùi Khôn, Quý Sửu, Thìn Tốn, Khôn Thân, Càn Hợi; đều linh nghiệm khi long và huyệt không thật. Kiến dế đục quan tài cũng không chỉ do mấy nước này; phàm huyệt đặt đối chọi với sát khí thì ắt có kiến. Tôi từng thấy những đất phải dời mộ có kiến, không những đục thủng quan tài, mà lâu năm thì gặm sạch cả xương cốt, cực kỳ hung ác.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video