Kinh A-duy-việt-trí-già (A-duy-việt-trí: bậc Bồ-tát không còn thoái lui trên đường thành Phật), phẩm thứ mười một: Buông bỏ tưởng về quả (tưởng cho rằng mình đã chứng được quả vị thánh).
Hiền giả A-nan (vị đệ tử thường theo hầu Phật) nói kệ (bài thơ tụng) rằng:
Điều Thế Tôn (danh hiệu Phật: bậc được cả thế gian tôn kính) diễn nói, tạm gọi tên là nê hoàn (niết-bàn: sự tắt hẳn phiền não, thoát khỏi sinh tử);
Ví nó như hư không, vượt đến chỗ không có gì.
Tuy có giảng nói, nhưng không phải bằng lời lẽ;
Chư Phật làm theo thiện quyền (phương tiện khéo léo, tuỳ căn cơ người nghe mà dẫn dắt), gom lại mà nói pháp thôi.
A-nan nói kệ ấy xong, tiến lên bạch Phật: "Thưa Thiên Trung Thiên (Trời giữa các trời, danh hiệu tôn xưng Phật), người đời không hiểu sự giáo hoá tuỳ thời của Như Lai chí chân đẳng chánh giác (bậc chân thật tột cùng, giác ngộ chân chánh và bình đẳng, tức là Phật), nên tự lừa dối mình, không hiểu vì sao Như Lai lại phân biệt Bồ-tát đại sĩ (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu mọi chúng sinh) là Trì tín (người hướng tới quả thánh nhờ lòng tin), Phụng pháp (người hướng tới quả thánh nhờ hiểu pháp), cho đến Duyên giác (bậc tự quán lẽ nhân duyên mà giác ngộ)." Thế Tôn bảo: "Nếu là người sáng suốt, đã từng ở chỗ các Phật quá khứ mà chứa công dồn đức, tâm mở ý thông, thì không bị lừa dối. Vì sao vậy? Vì hiểu rõ các pháp ví như huyễn hoá, như mộng, như bóng, như tiếng vang, như dã mã (ảo ảnh hơi nóng giữa đồng, trông như nước mà không có thật), như trăng dưới nước. Vì sao vậy? Bồ-tát đại sĩ phân biệt trí tuệ này thì không tự lừa dối mình; ân cần tu học pháp của Như Lai, tinh tấn (siêng năng bền bỉ) không lười thì không tự làm hỏng mình." Phật bèn nói kệ rằng:
Điều Thế Tôn khen ngợi, là khen ngợi thánh đạo;
Do nhân duyên ấy, Bồ-tát tu hành dũng mãnh.
Người ít trí lười biếng, không thể hiểu nghĩa này;
Nên phải tu tinh tấn, Như Lai vì thế mà nói.
Nơi đạo ý (tâm cầu giác ngộ thành Phật) dạo đi và sinh khởi, Thế Tôn đều có khai hoá;
Nên phân biệt trí tuệ này, là bậc sáng suốt thanh tịnh.
Người hiểu đạo ý, trí thánh không thể nắm được;
Nếu đạt được khuôn phép của sự hiểu biết, tâm giác ngộ năm việc (năm ấm hợp thành con người: hình sắc, cảm thọ, tưởng tượng, tạo tác, nhận biết) đều là không.
Cái không chẳng biết cái không, sự định tĩnh vắng lặng chẳng phải là không nói;
Trừ hết mọi âm thanh, nên khen xướng pháp không.
Nắm cái không thì không được gì, chưa từng có ai nắm được;
Nếu không thể nắm giữ, thì biết đó là nghĩa của không.
Nếu có người hiểu năm điều ấy, phân biệt rõ trí tuệ về không;
Thành được sự không buông lung, thì không tự lừa dối mình.
Bấy giờ có năm ức tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ giới đầy đủ) ôm chí Trì tín, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đến đứng trước Thế Tôn, chắp tay quy y (về nương tựa), khác miệng mà cùng một tiếng, ca tụng rằng:
Nay Thế Tôn, bậc đại thánh, đã trừ mọi nghi ngờ;
Điều bậc Bình Đẳng Giác (Phật) tuyên nói, khiến chí chúng con lập vào đạo lớn.
Lại có năm ức tỳ-kheo nghe lời ấy, đều vâng theo mà làm, đều đứng trước Phật, đồng lòng tụng rằng:
Ôi ánh sáng của đời, nay chúng con đã lìa do dự;
Điều bậc thánh tôn khen, là phân biệt đạo lớn của Phật.
Chí nguyện vâng theo dấu của pháp, chánh tuệ không vướng ngại;
Đạo đức tự nhiên thành, khai hoá khắp mười phương.
Lại có nghìn ức tỳ-kheo ôm tưởng Bát đẳng (bậc thứ tám tính từ bậc cao nhất xuống, đang hướng tới quả thánh đầu tiên), nghe lời khen tụng ấy liền từ chỗ ngồi đứng dậy, chắp tay đứng, cùng ca tụng rằng:
Chí từng ôm tưởng Bát đẳng, nay đã gỡ được lưới nghi;
Tâm đã phân biệt rõ, nhân đâu mà thấy có Bát đẳng.
Lại có mười ức tỳ-kheo ôm niệm Đạo tích (quả thánh đầu tiên, còn gọi là Tu-đà-hoàn, bậc đã vào dòng thánh), tự từ chỗ ngồi đứng dậy, chắp tay đứng, cùng nói kệ rằng:
Đạo Sư (Phật, bậc dẫn đường) và chúng con, đã được ánh sáng của pháp;
Mới biết bậc Bình Đẳng Giác, vì nhân gì mà diễn nói Đạo tích.
Lại có hai trăm năm mươi vạn tỳ-kheo dốc chí ôm tâm Vãng lai (bậc chỉ còn trở lại cõi người một lần), liền từ chỗ ngồi đứng dậy, chắp tay quy y, cùng khen tụng rằng:
Chúng con vốn nương tựa, dốc chí ôm tâm Vãng lai;
Hôm nay mãi không còn hoạn nạn, dù còn hay mất cũng không buông lung.
Lại có năm mươi ức tỳ-kheo ôm tưởng Bất hoàn (bậc không còn trở lại sinh trong cõi Dục), nói kệ rằng:
Đạo Sư tôn quý không ai trên, hôm nay không còn hý luận (lời bàn suông vô ích);
Mãi bỏ các tưởng về quả, đạt ánh sáng dẫn đường của bậc thánh.
Lại có ba mươi lăm ức tỳ-kheo ôm tưởng Vô trước (A-la-hán: bậc đã dứt sạch phiền não, không còn dính mắc), dấy lập tứ thiền (bốn bậc thiền định từ thấp đến cao), liền từ chỗ ngồi đứng dậy, chắp tay nói kệ rằng:
Nay chúng con không còn do dự, đạt pháp không còn sót lại gì (?);
Hiểu các thừa (các cỗ xe, tức các con đường tu) đều bình đẳng, ví như huyễn hoá.
Lại có năm mươi tám ức tỳ-kheo ý ôm tưởng Thanh văn (hàng đệ tử nghe lời Phật mà tu, chỉ cầu tự giải thoát), liền từ chỗ ngồi đứng dậy, chắp tay đứng, khen tụng rằng:
Chúng con đã lầm lỗi nơi lời này, (vốn) ý muốn độ chúng sinh (?);
Điều được diễn nói gọi là Thanh văn, hôm nay mới thấu biết.
Lại có năm ức tỳ-kheo khởi tưởng Duyên giác, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, chắp tay đứng, đồng lòng tụng rằng:
Hôm nay mới tận mắt thấy, nhân do của Duyên giác;
Thế Tôn phân biệt nói rằng: Duyên giác không có nghĩ tưởng.
Lại có trăm vạn tỳ-kheo-ni (người nữ xuất gia đã thọ giới đầy đủ) cho rằng mình đã thành tựu tưởng về các quả Đạo tích, Vãng lai, Bất hoàn, Vô trước, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, chắp tay đứng, nói kệ rằng:
Chúng con hiểu pháp bình đẳng, thì bỏ được thân nữ;
Mỗi người sẽ thành bậc thánh Phật, sẽ là bậc cao nhất trong đời.
Lại có tám trăm tám mươi vạn thanh tín sĩ, thanh tín nữ (nam và nữ cư sĩ: người tại gia quy y Phật và giữ giới), đều ôm tưởng Đạo tích, niệm Vãng lai, Bất hoàn, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, chắp tay đứng trước Phật, tâm ý đồng một, cùng tuyên nói, tụng rằng:
Tâm niệm chúng con trong sạch, ví như bình lưu ly (một loại ngọc trong suốt);
Từ nay sẽ bỏ nhà (đi tu), làm hưng thịnh giáo pháp của Phật.
Lại có sáu mươi ức cai (cai: một con số cực lớn) chư thiên (các vị trời) và người kia, đứng giữa hư không mà mưa hoa trời, rải lên trên Phật, cùng cúng dường Thế Tôn, rồi liền xuống, chắp tay đứng trước Phật, ca tụng rằng:
Chúng con vốn ôm tưởng về các thừa, tưởng về quả cũng như thế;
Hôm nay đã trừ hẳn, giác ngộ thành đạo vô thượng (cao nhất, không gì hơn).
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video