Kinh A-duy-việt-trí-già (bánh xe pháp không thoái chuyển), phẩm thứ tư: Bát đẳng (bậc thứ tám)
Phật bảo A-nan (thị giả thân cận của Phật Thích-ca): "Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác (các danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân như, bậc chân thật tột cùng, bậc giác ngộ chân chính trọn vẹn) vì sao khen ngợi nghĩa bát đẳng (bậc thứ tám tính ngược từ A-la-hán, tức người đang hướng đến quả Tu-đà-hoàn; ở đây được giải theo nghĩa 'tám') của bồ-tát (người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh)? Ở đây, bồ-tát xa lìa tám tà (tám điều sai trái, trái với tám chánh đạo), đạt được các cửa giải thoát, mà không vướng chấp, không nương vào tám chánh đạo (tám con đường đúng: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, nỗ lực đúng, nhớ nghĩ đúng, định tâm đúng). Vượt qua pháp phàm phu, đứng vững trong nghĩa đạo, đạt được sự trung chính, vượt lên trên phàm tục. Nguyện đứng vững trong trí tuệ của đạo mà không thấy có con đường để đạt. Ra khỏi lối tà, thường trụ trong cách nhìn đúng đắn. Đạt dấu chân bình đẳng, lìa sự tham đắm thân mình. Nguyện trụ trong nghĩa đạo, đạt được thân Phật. Trừ bỏ, vượt qua tưởng về người, thường nghĩ đến lời Phật dạy. Bình đẳng tâm với tất cả, xa lìa sự chấp vào chúng sinh, thường ở chỗ không nương dựa, mọi pháp đều dứt bặt. Vì sao? Vì pháp không thể nắm được, đó là sức mạnh mà thân tôn sùng. Lìa sách vở thế tục, ưa kinh điển siêu thế. Đạt được pháp giới (toàn thể mọi pháp, xét về bản tính chân thật) nhất định, không đạt pháp của đạo mà cũng không lìa thế tục. Giải thích nghĩa có và không, tu theo sự bằng phẳng, dứt bỏ ý tưởng vướng chấp. Quá khứ, vị lai, hiện tại, tâm niệm không khác, không thấy có ý đạo. Vì sao? Vì bình đẳng tâm với tất cả, tu theo trí tuệ trùm khắp, nên lửa độc, dao gậy không thể làm hại thân. Bỏ hết các cõi mà đến được cõi Phật; không lìa các đạo, đứng vững không đi không đến. Nơi nào đạo đi tới thì liền mở rộng sự an lạc lớn. Cho nên nói đường của bồ-tát không có chỗ trụ. Vì sao? Vì Phật đạo vốn là không, nên không có nơi chốn. Vì không có chỗ trụ nên dao không thể hướng vào thân, không ai có thể làm hại; như thế gọi là được an ổn.
"Vừa đạt hạnh này, thì không phải bậc vô học (đã học xong, quả A-la-hán) cũng không phải bậc hữu học (còn đang học), cũng không phải điều mình cầu. Không thấy có thánh hiền, chí chưa từng ham mến. Vì thế dao không thể làm hại, thân không gì lay động được. Mọi đạo đều theo tính không, phân biệt trí tuệ về không, nên dao không thể làm hại. Vì mở rộng lòng đại từ, thương xót chúng sinh, đạt được cõi vắng lặng nhất định, đạt cõi lặng lẽ, rộng ban cho mà không phải thương hại (?), vứt bỏ giận dữ. Người thực hành lòng từ thì phát sinh trí tuệ sáng suốt; dùng lòng từ giáo hóa đời, thành tựu lòng đại bi; không thấy có chỗ người ở, lòng từ đầy đủ, nên dao không thể làm tổn thương. Bình đẳng với cõi dục (cõi còn ham muốn dục lạc), cõi sắc (cõi đã lìa dục nhưng còn thân hình vi tế), cõi vô sắc (cõi chỉ còn tâm thức, không còn hình sắc), bình đẳng với pháp giới. Cõi bình quân, đạo không có nhiều loại khác nhau. Không khởi niệm phân biệt, không có giận dữ, lìa xao động đùa cợt, vắng lặng không tiếng. Pháp giới như vậy, vượt qua mọi thứ có. Bồ-tát tạo hạnh, những gì có thể chuyên tâm; mọi âm thanh đi đến đâu thì pháp không có gì để vâng theo, không trụ vào vòng trước sau (sống chết). Chỗ muôn dân hướng về chỉ là âm thanh mà thôi. Những gì nói ra để giảng pháp giáo hóa rõ ràng, thì có hay không có ý tưởng nói, cùng với lời nói ấy (?). Vì bỏ ý tưởng về ta nên vượt qua mọi âm thanh, vượt qua tà và chánh như nhau (?), đạt được giáo pháp này: hiểu rằng mọi pháp chỉ là lời nói, âm thanh, cũng không nắm được pháp, không có ai được độ. Đó gọi là bát đẳng, chưa từng ham mến vướng chấp vào mọi âm thanh." Rồi Phật nói kệ:
Vì trụ trong tám sự bình đẳng / mà đạt được tám cửa giải thoát (tám pháp thiền định giúp thoát khỏi sự trói buộc của sắc và tâm)
Đối với tám ấy không vướng chấp / đó gọi là bát đẳng
Vượt qua tám hạnh phàm phu / được trụ trong nghĩa chân chính
Không thấy trí tuệ ở khoảng giữa / đó gọi là bát đẳng
Vượt qua hạnh của người phàm tục / được trụ trong Phật đạo
Mà ở đó không được gì / đó gọi là bát đẳng
Xa lìa mọi tà kiến / tu theo chánh kiến (cái thấy đúng đắn)
Đạt được đạo bình đẳng / đó gọi là bát đẳng
Vì trừ bỏ lòng tham đắm bản thân / mà đứng vững trong đạo thánh chân chính
Đạt được thân Phật / đó gọi là bát đẳng
Vứt bỏ tưởng về chúng sinh / thường một lòng tu hạnh Phật
Ta và người bình đẳng như nhau / đó gọi là bát đẳng
Vượt qua tưởng về chúng sinh / trụ ở chỗ không có nơi chốn
Mọi pháp đều qua đi hết / đó gọi là bát đẳng
Lìa bỏ pháp thế tục / tu theo giáo pháp chân chính của bậc thánh
Mà đạt đến nghĩa vắng lặng / đó gọi là bát đẳng
Điều bỏ đi là pháp thế tục / Phật đạo cũng như vậy
Ở pháp này không được gì / đó gọi là bát đẳng
Nói là chỉ có một gốc / không có hai bờ mé
Trừ bỏ ý niệm như thế / đó gọi là bát đẳng
Không ở khoảng giữa / không có chí dứt bỏ hay vướng chấp
Trí tuệ đạo phẳng lặng như một / đó gọi là bát đẳng
Không nắm được tâm quá khứ / vị lai cũng như vậy
Bằng phẳng đối với hiện tại / đó gọi là bát đẳng
Ban đầu không có chỗ tâm từ đó mà ra / người phát tâm đạo
Tâm này không thể nắm được / thì do đâu mà đạt đạo?
Vì vào chỗ không vướng chấp / như bậc thánh không thể nắm bắt
Cho nên dao và thuốc độc / không gì làm hại được
Thoát khỏi năm đường (năm nẻo luân hồi: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người, trời) / là nơi phát sinh mọi tướng
Đầy đủ việc đi và về / cho nên gọi là không dối mình
Đạo bỏ mà không xoay vòng / điều nói ra chỉ là âm thanh
Vứt bỏ sự chấp vào tiếng vang / cho nên không tự dối mình
Không nắm được chỗ từ đó mà ra / chỗ từ đâu đến cũng như vậy
Đi và đến chỉ là thân âm thanh / chỉ để khuyến khích người học
Vì giáo hóa an ổn nên có lời nói / sự an ổn ấy cũng là không
Vì học theo đúng như vậy / nên có thể không tự dối mình
Điều bồ-tát ôn tập / là học thấu trí tuệ như thế
Không dứt bỏ điều gì / đó gọi là không tự dối mình
Người ấy không tham đắm bản thân / dù có dao sắc lưỡi bén
Cũng không thể làm hại thân / không ai làm lay động được
Từ bi trùm khắp tất cả / ưa lòng đại bi của đạo
Trừ bỏ tâm giận dữ, làm hại / dao sắc không thể chạm tới
Nếu có kẻ muốn làm hại / tự xét thân mình là không
Mà đạt được Phật đạo / thì dao do đâu làm tổn thương?
Đạt được câu pháp lặng lẽ / vứt bỏ mọi đường ác
Mọi tai ương đều diệt hết / dao kiếm không thể làm hại
Thành tựu trí tuệ sáng suốt / bậc thánh thông đạt không thiếu gì
Rực rỡ đạt đến Phật đạo / cho nên dao không làm hại
Cõi dục và cõi sắc / cõi vô sắc là ba cõi
Bình đẳng như nhau với ba cõi ấy / cho nên không tự dối mình
Các giống loại bình đẳng mà thành Chánh giác / không thấy tên gọi khác biệt
Không có ấm (năm phần hợp thành con người) thì còn gì để làm sạch? / thanh tịnh, xa lìa xao động đùa cợt
Vào dấu chân bình đẳng ấy / nên gọi là bồ-tát
Nếu vướng chấp vào âm thanh / thì không lìa được năm đường
Dù nói đạt đến pháp giới / mà giảng rằng không có chỗ đi
Vì đạt được pháp nhẫn không trụ / nên gọi là bát đẳng
Phân biệt mọi tiếng vang ứng đáp / giảng nói pháp vắng lặng
Không niệm, không có tên gọi / cho nên gọi là bát đẳng
Trừ bỏ mọi âm thanh / mà đạt được cõi không tiếng
Không vướng chấp mọi tiếng vang / đó gọi là bát đẳng
Nhân âm thanh mà hiểu các pháp / mọi pháp đều tự nhiên
Các pháp không có tên gọi / không thấy có người được độ
A-nan, ta vì lẽ ấy / khen ngợi bát đẳng chân chính
Theo tiếng của nghĩa mà hướng đến đó / thì cũng không nắm được gì
Phật bảo A-nan: "Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác khen ngợi bồ-tát, diễn nói tiếng bát đẳng; chỗ hướng đến của lời bàn này là trí tuệ quyền biến phương tiện (cách khéo léo, linh hoạt, thích hợp với căn cơ người nghe)."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video