Phẩm Ly Thế Gian (phẩm "Lìa khỏi thế gian"), thứ ba mươi tám, phần sáu.
"Phật tử (con của Phật, lời gọi những người tu theo Phật, ở đây chỉ các vị Bồ-tát trong pháp hội)! Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát: người phát tâm cầu thành Phật và cứu độ mọi loài; ma-ha-tát: "bậc lớn", tức Bồ-tát bậc cao) có mười cách bố thí (đem cho) trong sạch. Mười cách ấy là gì?
Đó là: bố thí bình đẳng, vì không chọn lựa chúng sinh (mọi loài có sự sống); bố thí theo ý muốn, vì làm thỏa điều người ta mong; bố thí không lộn xộn, vì làm cho người nhận được lợi ích; bố thí tùy chỗ thích hợp, vì biết người bậc trên, bậc giữa, bậc dưới; bố thí không bám víu, vì không mong quả báo (kết quả đền đáp của việc làm); bố thí buông bỏ rộng rãi, vì lòng không lưu luyến; bố thí tất cả, vì rốt ráo trong sạch.
Bố thí hồi hướng về Bồ-đề (hồi hướng: đem công đức hướng về một mục đích; Bồ-đề: sự giác ngộ hoàn toàn của Phật), vì xa lìa cả hữu vi lẫn vô vi (hữu vi: những gì do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt; vô vi: cái không do tạo tác, không sinh không diệt); bố thí để giáo hóa chúng sinh, vì cho đến khi ngồi nơi đạo tràng (chỗ thành Phật) vẫn không bỏ họ; bố thí ba vòng trong sạch (tam luân: ba yếu tố gồm người cho, người nhận và vật đem cho), vì đối với người cho, người nhận và vật cho đều dùng chính niệm (sự nhớ biết đúng đắn) mà quán sát (nhìn xét kỹ) thấy như hư không.
Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trú vững vàng trong pháp này thì được sự bố thí trong sạch, rộng lớn, cao tột của Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là "bậc từ chân như mà đến").
"Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười thứ giới (những điều răn cấm người tu giữ gìn) trong sạch. Mười thứ ấy là gì?
Đó là: giới trong sạch của thân, vì giữ thân khỏi ba điều ác (giết hại, trộm cắp, tà dâm); giới trong sạch của lời nói, vì lìa bốn lỗi của lời nói (nói dối, nói hai lưỡi gây chia rẽ, nói lời độc ác, nói lời thêu dệt); giới trong sạch của tâm, vì lìa hẳn tham lam, sân hận (giận dữ) và tà kiến (thấy biết sai lệch); giới trong sạch không phá bất cứ học xứ nào (các điều giới cần học và giữ), vì làm bậc tôn quý đứng đầu trong loài người và chư thiên (các vị trời); giới trong sạch giữ gìn tâm Bồ-đề (lòng cầu giác ngộ để cứu độ mọi loài), vì không ưa tiểu thừa (cỗ xe nhỏ — lối tu chỉ cầu giải thoát riêng cho mình).
Giới trong sạch giữ gìn những gì Như Lai đã chế định, vì dù tội rất nhỏ nhặt cũng sinh lòng rất sợ hãi; giới trong sạch giữ gìn một cách kín đáo, vì khéo cứu vớt những chúng sinh phạm giới; giới trong sạch không làm mọi điều ác, vì thề tu mọi pháp lành; giới trong sạch xa lìa mọi "hữu kiến" (cái thấy chấp các pháp là thật có), vì không bám chấp ngay cả vào giới; giới trong sạch che chở mọi chúng sinh, vì khởi lòng đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu khổ cho tất cả).
Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trú vững vàng trong pháp này thì được giới trong sạch, cao tột, không lỗi lầm của Như Lai.
"Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười thứ nhẫn (sự nhẫn nhục chịu đựng, và cũng là sự an nhận chân lý) trong sạch. Mười thứ ấy là gì?
Đó là: nhẫn trong sạch bình thản chịu lời chê bai sỉ nhục, vì che chở các chúng sinh; nhẫn trong sạch bình thản chịu dao gậy, vì khéo giữ gìn mình và người; nhẫn trong sạch không sinh lòng giận muốn hại, vì tâm không lay động; nhẫn trong sạch không trách kẻ thấp hèn, vì ở bậc trên thì biết rộng lượng; nhẫn trong sạch ai đến nương tựa cũng đều cứu, vì sẵn sàng bỏ cả thân mạng mình; nhẫn trong sạch xa lìa ngã mạn (kiêu ngạo cho mình hơn người), vì không khinh người chưa học.
Nhẫn trong sạch bị làm hại thân thể mà không giận, vì quán thấy mọi sự như huyễn (như trò ảo thuật, không thật); nhẫn trong sạch bị xúc phạm mà không trả đũa, vì không thấy có mình có người; nhẫn trong sạch không chạy theo phiền não (những trạng thái làm tâm rối khổ như tham, giận, si mê), vì lìa các cảnh giới (các đối tượng mà giác quan tiếp xúc); nhẫn trong sạch thuận theo trí chân thật của Bồ-tát, biết mọi pháp (mọi sự vật, hiện tượng) vốn vô sinh (thật ra không hề có sinh ra), vì không do người khác dạy mà tự vào cảnh giới của nhất thiết trí (trí biết tất cả của Phật).
Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trú vững vàng trong đó thì được pháp nhẫn (sự an nhận, thấu suốt chân lý của các pháp) cao tột, không do người khác mà tự ngộ, của tất cả chư Phật.
"Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười thứ tinh tấn (siêng năng nỗ lực không lùi) trong sạch. Mười thứ ấy là gì?
Đó là: tinh tấn trong sạch của thân, vì phụng sự, cúng dường chư Phật, Bồ-tát và các bậc thầy, tôn trọng phúc điền (ruộng phước — những bậc đáng cúng dường, cúng dường thì sinh phước như gieo hạt vào ruộng tốt) không thối lui; tinh tấn trong sạch của lời nói, vì nghe được pháp nào liền rộng nói cho người khác, khen ngợi công đức của Phật không mỏi mệt; tinh tấn trong sạch của ý, vì khéo vào ra các tâm từ, bi, hỷ, xả (bốn tâm rộng lớn: thương yêu ban vui, xót thương cứu khổ, vui theo điều lành của người, buông xả bình đẳng), thiền định (tâm lắng yên chuyên chú), giải thoát (các phép định giúp thoát khỏi ràng buộc) và các tam-muội (trạng thái tâm định sâu, chuyên nhất vào một đối tượng) không ngừng nghỉ.
Tinh tấn trong sạch của tâm ngay thẳng, vì không dối gạt, không nịnh hót, không quanh co, không giả dối, siêng tu mọi điều không thối lui; tinh tấn trong sạch của tâm ngày càng vượt lên, vì chí thường hướng cầu trí tuệ cao hơn nữa, nguyện đầy đủ mọi pháp trắng sạch (pháp lành); tinh tấn trong sạch không uổng phí, vì thu nhận bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, nghe nhiều và không buông lung, cho đến khi thành Bồ-đề không gián đoạn giữa chừng.
Tinh tấn trong sạch hàng phục mọi ma (những thế lực trong và ngoài phá hoại việc tu), vì trừ diệt được hết tham dục, sân hận, ngu si, tà kiến, mọi phiền não và các triền cái (triền: trói buộc; cái: che lấp — những phiền não trói buộc, che lấp tâm); tinh tấn trong sạch làm tròn đầy ánh sáng trí tuệ, vì hễ làm việc gì đều khéo quán sát, đều làm cho đến nơi đến chốn, không để phải hối hận, được các pháp bất cộng (những công đức riêng chỉ Phật mới có, không chung với các hàng khác) của tất cả chư Phật.
Tinh tấn trong sạch không đến không đi, vì được trí như thật, vào cửa pháp giới (toàn thể mọi sự vật hiện tượng, cũng chỉ bản tính chân thật của chúng), thân, lời và tâm đều bình đẳng, thấu rõ tướng vốn là phi tướng (hình tướng vốn không có thật), không bám chấp gì; tinh tấn trong sạch thành tựu ánh sáng của pháp, vì vượt qua các địa (các tầng bậc tu hành của Bồ-tát), được Phật quán đỉnh (rưới nước lên đỉnh đầu — nghi thức Phật ấn chứng cho Bồ-tát lên địa vị cao nhất, sắp thành Phật), dùng thân vô lậu (thân không còn phiền não rỉ chảy, không còn bị sinh tử chi phối) mà thị hiện chết nơi này sinh nơi kia, xuất gia, thành đạo, thuyết pháp, diệt độ (nhập Niết-bàn), đầy đủ những việc của Phổ Hiền (vị Bồ-tát tiêu biểu cho hạnh nguyện rộng lớn) như thế.
Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trú vững vàng trong pháp này thì được sự tinh tấn lớn lao, trong sạch, cao tột của Như Lai.
"Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười thứ thiền (thiền định) trong sạch. Mười thứ ấy là gì?
Đó là: thiền trong sạch luôn ưa xuất gia, vì bỏ hết mọi thứ mình có; thiền trong sạch được bạn lành chân thật, vì được chỉ dạy đường chính; thiền trong sạch ở nơi a-lan-nhã (chỗ vắng vẻ xa làng xóm để tu hành), chịu đựng mưa gió..., vì lìa "ngã" và "ngã sở" (cái tôi và cái của tôi); thiền trong sạch lìa chúng sinh ồn ào náo động, vì luôn ưa vắng lặng; thiền trong sạch khiến hoạt động của tâm được điều hòa mềm dịu, vì giữ gìn các căn (giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý).
Thiền trong sạch khiến tâm và trí vắng lặng, vì mọi âm thanh và mọi "gai" của thiền định (những chướng ngại làm rối thiền định) đều không thể làm loạn; thiền trong sạch là phương tiện của đạo giác ngộ, vì quán sát mọi điều đều tự thân chứng nghiệm; thiền trong sạch lìa đắm vị (không đắm vào vị an vui của thiền), vì không bỏ dục giới (cõi của các loài còn ham muốn, trong đó có cõi người); thiền trong sạch phát khởi thần thông và trí sáng (năng lực siêu phàm và trí tuệ thấy biết rõ ràng), vì biết căn tính (khả năng và khuynh hướng bẩm sinh) của mọi chúng sinh; thiền trong sạch tự tại dạo chơi, vì vào tam-muội của Phật, biết vô ngã (không có cái tôi thường hằng, độc lập).
Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trú vững vàng trong đó thì được thiền định lớn lao, trong sạch, cao tột của Như Lai.
"Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười thứ tuệ (trí tuệ) trong sạch. Mười thứ ấy là gì?
Đó là: tuệ trong sạch biết mọi nhân (nguyên nhân chính), vì không phá hỏng quả báo; tuệ trong sạch biết mọi duyên (điều kiện phụ giúp), vì không trái sự hòa hợp; tuệ trong sạch biết không đoạn không thường (không mất hẳn, cũng không còn mãi), vì thấu suốt duyên khởi (mọi pháp do nhân duyên hợp lại mà sinh) đều đúng như thật; tuệ trong sạch nhổ bỏ mọi kiến chấp, vì đối với tướng chúng sinh không nắm lấy cũng không bỏ; tuệ trong sạch quán sát tâm và hành vi của mọi chúng sinh, vì biết rõ đều như huyễn; tuệ trong sạch có biện tài (tài giảng giải, ăn nói) rộng lớn, vì phân biệt các pháp, hỏi đáp không ngăn ngại.
Tuệ trong sạch mà mọi loài ma, ngoại đạo (người theo các đạo ngoài Phật pháp), Thanh văn (đệ tử nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, chỉ cầu giải thoát cho mình) và Độc giác (người tự giác ngộ nhờ quán nhân duyên, không có thầy) đều không thể biết, vì vào sâu trí của tất cả Như Lai; tuệ trong sạch thấy pháp thân (thân chân thật của Phật, chính là chân lý) vi diệu của tất cả chư Phật, thấy bản tính của mọi chúng sinh vốn trong sạch, thấy mọi pháp đều vắng lặng, thấy mọi cõi nước đều như hư không, vì biết mọi tướng đều không ngăn ngại.
Tuệ trong sạch của mọi tổng trì (năng lực nhớ giữ mọi pháp không quên), biện tài và phương tiện ba-la-mật (phương tiện: phương pháp khéo léo để giáo hóa; ba-la-mật: hạnh tu đưa đến bờ giác ngộ), vì giúp được mọi trí tuệ thù thắng nhất; tuệ trong sạch trong một niệm khế hợp, dùng trí kim cương (trí cứng chắc như kim cương, phá được mọi thứ mà không gì phá nổi) thấu rõ mọi pháp bình đẳng, vì được trí tôn quý nhất đối với mọi pháp.
Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trú vững vàng trong đó thì được trí tuệ lớn không chướng ngại của Như Lai.
"Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười thứ từ (lòng thương yêu, ban niềm vui) trong sạch. Mười thứ ấy là gì?
Đó là: từ trong sạch với tâm bình đẳng, vì thâu nhận khắp chúng sinh không chọn lựa; từ trong sạch làm lợi ích, vì làm việc gì cũng khiến người vui mừng; từ trong sạch xem muôn loài như chính mình, vì rốt cuộc đều khiến họ ra khỏi sinh tử (vòng sinh ra rồi chết đi, luân hồi mãi); từ trong sạch không bỏ thế gian, vì tâm luôn nghĩ đến việc gom góp thiện căn (gốc lành — những việc lành làm nền cho quả tốt); từ trong sạch đưa được đến giải thoát, vì khiến khắp chúng sinh trừ diệt mọi phiền não.
Từ trong sạch làm nảy sinh Bồ-đề, vì khiến khắp chúng sinh phát tâm cầu nhất thiết trí; từ trong sạch không ngăn ngại ở thế gian, vì phóng ánh sáng lớn chiếu khắp bình đẳng; từ trong sạch tràn đầy hư không, vì cứu giúp chúng sinh không nơi nào không đến; từ trong sạch duyên theo pháp, vì chứng được pháp chân thật như như (chân như: bản tính chân thật, như vậy, không biến đổi của mọi pháp); từ trong sạch không nương duyên, vì vào "ly sinh tính" của Bồ-tát (địa vị Bồ-tát đã lìa tính phàm phu sinh tử, chứng được chân lý).
Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trú vững vàng trong pháp này thì được lòng từ trong sạch, rộng lớn, cao tột của Như Lai.
"Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười thứ bi (lòng xót thương, muốn cứu khổ) trong sạch. Mười thứ ấy là gì?
Đó là: bi trong sạch không có bạn đồng hành, vì một mình phát tâm ấy. Bi trong sạch không mỏi mệt chán nản, vì chịu khổ thay cho mọi chúng sinh mà không cho là nhọc. Bi trong sạch thọ sinh ở nạn xứ (những nơi khó tu đạo, như địa ngục, ngạ quỷ…), vì để cứu độ chúng sinh. Bi trong sạch thọ sinh ở thiện thú (cõi lành như cõi người, cõi trời), vì để thị hiện lẽ vô thường (không gì còn mãi).
Bi trong sạch vì những chúng sinh tà định (những chúng sinh đã quyết chắc đi theo đường sai, rất khó cứu), vì trải qua bao kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài) vẫn không bỏ thệ nguyện lớn. Bi trong sạch không đắm niềm vui của mình, vì ban niềm vui cho khắp chúng sinh. Bi trong sạch không cầu đền ơn, vì tu cho tâm mình trong sạch. Bi trong sạch trừ được điên đảo (cái thấy lộn ngược với sự thật, như cho vô thường là thường), vì nói pháp đúng như thật.
Bồ-tát ma-ha-tát biết mọi pháp bản tính vốn trong sạch, không nhiễm dính, không nóng bức khổ não, chỉ vì khách trần phiền não (phiền não như khách lạ, như bụi bám vào, không phải bản tính) mà chịu các khổ; biết như vậy rồi, đối với chúng sinh khởi lòng đại bi, gọi là "bản tính thanh tịnh", vì nói cho họ pháp sáng suốt trong sạch không nhơ bẩn.
Bồ-tát ma-ha-tát biết mọi pháp như dấu chim bay trong không trung, chúng sinh bị màng si mê che mắt không thể thấy rõ; quán sát họ mà khởi tâm đại bi, gọi là "trí chân thật", vì mở bày cho họ pháp Niết-bàn (trạng thái tắt hết phiền não, thoát khỏi sinh tử).
Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trú vững vàng trong pháp này thì được lòng bi trong sạch, rộng lớn, cao tột của Như Lai.
"Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười thứ hỷ (niềm vui) trong sạch. Mười thứ ấy là gì?
Đó là: niềm vui trong sạch khi phát tâm Bồ-đề; niềm vui trong sạch khi bỏ hết mọi thứ mình có; niềm vui trong sạch khi không chê bỏ chúng sinh phạm giới mà giáo hóa cho họ thành tựu; niềm vui trong sạch khi chịu đựng được chúng sinh làm ác và thề nguyện cứu độ họ; niềm vui trong sạch khi bỏ thân cầu pháp mà không hối hận; niềm vui trong sạch khi tự bỏ thú vui dục lạc, luôn ưa niềm vui của pháp.
Niềm vui trong sạch khi khiến mọi chúng sinh bỏ niềm vui về của cải nuôi sống, luôn ưa niềm vui của pháp; niềm vui trong sạch khi thấy tất cả chư Phật, cung kính cúng dường không biết chán, thấy pháp giới bình đẳng; niềm vui trong sạch khi khiến mọi chúng sinh yêu thích thiền định, giải thoát, tự tại vào ra các tam-muội; niềm vui trong sạch khi tâm ưa làm đủ mọi hạnh khổ thuận theo đạo Bồ-tát, chứng được định và tuệ cao tột, vắng lặng bất động của bậc Mâu-ni (bậc thánh tịch lặng, chỉ Phật).
Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trú vững vàng trong pháp này thì được niềm vui trong sạch, rộng lớn, cao tột của Như Lai.
"Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười thứ xả (buông bỏ, giữ tâm bình thản không thiên lệch) trong sạch. Mười thứ ấy là gì?
Đó là: xả trong sạch khi được mọi chúng sinh cung kính cúng dường mà không sinh lòng ưa đắm; xả trong sạch khi bị mọi chúng sinh khinh rẻ, chê bai, sỉ nhục mà không sinh giận dữ; xả trong sạch khi thường đi giữa thế gian mà không bị tám pháp thế gian (được và mất, tiếng tốt và tiếng xấu, khen và chê, vui và khổ) làm nhiễm; xả trong sạch khi đối với chúng sinh là pháp khí (người có căn cơ tiếp nhận được giáo pháp, ví như đồ đựng) thì chờ đúng lúc mà giáo hóa, đối với người không phải pháp khí cũng không sinh chán ghét.
Xả trong sạch khi không cầu pháp "học" và "vô học" của nhị thừa (nhị thừa: hai hàng Thanh văn và Độc giác; học: bậc còn phải học; vô học: bậc đã xong việc học, tức A-la-hán); xả trong sạch khi tâm luôn xa lìa mọi dục lạc và những pháp thuận theo phiền não; xả trong sạch khi không khen ngợi việc nhị thừa chán lìa sinh tử.
Xả trong sạch khi xa lìa mọi lời lẽ thế gian: lời không hướng về Niết-bàn, lời không giúp lìa dục, lời không hợp lẽ, lời làm người khác phiền loạn, lời của Thanh văn và Độc giác; nói gọn, cho đến mọi lời làm chướng ngại đạo Bồ-tát đều xa lìa hết.
Xả trong sạch khi có chúng sinh căn cơ đã chín, đã phát sinh chính niệm và trí tuệ nhưng chưa thể biết pháp cao nhất, thì chờ đúng lúc mới giáo hóa; xả trong sạch khi có chúng sinh mà Bồ-tát thuở trước đã từng giáo hóa, phải đến địa vị Phật mới điều phục được, thì cũng chờ đúng lúc; xả trong sạch khi Bồ-tát ma-ha-tát đối với hai hạng người ấy không cao không thấp, không lấy không bỏ, xa lìa mọi thứ phân biệt, luôn trụ trong chính định (định đúng đắn), vào pháp như thật, tâm được kham nhẫn.
Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trú vững vàng trong đó thì được tâm xả trong sạch, rộng lớn, cao tột của Như Lai.
"Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười thứ nghĩa (ý nghĩa, mục đích chân thật). Mười thứ ấy là gì?
Đó là: nghĩa của sự nghe nhiều, vì tu hành bền chắc; nghĩa của pháp, vì khéo suy xét chọn lựa; nghĩa của không, vì là "đệ nhất nghĩa không" (cái không ở nghĩa tối thượng — tính không thật có của mọi pháp); nghĩa của vắng lặng, vì lìa sự ồn ào náo động của chúng sinh; nghĩa không thể nói, vì không bám vào mọi lời lẽ; nghĩa như thật, vì thấu suốt ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) bình đẳng.
Nghĩa của pháp giới, vì mọi pháp đều cùng một vị; nghĩa của chân như, vì tất cả Như Lai đều thuận theo đó mà vào; nghĩa của thực tế (bờ mé chân thật, chỗ tận cùng của chân lý), vì biết rõ rốt ráo như thật; nghĩa của Đại Bát Niết-bàn (Niết-bàn lớn trọn vẹn của Phật), vì diệt mọi khổ mà vẫn tu các hạnh Bồ-tát.
Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trú vững vàng trong pháp này thì được nghĩa cao tột của nhất thiết trí.
"Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười thứ pháp. Mười thứ ấy là gì?
Đó là: pháp chân thật, vì tu hành đúng như lời nói; pháp lìa chấp thủ, vì lìa hết cả "năng thủ" lẫn "sở thủ" (cái chủ thể nắm bắt và đối tượng bị nắm bắt); pháp không tranh cãi, vì không có mọi sự mê lầm và tranh chấp; pháp vắng lặng, vì diệt trừ mọi nóng bức khổ não; pháp lìa dục, vì dứt hết mọi tham dục.
Pháp không phân biệt, vì sự bám níu theo đối tượng và phân biệt đã dứt hẳn; pháp vô sinh, vì như hư không bất động; pháp vô vi, vì lìa các tướng sinh ra, tồn tại và diệt mất; pháp bản tính, vì tự tính vốn không nhiễm, trong sạch; pháp Niết-bàn bỏ hết mọi ô-ba-đề (chỗ nương của sự sống, tức thân tâm do phiền não và nghiệp tạo thành), vì sinh ra được mọi hạnh Bồ-tát, tu tập không gián đoạn.
Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trú vững vàng trong đó thì được pháp rộng lớn, cao tột của Như Lai.
"Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười thứ hành trang phước đức giúp cho đạo. Mười thứ ấy là gì?
Đó là: khuyên chúng sinh phát tâm Bồ-đề, đó là hành trang phước đức giúp đạo của Bồ-tát, vì không làm dứt hạt giống Tam bảo (ba ngôi quý: Phật, Pháp, Tăng). Thuận theo mười hồi hướng (mười tầng hạnh tu đem công đức hướng về chúng sinh và về giác ngộ), đó là hành trang phước đức giúp đạo của Bồ-tát, vì dứt mọi pháp bất thiện, gom góp mọi pháp lành. Dùng trí tuệ dẫn dắt dạy bảo, đó là hành trang phước đức giúp đạo của Bồ-tát, vì vượt trên phước đức của tam giới (ba cõi: dục giới, sắc giới, vô sắc giới).
Tâm không mỏi mệt, đó là hành trang phước đức giúp đạo của Bồ-tát, vì rốt ráo độ thoát mọi chúng sinh. Bỏ hết mọi thứ mình có cả trong lẫn ngoài, đó là hành trang phước đức giúp đạo của Bồ-tát, vì không bám vào bất cứ vật gì. Vì muốn đầy đủ tướng hảo (ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp phụ trên thân Phật) mà tinh tấn không lùi, đó là hành trang phước đức giúp đạo của Bồ-tát, vì mở cửa bố thí lớn không hạn lượng.
Thiện căn ba bậc trên, giữa, dưới đều đem hồi hướng về Bồ-đề cao tột, tâm không xem nhẹ thứ nào, đó là hành trang phước đức giúp đạo của Bồ-tát, vì khế hợp với phương tiện khéo léo. Đối với chúng sinh tà định, thấp kém, bất thiện đều sinh lòng đại bi, không có ý khinh rẻ, đó là hành trang phước đức giúp đạo của Bồ-tát, vì luôn khởi tâm thệ nguyện lớn của bậc đại nhân.
Cung kính cúng dường tất cả Như Lai, đối với mọi Bồ-tát đều nghĩ như Như Lai, khiến mọi chúng sinh đều vui mừng, đó là hành trang phước đức giúp đạo của Bồ-tát, vì giữ chí nguyện ban đầu hết sức bền chắc. Bồ-tát ma-ha-tát trong a-tăng-kỳ kiếp (số kiếp nhiều đến không đếm được) gom góp thiện căn, tự mình muốn chứng Bồ-đề cao tột thì dễ như đồ vật trong lòng bàn tay, nhưng lại đem hết trao cho mọi chúng sinh, tâm không buồn phiền cũng không hối tiếc, tâm ấy rộng lớn ngang cõi hư không, đó là hành trang phước đức giúp đạo của Bồ-tát, vì khởi trí tuệ lớn, chứng pháp lớn.
Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trú vững vàng trong đó thì đầy đủ khối phước đức rộng lớn, cao tột của Như Lai.
"Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười thứ hành trang trí tuệ giúp cho đạo. Mười thứ ấy là gì?
Đó là: gần gũi thiện tri thức (bậc thầy bạn tốt dẫn dắt đường tu) chân chính, học rộng nghe nhiều, cung kính cúng dường, tôn trọng lễ bái, thuận theo đủ cách, không trái lời dạy, đó là thứ nhất; vì mọi điều đều ngay thẳng, không giả dối kiểu cách.
Lìa hẳn kiêu mạn, luôn khiêm tốn kính người, nghiệp (hành động tạo tác) của thân, lời, ý không thô bạo, mềm mỏng hiền hòa, không giả dối không quanh co, đó là thứ hai; vì thân ấy xứng làm đồ đựng giáo pháp của Phật.
Chính niệm và trí tuệ luôn tỉnh giác chưa từng tán loạn, biết hổ thẹn, mềm mỏng, tâm an không lay động, luôn nhớ sáu điều niệm (niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng, niệm giới, niệm bố thí, niệm cõi trời), luôn làm sáu pháp hòa kính (sáu cách sống chung kính trọng, hòa hợp về thân, lời, ý, giới luật, kiến giải và lợi lộc), luôn thuận theo và an trú trong sáu pháp bền chắc (sáu điều giúp lòng tin và sự tu tập vững bền, không lay chuyển), đó là thứ ba; vì lấy đó làm phương tiện cho mười thứ trí.
Ưa pháp, ưa nghĩa, lấy pháp làm niềm vui, luôn ưa nghe pháp không biết chán, bỏ những luận thuyết và lời bàn của thế tục, chuyên tâm nghe nhận lời siêu thoát thế gian, xa lìa tiểu thừa, vào trí tuệ đại thừa (cỗ xe lớn — lối tu cầu thành Phật để cứu độ tất cả), đó là thứ tư; vì một lòng nhớ nghĩ không tán động.
Tâm chuyên gánh vác sáu ba-la-mật (sáu hạnh đưa đến bờ giác: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), bốn phạm trú (bốn cách an trú của bậc thanh tịnh: từ, bi, hỷ, xả) đã tu đến thuần thục, thuận theo pháp sáng suốt mà khéo tu hành tất cả, siêng năng thưa hỏi những người thông minh có trí, xa lìa ác thú (các cõi xấu như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), quay về đường lành, tâm luôn yêu thích, dùng chính niệm quán sát, điều phục tình cảm của mình, giữ gìn ý người khác, đó là thứ năm; vì tu hành hạnh chân thật một cách bền chắc.
Luôn ưa thoát ly, không bám vào ba cõi hiện hữu, luôn tỉnh giác tâm mình, chưa từng có ý xấu, ba thứ niệm xấu (niệm tham muốn, niệm giận dữ, niệm làm hại) đã dứt, ba nghiệp thân, lời, ý đều lành, biết rõ chắc chắn tự tính của tâm, đó là thứ sáu; vì làm cho tâm mình và người đều trong sạch.
Quán sát năm uẩn (năm nhóm hợp thành thân tâm: sắc là thân thể vật chất, thọ là cảm giác, tưởng là nhận biết hình ảnh, hành là ý chí tạo tác, thức là sự hay biết) đều như trò huyễn; các giới (mười tám giới: sáu giác quan, sáu đối tượng và sáu sự nhận biết) như rắn độc; các xứ (mười hai xứ: sáu giác quan và sáu đối tượng) như làng trống không người; mọi pháp như huyễn, như ánh nắng dợn, như trăng dưới nước, như mộng, như bóng, như tiếng vang, như hình trong gương, như tranh vẽ giữa hư không, như vòng lửa do quay que lửa mà thành, như màu cầu vồng, như ánh sáng mặt trời mặt trăng, không tướng không hình, không thường không đoạn, không đến không đi, cũng không có chỗ trụ; quán sát như vậy, biết mọi pháp không sinh không diệt, đó là thứ bảy; vì biết tính của mọi pháp đều không, vắng lặng.
Bồ-tát ma-ha-tát nghe rằng mọi pháp không có ngã, không có chúng sinh, không có thọ giả (một kẻ sống lâu dài có thật), không có bổ-già-la (cái "người" làm chủ thể luân hồi), không có tâm, không có cảnh, không có tham sân si, không có thân, không có vật, không có chủ, không có chỗ nương đợi, không có chỗ bám, không có hành, tất cả như thế đều không có gì, đều quy về vắng lặng; nghe rồi tin sâu, không nghi không chê, đó là thứ tám; vì thành tựu được sự hiểu biết tròn đầy.
Bồ-tát ma-ha-tát khéo điều phục các căn, tu hành đúng lẽ, luôn trụ trong chỉ quán (chỉ: dừng tâm cho lắng yên; quán: soi xét để thấy rõ sự thật), tâm ý vắng lặng, mọi niệm dao động đều không sinh; không ngã, không người, không làm, không hành, không nghĩ chấp có ngã, không nghĩ chấp có nghiệp của ngã, không có ung nhọt, không có sẹo vết, cũng không có sự nhẫn đạt được nơi đây; nghiệp của thân, lời, ý không đến không đi, không có tinh tấn cũng không có dũng mãnh; quán mọi chúng sinh, mọi pháp, tâm đều bình đẳng mà không chỗ trụ, không phải bờ này, không phải bờ kia, tính của bờ này bờ kia đều lìa, không từ đâu đến, không đi về đâu; luôn dùng trí tuệ suy nghĩ như vậy, đó là thứ chín; vì đến được bờ bên kia của các tướng phân biệt.
Bồ-tát ma-ha-tát vì thấy pháp duyên khởi nên thấy pháp trong sạch; vì thấy pháp trong sạch nên thấy cõi nước trong sạch; vì thấy cõi nước trong sạch nên thấy hư không trong sạch; vì thấy hư không trong sạch nên thấy pháp giới trong sạch; vì thấy pháp giới trong sạch nên thấy trí tuệ trong sạch, đó là thứ mười; vì tu hành gom góp nhất thiết trí.
Phật tử! Đó là mười thứ hành trang trí tuệ giúp đạo của Bồ-tát ma-ha-tát. Nếu các Bồ-tát an trú vững vàng trong pháp này thì được khối trí tuệ vi diệu, trong sạch, không chướng ngại đối với mọi pháp của Như Lai.
"Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười thứ minh túc (minh: trí sáng suốt; túc: đầy đủ — sự đầy đủ trí sáng). Mười thứ ấy là gì?
Đó là: minh túc khéo phân biệt các pháp; minh túc không chấp giữ các pháp; minh túc lìa cái thấy điên đảo; minh túc dùng ánh sáng trí tuệ soi chiếu các căn; minh túc khéo phát khởi chính tinh tấn (sự nỗ lực đúng đắn); minh túc vào sâu được trí về chân đế (chân lý tuyệt đối).
Minh túc diệt nghiệp phiền não, thành tựu tận trí (trí biết mình đã dứt sạch phiền não) và vô sinh trí (trí biết mình không còn tái sinh); minh túc dùng trí thiên nhãn (mắt thấy xa không ngăn ngại, thấy được sự chết đây sinh kia của chúng sinh) mà quán sát khắp nơi; minh túc dùng túc trú niệm (khả năng nhớ biết các đời trước) mà biết quá khứ trong sạch; minh túc dùng trí thần thông lậu tận (lậu tận: dứt sạch các lậu — những phiền não khiến rỉ chảy vào sinh tử) mà dứt các lậu của chúng sinh.
Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trú vững vàng trong pháp này thì được ánh sáng lớn cao tột của Như Lai đối với mọi Phật pháp.
"Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười cách cầu pháp. Mười cách ấy là gì?
Đó là: cầu pháp với tâm ngay thẳng, vì không nịnh hót dối trá; cầu pháp với tinh tấn, vì xa lìa lười biếng kiêu mạn; cầu pháp một lòng, vì không tiếc thân mạng; cầu pháp để dứt phiền não của mọi chúng sinh, vì không vì danh lợi hay sự cung kính; cầu pháp để làm lợi cho mình, cho người, cho mọi chúng sinh, vì không chỉ lợi riêng mình.
Cầu pháp để vào trí tuệ, vì không ưa chữ nghĩa suông; cầu pháp để ra khỏi sinh tử, vì không tham vui thế gian; cầu pháp để độ chúng sinh, vì đã phát tâm Bồ-đề; cầu pháp để dứt mối nghi của mọi chúng sinh, vì khiến họ không còn do dự; cầu pháp để làm đầy đủ Phật pháp, vì không ưa các thừa khác.
Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trú vững vàng trong pháp này thì được trí tuệ lớn về mọi Phật pháp mà không do người khác dạy.
"Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười thứ pháp sáng tỏ (sự hiểu biết rõ ràng của từng hạng người tu). Mười thứ ấy là gì?
Đó là: thuận theo thế tục mà nuôi lớn thiện căn, đó là pháp sáng tỏ của phàm phu (người thường chưa thấy chân lý) còn non dại; được lòng tin không ngăn ngại, không hư hoại, giác ngộ tự tính của pháp, đó là pháp sáng tỏ của người tùy tín hành (người mới vào đạo, nương lòng tin mà tu); siêng tu tập pháp, thuận theo pháp mà an trú, đó là pháp sáng tỏ của người tùy pháp hành (người nương sự hiểu biết giáo pháp mà tu).
Xa lìa tám điều tà (tám lối sai trái ngược với bát chính đạo), hướng về bát chính đạo (tám con đường chân chính: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống bằng nghề chân chính, nỗ lực đúng, nhớ nghĩ đúng, định tâm đúng), đó là pháp sáng tỏ của bậc thứ tám (người đang hướng tới quả Tu-đà-hoàn; tính ngược từ quả A-la-hán thì là bậc thứ tám); trừ diệt các kết (những phiền não trói buộc), dứt lậu sinh tử, thấy chân lý chân thật, đó là pháp sáng tỏ của bậc Tu-đà-hoàn (quả thánh đầu tiên, "vào dòng thánh").
Quán thấy mùi vị dục lạc là tai họa, biết không còn qua lại (?), đó là pháp sáng tỏ của bậc Tư-đà-hàm (quả thánh thứ hai, chỉ còn trở lại cõi đời một lần); không ưa ba cõi, cầu dứt hết hữu lậu (những gì còn phiền não), đối với sự thọ sinh dù một niệm cũng không sinh ưa đắm, đó là pháp sáng tỏ của bậc A-na-hàm (quả thánh thứ ba, không còn trở lại cõi dục).
Được sáu thần thông (sáu năng lực siêu phàm: biến hóa đi lại tự tại, mắt thấy xa, tai nghe xa, biết tâm người, biết đời trước, dứt sạch phiền não), được tám giải thoát (tám phép định giải thoát), chín định (chín tầng định nối tiếp nhau) và bốn biện tài (bốn tài giảng giải không ngăn ngại: về pháp, về nghĩa, về ngôn từ, về sự vui nói) đều thành tựu, đó là pháp sáng tỏ của bậc A-la-hán (quả thánh cao nhất của Thanh văn, dứt sạch phiền não, thoát sinh tử).
Bản tính ưa quán sát duyên khởi một vị, tâm luôn vắng lặng, biết đủ ít việc, tự mình hiểu được nhân duyên, giác ngộ không do người khác, thành tựu đủ thứ thần thông trí tuệ, đó là pháp sáng tỏ của bậc Bích-chi Phật (tức Độc giác).
Trí tuệ rộng lớn, các căn sáng suốt lanh lợi, luôn ưa độ thoát mọi chúng sinh, siêng tu các pháp phước và trí giúp đạo, mười lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật), các vô úy (bốn điều không sợ hãi khi thuyết pháp) và mọi công đức của Như Lai đều đầy đủ tròn vẹn, đó là pháp sáng tỏ của bậc Bồ-tát.
Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trú vững vàng trong pháp này thì được pháp sáng tỏ của trí tuệ lớn cao tột của Như Lai.
"Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười pháp tu hành. Mười pháp ấy là gì?
Đó là: pháp tu hành cung kính tôn trọng các thiện tri thức; pháp tu hành luôn được chư thiên nhắc nhở cho tỉnh thức; pháp tu hành ở chỗ chư Phật luôn mang lòng hổ thẹn; pháp tu hành thương xót chúng sinh, không bỏ sinh tử; pháp tu hành làm việc gì cũng làm đến nơi, tâm không thay đổi.
Pháp tu hành chuyên tâm theo các vị Bồ-tát đã phát tâm đại thừa mà siêng năng tu học; pháp tu hành xa lìa tà kiến, siêng cầu đường chính; pháp tu hành phá tan các ma và nghiệp phiền não; pháp tu hành biết căn tính hơn kém của chúng sinh mà nói pháp cho họ, khiến họ trụ ở địa vị Phật; pháp tu hành an trú trong pháp giới rộng lớn vô biên, diệt trừ phiền não, khiến thân trong sạch.
Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trú vững vàng trong đó thì được pháp tu hành cao tột của Như Lai.
"Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười thứ ma. Mười thứ ấy là gì?
Đó là: uẩn ma (năm uẩn làm ma), vì sinh ra các sự chấp giữ; phiền não ma, vì luôn làm cho nhơ nhiễm; nghiệp ma, vì gây chướng ngại; tâm ma, vì sinh lòng cao ngạo; tử ma (cái chết làm ma), vì phải bỏ nơi đang sống; thiên ma (ma vương ở cõi trời), vì tự kiêu căng buông thả.
Thiện căn ma, vì luôn chấp giữ thiện căn; tam-muội ma, vì đắm say vị thiền lâu ngày; thiện tri thức ma, vì sinh tâm bám víu vào thầy; ma trí về pháp Bồ-đề, vì không muốn buông bỏ.
Đó là mười. Bồ-tát ma-ha-tát nên dùng phương tiện, mau chóng tìm cách xa lìa.
"Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười thứ việc ma. Mười thứ ấy là gì?
Đó là: quên mất tâm Bồ-đề mà tu các thiện căn, đó là việc ma. Bố thí với tâm xấu, giữ giới với tâm giận, bỏ rơi người tính ác, xa lánh kẻ lười biếng, khinh người tâm ý tán loạn, chê bai người kém trí, đó là việc ma.
Đối với pháp rất sâu thì sinh lòng keo kiệt, có người xứng đáng được giáo hóa lại không nói cho; nếu được của cải lợi lộc, cung kính cúng dường thì dù người ấy không phải pháp khí cũng cố nói cho, đó là việc ma.
Không ưa nghe các ba-la-mật; nếu có nghe nói thì không tu hành; dù có tu hành thì phần nhiều lười biếng; vì lười biếng nên chí ý hẹp hòi kém cỏi, không cầu pháp Bồ-đề lớn cao tột, đó là việc ma.
Xa thiện tri thức, gần ác tri thức, ưa cầu nhị thừa, không ưa thọ sinh trong đời, chí chỉ chuộng Niết-bàn lìa dục vắng lặng, đó là việc ma.
Đối với Bồ-tát sinh lòng giận ghét, nhìn bằng con mắt ác, tìm tội lỗi của họ, nói ra lỗi xấu của họ, cắt đứt mọi lợi lộc cúng dường của họ, đó là việc ma.
Chê bai chính pháp, không ưa nghe; nếu được nghe thì liền chê trách; thấy người thuyết pháp không sinh lòng tôn trọng, nói rằng mình nói mới đúng, người khác nói đều sai, đó là việc ma.
Ưa học luận thuyết thế tục, kỹ thuật khéo léo, văn chương từ ngữ, giảng rộng pháp nhị thừa, che giấu pháp sâu, hoặc đem nghĩa mầu trao cho người không xứng đáng, xa lìa Bồ-đề mà ở trong đường tà, đó là việc ma.
Với người đã được giải thoát, đã được yên ổn thì luôn ưa gần gũi cúng dường; với người chưa được giải thoát, chưa được yên ổn thì không chịu gần gũi cũng không giáo hóa, đó là việc ma.
Tăng thêm ngã mạn, không có lòng cung kính, đối với chúng sinh phần nhiều làm phiền não, tổn hại, không cầu chính pháp và trí tuệ chân thật, tâm xấu ác khó có thể khai ngộ, đó là việc ma.
Đó là mười. Bồ-tát ma-ha-tát nên mau xa lìa, siêng cầu việc Phật.
"Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười cách bỏ lìa việc ma. Mười cách ấy là gì?
Đó là: gần thiện tri thức, cung kính cúng dường, là bỏ lìa việc ma; không tự đề cao, không tự khen mình, là bỏ lìa việc ma; đối với pháp sâu của Phật tin hiểu không chê bai, là bỏ lìa việc ma; chưa từng quên mất tâm cầu nhất thiết trí, là bỏ lìa việc ma; siêng tu hạnh mầu, luôn không buông lung, là bỏ lìa việc ma.
Luôn cầu mọi pháp trong tạng Bồ-tát (kho giáo pháp dành cho Bồ-tát, tức kinh điển đại thừa), là bỏ lìa việc ma; luôn diễn nói pháp, tâm không mỏi mệt, là bỏ lìa việc ma; quy y tất cả chư Phật mười phương, nghĩ rằng các Ngài che chở cứu giúp mình, là bỏ lìa việc ma; tin nhận và nhớ nghĩ tất cả chư Phật, được thần lực của các Ngài gia trì (hộ trì, ban thêm sức mạnh), là bỏ lìa việc ma; cùng mọi Bồ-tát gieo chung thiện căn, bình đẳng không hai, là bỏ lìa việc ma.
Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trú vững vàng trong pháp này thì ra khỏi được mọi đường ma.
"Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười cách thấy Phật. Mười cách ấy là gì?
Đó là: đối với Phật an trú ở thế gian thành chính giác (sự giác ngộ chân chính) thì thấy mà không bám chấp; đối với Phật do nguyện lực thì thấy là do nguyện mà sinh ra; đối với Phật là kết quả của nghiệp thì thấy với lòng tin sâu; đối với Phật trụ trì (Phật còn lưu giữ ở đời qua giáo pháp, xá-lợi…) thì thấy mà thuận theo; đối với Phật nhập Niết-bàn thì thấy bằng sự thâm nhập sâu xa.
Đối với Phật của pháp giới thì thấy là có mặt khắp nơi; đối với Phật trong tâm thì thấy mà an trú; đối với Phật của tam-muội thì thấy là vô lượng, không nương tựa vào đâu; đối với Phật của bản tính thì thấy rõ ràng; đối với Phật hiện ra tùy theo sự ưa thích của chúng sinh thì thấy là thâu nhận khắp tất cả.
Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trú vững vàng trong pháp này thì luôn được thấy Như Lai cao tột.
"Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười thứ việc Phật. Mười thứ ấy là gì?
Đó là: tùy lúc mà mở lối dẫn dắt, là việc Phật; vì khiến người tu hành đúng đắn. Khiến người thấy trong giấc mộng, là việc Phật; vì đánh thức thiện căn thuở trước. Diễn nói cho người khác những kinh họ chưa từng nghe, là việc Phật; vì khiến họ sinh trí tuệ, dứt mối nghi. Vì người bị sự hối hận trói buộc mà nói pháp thoát ly, là việc Phật; vì khiến họ lìa tâm nghi ngờ.
Nếu có chúng sinh khởi tâm keo kiệt, cho đến tâm trí tuệ xấu, tâm nhị thừa, tâm làm hại, tâm nghi hoặc, tâm tán loạn, tâm kiêu mạn, thì vì họ mà hiện thân Như Lai trang nghiêm bằng các tướng tốt, là việc Phật; vì làm cho thiện căn quá khứ nảy nở lớn lên.
Vào lúc chính pháp khó gặp, rộng vì người mà nói pháp, khiến họ nghe rồi được trí đà-la-ni (trí nhớ giữ mọi pháp không quên) và trí thần thông, làm lợi ích khắp cho vô lượng chúng sinh, là việc Phật; vì sự hiểu biết thù thắng được trong sạch.
Nếu có việc ma nổi lên, dùng phương tiện hiện ra âm thanh rộng như cõi hư không, nói pháp không làm phiền hại người khác để đối trị, khiến họ khai ngộ, các ma nghe rồi thì uy quang tắt mất, là việc Phật; vì chí nguyện thù thắng, oai đức lớn lao.
Tâm không gián đoạn, luôn tự giữ gìn, không để mình chứng vào chính vị của nhị thừa (quả vị Niết-bàn riêng của Thanh văn, Độc giác, vào rồi thì khó tiến lên quả Phật); nếu có chúng sinh căn tính chưa chín thì không bao giờ nói cho họ cảnh giới giải thoát ấy, là việc Phật; vì do bản nguyện mà làm.
Mọi kết, mọi lậu của sinh tử đều lìa hết, tu hạnh Bồ-tát liên tục không dứt, dùng tâm đại bi thâu nhận chúng sinh, khiến họ khởi tu cho đến giải thoát rốt ráo, là việc Phật; vì không dứt việc tu hạnh Bồ-tát.
Bồ-tát ma-ha-tát thấu suốt thân mình và chúng sinh vốn vắng lặng mà không kinh không sợ, vẫn siêng tu phước và trí không biết chán; tuy biết mọi pháp không có tạo tác mà cũng không bỏ tướng riêng của các pháp; tuy đối với các cảnh giới đã lìa hẳn tham dục mà luôn ưa chiêm ngưỡng phụng thờ sắc thân của chư Phật; tuy biết không do người khác mà tự ngộ nhập pháp nhưng vẫn dùng đủ thứ phương tiện cầu nhất thiết trí; tuy biết các cõi nước đều như hư không mà luôn ưa trang nghiêm mọi cõi Phật.
Tuy luôn quán sát không người không ngã mà giáo hóa chúng sinh không mỏi mệt; tuy đối với pháp giới vốn bất động mà dùng sức trí thần thông hiện ra các biến hóa; tuy đã thành tựu nhất thiết trí trí (trí của mọi trí — trí tuệ tối thượng của Phật) mà vẫn tu hạnh Bồ-tát không ngừng nghỉ; tuy biết các pháp không thể nói được mà vẫn chuyển pháp luân (giảng dạy giáo pháp, ví như bánh xe lăn đi phá tan mê lầm) trong sạch, khiến lòng mọi người vui mừng; tuy có thể thị hiện thần lực của chư Phật mà không chán bỏ thân Bồ-tát; tuy hiện vào Đại Bát Niết-bàn mà ở khắp mọi nơi thị hiện thọ sinh; làm được pháp "quyền thực song hành" (quyền: phương tiện tạm thời; thực: chân thật — hai mặt cùng thực hiện song song) như vậy, là việc Phật.
Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trú vững vàng trong đó thì được sự nghiệp rộng lớn cao tột, không do người khác dạy, không cần thầy.
"Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười thứ việc làm do kiêu mạn. Mười thứ ấy là gì?
Đó là: đối với thầy, tăng (các vị xuất gia), cha mẹ, sa-môn (người xuất gia tu hành), bà-la-môn (giai cấp tu sĩ, học giả ở Ấn Độ), những người trụ trong đường chính và những người đang hướng về đường chính — những chỗ ruộng phước đáng tôn trọng — mà không cung kính, đó là việc làm do kiêu mạn.
Hoặc có vị pháp sư (người giảng dạy giáo pháp) được pháp thù thắng nhất, đi trên cỗ xe đại thừa, biết con đường thiết yếu để thoát ra khỏi sinh tử, được đà-la-ni, diễn nói pháp rộng lớn của khế kinh (kinh điển — lời Phật khế hợp với chân lý và căn cơ người nghe) không ngừng nghỉ, mà đối với vị ấy lại sinh lòng cao ngạo, và đối với pháp vị ấy nói không sinh cung kính, đó là việc làm do kiêu mạn.
Ở trong hội chúng nghe nói pháp mầu mà không chịu khen ngợi để người khác tin nhận, đó là việc làm do kiêu mạn.
Hay khởi quá mạn (kiêu mạn cho mình hơn người ngang mình, hoặc cho mình bằng người hơn mình), tự đề cao mà lấn lướt người, không thấy lỗi mình, không biết chỗ kém của mình, đó là việc làm do kiêu mạn.
Hay khởi mạn quá mạn (kiêu mạn cho mình hơn cả người vốn hơn mình), thấy người có đức đáng khen mà không khen, thấy người khác khen ngợi thì không vui, đó là việc làm do kiêu mạn.
Thấy có pháp sư thuyết pháp cho người, biết đó là pháp, là luật (giới luật), là chân thật, là lời Phật, mà vì ghét người ấy nên ghét luôn cả pháp ấy, tự mình chê bai lại khiến người khác cũng chê bai, đó là việc làm do kiêu mạn.
Tự đòi ngồi tòa cao, tự xưng là pháp sư, cho rằng mình đáng được cung cấp, không nên làm việc vặt; thấy người già cả tu hành lâu năm thì không đứng dậy đón tiếp, không chịu phụng sự, đó là việc làm do kiêu mạn.
Thấy người có đức thì nhăn mặt không vui, lời lẽ thô bạo, rình tìm lỗi lầm của họ, đó là việc làm do kiêu mạn.
Thấy người thông minh hiểu pháp mà không chịu gần gũi, cung kính cúng dường, không chịu thưa hỏi: 'Thế nào là lành? Thế nào là chẳng lành? Điều gì nên làm? Điều gì không nên làm? Làm việc gì thì trong đêm dài sinh tử được đủ thứ lợi ích an vui?'; ngu si, ương ngạnh, bị ngã mạn nuốt chửng, rốt cuộc không thể thấy con đường thiết yếu để thoát ra, đó là việc làm do kiêu mạn.
Lại có chúng sinh bị tâm kiêu mạn che lấp, khi chư Phật ra đời cũng không thể gần gũi, cung kính cúng dường; điều lành mới không sinh, điều lành cũ tiêu mất; điều không nên nói lại nói, điều không nên tranh lại tranh; đời sau ắt rơi vào hố sâu hiểm nạn, trong trăm nghìn kiếp còn không gặp Phật, huống gì được nghe pháp! Chỉ nhờ đã từng phát tâm Bồ-đề nên cuối cùng tự tỉnh ngộ; đó là việc làm do kiêu mạn.
Đó là mười.
"Nếu các Bồ-tát lìa được những việc làm do kiêu mạn này thì được mười thứ việc làm của trí. Mười thứ ấy là gì?
Đó là: tin hiểu quả báo của nghiệp, không phá hỏng nhân quả, là việc làm của trí; không bỏ tâm Bồ-đề, luôn nhớ nghĩ chư Phật, là việc làm của trí; gần thiện tri thức, cung kính cúng dường, lòng tôn trọng không bao giờ chán lười, là việc làm của trí; ưa pháp, ưa nghĩa không biết chán, xa lìa ý nghĩ tà, siêng tu chính niệm, là việc làm của trí.
Đối với mọi chúng sinh lìa ngã mạn, đối với các Bồ-tát nghĩ như Như Lai, yêu quý chính pháp như tiếc thân mình, tôn thờ Như Lai như giữ mạng mình, đối với người tu hành nghĩ như chư Phật, là việc làm của trí; nghiệp thân, lời, ý không có điều bất thiện, khen ngợi các bậc hiền thánh, thuận theo Bồ-đề, là việc làm của trí; không phá hoại duyên khởi, lìa các tà kiến, phá tối được sáng, soi chiếu mọi pháp, là việc làm của trí.
Thuận theo mười hồi hướng mà tu hành, đối với các ba-la-mật nghĩ như mẹ hiền, đối với phương tiện khéo léo nghĩ như cha hiền, dùng tâm sâu xa trong sạch mà vào ngôi nhà Bồ-đề, là việc làm của trí; bố thí, giữ giới, nghe nhiều, chỉ quán, phước đức và trí tuệ — mọi pháp giúp đạo như thế đều luôn siêng gom góp không chán mỏi, là việc làm của trí.
Nếu có việc làm nào được Phật khen ngợi, phá được các ma, phiền não và tranh chấp, lìa được mọi chướng ngại, che lấp, trói buộc, ràng buộc, giáo hóa điều phục được mọi chúng sinh, thuận theo trí tuệ mà thâu giữ chính pháp, trang nghiêm làm trong sạch cõi Phật, phát khởi được thần thông và trí sáng, thì đều siêng tu tập không lười lùi, là việc làm của trí.
Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trú vững vàng trong đó thì được việc làm của trí tuệ lớn cao tột với mọi phương tiện khéo léo của Như Lai.
"Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười điều bị ma nắm giữ. Mười điều ấy là gì?
Đó là: tâm lười biếng thì bị ma nắm giữ; chí nguyện hẹp hòi kém cỏi thì bị ma nắm giữ; tu ít mà cho là đủ thì bị ma nắm giữ; chỉ nhận một pháp mà bác bỏ các pháp khác thì bị ma nắm giữ; không phát nguyện lớn thì bị ma nắm giữ.
Ưa ở trong vắng lặng, chỉ lo dứt trừ phiền não thì bị ma nắm giữ; dứt hẳn sinh tử thì bị ma nắm giữ; bỏ hạnh Bồ-tát thì bị ma nắm giữ; không giáo hóa chúng sinh thì bị ma nắm giữ; nghi ngờ, chê bai chính pháp thì bị ma nắm giữ.
Đó là mười.
"Nếu các Bồ-tát bỏ được những điều bị ma nắm giữ này thì được mười điều được Phật nắm giữ, hộ trì. Mười điều ấy là gì?
Đó là: ngay từ đầu phát được tâm Bồ-đề thì được Phật hộ trì; trong mọi đời sống giữ tâm Bồ-đề không để quên mất thì được Phật hộ trì; nhận biết các việc ma và xa lìa được hết thì được Phật hộ trì; nghe các ba-la-mật mà tu hành đúng như lời dạy thì được Phật hộ trì; biết sinh tử là khổ mà không chán ghét thì được Phật hộ trì.
Quán pháp rất sâu, được quả vô lượng thì được Phật hộ trì; vì chúng sinh mà nói pháp nhị thừa nhưng tự mình không chứng lấy sự giải thoát của thừa ấy thì được Phật hộ trì; ưa quán pháp vô vi mà không trụ trong đó, đối với hữu vi và vô vi không sinh ý nghĩ phân hai thì được Phật hộ trì; đến chỗ vô sinh mà vẫn hiện thọ sinh thì được Phật hộ trì; tuy đã chứng được nhất thiết trí mà vẫn khởi hạnh Bồ-tát, không dứt giống Bồ-tát thì được Phật hộ trì.
Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trú vững vàng trong đó thì được sức hộ trì cao tột của chư Phật.
"Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có mười điều được pháp nắm giữ, hộ trì. Mười điều ấy là gì?
Đó là: biết mọi hành (mọi pháp do nhân duyên tạo thành) đều vô thường thì được pháp hộ trì; biết mọi hành đều là khổ thì được pháp hộ trì; biết mọi hành đều vô ngã thì được pháp hộ trì; biết mọi pháp đều vắng lặng, là Niết-bàn thì được pháp hộ trì; biết các pháp từ duyên mà khởi, không có duyên thì không khởi, thì được pháp hộ trì.
Biết vì suy nghĩ không đúng đắn mà khởi ra vô minh (si mê, không thấy rõ chân lý — gốc rễ của khổ), vì vô minh khởi nên cho đến già chết cũng khởi; vì suy nghĩ không đúng đắn diệt nên vô minh diệt, vì vô minh diệt nên cho đến già chết cũng diệt, thì được pháp hộ trì.
Biết ba cửa giải thoát (quán không, quán vô tướng, quán vô nguyện) sinh ra thừa Thanh văn, chứng pháp vô tránh (pháp không tranh cãi) sinh ra thừa Độc giác, thì được pháp hộ trì; biết sáu ba-la-mật và bốn nhiếp pháp (bốn cách thu phục, gần gũi người để giáo hóa: bố thí, nói lời dịu dàng, làm việc lợi ích, cùng làm việc với họ) sinh ra đại thừa, thì được pháp hộ trì; biết mọi cõi nước, mọi pháp, mọi chúng sinh, mọi thế gian đều là cảnh giới của trí Phật, thì được pháp hộ trì; biết dứt mọi niệm, bỏ mọi chấp thủ, lìa quá khứ và vị lai, thuận theo Niết-bàn, thì được pháp hộ trì.
Đó là mười. Nếu các Bồ-tát an trú vững vàng trong đó thì được sự hộ trì của pháp cao tột của tất cả chư Phật.
"Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát khi ở cõi trời Đâu-suất (cõi trời thứ tư của dục giới, nơi Bồ-tát ở trong đời cuối trước khi giáng sinh thành Phật) có mười việc làm. Mười việc ấy là gì?
Đó là: vì các thiên tử (các vị trời) ở dục giới mà nói pháp chán lìa, rằng: 'Mọi sự tự tại đều là vô thường, mọi niềm vui rồi sẽ suy tàn.' Khuyên các vị trời ấy phát tâm Bồ-đề. Đó là việc làm thứ nhất.
Vì chư thiên ở sắc giới (cõi trời của những vị đã lìa dục, còn thân hình vi tế, an trú trong thiền định) mà nói việc vào ra các thiền, giải thoát, tam-muội; nếu vị nào ở trong đó sinh ưa đắm, vì ưa đắm lại khởi thân kiến (chấp thân này là cái tôi thật), tà kiến, vô minh…, thì vì họ nói trí tuệ như thật; nếu vị nào đối với mọi pháp có hình sắc và không hình sắc mà khởi ý nghĩ điên đảo, cho là trong sạch, thì vì họ nói rằng những thứ ấy không sạch, đều là vô thường, khuyên họ phát tâm Bồ-đề. Đó là việc làm thứ hai.
Bồ-tát ma-ha-tát ở cõi trời Đâu-suất, vào tam-muội tên là "Ánh sáng trang nghiêm", thân phóng ánh sáng chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới (một vũ trụ lớn gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ), tùy theo tâm chúng sinh mà dùng đủ thứ âm thanh để nói pháp; chúng sinh nghe rồi, lòng tin trong sạch, khi chết được sinh lên cõi trời Đâu-suất, Bồ-tát lại khuyên họ phát tâm Bồ-đề. Đó là việc làm thứ ba.
Bồ-tát ma-ha-tát ở cõi trời Đâu-suất, dùng con mắt không chướng ngại thấy khắp mọi Bồ-tát ở các cõi trời Đâu-suất trong mười phương, các Bồ-tát ấy cũng đều thấy vị này; thấy nhau rồi cùng bàn luận pháp mầu, tức là các việc: thần thức giáng vào thai mẹ, lúc mới sinh, xuất gia, đến đạo tràng, đầy đủ sự trang nghiêm lớn; lại thị hiện những hạnh đã tu từ xưa đến nay, nhờ những hạnh ấy mà thành trí lớn này; mọi công đức không rời chỗ cũ mà vẫn thị hiện được những việc như thế. Đó là việc làm thứ tư.
Bồ-tát ma-ha-tát ở cõi trời Đâu-suất, các chúng Bồ-tát trong mọi cung trời Đâu-suất mười phương đều đến tụ hội, cung kính vây quanh; khi ấy, Bồ-tát ma-ha-tát vì muốn cho các Bồ-tát ấy đều được thỏa nguyện mà sinh vui mừng, nên tùy theo địa vị mà mỗi vị nên trụ, điều mỗi vị đã làm, đã dứt, đã tu, đã chứng, mà diễn nói pháp môn (cửa vào đạo, tức giáo pháp); các Bồ-tát ấy nghe pháp rồi đều rất vui mừng, được điều chưa từng có, ai nấy trở về cung điện của mình ở cõi nước mình. Đó là việc làm thứ năm.
Khi Bồ-tát ma-ha-tát ở cõi trời Đâu-suất, chúa của dục giới là thiên ma Ba-tuần (ma vương, kẻ chuyên phá hoại người tu), vì muốn phá rối sự nghiệp của Bồ-tát, nên cùng quyến thuộc vây quanh đến chỗ Bồ-tát; khi ấy, Bồ-tát vì muốn hàng phục quân ma, an trú trong cửa trí tuệ phương tiện khéo léo của bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ thấu suốt tính không của mọi pháp, đưa đến bờ giác ngộ) thuộc về kim cương đạo (đạo tu cứng chắc như kim cương, phá tan mọi phiền não), dùng hai thứ lời mềm mỏng và cứng rắn mà nói pháp, khiến ma Ba-tuần không tìm được chỗ sơ hở; quân ma thấy uy lực tự tại của Bồ-tát đều phát tâm a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn của Phật). Đó là việc làm thứ sáu.
Bồ-tát ma-ha-tát ở cõi trời Đâu-suất, biết các thiên tử ở dục giới không ưa nghe pháp; khi ấy, Bồ-tát phát ra tiếng lớn, bảo khắp rằng: 'Hôm nay Bồ-tát sẽ hiện việc hiếm có trong cung, ai muốn xem thì nên mau đến.' Các thiên tử nghe lời ấy rồi, vô lượng trăm nghìn ức na-do-tha (một đơn vị số cực lớn) vị đều đến tụ hội; khi ấy, Bồ-tát thấy chúng trời đã đến đông đủ, liền hiện ra những việc hiếm có trong cung; các thiên tử ấy chưa từng thấy nghe, khi được thấy rồi đều rất vui mừng, lòng say mê chìm đắm.
Bồ-tát lại từ trong tiếng nhạc phát ra lời bảo rằng: 'Thưa các nhân giả (lời gọi tôn kính)! Mọi hành đều vô thường, mọi hành đều là khổ, mọi pháp đều vô ngã, Niết-bàn là vắng lặng.' Lại bảo rằng: 'Các vị đều nên tu hạnh Bồ-tát, đều sẽ làm tròn nhất thiết trí trí.' Các thiên tử ấy nghe tiếng pháp này thì buồn rầu than thở mà sinh lòng chán lìa, không ai là không phát tâm Bồ-đề. Đó là việc làm thứ bảy.
Bồ-tát ma-ha-tát ở cung trời Đâu-suất, không rời chỗ cũ mà đến được khắp chỗ của vô lượng chư Phật trong mười phương, thấy các Như Lai, gần gũi lễ bái, cung kính nghe pháp; khi ấy, chư Phật vì muốn cho Bồ-tát được pháp quán đỉnh cao nhất, nên nói cho địa vị Bồ-tát tên là "Mọi thần thông", dùng trí tuệ khế hợp trong một niệm mà đầy đủ mọi công đức thù thắng nhất, vào địa vị nhất thiết trí trí. Đó là việc làm thứ tám.
Bồ-tát ma-ha-tát ở cung trời Đâu-suất, vì muốn cúng dường các Như Lai, dùng sức thần thông lớn làm ra đủ thứ đồ cúng dường tên là "Thù thắng đáng ưa", cúng dường chư Phật khắp pháp giới, cõi hư không và mọi thế giới; vô lượng chúng sinh trong các thế giới ấy thấy sự cúng dường này đều phát tâm a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Đó là việc làm thứ chín.
Bồ-tát ma-ha-tát ở cõi trời Đâu-suất, phát ra vô lượng vô biên pháp môn như huyễn như bóng, khắp mọi thế giới mười phương, thị hiện đủ thứ sắc, đủ thứ tướng, đủ thứ hình thể, đủ thứ oai nghi (dáng vẻ, cử chỉ trang nghiêm), đủ thứ sự nghiệp, đủ thứ phương tiện, đủ thứ thí dụ, đủ thứ lời nói, tùy theo tâm chúng sinh mà khiến ai cũng vui mừng. Đó là việc làm thứ mười.
Phật tử! Đó là mười việc làm của Bồ-tát ma-ha-tát khi ở cõi trời Đâu-suất. Nếu các Bồ-tát thành tựu pháp này thì về sau có thể giáng sinh xuống cõi người.
"Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát ở cõi trời Đâu-suất khi sắp giáng sinh thì hiện mười việc. Mười việc ấy là gì?
Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát lúc từ cõi trời Đâu-suất giáng sinh, từ dưới chân phóng ánh sáng lớn tên là "Trang nghiêm an vui", chiếu khắp mọi chúng sinh đang ở các cõi xấu và các nơi khổ nạn trong tam thiên đại thiên thế giới; ai chạm được ánh sáng ấy đều lìa khổ được vui; được vui rồi, ai cũng biết sắp có bậc đại nhân kỳ đặc xuất hiện ở đời. Đó là việc thị hiện thứ nhất.
Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát lúc từ cõi trời Đâu-suất giáng sinh, từ tướng bạch hào (sợi lông trắng xoáy giữa hai chân mày, một trong ba mươi hai tướng tốt) phóng ánh sáng lớn tên là "Giác ngộ", chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới, chiếu đến thân của mọi Bồ-tát từng cùng tu hạnh với Ngài trong các đời trước; các Bồ-tát ấy được ánh sáng chiếu rồi đều biết Bồ-tát sắp giáng sinh, ai nấy làm ra vô lượng đồ cúng dường, đến chỗ Bồ-tát mà cúng dường. Đó là việc thị hiện thứ hai.
Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát ở cõi trời Đâu-suất khi sắp giáng sinh, từ lòng bàn tay phải phóng ánh sáng lớn tên là "Cảnh giới trong sạch", làm trang nghiêm trong sạch được khắp tam thiên đại thiên thế giới; trong đó nếu có các vị Bích-chi Phật đã được vô lậu mà nhận biết ánh sáng này thì liền bỏ thọ mạng; nếu vị nào không nhận biết thì nhờ sức ánh sáng mà được dời sang phương khác; còn mọi loài ma, các ngoại đạo và chúng sinh chấp có trong thế giới ấy (?) cũng đều bị dời sang thế giới phương khác, chỉ trừ những chúng sinh đáng được giáo hóa nhờ thần lực chư Phật hộ trì. Đó là việc thị hiện thứ ba.
Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát ở cõi trời Đâu-suất khi sắp giáng sinh, từ hai đầu gối phóng ánh sáng lớn tên là "Trang nghiêm trong sạch", chiếu khắp mọi cung điện của chư thiên, dưới từ cõi Hộ Thế (cõi trời của bốn vị Thiên vương giữ gìn thế gian, tầng trời thấp nhất), trên đến cõi Tịnh Cư (các tầng trời cao của sắc giới, nơi các bậc thánh ở), không đâu không chiếu đến; chư thiên ấy đều biết Bồ-tát sắp từ cõi trời Đâu-suất giáng sinh, ai nấy đều lưu luyến mến mộ, buồn than sầu muộn, mỗi vị mang đủ thứ vòng hoa, y phục, hương xoa, hương bột, cờ phướn, lọng che và âm nhạc, đến chỗ Bồ-tát cung kính cúng dường, rồi theo Ngài giáng sinh cho đến khi Ngài nhập Niết-bàn. Đó là việc thị hiện thứ tư.
Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát ở cõi trời Đâu-suất khi sắp giáng sinh, từ giữa ngực trang nghiêm bằng chữ vạn kim cương phóng ánh sáng lớn tên là "Cờ phướn không ai thắng nổi", chiếu khắp các kim cương lực sĩ (các vị thần cầm chày kim cương hộ vệ Phật) trong mọi thế giới mười phương; khi ấy có trăm ức kim cương lực sĩ đều đến tụ hội, theo hầu hộ vệ, bắt đầu từ lúc giáng sinh cho đến khi nhập Niết-bàn. Đó là việc thị hiện thứ năm.
Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát ở cõi trời Đâu-suất khi sắp giáng sinh, từ mọi lỗ chân lông trên thân phóng ánh sáng lớn tên là "Phân biệt chúng sinh", chiếu khắp mọi đại thiên thế giới, chạm khắp thân của mọi Bồ-tát, lại chạm đến mọi chư thiên và người đời; các Bồ-tát đều nghĩ rằng: 'Ta nên ở lại đây, cúng dường Như Lai, giáo hóa chúng sinh.' Đó là việc thị hiện thứ sáu.
Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát ở cõi trời Đâu-suất khi sắp giáng sinh, từ trong điện "Kho báu ma-ni lớn" (ma-ni: ngọc quý như ý) phóng ánh sáng lớn tên là "Khéo trụ quán sát", chiếu đến cung vua nơi Bồ-tát sẽ gửi thân giáng sinh; ánh sáng chiếu rồi, các Bồ-tát khác đều cùng theo Ngài xuống cõi Diêm-phù-đề (cõi đất loài người ở), hoặc ở nhà ấy, hoặc ở làng xóm ấy, hoặc ở thành ấp ấy mà hiện thọ sinh, vì muốn giáo hóa các chúng sinh. Đó là việc thị hiện thứ bảy.
Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát ở cõi trời Đâu-suất lúc sắp giáng sinh, từ trong mọi vật trang nghiêm của cung điện cõi trời và lầu gác lớn phóng ánh sáng lớn tên là "Mọi cung điện trang nghiêm trong sạch", chiếu vào bụng người mẹ sẽ sinh ra Ngài; ánh sáng chiếu rồi khiến mẹ Bồ-tát yên ổn vui sướng, thành tựu đầy đủ mọi công đức; trong bụng người mẹ tự nhiên có lầu gác rộng lớn, trang nghiêm bằng ngọc ma-ni lớn, để làm chỗ an trú cho thân Bồ-tát. Đó là việc thị hiện thứ tám.
Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát ở cõi trời Đâu-suất lúc sắp giáng sinh, từ dưới hai bàn chân phóng ánh sáng lớn tên là "Khéo trụ"; nếu các thiên tử và các vị Phạm thiên (các vị trời ở tầng thiền thứ nhất của sắc giới) sắp hết tuổi thọ, được ánh sáng chiếu chạm thì đều được giữ lại tuổi thọ, để cúng dường Bồ-tát từ lúc mới giáng sinh cho đến khi nhập Niết-bàn. Đó là việc thị hiện thứ chín.
Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát ở cõi trời Đâu-suất lúc sắp giáng sinh, từ các tùy hảo (những vẻ đẹp phụ đi kèm các tướng tốt trên thân Phật) phóng ánh sáng lớn tên là "Trang nghiêm con mắt", thị hiện đủ thứ việc làm của Bồ-tát; khi ấy, loài người và chư thiên, có vị thấy Bồ-tát ở cõi trời Đâu-suất, có vị thấy Ngài vào thai, có vị thấy Ngài mới sinh, có vị thấy Ngài xuất gia, có vị thấy Ngài thành đạo, có vị thấy Ngài hàng phục ma, có vị thấy Ngài chuyển pháp luân, có vị thấy Ngài nhập Niết-bàn. Đó là việc thị hiện thứ mười.
Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát từ thân, từ tòa ngồi, từ cung điện, từ lầu gác phóng ra trăm vạn a-tăng-kỳ ánh sáng như thế, hiện ra đủ thứ việc làm của Bồ-tát; hiện những việc ấy rồi, vì đã đầy đủ mọi pháp công đức, nên từ cõi trời Đâu-suất giáng sinh xuống cõi người.
Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (bộ kinh lớn của Phật giáo đại thừa; "Đại phương quảng": lớn lao, chính đáng, rộng khắp; "Hoa nghiêm": được trang nghiêm bằng muôn hoa), quyển thứ năm mươi tám.
Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, quyển thứ năm mươi chín.
Tam tạng (danh hiệu dành cho vị pháp sư thông suốt cả ba kho kinh điển: kinh, luật, luận) Thực-xoa-nan-đà, người nước Vu Điền (một nước xưa ở vùng Tân Cương, Trung Quốc ngày nay), vâng chiếu vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video