Thiên 15 — Phẩm 9: Ánh sáng giác ngộ

 Phẩm thứ chín: Quang Minh Giác (giác ngộ nhờ ánh sáng của Phật)

 Bấy giờ, đức Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật) từ dưới tướng bánh xe ở hai lòng bàn chân (một trong các tướng tốt của Phật: dưới bàn chân có hình bánh xe nghìn căm) phóng ra trăm ức tia sáng (ức: đơn vị số rất lớn), chiếu khắp cõi tam thiên đại thiên thế giới này (một hệ thống vũ trụ gồm một nghìn lần một nghìn lần một nghìn thế giới nhỏ, mỗi thế giới nhỏ có một mặt trời, một mặt trăng, một núi Tu-di và bốn châu lớn): trăm ức châu Diêm-phù-đề (châu lớn ở phía nam núi Tu-di, nơi loài người chúng ta sống), trăm ức châu Phất-bà-đề (châu lớn ở phía đông), trăm ức châu Cù-da-ni (châu lớn ở phía tây), trăm ức châu Uất-đan-việt (châu lớn ở phía bắc), trăm ức biển lớn, trăm ức núi Luân Vi (dãy núi sắt vây quanh bên ngoài mỗi thế giới),

 trăm ức Bồ-tát thọ sinh (Bồ-tát: người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh; thọ sinh: thác sinh vào đời), trăm ức Bồ-tát xuất gia (rời bỏ đời sống gia đình đi tu), trăm ức Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân lý mà đến) thành Chính giác (đạt giác ngộ hoàn toàn, chân chính), trăm ức Như Lai chuyển pháp luân (giảng dạy giáo pháp, ví như lăn bánh xe báu nghiền nát mọi tà kiến), trăm ức Như Lai nhập Niết-bàn (vào cảnh giới tịch diệt, chấm dứt hẳn sống chết),

 trăm ức núi chúa Tu-di (ngọn núi cao nhất ở trung tâm mỗi thế giới theo quan niệm vũ trụ của đạo Phật), trăm ức cõi trời Tứ Thiên Vương (cõi trời của bốn vị vua trời ở lưng chừng núi Tu-di, trông giữ bốn phương), trăm ức cõi trời Tam Thập Tam (tức trời Đao-lợi trên đỉnh núi Tu-di, gồm ba mươi ba cung trời), trăm ức trời Dạ-ma, trăm ức trời Đâu-suất, trăm ức trời Hóa Lạc, trăm ức trời Tha Hóa Tự Tại (bốn tầng trời này cùng hai tầng trước hợp thành sáu tầng trời cõi Dục — cõi của chúng sinh còn ham muốn), trăm ức trời Phạm Chúng, trăm ức trời Quang Âm, trăm ức trời Biến Tịnh, trăm ức trời Quảng Quả, trăm ức trời Sắc Cứu Cánh (các tầng trời thuộc cõi Sắc — cõi của chúng sinh đã lìa dục vọng nhưng còn thân hình vi tế; trời Sắc Cứu Cánh là tầng cao nhất). Mọi thứ trong đó đều hiện ra rõ ràng.

 Như ở nơi này thấy đức Phật Thế Tôn ngồi trên tòa sư tử Liên Hoa Tạng (tòa ngồi của Phật; gọi là tòa sư tử vì Phật không sợ hãi điều gì, như sư tử giữa muôn thú; Liên Hoa Tạng: kho tàng hoa sen), có các vị Bồ-tát nhiều như số hạt bụi nhỏ trong mười cõi Phật cùng vây quanh; thì trong trăm ức châu Diêm-phù-đề kia, trăm ức đức Như Lai cũng ngồi như thế. Đều nhờ thần lực (sức mầu nhiệm siêu phàm) của Phật, mỗi phương trong mười phương có một vị đại Bồ-tát, mỗi vị cùng với các Bồ-tát nhiều như số hạt bụi trong mười cõi Phật, đi đến chỗ Phật.

 Tên các vị là: Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi (vị Bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ), Bồ-tát Giác Thủ, Bồ-tát Tài Thủ, Bồ-tát Bảo Thủ, Bồ-tát Công Đức Thủ, Bồ-tát Mục Thủ, Bồ-tát Tinh Tiến Thủ, Bồ-tát Pháp Thủ, Bồ-tát Trí Thủ, Bồ-tát Hiền Thủ. Các cõi nước mà các vị Bồ-tát ấy từ đó đến là: thế giới Kim Sắc (màu vàng ròng), thế giới Diệu Sắc (màu nhiệm mầu), thế giới Liên Hoa Sắc (màu hoa sen), thế giới Chiêm Bặc Hoa Sắc (màu hoa chiêm-bặc, một loài hoa vàng rất thơm), thế giới Ưu Bát La Hoa Sắc (màu hoa ưu-bát-la, tức sen xanh), thế giới Kim Sắc, thế giới Bảo Sắc (màu châu báu), thế giới Kim Cương Sắc (màu kim cương), thế giới Pha Lê Sắc, thế giới Bình Đẳng Sắc.

 Các vị Bồ-tát này, mỗi vị đều ở nơi một đức Phật mà tu Phạm hạnh (hạnh trong sạch, lìa dục) thanh tịnh, đó là: Phật Bất Động Trí, Phật Vô Ngại Trí, Phật Giải Thoát Trí, Phật Uy Nghi Trí, Phật Minh Tướng Trí, Phật Cứu Cánh Trí, Phật Tối Thắng Trí, Phật Tự Tại Trí, Phật Phạm Trí, Phật Quán Sát Trí. Bấy giờ, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi ở khắp mọi nơi, mỗi vị ở chỗ Phật, đồng thời cất tiếng, nói bài tụng (bài thơ kệ) rằng:

 "Nếu có ai thấy bậc Chính giác (Phật, bậc giác ngộ chân chính) đã giải thoát, lìa mọi lậu (phiền não, như chất bẩn rỉ chảy làm tâm ô nhiễm),

 không vướng vào bất cứ cõi đời nào, người ấy chưa phải có con mắt chứng đạo.

 Nếu có ai biết thân thể và hình tướng của Như Lai vốn không có gì cả,

 tu tập mà thấu hiểu rõ ràng, người ấy sẽ mau thành Phật.

 Thấy được thế giới này mà tâm không lay động,

 đối với thân Phật cũng như thế, người ấy sẽ thành bậc trí tuệ thù thắng.

 Nếu đối với Phật và Pháp (giáo pháp Phật dạy), tâm thấu rõ là bình đẳng,

 hai ý niệm phân biệt đây kia không còn hiện ra, người ấy sẽ bước lên địa vị khó nghĩ bàn.

 Nếu thấy Phật và thân mình bình đẳng mà an trụ,

 không chỗ dừng trụ, không chỗ đi vào, người ấy sẽ thành bậc khó gặp được.

 Sắc và thọ không có số lượng, tưởng, hành, thức cũng như vậy (đây là năm uẩn — năm nhóm hợp thành con người: sắc là thân xác vật chất, thọ là cảm giác, tưởng là sự nhận biết hình ảnh khái niệm, hành là ý chí tạo tác, thức là sự nhận thức phân biệt),

 nếu biết được như thế, người ấy sẽ làm bậc Đại Mâu-ni (Mâu-ni: bậc thánh tịch tĩnh, chỉ Phật).

 Cái thấy về thế gian và xuất thế gian (vượt ra ngoài thế gian), đều vượt qua tất cả,

 mà vẫn khéo biết các pháp, người ấy sẽ thành ánh sáng lớn.

 Nếu đối với nhất thiết trí (trí tuệ biết rõ tất cả, tức trí tuệ của Phật) khởi tâm hồi hướng (đem mọi công đức hướng về đó),

 thấy tâm vốn không có chỗ sinh ra, người ấy sẽ được danh tiếng lớn.

 Chúng sinh (mọi loài có sự sống, có tình thức) không có sinh, cũng không có hoại diệt,

 nếu được trí tuệ như thế, người ấy sẽ thành đạo vô thượng (đạo giác ngộ cao nhất, không gì hơn).

 Trong một mà hiểu được vô lượng, trong vô lượng mà hiểu được một,

 thấu rõ chúng xen nhau sinh khởi, người ấy sẽ thành bậc vô sở úy (không còn điều gì phải sợ hãi)."

 Bấy giờ, ánh sáng vượt qua thế giới này, chiếu khắp mười cõi nước Phật ở phương Đông; các phương Nam, Tây, Bắc, bốn phương góc (Đông Nam, Tây Nam, Đông Bắc, Tây Bắc), phương trên, phương dưới cũng đều như thế. Trong mỗi thế giới ấy đều có trăm ức châu Diêm-phù-đề, cho đến trăm ức trời Sắc Cứu Cánh; mọi thứ trong đó đều hiện ra rõ ràng. Như ở nơi này thấy đức Phật Thế Tôn ngồi trên tòa sư tử Liên Hoa Tạng, có các Bồ-tát nhiều như số hạt bụi trong mười cõi Phật cùng vây quanh; thì trong mỗi thế giới kia, mỗi nơi đều có trăm ức châu Diêm-phù-đề, trăm ức đức Như Lai cũng ngồi như thế.

 Đều nhờ thần lực của Phật, mỗi phương trong mười phương có một vị đại Bồ-tát, mỗi vị cùng với các Bồ-tát nhiều như số hạt bụi trong mười cõi Phật, đi đến chỗ Phật. Các vị đại Bồ-tát ấy là: Văn-thù-sư-lợi v.v.; các cõi nước mà các vị từ đó đến là: thế giới Kim Sắc v.v.; các đức Phật mà các vị vốn phụng thờ là: Như Lai Bất Động Trí v.v. Bấy giờ, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi ở khắp mọi nơi, mỗi vị ở chỗ Phật, đồng thời cất tiếng, nói bài tụng rằng:

 "Chúng sinh không có trí tuệ, bị gai ái dục đâm làm tổn thương, nhiễm độc,

 vì họ mà cầu bồ-đề (giác ngộ), pháp của chư Phật là như thế.

 Thấy khắp các pháp, buông lìa cả hai cực đoan (như chấp có và chấp không),

 đạo đã thành thì mãi không lui sụt, chuyển bánh xe pháp không gì sánh bằng này.

 Trải qua những kiếp không thể nghĩ bàn (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài), siêng năng tu các hạnh,

 để cứu độ các chúng sinh, đó là sức mạnh của bậc Đại Tiên (chỉ Phật).

 Đấng Đạo Sư (bậc dẫn đường, chỉ Phật) hàng phục các loài ma (những thế lực ngăn trở, phá hoại người tu đạo), dũng mãnh không ai thắng nổi,

 trong ánh sáng diễn nói nghĩa mầu, vì lòng từ bi nên làm như thế.

 Dùng tâm trí tuệ ấy phá tan chướng ngại của phiền não (những trạng thái tâm làm rối loạn, đau khổ như tham, giận, si mê),

 trong một niệm (khoảnh khắc ngắn nhất của ý nghĩ) thấy được tất cả, đó là thần lực của Phật.

 Đánh lên trống Chính pháp (giáo pháp chân chính), đánh thức các cõi nước khắp mười phương,

 khiến tất cả hướng về bồ-đề, sức tự tại (tự do làm chủ, không gì ngăn ngại) mới làm được như thế.

 Không phá hoại cảnh giới vô biên, mà vẫn dạo đi khắp ức cõi nước,

 đối với các cõi hữu (các cõi tồn tại trong luân hồi) không hề vướng mắc, người ấy tự tại như Phật.

 Chư Phật như hư không, rốt ráo luôn thanh tịnh,

 ai nhớ nghĩ đến mà sinh lòng vui mừng, người ấy mọi nguyện đều được đầy đủ.

 Ở trong mỗi một địa ngục, trải qua vô lượng kiếp,

 vì cứu độ chúng sinh mà có thể nhẫn chịu khổ ấy.

 Không tiếc thân mạng, luôn giữ gìn pháp của chư Phật,

 không có tâm chấp ngã (chấp có một cái "tôi" thường còn), tâm điều hòa mềm mỏng, người ấy có thể đạt được đạo Như Lai."

 Bấy giờ, ánh sáng vượt qua mười thế giới, chiếu khắp trăm thế giới ở phương Đông; các phương Nam, Tây, Bắc, bốn phương góc, phương trên, phương dưới cũng đều như thế. Trong các thế giới ấy đều có trăm ức châu Diêm-phù-đề, cho đến trăm ức trời Sắc Cứu Cánh; mọi thứ trong đó đều hiện ra rõ ràng. Trong mỗi một châu Diêm-phù-đề kia, đều thấy đức Như Lai ngồi trên tòa sư tử Liên Hoa Tạng, có các Bồ-tát nhiều như số hạt bụi trong mười cõi Phật cùng vây quanh.

 Đều nhờ thần lực của Phật, mỗi phương trong mười phương có một vị đại Bồ-tát, mỗi vị cùng với các Bồ-tát nhiều như số hạt bụi trong mười cõi Phật, đi đến chỗ Phật. Các vị đại Bồ-tát ấy là: Văn-thù-sư-lợi v.v.; các cõi nước mà các vị từ đó đến là: thế giới Kim Sắc v.v.; các đức Phật mà các vị vốn phụng thờ là: Như Lai Bất Động Trí v.v. Bấy giờ, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi ở khắp mọi nơi, mỗi vị ở chỗ Phật, đồng thời cất tiếng, nói bài tụng rằng:

 "Phật biết rõ các pháp như huyễn (như trò ảo thuật, có hình mà không thật), thông suốt không chướng ngại,

 tâm thanh tịnh lìa mọi chấp trước, điều phục (thuần hóa, dẫn về chính đạo) các loài chúng sinh.

 Hoặc có người thấy Phật lúc mới sinh, sắc thân đẹp đẽ như núi vàng,

 an trụ nơi thân cuối cùng này (thân sau chót, không còn tái sinh nữa), mãi làm vầng trăng giữa loài người.

 Hoặc thấy lúc Phật kinh hành (đi bộ chậm rãi qua lại để tu tập), đầy đủ vô lượng công đức,

 chính niệm (tỉnh giác, nhớ nghĩ chân chính) và trí tuệ đều khéo léo, bước đi của bậc trượng phu như sư tử.

 Hoặc thấy đôi mắt xanh biếc của Phật quan sát khắp mười phương,

 có lúc hiện vẻ vui cười, để thuận theo mong muốn của chúng sinh.

 Hoặc thấy Phật cất tiếng sư tử hống (tiếng rống của sư tử, ví lời thuyết pháp oai hùng khiến mọi tà thuyết khiếp phục), thân thù thắng không gì sánh,

 thị hiện lần sinh cuối cùng, lời nói ra không gì là không chân thật.

 Hoặc có người thấy Phật xuất gia, giải thoát mọi trói buộc,

 tu sửa các hạnh của chư Phật, thường vui quán sự tịch diệt (vắng lặng, dứt sạch phiền não).

 Hoặc thấy Phật ngồi nơi đạo tràng (chỗ Phật ngồi thành đạo dưới cội bồ-đề), giác ngộ biết rõ tất cả các pháp,

 đến bờ bên kia của công đức (bờ bên kia: ví cho cảnh giới viên mãn, giải thoát); tối tăm ngu si và phiền não đều dứt sạch.

 Hoặc thấy bậc trượng phu thù thắng, đầy đủ tâm đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu khổ cho tất cả),

 chuyển bánh xe pháp mầu nhiệm, cứu độ vô lượng chúng sinh.

 Hoặc thấy Phật cất tiếng sư tử hống, oai quang đặc biệt hơn hết,

 vượt trên tất cả thế gian, sức thần thông (năng lực siêu phàm) không gì bằng.

 Hoặc thấy tâm Phật vắng lặng, như ngọn đèn thế gian tắt hẳn (chỉ lúc Phật nhập Niết-bàn),

 hiện ra đủ loại thần thông, bậc Thập Lực (Phật, bậc có mười sức trí tuệ đặc biệt) mới làm được như thế."

 Bấy giờ, ánh sáng vượt qua trăm thế giới, chiếu khắp nghìn thế giới ở phương Đông; các phương Nam, Tây, Bắc, bốn phương góc, phương trên, phương dưới cũng đều như thế. Trong mỗi thế giới ấy đều có trăm ức châu Diêm-phù-đề, cho đến trăm ức trời Sắc Cứu Cánh; mọi thứ trong đó đều hiện ra rõ ràng. Trong mỗi một châu Diêm-phù-đề kia, đều thấy đức Như Lai ngồi trên tòa sư tử Liên Hoa Tạng, có các Bồ-tát nhiều như số hạt bụi trong mười cõi Phật cùng vây quanh.

 Đều nhờ thần lực của Phật, mỗi phương trong mười phương có một vị đại Bồ-tát, mỗi vị cùng với các Bồ-tát nhiều như số hạt bụi trong mười cõi Phật, đi đến chỗ Phật. Các vị đại Bồ-tát ấy là: Văn-thù-sư-lợi v.v.; các cõi nước mà các vị từ đó đến là: thế giới Kim Sắc v.v.; các đức Phật mà các vị vốn phụng thờ là: Như Lai Bất Động Trí v.v. Bấy giờ, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi ở khắp mọi nơi, mỗi vị ở chỗ Phật, đồng thời cất tiếng, nói bài tụng rằng:

 "Phật đối với pháp rất sâu xa, thông suốt không ai bằng,

 chúng sinh không thể hiểu, nên Phật lần lượt mở bày chỉ dạy cho họ.

 Tự tính của cái "ta" chưa từng có, cái "của ta" cũng trống không vắng lặng,

 thế thì làm sao các đức Như Lai lại có được thân?

 Bậc Minh Hạnh (danh hiệu Phật: đầy đủ trí sáng suốt và đức hạnh) đã giải thoát, nhiều không thể đếm, không ai ngang hàng,

 dùng mọi lý lẽ và cách đo lường của thế gian mà tìm lỗi thì không thể tìm được.

 Phật chẳng phải là uẩn, giới, xứ của thế gian (uẩn: năm nhóm hợp thành con người; giới: mười tám yếu tố cấu thành nhận thức; xứ: mười hai chỗ tiếp xúc giữa giác quan và đối tượng), chẳng phải pháp sinh tử,

 những pháp có số lượng không thể tạo thành Phật, vì thế Phật được gọi là Nhân Sư Tử (sư tử giữa loài người).

 Tự tính ấy vốn trống không vắng lặng, trong và ngoài đều giải thoát,

 lìa mọi vọng niệm (ý nghĩ sai lầm), pháp không gì sánh bằng là như thế.

 Thể tính luôn không lay động, không có ngã, không đến không đi,

 mà có thể thức tỉnh thế gian, điều phục hết thảy chúng sinh vô biên.

 Thường vui quán sự tịch diệt, chỉ một tướng không có hai,

 tâm ấy không tăng không giảm, mà hiện ra vô lượng thần lực.

 Không tạo những việc nghiệp báo, nhân duyên của chúng sinh (nghiệp báo: quả báo do hành động gây ra; nhân duyên: nguyên nhân và điều kiện sinh ra sự vật),

 mà có thể thấu rõ không ngăn ngại, pháp của bậc Thiện Thệ (danh hiệu Phật: bậc đã khéo đi đến nơi giải thoát) là như thế.

 Đủ mọi loài chúng sinh trôi lăn khắp mười phương,

 Như Lai không phân biệt, cứu độ cho thoát vô biên loài.

 Chư Phật sắc vàng ròng, không thuộc cõi hữu mà có mặt khắp các cõi hữu,

 tùy theo chỗ ưa thích của tâm chúng sinh, mà vì họ nói pháp tịch diệt."

 Bấy giờ, ánh sáng vượt qua nghìn thế giới, chiếu khắp mười nghìn thế giới ở phương Đông; các phương Nam, Tây, Bắc, bốn phương góc, phương trên, phương dưới cũng đều như thế. Trong mỗi thế giới ấy đều có trăm ức châu Diêm-phù-đề, cho đến trăm ức trời Sắc Cứu Cánh; mọi thứ trong đó đều hiện ra rõ ràng. Trong mỗi một châu Diêm-phù-đề kia, đều thấy đức Như Lai ngồi trên tòa sư tử Liên Hoa Tạng, có các Bồ-tát nhiều như số hạt bụi trong mười cõi Phật cùng vây quanh.

 Đều nhờ thần lực của Phật, mỗi phương trong mười phương có một vị đại Bồ-tát, mỗi vị cùng với các Bồ-tát nhiều như số hạt bụi trong mười cõi Phật, đi đến chỗ Phật. Các vị đại Bồ-tát ấy là: Văn-thù-sư-lợi v.v.; các cõi nước mà các vị từ đó đến là: thế giới Kim Sắc v.v.; các đức Phật mà các vị vốn phụng thờ là: Như Lai Bất Động Trí v.v. Bấy giờ, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi ở khắp mọi nơi, mỗi vị ở chỗ Phật, đồng thời cất tiếng, nói bài tụng rằng:

 "Phát khởi tâm đại bi, cứu giúp che chở các chúng sinh,

 mãi vượt ra ngoài hàng người và trời, việc như thế nên làm.

 Ý luôn tin tưởng, vui thích nơi Phật, tâm không lui sụt,

 gần gũi các đức Như Lai, việc như thế nên làm.

 Chí ưa thích công đức của Phật, tâm mãi không lui,

 an trụ nơi trí tuệ mát mẻ (trí tuệ dập tắt lửa phiền não), việc như thế nên làm.

 Trong mọi uy nghi (mọi dáng điệu cử chỉ: đi, đứng, ngồi, nằm), luôn nhớ nghĩ công đức của Phật,

 ngày đêm không gián đoạn chốc lát, việc như thế nên làm.

 Quán ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) vô biên, học theo công đức của chư Phật ấy,

 luôn không có tâm chán mỏi, việc như thế nên làm.

 Quán thân đúng như thật tướng (hình tướng chân thật của sự vật), thấy tất cả đều tịch diệt,

 lìa cả chấp có ngã lẫn chấp không ngã, việc như thế nên làm.

 Quán tâm chúng sinh một cách bình đẳng, không khởi các phân biệt,

 đi vào cảnh giới chân thật, việc như thế nên làm.

 Nâng hết cả vô biên cõi giới, uống cạn khắp tất cả biển,

 có sức thần thông và trí tuệ này, việc như thế nên làm.

 Suy xét các cõi nước, những tướng có hình sắc và không hình sắc,

 tất cả đều có thể biết rõ, việc như thế nên làm.

 Bụi của các cõi nước mười phương, mỗi hạt bụi là một đức Phật,

 đều có thể biết được số lượng ấy, việc như thế nên làm."

 Bấy giờ, ánh sáng vượt qua mười nghìn thế giới, chiếu khắp trăm nghìn thế giới ở phương Đông; các phương Nam, Tây, Bắc, bốn phương góc, phương trên, phương dưới cũng đều như thế. Trong mỗi thế giới ấy đều có trăm ức châu Diêm-phù-đề, cho đến trăm ức trời Sắc Cứu Cánh; mọi thứ trong đó đều hiện ra rõ ràng. Trong mỗi một châu Diêm-phù-đề kia, đều thấy đức Như Lai ngồi trên tòa sư tử Liên Hoa Tạng, có các Bồ-tát nhiều như số hạt bụi trong mười cõi Phật cùng vây quanh.

 Đều nhờ thần lực của Phật, mỗi phương trong mười phương có một vị đại Bồ-tát, mỗi vị cùng với các Bồ-tát nhiều như số hạt bụi trong mười cõi Phật, đi đến chỗ Phật. Các vị đại Bồ-tát ấy là: Văn-thù-sư-lợi v.v.; các cõi nước mà các vị từ đó đến là: thế giới Kim Sắc v.v.; các đức Phật mà các vị vốn phụng thờ là: Như Lai Bất Động Trí v.v.

 Bấy giờ, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi ở khắp mọi nơi, mỗi vị ở chỗ Phật, đồng thời cất tiếng, nói bài tụng rằng:

 "Nếu dựa vào uy đức, hình sắc, dòng tộc mà thấy bậc Điều Ngự Sư giữa loài người (danh hiệu Phật: bậc thầy khéo thuần hóa chúng sinh),

 đó là cái thấy đảo lộn của con mắt bệnh, người ấy không thể biết pháp tối thắng.

 Hình sắc, dáng vẻ cùng các tướng tốt của Như Lai, tất cả thế gian không ai đo lường được,

 dù trải qua ức na-do-tha kiếp (na-do-tha: một con số cực lớn) cùng nhau suy lường, thì sắc tướng và uy đức ấy lại càng vô biên.

 Như Lai không lấy tướng làm thể, mà chỉ là pháp không tướng, tịch diệt,

 thân tướng và uy nghi đều đầy đủ, người thế gian tùy chỗ ưa thích đều được thấy.

 Phật pháp vi diệu khó đo lường, mọi lời nói đều không với tới được,

 chẳng phải hòa hợp, chẳng phải không hòa hợp, thể tính tịch diệt, không có các tướng.

 Thân Phật không sinh, vượt ngoài hý luận (những lời bàn luận, phân biệt rỗng tuếch, vô ích), chẳng phải là pháp sai khác do các uẩn nhóm họp mà thành,

 được sức tự tại, thấy biết chắc chắn, việc làm không sợ hãi, lìa con đường của ngôn ngữ.

 Thân và tâm đều bình đẳng, trong và ngoài đều giải thoát,

 trải mãi các kiếp an trụ nơi chính niệm, không chấp trước, không bị ràng buộc.

 Bậc có ý thanh tịnh, sáng suốt, việc làm không nhiễm đắm,

 con mắt trí tuệ không đâu không thấu khắp, rộng lớn làm lợi cho chúng sinh.

 Một thân làm thành vô lượng thân, vô lượng thân lại làm thành một,

 biết rõ các thế gian, hiện hình khắp mọi nơi.

 Thân này không từ đâu đến, cũng không do tích tụ mà thành,

 chỉ vì chúng sinh phân biệt, nên thấy Phật có nhiều loại thân.

 Tâm phân biệt thế gian, mà tâm này vốn không có gì,

 Như Lai biết rõ pháp này; thấy như thế mới là thấy thân Phật."

 Bấy giờ, ánh sáng vượt qua trăm nghìn thế giới, chiếu khắp một trăm vạn thế giới (một triệu thế giới) ở phương Đông; các phương Nam, Tây, Bắc, bốn phương góc, phương trên, phương dưới cũng đều như thế. Trong mỗi thế giới ấy đều có trăm ức châu Diêm-phù-đề, cho đến trăm ức trời Sắc Cứu Cánh; mọi thứ trong đó đều hiện ra rõ ràng. Trong mỗi một châu Diêm-phù-đề kia, đều thấy đức Như Lai ngồi trên tòa sư tử Liên Hoa Tạng, có các Bồ-tát nhiều như số hạt bụi trong mười cõi Phật cùng vây quanh.

 Đều nhờ thần lực của Phật, mỗi phương trong mười phương có một vị đại Bồ-tát, mỗi vị cùng với các Bồ-tát nhiều như số hạt bụi trong mười cõi Phật, đi đến chỗ Phật. Các vị đại Bồ-tát ấy là: Văn-thù-sư-lợi v.v.; các cõi nước mà các vị từ đó đến là: thế giới Kim Sắc v.v.; các đức Phật mà các vị vốn phụng thờ là: Như Lai Bất Động Trí v.v.

 Bấy giờ, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi ở khắp mọi nơi, mỗi vị ở chỗ Phật, đồng thời cất tiếng, nói bài tụng rằng:

 "Như Lai tự tại bậc nhất, vượt khỏi thế gian, không nương tựa vào đâu,

 đầy đủ mọi công đức, cứu độ chúng sinh thoát khỏi các cõi hữu.

 Không nhiễm ô, không chấp trước, không vọng tưởng, không chỗ nương dựa,

 thể tính không thể đo lường, ai thấy cũng đều khen ngợi.

 Ánh sáng khắp nơi thanh tịnh, bụi nhơ và lụy phiền đều được gột sạch,

 không lay động, lìa cả hai cực đoan, đó là trí tuệ của Như Lai.

 Nếu có ai thấy Như Lai mà thân tâm lìa phân biệt,

 thì đối với tất cả các pháp, mãi thoát khỏi mọi ngờ vực, vướng mắc.

 Trong tất cả thế gian, khắp nơi Phật chuyển pháp luân,

 mà không có tự tính, không có gì được chuyển, đó là đấng Đạo Sư nói theo phương tiện (cách khéo léo tùy cơ để dẫn dắt chúng sinh).

 Đối với pháp không còn nghi hoặc, dứt hẳn mọi hý luận,

 không sinh tâm phân biệt, đó là nhớ nghĩ đến bồ-đề của Phật.

 Biết rõ các pháp sai khác, mà không chấp vào lời nói,

 không có một và nhiều, đó gọi là thuận theo lời Phật dạy.

 Trong nhiều không có tính một, trong một cũng không có nhiều,

 buông bỏ cả hai như thế, liền vào khắp công đức của Phật.

 Chúng sinh và cõi nước, tất cả đều tịch diệt,

 không nương dựa, không phân biệt, thì có thể vào bồ-đề của Phật.

 Chúng sinh và cõi nước, là một hay là khác đều không thể nắm bắt,

 khéo quán sát như thế, gọi là biết nghĩa của Phật pháp."

 Bấy giờ, ánh sáng vượt qua trăm vạn thế giới, chiếu khắp một ức thế giới ở phương Đông; các phương Nam, Tây, Bắc, bốn phương góc, phương trên, phương dưới cũng đều như thế. Trong mỗi thế giới ấy đều có trăm ức châu Diêm-phù-đề, cho đến trăm ức trời Sắc Cứu Cánh; mọi thứ trong đó đều hiện ra rõ ràng. Trong mỗi một châu Diêm-phù-đề kia, đều thấy đức Như Lai ngồi trên tòa sư tử Liên Hoa Tạng, có các Bồ-tát nhiều như số hạt bụi trong mười cõi Phật cùng vây quanh.

 Đều nhờ thần lực của Phật, mỗi phương trong mười phương có một vị đại Bồ-tát, mỗi vị cùng với các Bồ-tát nhiều như số hạt bụi trong mười cõi Phật, đi đến chỗ Phật. Các vị đại Bồ-tát ấy là: Văn-thù-sư-lợi v.v.; các cõi nước mà các vị từ đó đến là: thế giới Kim Sắc v.v.; các đức Phật mà các vị vốn phụng thờ là: Như Lai Bất Động Trí v.v.

 Bấy giờ, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi ở khắp mọi nơi, mỗi vị ở chỗ Phật, đồng thời cất tiếng, nói bài tụng rằng:

 "Trí tuệ không gì sánh, pháp không bờ bến, vượt khỏi biển các cõi hữu mà đến bờ bên kia,

 thọ mạng và ánh sáng đều không gì bì kịp, đó là sức phương tiện của bậc đầy công đức này.

 Mọi Phật pháp đều thấu rõ, thường quán ba đời không hề mỏi mệt,

 tuy tâm hướng vào các cảnh giới mà không phân biệt, đó là sức phương tiện của bậc khó nghĩ bàn này.

 Vui quán chúng sinh mà không có ý tưởng về chúng sinh, thấy khắp các nẻo luân hồi mà không có ý tưởng về nẻo,

 luôn an trụ trong thiền định vắng lặng mà tâm không bị ràng buộc, đó là sức phương tiện của bậc trí tuệ không ngăn ngại này.

 Khéo léo thông suốt tất cả các pháp, giữ chính niệm siêng tu con đường đến Niết-bàn,

 vui nơi giải thoát, lìa mọi điều không bình đẳng, đó là sức phương tiện của bậc tịch diệt này.

 Có thể khuyên người hướng về bồ-đề của Phật, tiến đến nhất thiết trí rộng như pháp giới (toàn thể mọi cõi và mọi sự vật),

 khéo giáo hóa chúng sinh đi vào chân lý, đó là sức phương tiện của bậc an trụ nơi tâm Phật này.

 Mọi pháp Phật đã nói đều theo đó mà đi vào, trí tuệ rộng lớn không bị ngăn ngại,

 các hạnh ở mọi nơi đều đã đạt tới, đó là sức phương tiện của bậc tu tập tự tại này.

 Luôn an trụ Niết-bàn như hư không, tùy theo tâm chúng sinh mà hóa hiện, không đâu không khắp,

 đó là lấy không tướng làm tướng, là sức phương tiện của bậc đã đến được nơi khó đến.

 Ngày đêm, tháng ngày, cho đến năm và kiếp, tướng thành hoại từ đầu đến cuối của thế giới,

 nhớ nghĩ như thế đều biết rõ cả, đó là sức phương tiện của trí tuệ biết rõ thời gian và số lượng.

 Tất cả chúng sinh có sinh có diệt, có hình sắc và không hình sắc, có tưởng và không có tưởng,

 mọi tên gọi đều biết rõ cả, đó là sức phương tiện của bậc an trụ nơi khó nghĩ bàn.

 Đời quá khứ, hiện tại, vị lai, mọi lời nói đều có thể hiểu rõ,

 mà biết ba đời đều bình đẳng, đó là sức phương tiện của bậc hiểu biết không ai sánh."

 Bấy giờ, ánh sáng vượt qua một ức thế giới, chiếu khắp mười ức thế giới ở phương Đông; các phương Nam, Tây, Bắc, bốn phương góc, phương trên, phương dưới cũng đều như thế. Trong mỗi thế giới ấy đều có trăm ức châu Diêm-phù-đề, cho đến trăm ức trời Sắc Cứu Cánh; mọi thứ trong đó đều hiện ra rõ ràng. Trong mỗi một châu Diêm-phù-đề kia, đều thấy đức Như Lai ngồi trên tòa sư tử Liên Hoa Tạng, có các Bồ-tát nhiều như số hạt bụi trong mười cõi Phật cùng vây quanh.

 Đều nhờ thần lực của Phật, mỗi phương trong mười phương có một vị đại Bồ-tát, mỗi vị cùng với các Bồ-tát nhiều như số hạt bụi trong mười cõi Phật, đi đến chỗ Phật. Các vị đại Bồ-tát ấy là: Văn-thù-sư-lợi v.v.; các cõi nước mà các vị từ đó đến là: thế giới Kim Sắc v.v.; các đức Phật mà các vị vốn phụng thờ là: Như Lai Bất Động Trí v.v.

 Bấy giờ, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi ở khắp mọi nơi, mỗi vị ở chỗ Phật, đồng thời cất tiếng, nói bài tụng rằng:

 "Tu tập đủ mọi khổ hạnh rộng lớn, ngày đêm siêng năng không chán nản biếng nhác,

 đã vượt qua chỗ khó vượt, cất tiếng sư tử hống, giáo hóa khắp chúng sinh, đó là hạnh của Ngài.

 Chúng sinh trôi lăn trong biển ái dục, bị lưới vô minh (sự si mê, không thấy được chân lý) che phủ, lo âu bức bách nặng nề,

 bậc nhân từ tột bậc dũng mãnh dứt trừ hết thảy, thề nguyện cũng sẽ làm như vậy, đó là hạnh của Ngài.

 Người đời buông lung, đắm trong năm dục (năm thứ ham muốn đối với hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị nếm, xúc chạm), phân biệt điều không thật mà chịu đủ mọi khổ,

 vâng làm lời Phật dạy, luôn thu nhiếp tâm, thề cứu độ những người ấy, đó là hạnh của Ngài.

 Chúng sinh chấp vào cái "ta" nên vào vòng sinh tử, tìm bờ mé của nó không thể được,

 phụng sự khắp các đức Như Lai, được pháp mầu, rồi vì họ mà giảng nói, đó là hạnh của Ngài.

 Chúng sinh không nơi nương cậy, bị bệnh tật quấn bám, thường chìm trong các đường ác (các cõi xấu như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), khởi lên ba độc (tham lam, giận dữ, si mê),

 lửa lớn ngọn hừng hực luôn thiêu đốt, dùng tâm thanh tịnh cứu độ họ, đó là hạnh của Ngài.

 Chúng sinh mê lầm, mất đường chính, thường đi lối tà, vào nhà tối tăm,

 vì họ thắp sáng rực ngọn đèn Chính pháp, mãi làm ánh sáng soi đường, đó là hạnh của Ngài.

 Chúng sinh trôi dạt chìm đắm trong biển các cõi hữu, lo âu hoạn nạn không bờ bến, không thể ở yên,

 vì họ đóng chiếc thuyền pháp lớn, khiến tất cả đều được qua bờ, đó là hạnh của Ngài.

 Chúng sinh không hiểu biết, không thấy cội gốc, mê lầm điên cuồng giữa chốn hiểm nạn,

 Phật thương xót họ, dựng cây cầu pháp, dùng chính niệm khiến họ bước lên, đó là hạnh của Ngài.

 Thấy các chúng sinh ở trên đường hiểm, khổ già, bệnh, chết luôn dồn ép,

 tu các phương tiện không hạn lượng, thề sẽ cứu độ hết, đó là hạnh của Ngài.

 Nghe pháp thì tin hiểu không nghi hoặc, thấu rõ bản tính trống không vắng lặng mà không kinh sợ,

 tùy theo hình loại mà hiện thân vào sáu đường (sáu cõi luân hồi: trời, người, a-tu-la, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục) khắp mười phương, giáo hóa khắp những kẻ mê lầm, đó là hạnh của Ngài."

 Bấy giờ, ánh sáng vượt qua mười ức thế giới, chiếu khắp trăm ức thế giới, nghìn ức thế giới, trăm nghìn ức thế giới, na-do-tha ức thế giới, trăm na-do-tha ức thế giới, nghìn na-do-tha ức thế giới, trăm nghìn na-do-tha ức thế giới ở phương Đông; cứ như thế, nhiều vô số, vô lượng, vô biên, không gì sánh, không thể đếm, không thể cân đo, không thể nghĩ bàn, không thể lường, không thể nói hết, cùng khắp pháp giới, hư không giới (toàn thể khoảng không gian), tất cả các thế giới ở đó; các phương Nam, Tây, Bắc, bốn phương góc, phương trên, phương dưới cũng đều như thế. Trong mỗi thế giới ấy đều có trăm ức châu Diêm-phù-đề, cho đến trăm ức trời Sắc Cứu Cánh; mọi thứ trong đó đều hiện ra rõ ràng.

 Trong mỗi một châu Diêm-phù-đề kia, đều thấy đức Như Lai ngồi trên tòa sư tử Liên Hoa Tạng, có các Bồ-tát nhiều như số hạt bụi trong mười cõi Phật cùng vây quanh. Đều nhờ thần lực của Phật, mỗi phương trong mười phương có một vị đại Bồ-tát, mỗi vị cùng với các Bồ-tát nhiều như số hạt bụi trong mười cõi Phật, đi đến chỗ Phật. Các vị đại Bồ-tát ấy là: Văn-thù-sư-lợi v.v.; các cõi nước mà các vị từ đó đến là: thế giới Kim Sắc v.v.; các đức Phật mà các vị vốn phụng thờ là: Như Lai Bất Động Trí v.v. Bấy giờ, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi ở khắp mọi nơi, mỗi vị ở chỗ Phật, đồng thời cất tiếng, nói bài tụng rằng:

 "Trong một niệm quán khắp vô lượng kiếp, không đi, không đến, cũng không dừng lại,

 biết rõ mọi việc ba đời như thế, vượt lên các phương tiện mà thành tựu Thập Lực.

 Danh tiếng tốt đẹp không ai sánh khắp mười phương, mãi lìa mọi tai nạn, luôn vui mừng,

 đi đến khắp tất cả các cõi nước, rộng vì chúng sinh tuyên dương pháp như thế.

 Vì lợi ích chúng sinh mà cúng dường Phật, đúng như ý nguyện mà được quả tương xứng,

 đối với tất cả các pháp đều thuận theo mà biết rõ, hiện thần lực khắp mười phương.

 Từ lúc mới cúng dường Phật, ý đã nhu hòa, nhẫn nại, vào thiền định sâu, quán pháp tính (bản tính chân thật của mọi sự vật),

 khuyên khắp chúng sinh phát tâm cầu đạo, nhờ đó mau thành quả vô thượng.

 Cầu pháp khắp mười phương, lòng không đổi khác, vì tu công đức khiến được đầy đủ,

 hai tướng có và không đều diệt trừ, người ấy mới là thấy Phật chân thật.

 Đi khắp các cõi nước mười phương, rộng nói pháp mầu, đem lại lợi ích theo nghĩa lý,

 an trụ nơi thực tế (chân lý rốt ráo, thực tại tối hậu) không lay động, công đức người ấy đồng với Phật.

 Bánh xe pháp mầu nhiệm mà Như Lai chuyển, tất cả đều là phần bồ-đề (những yếu tố giúp đạt giác ngộ),

 nếu nghe xong mà ngộ được pháp tính, người như thế thường được thấy Phật.

 Không thấy bậc Thập Lực vốn trống không như huyễn, thì dù có thấy cũng chẳng phải là thấy, như người mù nhìn,

 phân biệt mà chấp lấy tướng thì không thấy được Phật, rốt ráo lìa chấp trước mới thấy được.

 Chúng sinh theo nghiệp (hành động thiện ác đã tạo, quyết định quả báo) mà khác biệt nhiều loại, trong ngoài mười phương khó thấy cho hết,

 thân Phật không ngăn ngại, có mặt khắp mười phương, không thể thấy hết cũng như thế.

 Ví như vô lượng cõi nước trong hư không, không đến không đi, có khắp mười phương,

 sinh ra, thành lập, diệt mất, hư hoại mà không nương tựa vào đâu; Phật có mặt khắp hư không cũng như thế."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video