Thiên 70 — Phẩm 38: Lìa thế gian (phần 4)

 Phẩm Lìa Thế Gian (Ly Thế Gian), thứ ba mươi tám, phần bốn

 “Này Phật tử (người con Phật — cách gọi người nghe pháp)! Bồ-tát ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn: người phát nguyện tu hành thành Phật để cứu độ muôn loài, đã đạt địa vị cao) có mười loại vô ngại dụng (năng lực vận dụng tự tại, không gì ngăn trở). Mười loại ấy là gì? Đó là: vô ngại dụng về chúng sinh (muôn loài có sự sống, có tâm thức); vô ngại dụng về quốc độ (cõi nước, thế giới); vô ngại dụng về pháp (mọi sự vật, hiện tượng, và cũng chỉ giáo lý của Phật); vô ngại dụng về thân; vô ngại dụng về nguyện (lời thề nguyện tu hành và cứu độ); vô ngại dụng về cảnh giới (phạm vi, lĩnh vực mà tâm trí hoạt động và chứng biết); vô ngại dụng về trí; vô ngại dụng về thần thông (năng lực siêu phàm có được do tu tập); vô ngại dụng về thần lực (sức mạnh nhiệm mầu); vô ngại dụng về lực (sức mạnh).

 “Này Phật tử! Thế nào là vô ngại dụng của Bồ-tát ma-ha-tát về chúng sinh và các điều kia?

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười loại vô ngại dụng về chúng sinh. Mười loại ấy là gì? Đó là: vô ngại dụng biết tất cả chúng sinh vốn không có thực thể chúng sinh; vô ngại dụng biết tất cả chúng sinh chỉ do tưởng (sự nhận biết, phân biệt của tâm) nắm giữ mà thành; vô ngại dụng vì tất cả chúng sinh mà thuyết pháp, chưa từng lỡ đúng thời; vô ngại dụng hóa hiện khắp mọi cõi chúng sinh; vô ngại dụng đặt tất cả chúng sinh vào trong một lỗ chân lông mà không chật hẹp; vô ngại dụng vì tất cả chúng sinh mà hiện ra mọi thế giới ở phương khác, khiến họ đều thấy được; vô ngại dụng vì tất cả chúng sinh mà thị hiện (hiện ra cho thấy để giáo hóa) thân Thích (Đế Thích, vua cõi trời Đao Lợi), thân Phạm (Phạm Thiên, vua các cõi trời Phạm), thân các vị trời Hộ thế (bốn vị Thiên vương giữ gìn thế gian); vô ngại dụng vì tất cả chúng sinh mà thị hiện oai nghi (dáng vẻ, cử chỉ đi đứng nằm ngồi trang nghiêm) tịch tĩnh của Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, cầu tự giải thoát cho mình) và Bích-chi Phật (người tự giác ngộ không nhờ thầy, còn gọi là Độc giác); vô ngại dụng vì tất cả chúng sinh mà thị hiện hạnh Bồ-tát; vô ngại dụng vì tất cả chúng sinh mà thị hiện sắc thân (thân có hình tướng) với tướng hảo (ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp của thân Phật), sức của nhất thiết trí (trí biết rõ tất cả) và việc thành Đẳng Chánh Giác (giác ngộ chân chánh, viên mãn, tức thành Phật) của chư Phật. Đó là mười.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười loại vô ngại dụng về quốc độ. Mười loại ấy là gì? Đó là: vô ngại dụng làm cho tất cả các sát (cõi, cõi Phật) thành một cõi; vô ngại dụng đưa tất cả các cõi vào một lỗ chân lông; vô ngại dụng biết tất cả các cõi không có cùng tận; vô ngại dụng một thân ngồi kiết già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt ngửa trên hai đùi) mà đầy khắp tất cả các cõi; vô ngại dụng hiện tất cả các cõi trong một thân; vô ngại dụng làm chấn động tất cả các cõi mà không để chúng sinh sợ hãi; vô ngại dụng dùng đồ trang nghiêm của tất cả các cõi để trang nghiêm một cõi; vô ngại dụng dùng đồ trang nghiêm của một cõi để trang nghiêm tất cả các cõi; vô ngại dụng dùng một đức Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân như mà đến) cùng một chúng hội (đại chúng tụ họp nghe pháp) mà hiện ra khắp tất cả cõi Phật cho chúng sinh thấy; vô ngại dụng đem tất cả các cõi nhỏ, cõi vừa, cõi lớn, cõi rộng, cõi sâu, cõi ngửa, cõi úp, cõi nghiêng, cõi ngay, khắp như mạng lưới các phương, sai khác vô lượng, mà chỉ bày khắp cho tất cả chúng sinh. Đó là mười.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười loại vô ngại dụng về pháp. Mười loại ấy là gì? Đó là: vô ngại dụng biết tất cả các pháp vào một pháp, một pháp vào tất cả các pháp, mà cũng không trái với sự hiểu biết trong tâm chúng sinh; vô ngại dụng từ Bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ thấu suốt bản chất không thật của mọi pháp, đưa người sang bờ giải thoát) sinh ra tất cả các pháp, giảng giải cho người khác khiến đều được khai ngộ; vô ngại dụng biết tất cả các pháp lìa văn tự mà khiến chúng sinh đều được ngộ nhập; vô ngại dụng biết tất cả các pháp vào một tướng (một thật tướng duy nhất, tức bản chất chân thật chung) mà có thể diễn nói vô lượng pháp tướng (các hình thái, đặc tính của pháp); vô ngại dụng biết tất cả các pháp lìa lời nói mà có thể vì người khác nói vô biên pháp môn (cửa vào đạo, phương pháp tu học); vô ngại dụng đối với tất cả các pháp khéo chuyển phổ môn tự luân (vòng chữ cái mà mỗi chữ mở ra mọi pháp môn, dùng để diễn nói giáo pháp không cùng) (?); vô ngại dụng đưa tất cả các pháp vào một pháp môn mà không trái nhau, trong số kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài) không thể nói hết mà nói không cùng tận; vô ngại dụng đưa tất cả các pháp đều vào Phật pháp, khiến các chúng sinh đều được tỏ ngộ; vô ngại dụng biết tất cả các pháp không có bờ mé; vô ngại dụng biết tất cả các pháp không có giới hạn chướng ngại, giống như lưới huyễn hóa (lưới ảo thuật, ví mọi pháp như ảo ảnh đan xen) sai khác vô lượng, trong vô lượng kiếp vì chúng sinh mà nói không thể cùng tận. Đó là mười.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười loại vô ngại dụng về thân. Mười loại ấy là gì? Đó là: vô ngại dụng đưa thân tất cả chúng sinh vào thân mình; vô ngại dụng đưa thân mình vào thân tất cả chúng sinh; vô ngại dụng đưa thân tất cả chư Phật vào thân một đức Phật; vô ngại dụng đưa thân một đức Phật vào thân tất cả chư Phật; vô ngại dụng đưa tất cả các cõi vào thân mình; vô ngại dụng dùng một thân đầy khắp tất cả các pháp trong tam thế (ba đời: quá khứ, hiện tại, vị lai) mà chỉ bày cho chúng sinh; vô ngại dụng trong một thân thị hiện vô biên thân nhập tam-muội (trạng thái tâm định tĩnh, chuyên nhất); vô ngại dụng trong một thân thị hiện số thân bằng số chúng sinh đều thành Chánh Giác; vô ngại dụng trong thân tất cả chúng sinh hiện thân một chúng sinh, trong thân một chúng sinh hiện thân tất cả chúng sinh; vô ngại dụng trong thân tất cả chúng sinh thị hiện pháp thân (thân chân thật của Phật, tức chân lý, không hình tướng), trong pháp thân thị hiện thân tất cả chúng sinh. Đó là mười.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười loại vô ngại dụng về nguyện. Mười loại ấy là gì? Đó là: vô ngại dụng lấy nguyện của tất cả Bồ-tát làm nguyện của mình; vô ngại dụng dùng sức nguyện thành Bồ-đề (giác ngộ) của tất cả chư Phật mà thị hiện chính mình thành Chánh Giác; vô ngại dụng tùy theo chúng sinh được giáo hóa mà tự thành A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (quả giác ngộ cao nhất, chân chánh, trọn vẹn — tức quả vị Phật); vô ngại dụng trong tất cả các kiếp không bờ mé, đại nguyện không dứt; vô ngại dụng xa lìa thức thân (thân do tâm phân biệt tạo nên, tức thân phàm phu), không chấp vào trí thân (thân trí tuệ), dùng nguyện tự tại mà hiện ra tất cả các thân; vô ngại dụng bỏ thân mình để làm trọn nguyện của người khác; vô ngại dụng giáo hóa khắp tất cả chúng sinh mà không bỏ đại nguyện; vô ngại dụng trong tất cả các kiếp tu hạnh Bồ-tát mà đại nguyện không dứt; vô ngại dụng trong một lỗ chân lông hiện thành Chánh Giác, nhờ sức nguyện mà đầy khắp tất cả các cõi nước của chư Phật, trong vô số thế giới không thể nói hết, vì từng chúng sinh mà thị hiện như thế; vô ngại dụng nói một câu pháp mà khắp cả pháp giới (toàn thể mọi pháp, toàn vũ trụ), nổi mây chánh pháp lớn, chiếu ánh chớp giải thoát (thoát khỏi mọi trói buộc của phiền não), vang tiếng sấm pháp chân thật, tuôn mưa vị cam lộ (nước ngọt cõi trời, ví giáo pháp đem lại sự bất tử), dùng sức đại nguyện thấm nhuần tất cả các cõi chúng sinh. Đó là mười.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười loại vô ngại dụng về cảnh giới. Mười loại ấy là gì? Đó là: vô ngại dụng ở trong cảnh giới pháp giới mà không bỏ cảnh giới chúng sinh; vô ngại dụng ở trong cảnh giới Phật mà không bỏ cảnh giới ma (các thế lực ngăn trở việc tu hành); vô ngại dụng ở trong cảnh giới Niết-bàn (trạng thái dứt sạch phiền não, ra khỏi vòng luân hồi) mà không bỏ cảnh giới sinh tử (vòng sinh ra rồi chết đi không dứt); vô ngại dụng vào cảnh giới nhất thiết trí mà không dứt cảnh giới chủng tánh Bồ-tát (dòng giống, bản tính của Bồ-tát); vô ngại dụng trụ trong cảnh giới tịch tĩnh mà không bỏ cảnh giới tán loạn; vô ngại dụng trụ trong cảnh giới không đi, không đến, không hý luận (lời bàn suông, phân biệt hư vọng), không hình tướng, không thể tính, không lời nói, như hư không, mà không bỏ cảnh giới hý luận của tất cả chúng sinh; vô ngại dụng trụ trong cảnh giới các lực và giải thoát mà không bỏ cảnh giới của mọi phương sở; vô ngại dụng vào cảnh giới nơi tận cùng không có chúng sinh mà không bỏ việc giáo hóa tất cả chúng sinh; vô ngại dụng trụ trong cảnh giới thiền định, giải thoát, thần thông, trí sáng suốt, tịch tĩnh, mà ở tất cả các thế giới thị hiện thọ sinh (sinh ra mang thân); vô ngại dụng trụ trong cảnh giới thành Chánh Giác được trang nghiêm bằng mọi hạnh của Như Lai mà hiện ra oai nghi tịch tĩnh của tất cả Thanh văn, Bích-chi Phật. Đó là mười.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười loại vô ngại dụng về trí. Mười loại ấy là gì? Đó là: vô ngại dụng về biện tài (tài nói năng, giảng giải) không cùng tận; vô ngại dụng về tổng trì (năng lực ghi nhớ, giữ gìn mọi điều đã nghe), không hề quên mất; vô ngại dụng có thể biết chắc chắn, nói chắc chắn các căn (căn cơ, khả năng tiếp nhận giáo pháp) của tất cả chúng sinh; vô ngại dụng trong một niệm (một khoảnh khắc ý nghĩ) dùng trí vô ngại biết chỗ hoạt động của tâm tất cả chúng sinh; vô ngại dụng biết dục lạc (điều ưa muốn), tùy miên (phiền não ngủ ngầm trong tâm), tập khí (thói quen, nếp cũ còn sót lại) và bệnh phiền não (những tâm làm khổ não như tham, giận, si mê) của tất cả chúng sinh, tùy bệnh mà cho thuốc; vô ngại dụng trong một niệm có thể vào Thập lực của Như Lai (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật); vô ngại dụng dùng trí vô ngại biết tất cả các kiếp trong ba đời cùng chúng sinh trong đó; vô ngại dụng trong từng niệm hiện thành Chánh Giác chỉ cho chúng sinh thấy, không hề gián đoạn; vô ngại dụng nơi ý tưởng của một chúng sinh mà biết nghiệp (hành động tạo tác và sức chi phối của nó) của tất cả chúng sinh; vô ngại dụng nơi tiếng nói của một chúng sinh mà hiểu ngôn ngữ của tất cả chúng sinh. Đó là mười.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười loại vô ngại dụng về thần thông. Mười loại ấy là gì? Đó là: vô ngại dụng trong một thân thị hiện thân của tất cả thế giới; vô ngại dụng ở trong chúng hội của một đức Phật mà nghe nhận pháp được nói trong chúng hội của tất cả chư Phật; vô ngại dụng trong một niệm tâm của một chúng sinh thành tựu Vô thượng Bồ-đề (giác ngộ cao nhất) nhiều không thể nói, khai ngộ tâm tất cả chúng sinh; vô ngại dụng dùng một âm thanh hiện ra tiếng nói khác nhau của tất cả thế giới, khiến các chúng sinh đều hiểu rõ; vô ngại dụng trong một niệm hiện ra mọi sự sai khác của nghiệp quả trong tất cả các kiếp suốt quá khứ, khiến các chúng sinh đều được biết thấy; vô ngại dụng trong một hạt vi trần (hạt bụi cực nhỏ) hiện ra cõi Phật rộng lớn với vô lượng sự trang nghiêm; vô ngại dụng khiến tất cả thế giới đầy đủ trang nghiêm; vô ngại dụng vào khắp tất cả ba đời; vô ngại dụng phóng ánh sáng đại pháp, hiện ra Bồ-đề của tất cả chư Phật và hạnh nguyện của chúng sinh; vô ngại dụng khéo giữ gìn che chở tất cả trời, rồng, dạ-xoa (loài quỷ thần nhanh nhẹn, mạnh mẽ), càn-thát-bà (thần âm nhạc cõi trời), a-tu-la (loài thần hay giận dữ, thường đánh nhau với chư thiên), ca-lâu-la (chim thần cánh vàng), khẩn-na-la (thần ca hát cõi trời), ma-hầu-la-già (thần rắn lớn), Thích, Phạm, Hộ thế, Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát, cùng mọi Thập lực của Như Lai và thiện căn (gốc lành — các công đức, việc thiện làm nền tảng) của Bồ-tát. Đó là mười. Nếu các Bồ-tát được vô ngại dụng này thì có thể vào khắp tất cả Phật pháp.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười loại vô ngại dụng về thần lực. Mười loại ấy là gì? Đó là: vô ngại dụng đặt vô số thế giới không thể nói hết vào trong một hạt bụi; vô ngại dụng trong một hạt bụi hiện ra tất cả cõi Phật nhiều bằng pháp giới; vô ngại dụng đặt nước của tất cả biển lớn vào một lỗ chân lông, đi khắp lại qua mười phương thế giới mà không chạm phạm, quấy nhiễu chúng sinh; vô ngại dụng thu vô số thế giới không thể nói hết vào trong thân mình mà thị hiện mọi việc làm thần thông; vô ngại dụng dùng một sợi lông buộc vô số núi Kim cang vi (vòng núi bằng kim cương bao quanh mỗi thế giới) không đếm được, mang đi khắp tất cả thế giới mà không để chúng sinh khởi tâm sợ hãi; vô ngại dụng lấy số kiếp không thể nói hết làm một kiếp, một kiếp làm số kiếp không thể nói hết, trong đó thị hiện sự sai khác của thành và hoại (hình thành và hủy diệt của thế giới) mà không để tâm chúng sinh sợ hãi; vô ngại dụng ở tất cả thế giới hiện ra các tai họa nước, lửa, gió với mọi sự biến đổi hư hoại mà không làm khổ não chúng sinh; vô ngại dụng khi tam tai (ba tai họa lớn: lửa, nước, gió, hủy diệt thế giới vào cuối kiếp) phá hoại tất cả thế giới, đều có thể giữ gìn mọi vật dụng nuôi sống của tất cả chúng sinh, không để tổn thiếu; vô ngại dụng dùng một tay cầm thế giới không thể nghĩ bàn, ném ra ngoài vô số thế giới không thể nói hết, mà không để chúng sinh có ý nghĩ kinh sợ; vô ngại dụng nói tất cả các cõi giống như hư không, khiến các chúng sinh đều được tỏ ngộ. Đó là mười.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười loại vô ngại dụng về lực. Mười loại ấy là gì? Đó là: vô ngại dụng về sức chúng sinh, vì giáo hóa, điều phục (dạy dỗ, chế ngự cho thuần thục) không rời bỏ; vô ngại dụng về sức cõi nước, vì thị hiện sự trang nghiêm không thể nói hết để trang nghiêm; vô ngại dụng về sức pháp, vì khiến tất cả các thân vào chỗ không thân; vô ngại dụng về sức kiếp, vì tu hành không gián đoạn; vô ngại dụng về sức Phật, vì đánh thức kẻ đang ngủ mê; vô ngại dụng về sức hạnh, vì thu nhận tất cả các hạnh Bồ-tát; vô ngại dụng về sức Như Lai, vì độ thoát tất cả chúng sinh; vô ngại dụng về sức không thầy, vì tự giác ngộ tất cả các pháp; vô ngại dụng về sức nhất thiết trí, vì dùng nhất thiết trí thành Chánh Giác; vô ngại dụng về sức đại bi (lòng thương xót lớn), vì không bỏ tất cả chúng sinh. Đó là mười.

 “Này Phật tử! Như thế gọi là mười loại vô ngại dụng của Bồ-tát ma-ha-tát. Nếu ai được mười vô ngại dụng này thì đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, muốn thành hay không thành đều tùy ý, không gì trái ngược; tuy đã thành Chánh Giác mà vẫn không dứt việc tu hạnh Bồ-tát. Vì sao? Vì Bồ-tát ma-ha-tát phát thệ nguyện lớn, vào cửa vô ngại dụng không bờ bến, khéo léo thị hiện.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười loại du hý (dạo chơi tự tại — sự thị hiện thần biến tự do, thoải mái của Bồ-tát). Mười loại ấy là gì? Đó là: lấy thân chúng sinh làm thân cõi nước mà cũng không hoại thân chúng sinh, đó là du hý của Bồ-tát; lấy thân cõi nước làm thân chúng sinh mà cũng không hoại thân cõi nước, đó là du hý của Bồ-tát; nơi thân Phật thị hiện thân Thanh văn, Độc giác mà không làm giảm thân Như Lai, đó là du hý của Bồ-tát; nơi thân Thanh văn, Độc giác thị hiện thân Như Lai mà không làm tăng thân Thanh văn, Độc giác, đó là du hý của Bồ-tát; nơi thân tu hạnh Bồ-tát thị hiện thân thành Chánh Giác mà cũng không dứt thân tu hạnh Bồ-tát, đó là du hý của Bồ-tát; nơi thân thành Chánh Giác thị hiện thân tu hạnh Bồ-tát mà cũng không làm giảm thân thành Bồ-đề, đó là du hý của Bồ-tát; trong cõi Niết-bàn thị hiện thân sinh tử mà không đắm vào sinh tử, đó là du hý của Bồ-tát; trong cõi sinh tử thị hiện Niết-bàn mà cũng không rốt ráo vào Niết-bàn, đó là du hý của Bồ-tát; nhập tam-muội mà thị hiện mọi việc đi, đứng, ngồi, nằm, cũng không bỏ tam-muội chánh thọ (trạng thái nhập định đúng đắn), đó là du hý của Bồ-tát; ở chỗ một đức Phật nghe pháp và thọ trì (tiếp nhận và giữ gìn), thân không lay động, mà nhờ sức tam-muội, trong vô số pháp hội của chư Phật không thể nói hết đều hiện thân, cũng không phân thân, cũng không ra khỏi định, mà việc nghe pháp thọ trì nối nhau không dứt; như thế trong từng niệm, từ mỗi thân tam-muội lại sinh ra vô số thân tam-muội không thể nói hết; cứ như vậy lần lượt, tất cả các kiếp còn có thể cùng tận, chứ thân tam-muội của Bồ-tát thì không thể cùng tận, đó là du hý của Bồ-tát. Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được du hý bằng đại trí vô thượng của Như Lai.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười loại cảnh giới. Mười loại ấy là gì? Đó là: chỉ bày cửa pháp giới không bờ bến, khiến chúng sinh được vào, đó là cảnh giới của Bồ-tát; chỉ bày vô lượng sự trang nghiêm mầu nhiệm của tất cả thế giới, khiến chúng sinh được vào, đó là cảnh giới của Bồ-tát; hóa thân đến tất cả các cõi chúng sinh, dùng phương tiện (cách thức khéo léo để giáo hóa) khai ngộ cho tất cả, đó là cảnh giới của Bồ-tát; từ thân Như Lai hiện ra thân Bồ-tát, từ thân Bồ-tát hiện ra thân Như Lai, đó là cảnh giới của Bồ-tát; trong cõi hư không hiện ra thế giới, trong thế giới hiện ra cõi hư không, đó là cảnh giới của Bồ-tát; trong cõi sinh tử hiện ra cõi Niết-bàn, trong cõi Niết-bàn hiện ra cõi sinh tử, đó là cảnh giới của Bồ-tát; trong lời nói của một chúng sinh sinh ra lời nói của tất cả Phật pháp, đó là cảnh giới của Bồ-tát; lấy vô biên thân hiện làm một thân, một thân làm tất cả các thân sai khác, đó là cảnh giới của Bồ-tát; lấy một thân đầy khắp tất cả pháp giới, đó là cảnh giới của Bồ-tát; trong một niệm khiến tất cả chúng sinh phát tâm Bồ-đề (tâm cầu giác ngộ thành Phật để cứu độ muôn loài), mỗi người đều hiện vô lượng thân thành Đẳng Chánh Giác, đó là cảnh giới của Bồ-tát. Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được cảnh giới đại trí tuệ vô thượng của Như Lai.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười loại lực. Mười loại ấy là gì? Đó là: sức thâm tâm (tâm sâu xa, niềm tin hiểu vững chắc), vì không pha lẫn mọi tình đời; sức tăng thượng thâm tâm (thâm tâm càng thêm cao vượt), vì không bỏ tất cả Phật pháp; sức phương tiện, vì mọi việc làm đều đến rốt ráo; sức trí, vì biết rõ mọi hoạt động của tâm; sức nguyện, vì mọi điều mong cầu đều được làm cho trọn; sức hạnh, vì suốt đến tận cùng vị lai không gián đoạn; sức thừa (cỗ xe, ví phương pháp tu đưa người đến giải thoát), vì có thể sinh ra tất cả các thừa mà không bỏ Đại thừa (cỗ xe lớn, đạo Bồ-tát cứu độ tất cả); sức thần biến (biến hóa thần diệu), vì trong mỗi lỗ chân lông đều thị hiện tất cả thế giới thanh tịnh và tất cả Như Lai ra đời; sức Bồ-đề, vì khiến tất cả chúng sinh phát tâm thành Phật không hề dứt; sức chuyển pháp luân (quay bánh xe pháp, tức thuyết giảng giáo pháp), vì nói một câu pháp mà đều hợp với căn tính và ưa muốn của tất cả chúng sinh. Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được mười lực của nhất thiết trí vô thượng của chư Phật.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười loại vô úy (không sợ hãi). Mười loại ấy là gì?

 Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát đều có thể nghe và ghi giữ mọi lời nói, nghĩ như thế này: ‘Giả sử có vô lượng vô biên chúng sinh từ mười phương đến, đem trăm ngàn pháp lớn mà hỏi ta, ta đối với câu hỏi ấy không thấy chút dấu hiệu nào khó trả lời; vì không thấy nên tâm được không sợ hãi, rốt ráo đến bờ đại vô úy kia, tùy theo điều họ hỏi đều có thể đáp lại, dứt trừ nghi ngờ cho họ, không hề nhút nhát.’ Đó là vô úy thứ nhất của Bồ-tát.

 Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát được biện tài vô ngại do Như Lai quán đảnh (nghi lễ rưới nước lên đỉnh đầu, ví việc được Phật trao truyền địa vị, ấn chứng), đến bờ rốt ráo của việc khai mở những điều bí mật trong mọi văn tự, ngôn ngữ, âm thanh, nghĩ như thế này: ‘Giả sử có vô lượng vô biên chúng sinh từ mười phương đến, đem vô lượng pháp mà hỏi ta, ta đối với câu hỏi ấy không thấy chút dấu hiệu nào khó trả lời; vì không thấy nên tâm được không sợ hãi, rốt ráo đến bờ đại vô úy kia, tùy theo điều họ hỏi đều có thể đáp lại, dứt trừ nghi ngờ cho họ, không hề sợ sệt.’ Đó là vô úy thứ hai của Bồ-tát.

 Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát biết tất cả các pháp đều không (không có tự tính thật), lìa ngã (cái tôi), lìa ngã sở (cái của tôi), không có tạo tác, không có người làm, không có người biết, không có người sống, không có người nuôi dưỡng, không có bổ-già-la (cái “người” được cho là chủ thể đi lại trong luân hồi), lìa uẩn (năm nhóm hợp thành thân tâm: hình sắc, cảm thọ, tưởng, hành, thức), giới (mười tám yếu tố của sự nhận biết), xứ (mười hai chỗ: sáu giác quan và sáu đối tượng của chúng), vĩnh viễn ra khỏi các kiến (những quan điểm, cách thấy sai lầm), tâm như hư không, nghĩ như thế này: ‘Ta không thấy chúng sinh có chút dấu hiệu nào có thể làm tổn hại, khổ não đến nghiệp thân, nghiệp lời nói, nghiệp ý của ta.’ Vì sao? Vì Bồ-tát đã xa lìa ngã và ngã sở, không thấy các pháp có chút tính tướng nào. Vì không thấy nên tâm được không sợ hãi, rốt ráo đến bờ đại vô úy kia, vững chắc dũng mãnh, không thể ngăn trở phá hoại. Đó là vô úy thứ ba của Bồ-tát.

 Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát được sức Phật che chở, được sức Phật giữ gìn, trụ trong oai nghi của Phật, việc làm chân thật, không đổi khác, nghĩ như thế này: ‘Ta không thấy có chút phần oai nghi nào khiến các chúng sinh sinh ý chê trách.’ Vì không thấy nên tâm được không sợ hãi, ở giữa đại chúng an ổn thuyết pháp. Đó là vô úy thứ tư của Bồ-tát.

 Này Phật tử! Nghiệp thân, lời nói, ý của Bồ-tát ma-ha-tát đều thanh tịnh, trong trắng, mềm mỏng hòa nhã, xa lìa mọi điều ác, nghĩ như thế này: ‘Ta tự không thấy nghiệp thân, lời nói, ý của mình có chút phần nào đáng chê trách.’ Vì không thấy nên tâm được không sợ hãi, có thể khiến chúng sinh trụ trong Phật pháp. Đó là vô úy thứ năm của Bồ-tát.

 Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát thường được Kim cang lực sĩ (vị thần hộ pháp cầm chày kim cương), trời, rồng, dạ-xoa, càn-thát-bà, a-tu-la, Đế Thích, Phạm vương, Tứ Thiên vương (bốn vị vua trời giữ bốn phương) cùng các vị khác theo hầu hộ vệ, được tất cả Như Lai che chở nhớ nghĩ không rời. Bồ-tát ma-ha-tát nghĩ như thế này: ‘Ta không thấy có các ma, ngoại đạo (người theo các đạo khác ngoài Phật pháp) hay chúng sinh chấp có (?) nào có thể đến ngăn trở việc ta tu đạo Bồ-tát, dù chỉ một chút.’ Vì không thấy nên tâm được không sợ hãi, rốt ráo đến bờ đại vô úy kia, khởi tâm vui mừng mà tu hạnh Bồ-tát. Đó là vô úy thứ sáu của Bồ-tát.

 Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát đã thành tựu niệm căn (năng lực ghi nhớ, giữ ý nghĩ chân chánh) bậc nhất, tâm không quên mất, được Phật vui lòng chấp nhận, nghĩ như thế này: ‘Đối với văn tự, câu chữ, pháp nghĩa về con đường thành Bồ-đề mà Như Lai đã nói, ta không thấy trong đó có chút phần nào quên mất.’ Vì không thấy nên tâm được không sợ hãi, thọ trì chánh pháp của tất cả Như Lai mà tu hạnh Bồ-tát. Đó là vô úy thứ bảy của Bồ-tát.

 Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát đã thông suốt trí tuệ và phương tiện, các sức của Bồ-tát đều đến rốt ráo, thường siêng năng giáo hóa tất cả chúng sinh, luôn đem tâm nguyện buộc vào Bồ-đề của Phật; vì thương xót chúng sinh, vì giúp chúng sinh thành tựu, nên ở trong đời ô trọc đầy phiền não mà thị hiện thọ sinh, dòng họ tôn quý, quyến thuộc (người thân thích, tùy tùng) đầy đủ, điều muốn đều được như ý, vui vẻ sung sướng; nhưng Bồ-tát nghĩ thế này: ‘Ta tuy cùng quyến thuộc này sum họp, nhưng không thấy chút dấu hiệu nào đáng để tham đắm mà bỏ phế việc tu thiền định, giải thoát, cùng các tam-muội, tổng trì, biện tài và pháp tu đạo Bồ-tát của ta.’ Vì sao? Vì Bồ-tát ma-ha-tát đối với tất cả các pháp đã được tự tại, đến bờ bên kia, thề tu hạnh Bồ-tát không dứt, không thấy thế gian có một cảnh giới nào có thể làm mê loạn người tu đạo Bồ-tát. Vì không thấy nên tâm được không sợ hãi, rốt ráo đến bờ đại vô úy kia, dùng sức đại nguyện mà thị hiện thọ sinh ở tất cả thế giới. Đó là vô úy thứ tám của Bồ-tát.

 Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát luôn không quên tâm Tát-bà-nhã (nhất thiết trí, trí biết tất cả của Phật), cưỡi Đại thừa mà tu hạnh Bồ-tát, dùng thế lực của tâm lớn nhất thiết trí mà thị hiện oai nghi tịch tĩnh của tất cả Thanh văn, Độc giác, rồi nghĩ thế này: ‘Ta tự không thấy chút dấu hiệu nào cho thấy ta sẽ theo nhị thừa (hai cỗ xe: Thanh văn thừa và Độc giác thừa, chỉ cầu giải thoát riêng mình) mà cầu xuất ly (ra khỏi sinh tử).’ Vì không thấy nên tâm được không sợ hãi, đến bờ đại vô úy vô thượng kia, có thể thị hiện khắp con đường của tất cả các thừa, rốt ráo làm đầy đủ Đại thừa bình đẳng. Đó là vô úy thứ chín của Bồ-tát.

 Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát thành tựu tất cả các pháp trong trắng thanh tịnh, đầy đủ thiện căn, thần thông viên mãn, rốt ráo trụ nơi Bồ-đề của chư Phật, làm trọn tất cả các hạnh Bồ-tát, ở chỗ chư Phật nhận lời thọ ký (lời Phật báo trước sẽ thành Phật) và quán đảnh của nhất thiết trí, mà vẫn thường giáo hóa chúng sinh, tu đạo Bồ-tát, nghĩ như thế này: ‘Ta tự không thấy có một chúng sinh nào đáng được thành thục (giáo hóa cho căn lành chín muồi) mà ta không thể hiện sự tự tại của chư Phật để làm cho thành thục.’ Vì không thấy nên tâm được không sợ hãi, rốt ráo đến bờ đại vô úy kia, không dứt hạnh Bồ-tát, không bỏ nguyện Bồ-tát, tùy theo tất cả chúng sinh cần được giáo hóa mà hiện cảnh giới Phật để hóa độ họ. Đó là vô úy thứ mười của Bồ-tát.

 Này Phật tử! Đó là mười loại vô úy của Bồ-tát ma-ha-tát. Nếu các Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được đại vô úy vô thượng của chư Phật mà cũng không bỏ vô úy của Bồ-tát.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười loại bất cộng pháp (pháp riêng có của Bồ-tát, không chung với hàng Thanh văn, Độc giác). Mười loại ấy là gì?

 Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát không cần người khác dạy, tự nhiên tu sáu ba-la-mật (sáu hạnh đưa người sang bờ giác ngộ): thường ưa bố thí lớn, không sinh keo kiệt; luôn giữ giới thanh tịnh, không hủy phạm; đầy đủ nhẫn nhục, tâm không lay động; có tinh tấn (siêng năng không ngừng) lớn, chưa từng thối lui; khéo vào các thiền định, mãi không tán loạn; khéo tu trí tuệ, dứt sạch thấy biết sai lầm. Đó là bất cộng pháp thứ nhất: không cần người dạy, thuận theo đạo ba-la-mật mà tu sáu độ (tức sáu ba-la-mật).

 Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có thể thu nhận khắp tất cả chúng sinh. Nghĩa là: dùng của cải và giáo pháp để bố thí, chánh niệm luôn hiện tiền, nét mặt hòa nhã, lời nói dịu dàng, tâm vui vẻ, chỉ bày nghĩa chân thật, khiến họ tỏ ngộ Bồ-đề của chư Phật, không ghét bỏ ai, làm lợi ích bình đẳng. Đó là bất cộng pháp thứ hai: không cần người dạy, thuận theo đạo tứ nhiếp (bốn cách thu phục chúng sinh: bố thí, nói lời ái ngữ, làm việc lợi ích, cùng làm việc với họ) mà siêng thu nhận chúng sinh.

 Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát khéo hồi hướng (đem công đức của mình hướng về mục đích cao cả như giác ngộ và lợi ích chúng sinh), nghĩa là: hồi hướng không cầu quả báo, hồi hướng thuận theo Bồ-đề của Phật, hồi hướng không đắm vào thiền định, tam-muội của thế gian, hồi hướng vì lợi ích tất cả chúng sinh, hồi hướng để trí tuệ Như Lai không đứt đoạn. Đó là bất cộng pháp thứ ba: không cần người dạy, vì các chúng sinh mà phát khởi thiện căn, cầu trí tuệ Phật.

 Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát đến bờ rốt ráo của phương tiện khéo léo, tâm luôn đoái thương che chở tất cả chúng sinh, không chán cảnh giới phàm phu ngu muội của thế tục, không ưa con đường xuất ly của nhị thừa, không đắm niềm vui riêng mình, chỉ siêng hóa độ; khéo ra vào thiền định giải thoát, đối với các tam-muội đều được tự tại; qua lại trong sinh tử như dạo chơi vườn cảnh, chưa từng khởi tâm mỏi mệt chán nản dù chốc lát; hoặc ở cung ma, hoặc làm Đế Thích, Phạm vương, chúa tể thế gian, mọi chốn sinh ra không đâu là không hiện thân trong đó; hoặc xuất gia trong chúng ngoại đạo mà luôn xa lìa mọi tà kiến; tất cả văn chương, chú thuật, ấn chữ, toán số của thế gian, cho đến các pháp vui chơi, ca múa, đều thị hiện, không gì không tinh xảo; có khi hiện làm người phụ nữ đoan trang, trí tuệ tài năng bậc nhất trong đời; đối với các pháp thế gian và xuất thế gian (vượt ra ngoài thế gian) đều có thể hỏi, có thể nói, hỏi đáp dứt nghi đều đến rốt ráo; mọi việc thế gian và xuất thế gian cũng đều thông suốt đến bờ kia, tất cả chúng sinh luôn đến chiêm ngưỡng; tuy hiện oai nghi Thanh văn, Bích-chi Phật mà không mất tâm Đại thừa; tuy trong từng niệm thị hiện thành Chánh Giác mà không dứt hạnh Bồ-tát. Đó là bất cộng pháp thứ tư: không cần người dạy, phương tiện khéo léo đến bờ rốt ráo.

 Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát khéo biết con đường đi song song cả quyền và thật (quyền: phương tiện tạm thời; thật: chân lý chân thật), trí tuệ tự tại, đạt đến rốt ráo. Nghĩa là: trụ nơi Niết-bàn mà thị hiện sinh tử; biết không có chúng sinh mà siêng làm việc giáo hóa; rốt ráo tịch diệt (vắng lặng, dứt hết phiền não) mà hiện khởi phiền não; trụ trong một pháp thân trí tuệ vững chắc kín nhiệm mà hiện khắp vô lượng thân chúng sinh; thường vào thiền định sâu mà thị hiện hưởng thụ dục lạc; thường xa lìa tam giới (ba cõi: cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc) mà không bỏ chúng sinh; thường vui với niềm vui pháp mà hiện có thể nữ (cung nữ) ca hát vui đùa; tuy dùng các tướng tốt trang nghiêm thân mà thị hiện nhận hình hài xấu xí, nghèo hèn; thường tích tập mọi điều thiện, không có lỗi ác mà hiện sinh vào địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ (quỷ đói); tuy đã đến bờ trí tuệ Phật mà cũng không bỏ thân trí Bồ-tát. Bồ-tát ma-ha-tát thành tựu vô lượng trí tuệ như thế, đến Thanh văn, Độc giác còn không thể biết, huống chi tất cả chúng sinh ngây thơ dại khờ! Đó là bất cộng pháp thứ năm: không cần người dạy, đi song song cả quyền và thật.

 Này Phật tử! Nghiệp thân, miệng, ý của Bồ-tát ma-ha-tát theo trí tuệ mà làm, đều thanh tịnh. Nghĩa là: đầy đủ lòng từ lớn, mãi lìa tâm sát hại, cho đến đầy đủ hiểu biết chân chánh, không có tà kiến. Đó là bất cộng pháp thứ sáu: không cần người dạy, nghiệp thân, miệng, ý theo trí tuệ mà làm.

 Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát đầy đủ đại bi, không bỏ chúng sinh, thay tất cả chúng sinh chịu các khổ, nghĩa là: khổ địa ngục, khổ súc sinh, khổ ngạ quỷ. Vì làm lợi ích nên không sinh mệt mỏi, chỉ chuyên độ thoát tất cả chúng sinh, chưa từng đắm nhiễm cảnh ngũ dục (năm thứ ham muốn từ hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị nếm, xúc chạm), thường vì đó mà siêng năng dứt trừ mọi khổ. Đó là bất cộng pháp thứ bảy: không cần người dạy, thường khởi đại bi.

 Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát thường được chúng sinh ưa nhìn; Phạm vương, Đế Thích, Tứ Thiên vương cùng tất cả chúng sinh nhìn thấy không biết chán. Vì sao? Vì Bồ-tát ma-ha-tát từ đời xa xưa đến nay, hạnh nghiệp thanh tịnh, không có lỗi lầm, cho nên chúng sinh thấy không chán. Đó là bất cộng pháp thứ tám: không cần người dạy, tất cả chúng sinh đều ưa nhìn thấy.

 Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát đối với Tát-bà-nhã, chí nguyện được trang nghiêm bằng thệ nguyện lớn rất vững chắc; tuy ở chỗ hiểm nạn của phàm phu, Thanh văn, Độc giác, rốt cuộc không đánh mất viên ngọc báu sáng trong mầu nhiệm là tâm nhất thiết trí. Này Phật tử! Ví như có viên ngọc báu tên là Tịnh Trang Nghiêm, đặt trong bùn lầy mà ánh sáng màu sắc không đổi, lại có thể khiến nước đục đều lắng trong. Bồ-tát ma-ha-tát cũng như vậy, tuy ở chỗ tạp nhạp ô trọc của phàm phu ngu muội, rốt cuộc không làm mất hoại tâm báu thanh tịnh cầu nhất thiết trí, lại có thể khiến các chúng sinh xấu ác kia xa lìa thấy biết sai lầm, phiền não, nhơ đục, được tâm báu thanh tịnh cầu nhất thiết trí. Đó là bất cộng pháp thứ chín: không cần người dạy, ở chỗ nhiều hiểm nạn mà không mất tâm báu nhất thiết trí.

 Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát thành tựu trí của cảnh giới tự giác, không thầy mà tự ngộ, rốt ráo tự tại đến bờ kia, lấy dải lụa pháp lìa nhơ bẩn đội lên đầu (ví việc được trao địa vị bậc thầy của chánh pháp), vậy mà đối với bạn lành vẫn không bỏ việc gần gũi, đối với chư Như Lai luôn vui lòng tôn kính. Đó là bất cộng pháp thứ mười: không cần người dạy, được pháp cao nhất mà không rời thiện tri thức (bạn lành, người thầy dẫn dắt trên đường tu), không bỏ việc tôn kính Phật.

 Này Phật tử! Đó là mười loại bất cộng pháp của Bồ-tát ma-ha-tát. Nếu các Bồ-tát an trụ trong đó thì được bất cộng pháp vô thượng rộng lớn của Như Lai.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười loại nghiệp (việc làm). Mười loại ấy là gì? Đó là: nghiệp đối với tất cả thế giới, vì đều có thể làm cho trang nghiêm thanh tịnh; nghiệp đối với tất cả chư Phật, vì đều có thể cúng dường; nghiệp đối với tất cả Bồ-tát, vì cùng gieo thiện căn; nghiệp đối với tất cả chúng sinh, vì đều có thể giáo hóa; nghiệp đối với tất cả vị lai, vì thu nhận đến tận cùng vị lai; nghiệp đối với tất cả thần lực, vì không rời một thế giới mà đến khắp tất cả thế giới; nghiệp đối với tất cả ánh sáng, vì phóng ánh sáng vô biên màu sắc, trong mỗi tia sáng có tòa hoa sen, trên mỗi tòa có Bồ-tát ngồi kiết già hiện ra; nghiệp làm cho dòng giống Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng) không dứt, vì sau khi chư Phật diệt độ thì giữ gìn và duy trì Phật pháp; nghiệp đối với tất cả biến hóa, vì ở tất cả thế giới thuyết pháp giáo hóa các chúng sinh; nghiệp đối với tất cả gia trì (sức che chở, hỗ trợ ban cho), vì trong một niệm tùy theo điều tâm chúng sinh mong muốn mà đều thị hiện, khiến mọi nguyện đều được trọn. Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được nghiệp vô thượng rộng lớn của Như Lai.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười loại thân. Mười loại ấy là gì? Đó là: thân không đến, vì không thọ sinh ở bất cứ thế gian nào; thân không đi, vì tìm khắp thế gian cũng không được; thân không thật, vì tất cả thế gian như thật mà được (?); thân không hư dối, vì đem lẽ như thật chỉ bày cho thế gian; thân không cùng tận, vì suốt đến tận cùng vị lai không đứt đoạn; thân vững chắc, vì tất cả các ma không thể phá hoại; thân không lay động, vì các ma và ngoại đạo không thể làm lay động; thân đủ tướng, vì thị hiện các tướng bách phúc (tướng tốt mà mỗi tướng do trăm phúc đức tạo nên) thanh tịnh; thân không tướng, vì pháp tướng rốt ráo đều không có tướng; thân đến khắp, vì cùng một thân với chư Phật ba đời. Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được thân vô thượng không cùng tận của Như Lai.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười loại thân nghiệp (việc làm bằng thân). Mười loại ấy là gì? Đó là: thân nghiệp một thân đầy khắp tất cả thế giới; thân nghiệp có thể hiện ra trước tất cả chúng sinh; thân nghiệp có thể thọ sinh trong tất cả các thú (các nẻo tái sinh như trời, người, súc sinh, địa ngục…); thân nghiệp dạo đi khắp tất cả thế giới; thân nghiệp đến dự tất cả các chúng hội của chư Phật; thân nghiệp có thể dùng một tay che khắp tất cả thế giới; thân nghiệp có thể dùng một tay nghiền núi Kim cang vi của tất cả thế giới nát như bụi nhỏ; thân nghiệp trong thân mình hiện ra sự thành hoại của tất cả cõi Phật chỉ cho chúng sinh; thân nghiệp dùng một thân dung chứa tất cả các cõi chúng sinh; thân nghiệp trong thân mình hiện khắp tất cả cõi Phật thanh tịnh, tất cả chúng sinh ở trong đó thành đạo. Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được Phật nghiệp vô thượng của Như Lai, có thể làm cho tất cả chúng sinh giác ngộ.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát lại có mười loại thân. Mười loại ấy là gì? Đó là: thân các ba-la-mật, vì đều tu hành chân chánh; thân tứ nhiếp, vì không bỏ tất cả chúng sinh; thân đại bi, vì thay tất cả chúng sinh chịu vô lượng khổ mà không mỏi chán; thân đại từ (lòng thương yêu ban vui lớn), vì cứu giúp che chở tất cả chúng sinh; thân phúc đức, vì làm lợi ích tất cả chúng sinh; thân trí tuệ, vì cùng một tính với thân tất cả chư Phật; pháp thân, vì mãi lìa việc thọ sinh trong các nẻo; thân phương tiện, vì hiện ra trước mặt ở mọi nơi; thân thần lực, vì thị hiện mọi thần biến; thân Bồ-đề, vì tùy ý muốn, tùy thời mà thành Chánh Giác. Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được thân đại trí tuệ vô thượng của Như Lai.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười loại lời nói. Mười loại ấy là gì? Đó là: lời mềm mỏng, vì khiến tất cả chúng sinh đều an ổn; lời cam lộ, vì khiến tất cả chúng sinh đều mát mẻ; lời không lừa dối, vì mọi lời nói đều đúng như thật; lời chân thật, vì cho đến trong mộng cũng không nói dối; lời rộng lớn, vì tất cả Đế Thích, Phạm vương, Tứ Thiên vương đều tôn kính; lời rất sâu, vì hiển bày pháp tính (bản tính chân thật của mọi pháp); lời vững chắc, vì thuyết pháp không cùng tận; lời ngay thẳng, vì nói ra dễ hiểu; lời nhiều cách, vì tùy thời mà thị hiện; lời khai ngộ tất cả chúng sinh, vì tùy theo điều họ ưa muốn mà khiến họ hiểu rõ. Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được lời nói vi diệu vô thượng của Như Lai.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười cách tu cho thanh tịnh ngữ nghiệp (việc làm bằng lời nói). Mười cách ấy là gì? Đó là: tu thanh tịnh ngữ nghiệp bằng cách vui nghe âm thanh của Như Lai; tu thanh tịnh ngữ nghiệp bằng cách vui nghe nói về công đức Bồ-tát; tu thanh tịnh ngữ nghiệp bằng cách không nói những lời mà tất cả chúng sinh không ưa nghe; tu thanh tịnh ngữ nghiệp bằng cách thật sự xa lìa bốn lỗi của lời nói (nói dối, nói đâm thọc hai lưỡi, nói lời độc ác, nói lời thêu dệt vô ích); tu thanh tịnh ngữ nghiệp bằng cách vui mừng hớn hở khen ngợi Như Lai; tu thanh tịnh ngữ nghiệp bằng cách ở nơi tháp (nơi thờ xá-lợi, di cốt của Phật) của Như Lai cất tiếng lớn khen ngợi công đức như thật của Phật; tu thanh tịnh ngữ nghiệp bằng cách đem tâm sâu xa trong sạch mà bố thí pháp cho chúng sinh; tu thanh tịnh ngữ nghiệp bằng cách dùng âm nhạc, ca tụng mà khen ngợi Như Lai; tu thanh tịnh ngữ nghiệp bằng cách ở chỗ chư Phật nghe chánh pháp mà không tiếc thân mạng; tu thanh tịnh ngữ nghiệp bằng cách xả thân phụng sự tất cả Bồ-tát và các pháp sư (người giảng dạy giáo pháp) để nhận pháp mầu. Đó là mười.

 “Này Phật tử! Nếu Bồ-tát ma-ha-tát dùng mười việc này tu thanh tịnh ngữ nghiệp thì được mười loại che chở. Mười loại ấy là gì? Đó là: Thiên vương đứng đầu, tất cả chúng trời che chở; Long vương đứng đầu, tất cả chúng rồng che chở; vua dạ-xoa đứng đầu, vua càn-thát-bà đứng đầu, vua a-tu-la đứng đầu, vua ca-lâu-la đứng đầu, vua khẩn-na-la đứng đầu, vua ma-hầu-la-già đứng đầu, Phạm vương đứng đầu, mỗi vị đều cùng đồ chúng của mình che chở; Như Lai Pháp vương (vua của chánh pháp) đứng đầu, tất cả pháp sư đều che chở. Đó là mười.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát được sự che chở này rồi thì có thể làm xong mười việc lớn. Mười việc ấy là gì? Đó là: khiến tất cả chúng sinh đều vui mừng; có thể đến tất cả thế giới; có thể biết rõ tất cả các căn; khiến mọi thắng giải (sự tin hiểu quyết định, vững chắc) đều thanh tịnh; khiến mọi phiền não đều được dứt trừ; khiến mọi tập khí đều được buông bỏ; khiến mọi ưa muốn đều được sáng sạch; khiến mọi thâm tâm đều tăng trưởng; khiến khắp cả pháp giới; khiến thấy rõ khắp Niết-bàn. Đó là mười.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười loại tâm. Mười loại ấy là gì? Đó là: tâm như đất lớn, vì có thể nâng đỡ và nuôi lớn mọi thiện căn của tất cả chúng sinh; tâm như biển lớn, vì nước pháp đại trí vô lượng vô biên của tất cả chư Phật đều chảy vào; tâm như núi chúa Tu-di (núi lớn nhất ở trung tâm thế giới), vì đặt tất cả chúng sinh vào chỗ thiện căn cao nhất vượt ra ngoài thế gian; tâm như ngọc chúa ma-ni (ngọc báu như ý, trong sáng không tì vết), vì ưa muốn thanh tịnh không lẫn nhơ; tâm như kim cương, vì quyết định đi sâu vào tất cả các pháp; tâm như núi Kim cang vi, vì các ma và ngoại đạo không thể lay động; tâm như hoa sen, vì mọi pháp thế gian không thể làm nhiễm; tâm như hoa ưu-đàm-bát (loài hoa cực hiếm, rất lâu mới nở một lần), vì trong tất cả các kiếp khó gặp được; tâm như mặt trời trong sáng, vì phá tan bóng tối che lấp; tâm như hư không, vì không thể đo lường. Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trụ trong đó thì được tâm đại thanh tịnh vô thượng của Như Lai.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười loại phát tâm. Mười loại ấy là gì? Đó là: phát tâm ‘ta sẽ độ thoát tất cả chúng sinh’; phát tâm ‘ta sẽ khiến tất cả chúng sinh dứt trừ phiền não’; phát tâm ‘ta sẽ khiến tất cả chúng sinh tiêu diệt tập khí’; phát tâm ‘ta sẽ dứt trừ mọi nghi ngờ’; phát tâm ‘ta sẽ diệt trừ khổ não của tất cả chúng sinh’; phát tâm ‘ta sẽ diệt trừ mọi nạn khổ của các ác đạo (các nẻo xấu: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh)’; phát tâm ‘ta sẽ kính thuận tất cả Như Lai’; phát tâm ‘ta sẽ khéo học mọi điều tất cả Bồ-tát đã học’; phát tâm ‘ta sẽ ở mỗi đầu sợi lông trong tất cả thế gian hiện ra tất cả chư Phật thành Chánh Giác’; phát tâm ‘ta sẽ ở tất cả thế giới đánh trống pháp vô thượng, khiến các chúng sinh tùy theo căn cơ và ưa muốn đều được tỏ ngộ’. Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trụ trong đó thì được tâm phát khởi năng lực làm việc lớn vô thượng của Như Lai.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười loại tâm cùng khắp. Mười loại ấy là gì? Đó là: tâm cùng khắp tất cả hư không, vì ý nguyện rộng lớn; tâm cùng khắp tất cả pháp giới, vì đi sâu không bờ bến; tâm cùng khắp tất cả ba đời, vì một niệm đều biết; tâm cùng khắp mọi sự xuất hiện của Phật, vì đối với việc nhập thai, ra đời, xuất gia, thành đạo, chuyển pháp luân, bát Niết-bàn (nhập Niết-bàn trọn vẹn, tức Phật qua đời) đều biết rõ; tâm cùng khắp tất cả chúng sinh, vì biết hết căn cơ, ưa muốn và tập khí; tâm cùng khắp tất cả trí tuệ, vì thuận theo mà biết rõ pháp giới; tâm cùng khắp mọi sự vô biên, vì biết sự sai khác của các lưới huyễn hóa; tâm cùng khắp mọi sự vô sinh (không thật có sinh ra), vì không thấy được tự tính của các pháp; tâm cùng khắp mọi sự vô ngại, vì không trụ vào tâm mình hay tâm người; tâm cùng khắp mọi sự tự tại, vì một niệm hiện khắp việc thành Phật. Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trụ trong đó thì được sự trang nghiêm cùng khắp của vô lượng Phật pháp vô thượng.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười loại căn. Mười loại ấy là gì? Đó là: căn vui mừng, vì thấy tất cả chư Phật mà niềm tin không hư hoại; căn mong cầu, vì Phật pháp đã nghe đều tỏ ngộ; căn không thối lui, vì mọi việc làm đều đến rốt ráo; căn an trụ, vì không dứt mọi hạnh Bồ-tát; căn vi tế, vì vào lý vi diệu của Bát-nhã ba-la-mật; căn không ngừng nghỉ, vì làm xong rốt ráo mọi việc của chúng sinh; căn như kim cương, vì chứng biết tính của tất cả các pháp; căn ngọn lửa sáng kim cương, vì chiếu khắp mọi cảnh giới Phật; căn không sai khác, vì tất cả Như Lai cùng một thân; căn không bờ ngăn ngại, vì đi sâu vào mười lực của Như Lai. Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trụ trong đó thì được căn đại trí viên mãn vô thượng của Như Lai.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười loại thâm tâm. Mười loại ấy là gì? Đó là: thâm tâm không nhiễm mọi pháp thế gian; thâm tâm không pha lẫn mọi đạo nhị thừa; thâm tâm thấu suốt Bồ-đề của tất cả chư Phật; thâm tâm thuận theo con đường của nhất thiết trí trí (trí cao nhất trong mọi trí, tức trí tuệ của Phật); thâm tâm không bị các ma và ngoại đạo lay động; thâm tâm tu cho thanh tịnh trí viên mãn của tất cả Như Lai; thâm tâm thọ trì mọi pháp đã nghe; thâm tâm không đắm vào mọi nơi thọ sinh; thâm tâm đầy đủ mọi trí vi tế; thâm tâm tu tất cả Phật pháp. Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trụ trong đó thì được thâm tâm thanh tịnh vô thượng của nhất thiết trí.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười loại tăng thượng thâm tâm. Mười loại ấy là gì? Đó là: tăng thượng thâm tâm không thối lui, vì tích tập mọi thiện căn; tăng thượng thâm tâm lìa nghi ngờ, vì hiểu lời mật ngữ (lời có ý nghĩa sâu kín) của tất cả Như Lai; tăng thượng thâm tâm giữ gìn chân chánh, vì từ đại nguyện, đại hạnh mà tuôn ra; tăng thượng thâm tâm thù thắng bậc nhất, vì đi sâu vào tất cả Phật pháp; tăng thượng thâm tâm làm chủ, vì tự tại đối với tất cả Phật pháp; tăng thượng thâm tâm rộng lớn, vì vào khắp mọi pháp môn; tăng thượng thâm tâm đứng đầu, vì mọi việc làm đều thành tựu; tăng thượng thâm tâm tự tại, vì được trang nghiêm bằng mọi tam-muội, thần thông biến hóa; tăng thượng thâm tâm an trụ, vì giữ lấy bản nguyện (lời nguyện ban đầu); tăng thượng thâm tâm không ngừng nghỉ, vì làm thành thục tất cả chúng sinh. Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được tăng thượng thâm tâm thanh tịnh vô thượng của tất cả chư Phật.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười loại siêng tu. Mười loại ấy là gì? Đó là: siêng tu bố thí, vì buông bỏ tất cả mà không cầu đáp đền; siêng tu trì giới, vì tu hạnh đầu-đà (hạnh khổ tu: sống giản dị, khất thực, lìa mọi tiện nghi), ít ham muốn, biết đủ, không lừa dối ai; siêng tu nhẫn nhục, vì lìa ý tưởng ta và người, chịu đựng mọi điều ác, rốt cuộc không sinh tâm giận ghét làm hại; siêng tu tinh tấn, vì nghiệp thân, lời nói, ý chưa từng tán loạn, mọi việc làm đều không thối lui cho đến rốt ráo; siêng tu thiền định, vì nhờ giải thoát, tam-muội mà xuất hiện thần thông, lìa mọi tham dục, phiền não, tranh cãi và các bè bạn của chúng; siêng tu trí tuệ, vì tu tập tích chứa mọi công đức không mỏi chán; siêng tu đại từ, vì biết các chúng sinh không có tự tính; siêng tu đại bi, vì biết các pháp đều không, thay khắp tất cả chúng sinh chịu khổ không mỏi chán; siêng tu giác ngộ mười lực của Như Lai, vì thấu suốt vô ngại mà chỉ bày cho chúng sinh; siêng tu bánh xe pháp không thối lui, vì chuyển đến tâm của tất cả chúng sinh. Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được sự siêng tu đại trí tuệ vô thượng của Như Lai.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười loại quyết định giải (sự hiểu biết vững chắc, dứt khoát). Mười loại ấy là gì? Đó là: quyết định giải cao nhất, vì gieo trồng thiện căn đáng tôn trọng; quyết định giải trang nghiêm, vì sinh ra mọi sự trang nghiêm; quyết định giải rộng lớn, vì tâm chưa từng hẹp hòi kém cỏi; quyết định giải tịch diệt, vì có thể vào pháp tính rất sâu; quyết định giải cùng khắp, vì phát tâm không đâu không tới; quyết định giải kham nhận, vì có thể nhận sự gia trì của sức Phật; quyết định giải vững chắc, vì phá tan mọi việc làm của ma; quyết định giải sáng suốt phân định, vì biết rõ mọi nghiệp báo (quả báo do nghiệp tạo ra); quyết định giải hiện tiền, vì tùy ý có thể hiện thần thông; quyết định giải nối tiếp hưng thịnh (nối dõi và làm hưng thịnh dòng giống Phật), vì được thọ ký ở chỗ tất cả chư Phật; quyết định giải tự tại, vì tùy ý, tùy thời mà thành Phật. Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được quyết định giải vô thượng của Như Lai.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười loại quyết định giải biết các thế giới. Mười loại ấy là gì? Đó là: biết tất cả thế giới vào một thế giới; biết một thế giới vào tất cả thế giới; biết trong tất cả thế giới, một thân Như Lai và một tòa hoa sen đều cùng khắp; biết tất cả thế giới đều như hư không; biết tất cả thế giới đều đủ sự trang nghiêm của Phật; biết tất cả thế giới đều có Bồ-tát đầy khắp; biết tất cả thế giới vào một lỗ chân lông; biết tất cả thế giới vào thân một chúng sinh; biết trong tất cả thế giới, một cây Bồ-đề (cây mà Phật ngồi dưới đó thành đạo) của Phật và một đạo tràng (nơi Phật thành đạo) của Phật đều cùng khắp; biết trong tất cả thế giới, một âm thanh vang khắp, khiến các chúng sinh mỗi người đều hiểu rõ theo cách riêng, tâm sinh vui mừng. Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được quyết định giải rộng lớn về cõi Phật vô thượng của Như Lai.

 “Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười loại quyết định giải biết các cõi chúng sinh. Mười loại ấy là gì? Đó là: biết bản tính của tất cả các cõi chúng sinh không có thật; biết tất cả các cõi chúng sinh đều vào thân một chúng sinh; biết tất cả các cõi chúng sinh đều vào thân Bồ-tát; biết tất cả các cõi chúng sinh đều vào Như Lai tạng (kho tàng tính Phật vốn sẵn có trong mọi chúng sinh); biết thân một chúng sinh vào khắp tất cả các cõi chúng sinh; biết tất cả các cõi chúng sinh đều có thể làm pháp khí (đồ chứa giáo pháp, tức người đủ khả năng tiếp nhận Phật pháp) của chư Phật; biết tất cả các cõi chúng sinh, tùy theo điều họ ưa muốn mà vì họ hiện thân Đế Thích, Phạm vương, Hộ thế; biết tất cả các cõi chúng sinh, tùy theo điều họ ưa muốn mà vì họ hiện oai nghi tịch tĩnh của Thanh văn, Độc giác; biết tất cả các cõi chúng sinh mà vì họ hiện thân Bồ-tát được trang nghiêm bằng công đức; biết tất cả các cõi chúng sinh mà vì họ hiện tướng hảo và oai nghi tịch tĩnh của Như Lai, để khai ngộ chúng sinh. Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được quyết định giải có oai lực lớn vô thượng của Như Lai.

 Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, quyển thứ năm mươi sáu

 Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, quyển thứ năm mươi bảy

 Tam tạng (vị pháp sư thông suốt ba kho kinh điển: Kinh, Luật, Luận) Thật-xoa-nan-đà, người nước Vu Điền (một nước cổ ở vùng Tây Vực), vâng chiếu vua mà dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video