Thiên 5 — Phẩm 5: Đạo tích (Tu-đà-hoàn)

 Kinh A-duy-việt-trí-già (bánh xe pháp không thoái chuyển), phẩm thứ năm: Đạo tích (dấu chân của đạo, tức quả Tu-đà-hoàn: bậc vừa vào dòng thánh, quả đầu tiên trong bốn quả của hàng Thanh văn)

 Phật lại bảo A-nan (thị giả thân cận của Phật Thích-ca): "Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân như) vì sao khen ngợi bồ-tát (người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh) là bậc đạo tích? Vì đường lối của bồ-tát có thể thông suốt chảy đến tâm Phật. Bồ-tát trụ ở đây, mọi việc làm đều mãi mãi không có chỗ đứng, không tiến cũng không lười, vượt qua mọi pháp mà vào được dòng Phật, không chấp vào trí tuệ nhân từ, không nương vào pháp, thực hành không vướng chấp mà không có nơi chốn. Đầy đủ hạnh mầu nhiệm, được dấu chân thánh. Bồ-tát tinh tấn, sức mạnh kiên cường, tâm từ, nhẫn nhục, chưa từng lười biếng, trừ bỏ kiêu mạn biếng nhác, ưa cầu đạo mầu nhiệm. Theo bậc cao nhất trong đời mà không chấp vào hạnh thánh, cũng không có chỗ trụ. Ở trong đạo này mà cầu các pháp, những gì tìm kiếm thì mãi mãi không nắm được, chưa từng lay động. Dù trụ trong đạo, xét thấy bậc thánh và sống chết, trí tuệ Phật đều bình đẳng; lìa bỏ mọi dục lạc mà bình đẳng với các ấm cái (năm ấm che lấp tâm và các phiền não ngăn che: tham dục, giận dữ, hôn trầm, xao động, nghi ngờ). Diệt trừ mọi tà kiến tham chấp thân mình (thân kiến: cho thân này là ta thật có), siêng tu quán Phật, xét sự tinh tấn ấy để thấy quỹ phép của bậc thánh, trừ hết mọi tưởng, vượt qua ý niệm về ta; đó gọi là đạo tích.

 "Không chấp vào con đường Phật mà đạt được giác ngộ vô vi (không do tạo tác, vượt ngoài sinh diệt); không nghi ngờ trí tuệ thánh và giới cấm của Phật; không nương vào đời, không thấy có giới ấy. Vì không thấy gì nên không có sự cầu giới, không ham mến; trừ bỏ ba kết (ba thứ trói buộc mà bậc Tu-đà-hoàn dứt được: thân kiến — chấp thân là ta; nghi — ngờ vực chánh pháp; giới cấm thủ — chấp vào giới luật, nghi thức sai lầm). Trụ đúng đắn trong ba cõi (cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc) mới được an ổn lớn. Che chở tưởng về chúng sinh mà không nương tựa, không vướng đường. Bỏ mọi vướng chấp mới được Phật đạo, đạt dấu chân vắng lặng, không kể đến thân mạng; mọi thứ mình có đều đem cho mà không tiếc. Các căn thường vui, trừ bỏ vẻ giận dữ, tu theo hạnh thánh. Dù ban cho mà không có gì là cho đi (?), cứu chúng sinh khỏi chỗ khốn cùng; đã có chỗ độ thoát mà không trụ trong vô vi, vượt qua mọi tưởng, dấy lên pháp vô niệm, vứt bỏ tưởng về người mà đạt trí tuệ này. Không sợ hãi đại chúng, luận về sự vắng lặng diệt độ để làm sạch Phật đạo; vượt qua mọi nạn, không sợ sống chết. Vì sao? Vì đạt được pháp lặng lẽ, không có tì vết nhơ bẩn, sự giáo hóa thánh thiện an lạc mầu nhiệm; biết không có đi lại, nhổ bỏ tưởng về các loài, chỉ có hạnh sáng suốt, chí trong sạch của chánh đạo." Lúc ấy Phật nói kệ:

 Giảng luận về đạo tích ấy / bậc thánh Phật không thể nghĩ bàn

 Xét thấy chúng sinh có kẻ trụ / thì được đạo nắm giữ

 Trí tuệ thánh là sự an ổn cao nhất / không nương vào lưới các tưởng

 Không, vắng lặng, không có chỗ trụ / ở đó không có gì để được

 Người đạt được đạo này / bồ-tát chí kiên cường

 Chỉ hướng về giáo pháp thánh ấy / Thế Tôn không ai cao hơn

 Chí hướng đạo mà không tham đắm / tâm thường thu nhận trí tuệ lớn

 Lấy đó làm đạo tích / không nương tựa, không vướng chấp

 Cái gọi là tưởng về sống chết / niệm về Phật cũng như vậy

 Đầy đủ sự bình đẳng chân chính / đó gọi là hiểu đạo tích

 Không có các ấm cái / diễn giải pháp của đạo

 Vì thế trừ bỏ tất cả / thấu suốt điều ấy là đạo tích

 Chúng sinh đều nương vào thân / khởi tâm quán Phật đạo

 Ý chí của họ xét thấy / thường thấy con đường thánh

 Từ gốc của thân mà dấy lên trói buộc / tưởng có ta thật là hung hiểm

 Vì thế không còn bụi nhơ / không chấp vào Phật đạo

 Lúc đầu lòng mang nghi ngờ: / "E rằng ta không thành Phật được chăng?"

 Vì đã giải sự do dự ấy / nên đứng vững trong Phật đạo

 Giả sử biết về giới / và giới cấm Phật đã diễn nói

 Thì trừ bỏ mọi tưởng về giới / không có giới đáng giữ hay không đáng giữ

 Vượt qua ba kết / trụ bình đẳng trong ba cõi

 Thì đạt được Phật đạo / phân biệt các tưởng về chúng sinh

 Tập quán tính không, sáng tỏ quỹ đạo / mà nguyện cầu trí tuệ lớn

 Đạt chí vắng lặng của bậc thánh / không chấp vào Phật đạo

 Thường có tâm xả bỏ, bố thí / vứt bỏ vẻ giận dữ

 Vì thế không có thân mạng (để tiếc) / giữ đạo không buông lung

 Đối với mọi thứ không keo kiệt / cứu giúp mọi khổ não hoạn nạn

 Vì thế gọi là đạo tích / trụ ở con đường cao nhất

 Chưa từng dấy lên các tưởng / nên tập không vướng chấp

 Như thế rồi mà không sợ hãi / không đi theo con đường không giới cấm

 Nếu tập các kinh điển / dùng phương tiện khéo léo bỏ mọi mong cầu

 Giác ngộ mọi âm thanh tiếng vang / ở đời không sợ hãi gì

 Nếu đến giữa đại chúng / thì không có các nạn

 Liền xướng lên pháp lặng lẽ / làm sạch thánh đạo

 Khi làm mà dấy lên tưởng về người / thì lấy sự hiểu biết hạnh tự nhiên (để trừ)

 Vì không gượng ép vướng chấp / nên bỏ được mọi sợ hãi khó khăn

 Nếu bỏ được mọi hoạn nạn tai hại / thì không sợ vòng trước sau (sống chết)

 Đạt được đạo trong sạch lặng lẽ / lìa nhơ, an ổn cao nhất

 Thấu suốt như nhau rằng đường ác đã dứt / vì thế không sợ hãi gì

 Bình đẳng với quỹ đạo của bậc thánh cao nhất / ân đức của đạo thì không rời

 Đó chính là pháp của bồ-tát / vì hiển bày việc đạo tích

 Vì người lười nhác, kém cỏi / muốn dẫn dắt làm lợi cho họ nên nói ra

 Dùng phương tiện khéo léo vi diệu / giảng luận Phật đạo của bậc thánh

 Nếu vào được hạnh bồ-tát / thì đã là người xướng lên, dẫn đường

 Pháp mà bậc Đạo Sư (Phật, người thầy dẫn đường) diễn nói / luôn hợp với phương tiện khéo léo

 Hạnh gốc cũng như thế / chí ngưỡng mộ Phật đạo

 Vì thế, A-nan, ta / phân tích nói về đạo tích

 Kẻ u mê như ý bị tắc nghẽn / nhiều tưởng mà cầu như vậy

 Nói cho thì không hiểu được / ngu dại, tâm tối tăm

 Chê bai trí tuệ và tinh tấn / chỉ ai có chí hướng điều sâu xa trọng yếu mới nghe được

 A-nan, ta vì lẽ ấy / khen ngợi đạo tích

 Nếu thấu suốt bồ-tát vốn không / những người ấy mới hiểu được mà thôi

 Vô số trăm nghìn kinh điển / dạy dỗ giáo hóa về đạo tích

 Âm thanh của việc bước theo quỹ đạo / để hiển bày ánh sáng Phật đạo

 Phật bảo A-nan: "Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác (các danh hiệu của Phật: bậc chân thật tột cùng, bậc giác ngộ chân chính trọn vẹn) làm rạng rỡ bồ-tát, gọi là đạo tích; nên biết nghĩa ấy là thiện quyền phương tiện (cách khéo léo, linh hoạt, thích hợp với căn cơ người nghe)."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video