Thiên 5 — Quyển 5

 Quyển năm

**Thần Thành hoàng dạy vợ giùm người**

Ở cầu Vọng Tiên, Hàng Châu, có chàng họ Chu theo nghiệp nhà Nho (học hành để đi thi). Vợ chàng hung dữ, nhiều lần ngỗ nghịch với mẹ chồng. Năm nào đến ngày lễ tết, chị ta cũng mặc áo gai (đồ tang) ra nhà chính lạy mẹ chồng, ý là trù cho bà chết. Chu hiếu thảo nhưng nhu nhược, không trị nổi vợ, chỉ ngày ngày viết sớ cầu khấn thần Thành hoàng (vị thần coi giữ một thành, xét xử việc âm của dân trong vùng), xin giết vợ đi cho mẹ được yên. Sớ đốt cả thảy chín lần mà thần không ứng, chàng bèn viết lời giận dữ, trách thần không thiêng.

 Đêm ấy, chàng mơ thấy một tên lính đến bảo: "Thành hoàng gọi ngươi." Chu đi theo, vào quỳ trong miếu. Thành hoàng nói: "Vợ ngươi ngỗ nghịch thế nào, ta há không biết. Nhưng tra số mệnh ngươi thì chỉ có một vợ, không có vợ kế, mà đúng là sẽ có hai con trai. Ngươi là con hiếu, sao có thể không có người nối dõi, nên ta tạm tha cho vợ ngươi. Sao ngươi cứ lải nhải mãi!"

 Chu thưa: "Vợ ác như thế, biết làm sao với mẹ già ở nhà! Vả lại tình nghĩa giữa tôi với vợ đã dứt, còn sinh con nối dõi sao được?" Thành hoàng hỏi: "Ngày trước ai làm mối cho ngươi?" Đáp: "Hai người họ Phạm và họ Trần." Thần bèn sai bắt hai người ấy đến, trách rằng: "Con gái kia không hiền mà các ngươi làm mối gả cho người con hiếu, tai hại đều do các ngươi cả." Rồi hô đánh đòn.

 Hai người không chịu, nói: "Chúng tôi không có tội. Con gái ở trong buồng kín, hiền hay không chúng tôi làm sao biết được." Chu cũng xin tha giùm, nói: "Hai người này chẳng qua có lòng tốt mà làm mối, không phải hạng kiếm tiền mối mà nói dối, họ có tội gì? Theo ý ngu của tôi, đàn bà dù dữ đến đâu cũng chẳng ai không sợ quỷ thần, không tụng kinh lạy Phật. Chỉ xin thần Thành hoàng gọi vợ tôi đến, cho thấy hình phạt để răn đe, may ra nó đổi ngỗ nghịch thành hiếu thảo, việc chưa biết chừng."

 Thành hoàng nói: "Phải lắm. Có điều các ngươi đều là người lương thiện, nên ta để mặt hiền mà đối đãi. Vợ ngươi hung dữ, ta không hiện hình dữ thì không đủ uy. Các ngươi đừng sợ." Rồi sai quỷ mặt xanh cầm khóa lớn đi bắt vợ chàng, còn thần thì lấy tay áo bào phẩy qua mặt. Chốc lát, mặt thần biến thành màu chàm xanh, tóc đỏ, mắt trợn trừng. Thần gọi lính hai bên cầm dao, cầm cưa đến, ai nấy đều dữ tợn hung hăng. Chảo dầu, cối xay thịt bày la liệt dưới sân.

 Giây lát, quỷ dắt người vợ đến, chị ta run lẩy bẩy quỳ trước thềm. Thành hoàng quát lớn kể tội, lấy sổ ghi chép tội trạng cho xem, rồi ra lệnh cho quỷ dạ xoa (loại quỷ dữ làm sai dịch dưới âm phủ): "Lôi xuống lột da, bỏ vào chảo dầu." Người vợ kêu khóc nhận tội, xin từ nay không dám nữa. Chu cùng hai người làm mối xin giùm. Thành hoàng nói: "Nghĩ chồng ngươi hiếu thảo, tạm tha cho ngươi. Còn tái phạm thì sẽ chịu hình phạt như thế này." Rồi cho tất cả về.

 Hôm sau, vợ chồng kể lại giấc mơ với nhau thì thấy giống hệt nhau. Từ đó người vợ đối xử tốt với mẹ chồng, về sau quả nhiên sinh hai con trai.

 **Văn Tín vương**

Thẩm Bỉnh Chấn người Hồ Châu, là bạn cùng được triều đình vời đi thi một khoa với tôi. Có lần ông ngủ trưa trong thư phòng, mơ thấy một người mặc áo xanh dẫn đến một khu nhà, tre trúc um tùm rậm rạp, bên trong kê giường gỗ, bàn mộc, trên bàn có tấm gương cao hơn một trượng (trượng: đơn vị đo dài xưa, khoảng ba mét). Người áo xanh nói: "Mời ông soi kiếp trước." Thẩm tự soi thì thấy mình đội khăn vuông, đi giày đỏ, không phải mũ áo của triều nay. Đang ngơ ngác, người áo xanh lại nói: "Mời ông soi ba kiếp trước." Thẩm soi tiếp thì thấy mình đội mũ ô sa (mũ của quan), mặc áo bào đỏ, thắt đai ngọc, đi hia đen, không phải mũ áo của nhà Nho nữa.

 Bỗng có một ông lão đầy tớ xông vào quỳ dập đầu nói: "Ông còn nhận ra lão nô chăng? Nô từng theo ông đến Đại Đồng nhậm chức Binh bị đạo (quan văn coi việc binh bị, giám sát quân đội một vùng), đến nay đã hơn hai trăm năm rồi." Nói xong khóc, tay dâng lên Thẩm một tập hồ sơ. Thẩm hỏi duyên cớ, ông lão nói: "Kiếp trước ông sống vào đời Gia Tĩnh nhà Minh, họ Vương tên Tú, làm Binh bị đạo ở Đại Công (?). Hôm nay người áo xanh vời ông đến là vì ở chỗ Văn Tín vương dưới âm phủ có năm trăm con quỷ kêu oan, mời ông đến đối chất. Lão nô nhớ việc giết năm trăm người ấy không phải bản ý của ông. Kẻ khởi ý là viên Tổng binh (võ quan chỉ huy quân đội một trấn) nọ. Năm trăm người ấy vốn là tàn quân trong vụ Lưu Thất (cuộc nổi loạn do Lưu Thất cầm đầu), đầu hàng rồi lại làm phản, nên Tổng binh giết đi để dứt hậu họa. Ông từng viết thư tay khuyên ngăn, nhưng Tổng binh không nghe.

 Lão nô sợ ông quên lá thư này thì khó mà biện bạch rửa oan, nên giắt bản nháp trong tay áo đem dâng ông." Thẩm cũng chợt nhớ ra việc kiếp trước, an ủi ông lão mãi.

 Người áo xanh hỏi: "Ông đi bộ hay ngồi kiệu?" Ông lão đầy tớ quát: "Làm gì có quan lớn hàng giám ty (quan giám sát một vùng) mà lại đi bộ!"

 Bèn gọi một cỗ kiệu, hai phu khiêng ăn mặc rất sang, đỡ Thẩm đi chừng mấy dặm. Phía trước có cung điện nguy nga, ở giữa có vị vua ngồi, đội mũ miện rủ tua ngọc, râu bạc. Bên cạnh có viên lại mặc áo đỏ thẫm, đội mũ ô sa, cầm sổ sách hô: "Binh bị đạo họ Vương vào." Vua nói: "Khoan đã, đây là việc của Tổng binh, gọi Tổng binh trước." Có người mặc binh phục, giáp vàng từ dãy nhà phía đông đi vào; Thẩm nhìn thì quả là viên Tổng binh nọ, đồng liêu cũ.

 Vua hỏi đáp với y rất lâu, không nghe rõ lời. Rồi gọi Thẩm. Thẩm đến, vái vua rồi đứng. Vua nói: "Việc giết năm trăm người đảng Lưu Thất, Tổng binh đã thừa nhận rồi; ông có thư khuyên ngăn, không can gì đến ông. Thế nhưng theo phép nhà Minh, Tổng binh cũng phải chịu sự điều khiển của Binh bị đạo. Ông ra lệnh mà y không nghe, thì đủ biết ngày thường ông nhu nhược." Thẩm dạ dạ nhận lỗi.

 Tổng binh cãi: "Năm trăm người ấy không thể không giết. Chúng từng giả hàng rồi lại phản, không giết thì chúng sẽ lại phản nữa. Tổng binh vì nước mà giết, không phải giết vì tư thù." Chưa dứt lời, dưới thềm có khí đen như mực, tiếng rúc rích từ xa vọng đến, mùi máu tanh không chịu nổi.

 Năm trăm cái đầu lộn xộn lăn đến như những quả bóng, cùng há miệng nhe răng xông vào cắn Tổng binh, lại còn liếc nhìn Thẩm. Thẩm sợ lắm, lạy vua không ngớt, rồi dâng lá thư trong tay áo lên. Vua đập bàn quát lớn: "Lũ đứt đầu kia! Việc giả hàng rồi lại phản có không?" Lũ quỷ đáp: "Có." Vua nói: "Thế thì Tổng binh giết các ngươi là đáng lắm, còn lải nhải gì nữa!" Lũ quỷ nói: "Hồi ấy kẻ giả hàng chỉ là mấy tên đầu sỏ, kẻ lại phản cũng chỉ là mấy tên đầu sỏ, còn lại đều là kẻ bị ép đi theo, sao có thể giết sạch? Vả lại Tổng binh muốn chiều theo lòng hà khắc của vua Gia Tĩnh, chứ đâu thật vì nước vì dân."

 Vua cười nói: "Bảo Tổng binh không vì dân thì được, bảo Tổng binh không vì nước thì không được." Rồi phán bảo năm trăm con quỷ: "Việc này đã ngâm lại hơn hai trăm năm, chung quy vì nó thuộc việc công nên quan âm phủ không xử được. Nay lòng dạ của Tổng binh chưa rõ, nên y không thể thành thần mà đi; oán khí các ngươi chưa tan, nên cũng không thể đầu thai làm người. Ta sẽ đem tình trạng việc này tâu lên Ngọc Hoàng, chờ ngài xử trí. Chỉ có Binh bị đạo họ Vương phạm lỗi rất nhỏ, lại có thư tay khuyên ngăn làm bằng, cho trở về dương gian; kiếp sau phạt làm con gái nhà giàu để trị cái lỗi mềm yếu nhu nhược." Năm trăm con quỷ đều cầm đầu mình gõ xuống thềm kêu cồm cộp, nói: "Xin vâng mệnh đại vương." Vua sai người áo xanh dẫn Thẩm ra.

 Đi mấy dặm, lại đến thư phòng có trúc rậm. Ông lão đầy tớ ra đón, mừng rỡ nói: "Án của chủ nhân xong rồi." Rồi quỳ tiễn, lạy hai lạy.

 Người áo xanh gọi Thẩm đến chỗ tấm gương, nói: "Mời ông xem kiếp trước." Quả nhiên vẫn là một ông học trò già (học trò đã vào học trường phủ, huyện) của triều trước, đội khăn đi giày như cũ. Người áo xanh lại gọi: "Mời ông xem kiếp này." Bất giác ông giật mình tỉnh dậy, mồ hôi ra như mưa, vẫn đang nằm trong thư phòng. Người nhà vây quanh khóc nói: "Ông ngất đi một ngày một đêm, chỉ còn ngực hơi ấm."

 Hoành phi câu đối trong cung điện Văn Tín vương rất nhiều, ông không nhớ hết, chỉ nhớ một câu đối khắc chữ vàng ngoài cửa cung rằng: "Dưới âm phủ chẳng có điều luật nào, đâu có án nào phép nặng mà tình nhẹ; trên trời cái bàn tính là lớn nhất, chỉ chờ đến lúc nước rút đá lộ (sự thật phơi bày)."

 **Ngô Tam Phục**

Ngô Tam Phục người Tô Châu, cha y vốn giàu có, cuối đời sa sút, chỉ còn một vạn lạng bạc mà nợ người ta rất nhiều. Một hôm, ông bảo Tam Phục: "Ta chết thì người ta hết trông mong đòi nợ, các con vẫn có thể dựa vào của để lại mà sống." Rồi thắt cổ chết. Tam Phục quả thật đã không đề phòng mà cứu cha.

 Bạn y là Cố Tâm Di dò biết chuyện ấy, bèn giả lập bàn thờ tiên cơ rồi mời Tam Phục đến cầu tiên (cầu cơ: lối bói, người cầm que viết trên mâm cát, coi chữ hiện ra là lời thần tiên hay hồn người chết giáng xuống). Tam Phục đến, đốt hương dập đầu. Trên mâm cơ hiện chữ lớn: "Ta là cha ngươi đây. Ngươi biết rõ cha sắp thắt cổ chết mà trước không đề phòng, sau không cứu. Tội ngươi nặng lắm, chẳng bao lâu sẽ bị âm phủ giết." Tam Phục sợ lắm, quỳ khóc xin sám hối. Mâm cơ lại viết: "Ta thương con sâu nặng như bò mẹ liếm bê con, nghĩ cho ngươi không còn cách nào khác, chỉ có bỏ ra ba nghìn lạng giao cho Cố Tâm Di xây gác Đẩu Mẫu (gác thờ Đẩu Mẫu, vị nữ thần được coi là mẹ các sao Bắc Đẩu trong Đạo giáo), một là để siêu độ (làm lễ cầu cho hồn người chết thoát khổ) cho vong hồn ta, hai là để sám hối tội lỗi của ngươi, như thế mới khỏi chết."

 Tam Phục tin lắm, liền đưa ba nghìn lạng cho Cố, lập ngay giấy biên nhận làm bằng. Cố giả vờ từ chối, làm như bất đắc dĩ mới nhận. Lát sau, Cố mời Tam Phục uống rượu, nhân lúc y say, sai đầy tớ lấy trộm tờ biên nhận đốt đi. Tam Phục về nhà thì tờ biên nhận đã mất. Y sai người giục Cố xây gác, Cố nói: "Tôi chưa nhận tiền, sao xây gác được?" Tam Phục trong lòng hiểu ra mưu gian của hắn, nhưng lúc ấy nhà còn dư dả nên cũng không so đo.

 Lại mấy năm sau, Tam Phục túng quẫn lắm, đến xin vay Cố. Cố đem ba nghìn lạng ấy làm ăn, lời lãi khá nhiều, định cho Tam Phục ba trăm lạng. Người chú của Cố ngăn lại: "Nếu cho ba trăm lạng thì chuyện ba nghìn lạng sẽ thành thật. Thế là việc nhỏ không nhịn mà hỏng mưu lớn."

 Tâm Di cho là phải, rốt cuộc không cho. Tam Phục kiện lên quan, quan đều vì không có giấy biên nhận mà bác đơn. Tam Phục oán hận lắm, viết đơn kiện lên Thành hoàng.

 Đốt đơn được ba ngày thì Tam Phục chết. Ba ngày sau nữa, Cố Tâm Di cùng người chú đều chết. Đêm ấy, hàng xóm nhà Cố thấy đèn lồng của ty Thành hoàng Tô Châu đầy ngõ. Đó là việc tháng tư năm Càn Long thứ hai mươi chín.

 **Chuyện lầu sách Ảnh Quang**

Tưởng Thân Cát ở ngõ Sử Gia, Tô Châu, là con nhà có người cùng đỗ một khoa với nhà tôi. Ông có người con trai cưới vợ họ Từ, mười chín tuổi, vợ chồng rất hòa hợp (như đàn cầm đàn sắt hòa tiếng). Sinh con được đủ tháng, người vợ bỗng bày rượu gọi chồng cùng uống, nói: "Đây là rượu từ biệt. Duyên thiếp với chàng đã hết, thiếp sắp đi rồi. Hôm qua oan gia kiếp trước đã đến, thế khó mà cứu vãn. Tục ngữ có câu: 'Vợ chồng vốn là chim cùng rừng, nạn lớn đến thì mỗi con bay một ngả.' Sau khi thiếp chết, chàng cũng đừng nhớ thương nữa."

 Nói xong khóc rống lên. Chàng Tưởng sững sờ, vẫn lấy lời hay an ủi. Người vợ bỗng ném chén đứng dậy, dựng ngược lông mày, trợn mắt, không còn là dáng vẻ ngày thường, nằm lên giường, quay về phía tây kêu to: "Ngươi còn nhớ chuyện trên lầu sách Ảnh Quang năm Vạn Lịch thứ mười hai không! Hai đứa bày mưu hại ta, ta chết thảm biết bao!" Kêu xong, lấy tay tát má mình đến chảy máu. Chẳng bao lâu, lại lấy kéo tự đâm. Nghe giọng thì là tiếng người Sơn Đông. Người nhà họ Tưởng vây quanh quỳ van xin, rốt cuộc không giải được. Cứ như thế ba ngày.

 Có một vị hòa thượng vốn có đạo hạnh, Thân Cát định sai người đi mời. Nàng họ Từ quát lớn: "Ta là tổ tiên nhà ngươi đây, ngươi dám mời sư đuổi ta sao!" Liền nói bằng giọng ông nội nhà họ Tưởng, giọng điệu y hệt; gọi tên đầy tớ, tên nào cũng đúng; trách con cháu những việc hư hỏng này nọ, cũng nghe như phải mà không phải, có chỗ trúng có chỗ không. Hòa thượng đến cửa, nàng nói: "Thằng trọc đáng sợ, hãy đi đi, đi đi." Hòa thượng vừa ra, nàng lại mắng: "Phòng con dâu nhà ngươi mà có thể để hòa thượng ở sớm tối được sao?"

 Hòa thượng bảo Thân Cát: "Đây là nghiệp oan kiếp trước, đã hơn hai trăm năm mới tìm được. Oan để càng lâu thì báo càng nặng. Lão tăng không làm gì được." Rồi đi ra, không chịu quay lại, nàng họ Từ bèn chết. Lúc chết, mặt như tấm lụa bị xé, rốt cuộc không biết là oan gì. Đó là việc tháng hai năm Càn Long thứ hai mươi chín.

 **Ba Nhi Tượng**

Vương Văn Tân, một thư lại (viên chép giấy tờ trong nha môn) ở Bố chính ty (nha môn coi việc tài chính, hành chính của tỉnh) Giang Tô, ngủ trưa thì nghe trong thư phòng có tiếng áo vải sột soạt (?). Nhìn ra thì là một tên lính lệ. Vừa thấy y, Vương liền mê man, người cứ theo y mà đi. Đến một nơi, cung điện thanh nghiêm, ở giữa có hai vị quan ngồi: một ông già râu bạc ngồi trên, một người trẻ khỏe mặt rỗ râu đen ngồi bên. Dưới thềm có một con thú bị nhốt trong lồng hun bằng tơ vàng, hình như con lợn, mõm nhọn lông xanh. Thấy Vương đến, nó há mõm nhảy chồm lên, muốn xông tới cắn. Vương sợ, quỳ nghiêng người sang trái. Bên trái có một người rách rưới gầy khô, trông như kẻ ăn mày, trợn mắt giận dữ liếc Vương.

 Ông quan râu bạc vẫy tay gọi Vương quỳ lại gần, hỏi: "Khoản năm mươi ba lạng, ngươi còn nhớ không?" Vương sững sờ không hiểu. Người trẻ cười nói: "Là vụ án bán thuyền dài lấy tiền đó, việc kiếp trước của ngươi." Vương chợt hiểu ra vụ vận tải đường biển đời Minh. Đời Minh, sau khi thôi việc chở lương bằng đường biển, mấy trăm chiếc thuyền biển bị truy đòi tiền giá để sung công. Kiếp trước Vương cũng làm thư lại ở Giang Tô, chuyên lo vụ ấy. Lính vận lương bị truy đòi, bị đặt hạn đánh đòn mà không có tiền nộp, phải gom bạc hối lộ Vương, mong được duyệt cho xóa sổ; nhưng tiền bị kẻ đứng giữa ăn chặn, vụ án vẫn không xong. Người rách rưới kia chính là người lính vận lương vì bị truy đòi mà thắt cổ chết.

 Vương hiểu ra đầu đuôi việc kiếp trước, liền thẳng thắn khai thật. Hai vị quan gật đầu nói: "Oan đã có chủ, sẽ bắt riêng kẻ ăn chặn mà trị tội. Ngươi được trở về dương gian." Rồi sai lính lệ dẫn ra. Bụi vàng che kín trời, Vương biết mình đang ở dưới suối vàng, hỏi tên lính: "Kẻ ăn mày liếc ta kia thì ta biết là quỷ oan rồi. Còn con vật giống lợn mà không phải lợn, muốn cắn ta, là con gì vậy?" Tên lính đáp: "Con này tên là Ba Nhi Tượng, không phải lợn. Âm phủ nuôi giống thú này, hễ vụ án nào xét rõ mà người phạm tội nặng thì giao cho nó ăn thịt, như chuyện 'ném cho sói hổ' ở dương gian (câu trong Kinh Thi, ý đem kẻ gian ác vứt cho thú dữ ăn)." Vương rùng mình sợ hãi. Đi đến bên một con sông lớn, bị tên lính đẩy xuống nước, giật mình tỉnh dậy, thấy vợ con vây quanh giường khóc; ông đã mê man ba ngày rồi.

 **Lấy rìu chặt đuôi cáo**

Ở phủ Hà Gian có người họ Đinh, không chịu làm ăn, chỉ chuyên chơi bời trai gái. Nghe nói ở nơi nọ có hồ tiên (cáo tu thành tiên) mê hoặc người, Đinh đi một mình đến, gửi danh thiếp xin kết làm anh em. Tối hôm ấy, cáo quả hiện hình, tự xưng là ngu huynh (anh, tiếng xưng khiêm tốn) Ngô Thanh, tuổi chừng năm mươi. Hai bên tương đắc như bạn thân lâu năm.

 Đinh cầu xin gì, ông anh cũng lo liệu cho. Đinh thường khoe với người ta, cho rằng kết bạn với người không bằng kết bạn với cáo.

 Một hôm, Đinh bảo Ngô: "Em muốn đi Dương Châu xem hội đèn, được không?" Cáo nói: "Được. Từ Hà Gian đến Dương Châu cách hai nghìn dặm, em mặc áo của anh, nhắm mắt cùng đi là đến ngay." Đinh làm theo, liền bay vút lên không, hai tai nghe tiếng gió, chốc lát đã đến Dương Châu. Có nhà buôn đang diễn tuồng, Đinh cùng cáo xem từ trên không. Bỗng nghe trên sân khấu chiêng trống rộn ràng, vai Quan Thánh (Quan Vũ, được thờ làm thần) cầm đơn đao bước ra. Cáo hoảng sợ, bỏ Đinh mà chạy, Đinh bất giác rơi xuống giữa tiệc. Nhà buôn cho là yêu quái, xích lại giải lên huyện Giang Đô. Tra hỏi mãi, rồi giải về quê cũ.

 Đinh gặp cáo thì trách. Cáo nói: "Anh vốn nhát gan, nghe Quan Đế sắp ra nên chạy; lại tình cờ nhớ chị dâu em nên vội về."

 Đinh hỏi: "Chị dâu ở đâu?" Đáp: "Anh là cáo, sao cưới vợ được? Chẳng qua mê hoặc đàn bà con gái nhà lành thôi. Con gái nhà họ Lý bên cạnh chính là chị dâu em đấy." Đinh động lòng, xin gặp chị dâu. Cáo nói: "Có gì mà không được. Có điều em là người, thân người không có cách nào vào phòng kín của người ta.

 Anh có cái áo ngắn, em mặc vào thì ra vào cửa sổ được như đi chỗ không người." Đinh làm theo, quả vào được nhà họ Lý. Cô gái họ Lý bị cáo mê hoặc đã lâu, trông như kẻ ngây dại. Đinh lên giường, cô gái liền ăn nằm với hắn. Cô gái bị khí cáo nhiễm vào đã thoi thóp, nay bỗng gần được thân người thì khoan khoái lạ thường, bệnh cũng dần khỏi. Đinh kể cho nàng duyên cớ, nàng giấu kín không nói, nhưng dần dần có ý thích Đinh mà chán cáo.

 Cáo biết chuyện, gọi Đinh đến nói: "Mở cửa vái mời kẻ trộm vào nhà, ấy là lỗi của anh. Dạo này chị dâu lại yêu em mà ghét anh. Em vốn hai kiếp làm người, đàn bà yêu em cũng phải lắm. Nhưng không có cái xấu của anh thì cũng chẳng làm lộ ra cái đẹp của em được." Đinh hỏi duyên cớ, cáo nói: "Phàm dương vật đàn ông, lấy phần thịt đầu béo nặng làm quý. Mười lăm mười sáu tuổi đã lộ đầu ra, da không bọc gờ, ngửi không có mùi hôi, ấy là loài người. Da bọc lấy đầu không sạch, dưới gờ nhiều cặn thối mà gân nhiều hơn thịt, ấy là loài thú. Em không thấy dương vật dê, ngựa, lợn, chó đều là da bọc đầu nhọn, gân da nhiều hơn thịt đó sao!" Rồi đưa của mình ra cho xem, quả nhiên nhỏ gầy mà lông cứng như dùi. Đinh nghe vậy càng đắc ý.

 Cáo ghen vì Đinh cướp mất sự sủng ái của người đàn bà, lén đến giường cô gái lấy lại cái áo ngắn. Gần sáng Đinh chui cửa sổ ra thì cửa sổ không mở nữa, hắn ngã bịch xuống đất. Cha mẹ cô gái hoảng sợ, tưởng bắt được yêu quái. Trước thì phun máu chó, sau dội phân và nước tiểu, châm cứu đủ cách, khổ không kể xiết. Đinh kể thật tình, nhà ấy không tin. May có cô gái yêu hắn, lén gỡ tội giùm, nói: "Hắn cũng bị cáo mê hoặc thôi, chi bằng đưa hắn về nhà." Đinh thoát được về, định tìm cáo mà trách, cáo lánh mặt không gặp. Tối đó, có tờ giấy viết chữ lớn dán ở cửa nhà Đinh: "Trần Bình tư thông với chị dâu (tiếng đồn về Trần Bình, mưu thần nhà Hán), đáng bị báo như thế. Từ nay tách ra, anh em chia bếp ở riêng."

 Từ đó, Đinh dứt với cô gái, còn cáo vẫn lui tới. Nhà cô gái lập đàn chay, mời đạo sĩ bước cương làm phép (đạo sĩ bước theo hình sao Bắc Đẩu để trừ tà), rốt cuộc vẫn không ngăn nổi. Cô gái một lần đẻ bốn con trai, mặt mũi đều như người, nhưng ở mông có thêm một cái đuôi, vừa lọt lòng đã biết đi, rất có hiếu, thường theo cha đi hái rau quả về dâng mẹ. Một hôm, cáo đến khóc với cô gái: "Duyên ta với nàng đã hết rồi. Hôm qua Thái Sơn nương nương (nữ thần núi Thái Sơn) biết ta mê hoặc đàn bà, phạt ta đi xây con đường ngự lên núi dâng hương, vĩnh viễn không cho ra khỏi địa giới. Lần này ta đem bốn đứa con đi cùng (?)." Rồi lấy trong tay áo ra một chiếc rìu nhỏ đưa cô gái, nói: "Đuôi bốn đứa con không chặt đi thì rốt cuộc không tu thành thân người được. Nàng là người, hãy chặt giùm ta." Cô gái làm theo, cha con đều lạy tạ rồi đi.

 **Rửa tử hà xa**

Đinh Khải, lính sai nha (lính lệ hầu việc ở nha môn) huyện Phong Đô, Tứ Xuyên, mang công văn đi Quỳ Châu. Qua cửa Quỷ Môn quan, thấy phía trước có tấm bia đá đề ba chữ "Âm dương giới" (ranh giới giữa cõi âm và cõi dương). Đinh đi đến chân bia, sờ xem hồi lâu, bất giác đã ra khỏi ranh giới. Muốn quay lại thì lạc đường. Bất đắc dĩ, cứ để chân bước đi. Đến một ngôi miếu cổ, tượng thần bong tróc, bên cạnh có tượng quỷ đầu trâu (quỷ sai dưới âm phủ) đứng phủ đầy bụi và mạng nhện. Đinh thương miếu không có sư trông nom, lấy tay áo phủi sạch bụi và mạng nhện.

 Lại đi chừng hai dặm, nghe tiếng nước chảy róc rách, giữa có con sông dài ngăn cách, một người đàn bà đang ngồi bên bờ rửa rau. Rau màu tím sẫm, cành lá xoắn quanh nhau như hoa phù dung. Nhìn kỹ dần lại gần thì ra là người vợ đã chết của mình. Vợ thấy Đinh thì kinh ngạc: "Sao chàng đến đây? Đây không phải cõi người." Đinh kể duyên cớ, rồi hỏi vợ: "Nàng ở đâu? Rửa rau gì vậy?"

 Vợ đáp: "Sau khi chết, thiếp bị quỷ đầu trâu, lính hầu của vua Diêm La, lấy làm vợ, nhà ở dưới gốc hòe bên tây sông. Thứ thiếp đang rửa chính là nhau thai ở trên đời, tục gọi là tử hà xa (tên vị thuốc Đông y, chỉ nhau thai người). Rửa mười lần thì đứa trẻ sinh ra thanh tú mà sang; rửa hai ba lần thì là người tầm thường; không rửa thì thành người ngu tối nhơ đục. Vua Diêm La giao việc này cho các quỷ đầu trâu cai quản, nên thiếp rửa thay chồng." Đinh hỏi vợ: "Nàng có thể giúp ta trở về dương gian không?" Vợ nói: "Đợi chồng thiếp về bàn đã. Nhưng thiếp đã là vợ chàng, lại làm vợ quỷ, chồng mới chồng cũ, thật thấy mở miệng mà thẹn." Nói xong mời về nhà, chuyện trò việc nhà, hỏi han tình hình họ hàng bạn cũ.

 Lát sau, ngoài có tiếng gõ cửa, Đinh sợ, nấp dưới gầm giường. Vợ mở cửa, quỷ đầu trâu đi vào, gỡ cái đầu trâu ném lên bàn, hóa ra chỉ là mặt nạ. Bỏ mặt nạ ra rồi thì mặt mày, cười nói y như người thường. Hắn bảo vợ: "Mệt quá! Hôm nay hầu vua Diêm La xử mấy chục vụ án lớn, đứng lâu gót chân mỏi nhừ, mau rót rượu cho ta uống." Rồi bỗng giật mình: "Có hơi người sống!" Vừa hít vừa tìm. Vợ liệu không giấu được, kéo Đinh ra, dập đầu kể duyên cớ, xin giùm. Đầu trâu nói: "Người này không chỉ vì là chồng cũ của nàng mà ta sẽ cứu, thật ra ông ấy có ơn với ta. Ta ở trong miếu bụi phủ đầy mặt, người này lau sạch cho ta, là bậc trưởng giả tốt bụng. Có điều chưa biết tuổi thọ ở dương gian của ông ấy thế nào, mai ta đến chỗ phán quan (viên quan giữ sổ sinh tử dưới âm phủ) xem trộm sổ thì sẽ rõ." Rồi mời Đinh ngồi, ba người cùng uống. Có thức ăn đưa đến, Đinh vừa cầm đũa, đầu trâu và người vợ vội giật lại, nói: "Rượu của quỷ thì không sao, thịt của quỷ không được ăn, ăn vào thì phải ở lại đây mãi."

 Hôm sau, đầu trâu đi, đến tối về, hớn hở chúc mừng: "Hôm qua tra sổ âm phủ, tuổi thọ của ông ở dương gian chưa hết, lại may ta có việc sai ra cửa ải, vừa đúng có thể đưa ông ra khỏi ranh giới." Tay cầm một miếng thịt, màu đỏ, hôi thối, nói: "Tặng ông cái này, có thể phát tài lớn." Đinh hỏi duyên cớ, đáp: "Đây là thịt trên lưng của nhà giàu họ Trương ở Hà Nam. Trương có nhiều điều ác, vua Diêm La bắt rồi móc lưng hắn treo lên núi Dùi Sắt. Nửa đêm thịt nát ra, hắn thoát chạy được. Hiện ở dương gian hắn đang mắc chứng nhọt lưng (ung nhọt nặng mọc ở lưng), nghìn thầy chữa không khỏi. Ông đến đó, lấy miếng thịt này nghiền nát đắp vào thì khỏi ngay, hắn tất trả ơn hậu." Đinh lạy tạ, lấy giấy gói cất đi, rồi cùng ra khỏi cửa ải, đầu trâu liền biến mất.

 Đinh đến Hà Nam, quả có người họ Trương mắc nhọt lưng. Chữa khỏi, được năm trăm lạng bạc.

 **Xác quái ở Thạch Môn**

Lý Niệm Tiên, viên lý thư (người giữ sổ sách thuế má ở làng) huyện Thạch Môn, Chiết Giang, xuống làng giục thuế, đêm vào một thôn hoang không có quán trọ. Trông xa thấy một túp lều tranh có đèn, bèn nhắm ánh đèn mà đi. Đến gần, thấy hàng rào rách chắn cửa, bên trong có tiếng rên. Lý gọi to: "Lý thư đi giục lương xin ngủ nhờ, mau mở cửa!" Mãi không ai đáp. Lý nhìn qua rào, thấy rơm rạ trải khắp đất, trong rơm có người gầy khô, mặt như dán giấy tro. Mặt dài chừng năm tấc, rộng chừng ba tấc, nằm thoi thóp trằn trọc. Lý biết là người ốm nặng, gọi mãi mới nghe khẽ đáp: "Khách tự đẩy cửa vào." Lý làm theo, đi vào. Người ốm kể rằng: "Mắc bệnh dịch sắp chết, cả nhà chết hết rồi", lời rất thảm thương.

 Lý ép người ấy ra ngoài mua rượu, người ấy từ chối không đi nổi. Lý hứa trả công hai trăm đồng, người ấy mới gắng gượng bò dậy, cầm tiền đi.

 Đèn trên vách tắt, Lý mỏi mệt lắm, ngả lưng nằm trong rơm. Bỗng nghe trong rơm sột soạt, như có người đứng dậy. Lý ngờ vực, lấy đá lửa đánh lửa, soi thấy một người tóc rối bù, còn gầy khô hơn, mặt cũng rộng chừng ba tấc, mắt nhắm mà máu chảy, hình như xác cứng, dựa vào đống rơm đứng thẳng. Hỏi thì không đáp. Lý sợ, càng đánh đá lửa liên hồi. Mỗi lần ánh lửa lóe lên thì mặt xác cứng lại hiện ra. Lý nghĩ cách chuồn ra, ngồi mà lùi dần. Lùi một bước thì xác tiến một bước. Lý càng kinh hãi, phá rào mà chạy. Xác đuổi theo, giẫm lên rơm kêu sột soạt. Chạy như điên chừng một dặm, xông vào quán rượu, kêu to rồi ngã. Xác cũng ngã. Chủ quán đổ nước gừng cho Lý, Lý tỉnh lại, kể đầu đuôi. Mới biết cả làng mắc dịch, cái xác đuổi người chính là vợ người ốm, chết chưa khâm liệm, bị cảm hơi dương của người sống mà xác biết đi. Người làng cùng đi tìm người đi mua rượu, thấy người ấy cũng cầm tiền ngã chết bên cầu, cách quán rượu còn hơn năm mươi bước.

 **Quỷ rỗng ruột**

Chu Báo Tiên ở Hàng Châu, nhà ở ngõ Đông Thanh. Trên gian sảnh lớn trong nhà, đêm nào cũng có một người đứng, mặc áo bào đỏ, đội mũ ô sa, râu dài, mặt vuông; bên cạnh có hai kẻ hầu nhỏ thó hèn mọn, mặc áo xanh, nghe sai bảo. Từ ngực xuống bụng người ấy đều rỗng trong suốt như pha lê, người ta nhìn vào, dù cách bụng y vẫn trông thấy bức tranh treo trên sảnh.

 Cậu con nhà họ Chu mười bốn tuổi, nằm ốm, thấy người đội mũ ô sa gọi kẻ hầu bàn: "Làm cách nào để hại nó?" Kẻ hầu nói: "Mai nó sẽ uống thuốc của Lư Hạo Đình, hai chúng tôi hóa thành bã thuốc nấp trong bát, để nó nuốt vào, là có thể rút phổi ruột của nó."

 Hôm sau, Lư Hạo Đình đến bắt mạch xong, cậu con nhà họ Chu không chịu uống thuốc, kể với người nhà lời quỷ nói như vậy. Người nhà mua một bức tranh Chung Quỳ (vị thần chuyên bắt quỷ) nhịn ngứa treo trên sảnh. Quỷ cười nói: "Đây là ông Chung cận thị, mắt lờ đờ, người quỷ không phân biệt nổi, có gì đáng sợ!" Ấy là vì người vẽ đùa, vẽ một con quỷ nhỏ đang ngoáy tai cho Chung Quỳ, Chung Quỳ nhịn ngứa nên mắt hơi nhắm lại.

 Ở hơn một tháng, quỷ lại nói: "Vận khí nhà này chưa suy, quấy cũng vô ích, chi bằng đi nơi khác." Người đội mũ ô sa nói: "Nếu thế thì đi qua một nhà mà tay không, sau thành lệ, lấy đâu ra máu thịt cúng tế mà ăn?" Rồi bấm đốt ngón tay tính, nói: "Nay đã tròn một năm, có thể bắt một người tuổi Hợi đi." Chẳng bao lâu, quả có một đứa đầy tớ tuổi Hợi chết, còn cậu chủ thì khỏi bệnh. Người nhà họ Chu đến nay vẫn gọi là "quỷ rỗng ruột".

 **Thợ vẽ vẽ xác cứng**

Lưu Dĩ Hiền ở Hàng Châu giỏi vẽ chân dung. Có nhà hàng xóm chỉ có hai cha con ở. Người cha chết, con cháu ra ngoài mua quan tài, nhờ hàng xóm mời Dĩ Hiền đến vẽ truyền thần cho người cha. Dĩ Hiền đến, vào nhà, vắng không có ai. Nghĩ người chết hẳn nằm trên lầu, bèn rón rén leo thang lên lầu, đến bên giường người chết, ngồi xuống rút bút. Xác bỗng bật dậy. Dĩ Hiền biết là xác biết đi, ngồi yên không động. Xác cũng không động, chỉ nhắm mắt há miệng, thở phì phò, lông mày giương lên, thịt nhăn lại mà thôi.

 Dĩ Hiền nghĩ mình chạy thì xác tất đuổi, chi bằng cứ vẽ, bèn cầm bút trải giấy, theo hình dáng xác mà vẽ. Mỗi lần cánh tay cử động, ngón tay đưa bút, xác cũng làm theo. Dĩ Hiền kêu to, không ai đáp. Lát sau, người con lên lầu, thấy xác cha dậy, sợ quá ngã lăn. Lại một người hàng xóm lên lầu, thấy xác dậy, cũng sợ lăn lông lốc xuống lầu. Dĩ Hiền khốn đốn lắm, cố nhịn chờ. Một lúc sau, người khiêng quan tài đến. Dĩ Hiền chợt nhớ xác biết đi thì sợ chổi, bèn gọi: "Các anh mang chổi lên đây!" Người khiêng quan tài biết có chuyện xác biết đi, cầm chổi lên lầu, quét vào, xác đổ xuống. Bèn lấy nước gừng đổ cho người ngã tỉnh lại, rồi đặt xác vào quan tài.

 **Oanh Kiều**

Oanh Kiều, kỹ nữ ở Dương Châu, hai mươi bốn tuổi, quyết chí hoàn lương (bỏ nghề lấy chồng). Có người họ Sài cưới làm thiếp, ngày cưới đã định. Giám sinh (học trò Quốc tử giám, trường học cao nhất ở kinh đô) họ Chu mến nàng, đưa mười lạng bạc xin được ân ái. Kỹ nữ nhận tiền, lừa rằng: "Tối hôm ấy chàng đến, thiếp sẽ ngủ cùng chàng." Đến hẹn, Chu đi đến thì hoa đèn đầy cửa, Oanh Kiều đã lên xe đi rồi. Chu biết bị lừa, buồn bã quay về. Qua năm sau, Oanh Kiều mắc bệnh lao mà chết. Chu bỗng mơ thấy Oanh Kiều khoác áo đen đi thẳng vào cửa nhà mình, nói: "Thiếp đến trả nợ." Giật mình tỉnh dậy. Hôm sau, trong nhà đẻ một con trâu đen, cứ quấn quýt bên Chu như quen biết. Đem bán, được đúng mười lạng. Đến tiền chơi bời trai gái mà còn không thể lấy càn như thế.

 **Đứng ngoài xem nhân quả**

Tú tài (người đỗ khoa thi đầu tiên ở phủ, huyện) họ Mã tên Sĩ Lân ở Thường Châu kể rằng hồi nhỏ theo cha đọc sách trên lầu bắc, chỗ cửa sổ mở ra gần sân thượng nhà ông lão bán hoa cúc họ Vương.

 Một hôm dậy sớm, tựa cửa sổ nhìn ra, trời vừa hửng sáng, thấy ông lão Vương lên sân thượng tưới cúc, tưới xong sắp xuống. Có người gánh phân gánh hai thùng lên sân, ý muốn giúp tưới. Ông lão không vui, từ chối; mà người gánh phân cứ đòi lên, hai người bèn chen nhau ở dốc lên sân. Trời mưa sân trơn, dốc hẹp mà cao, ông lão lấy tay đẩy người gánh phân, kẻ trên người dưới thế không cân, người ấy bèn trượt chân ngã xuống dưới. Ông lão vội chạy xuống đỡ, chưa đỡ dậy được thì hai thùng phân đè lên ngực, hai chân duỗi thẳng đơ.

 Ông lão kinh hãi, im bặt không nói tiếng nào, kéo chân người gánh phân, mở cửa sau đặt ra bờ sông, lại nhấc thùng đặt bên xác, rồi về đóng cửa nằm lại. Mã lúc ấy còn nhỏ, nghĩ đây là việc liên quan đến mạng người, không được nói bừa, chỉ khép cửa sổ lại mà thôi. Mặt trời lên cao, nghe bên ngoài ồn ào đồn rằng bờ sông có người chết, lý bảo (người đứng đầu xóm, lo việc trị an) đã báo quan. Đến trưa, quan tri huyện (quan đứng đầu một huyện) Vũ Tiến đánh chiêng đến. Ngỗ tác (người khám nghiệm tử thi) quỳ thưa: "Xác không có thương tích, là trượt chân ngã chết." Quan hỏi hàng xóm, hàng xóm đều nói không biết. Quan bèn sai khâm liệm, niêm phong quan tài, dán cáo thị tìm thân nhân người chết rồi đi.

 Chuyện qua chín năm, Mã hai mươi mốt tuổi, vào học trường huyện làm sinh viên (học trò của trường phủ huyện, tức tú tài). Cha mất, nhà nghèo, bèn mở lớp dạy học trò ngay chỗ đọc sách hồi nhỏ. Quan Đốc học (quan triều đình phái xuống coi việc học, việc thi của một tỉnh) Lưu Ngô Long sắp đến mở kỳ thi tuế khảo (kỳ thi hằng năm khảo hạch các sinh viên), Mã dậy sớm ôn sách, mở cửa sổ, thấy ngõ xa có người gánh hai thùng thong thả đi tới.

 Nhìn kỹ thì là người gánh phân năm xưa. Mã kinh hãi, cho rằng y đến báo thù ông lão. Lát sau, y đi qua cửa nhà ông lão mà không vào, đi tiếp mấy chục bước, vào một nhà họ Lý. Nhà họ Lý khá giàu, cũng là hàng xóm gần, ở trông sang nhau. Mã càng ngờ, đứng dậy đi theo, đến cửa nhà họ Lý. Ông lão đầy tớ nhà ấy hấp tấp chạy ra nói: "Bà chủ nhà tôi trở dạ gấp lắm, tôi đi gọi bà đỡ." Mã hỏi: "Có người gánh thùng vào không?" Đáp: "Không." Chưa dứt lời, trong cửa lại có đứa ở gái chạy ra nói: "Không cần gọi bà đỡ nữa, bà chủ đã đẻ một cậu con trai rồi." Mã mới hiểu người gánh phân đến đầu thai chứ không phải báo thù. Nhưng thầm lạ nhà họ Lý khá giàu, người gánh phân tu được gì mà được như thế? Từ đó, ông để ý dò xem đứa con nhà họ Lý làm gì.

 Lại bảy năm, đứa con nhà họ Lý dần lớn, không thích đọc sách, ưa nuôi chim chóc; còn ông lão Vương vẫn khỏe mạnh như xưa, hơn tám mươi tuổi, tính thích cúc càng già càng nặng. Một hôm, Mã lại dậy sớm tựa cửa sổ, thấy ông lão lên sân tưới cúc, đứa con nhà họ Lý cũng lên lầu thả bồ câu.

 Bỗng hơn mười con bồ câu bay đến đậu trên lan can sân hoa của ông lão. Đứa trẻ sợ chim bay mất, gọi mãi chim không nhúc nhích. Bất đắc dĩ, nó tìm hòn sỏi ném, lỡ trúng ông lão Vương. Ông lão giật mình, trượt chân ngã xuống dưới sân, hồi lâu không dậy, hai chân duỗi thẳng đơ. Đứa trẻ kinh hãi, im bặt không nói tiếng nào, lặng lẽ khép cửa sổ đi. Mặt trời lên cao, con cháu ông lão đều đến tìm ông, biết là trượt chân ngã chết, chỉ khóc lóc khâm liệm mà thôi.

 Chuyện này đến tai tướng công (tiếng gọi tôn quan đại thần) Lưu Thằng Am. Tướng công nói: "Một người gánh phân, một ông lão, báo đáp nhau khéo đến thế, công bằng đến thế, mà người trong cuộc thì đôi bên chẳng ai biết, nhờ có người họ Mã đứng ngoài lạnh lùng nhìn rõ mồn một. Thế thì mọi việc lành dữ họa phúc trong thiên hạ đều có nguyên nhân từ trước, chẳng sai mảy may, chỉ tiếc là không có ai đứng bên cạnh lạnh lùng mà nhìn thôi!"

 **Từ Tứ chôn cô gái**

Từ Tứ, lính bái nha lạt (tiếng Mãn, chỉ quân hộ vệ tinh nhuệ trong Bát kỳ), ở ngõ Kim Ngư trong kinh thành, nhà nghèo, trong ngoài năm gian, ở chung với vợ chồng người anh. Người anh đi trực đêm. Chị dâu vốn hiền, bảo Từ Tứ: "Gió bấc to lắm, nhà chỉ có một cái giường lò sưởi (giường xây bằng gạch, đốt lửa bên dưới cho ấm), chị với chú đều sợ rét mà lại không tiện ngủ chung giường. Đêm nay chị về ngủ bên nhà mẹ đẻ, nhường giường cho chú." Người em dạ dạ, chị dâu bèn về nhà mẹ.

 Đêm canh hai, trăng mờ mờ, có người gõ cửa. Bước vào là một chàng trai trẻ đẹp, đội mũ lông chồn, mặc áo da cáo, tay xách một cái túi, ngồi lên giường khóc nói: "Anh cứu tôi với! Tôi không phải đàn ông, anh cũng đừng hỏi tôi từ đâu đến. Chỉ xin cho tôi ngủ nhờ một đêm, tôi xin tặng áo lông chồn." Rồi mở túi cho Từ xem, vàng ngọc trang sức đáng giá chừng vạn lạng. Từ còn trẻ, thấy người đẹp lại mang của quý, lòng không khỏi xao động.

 Nhưng rốt cuộc không biết là con gái nhà ai, giữ lại thì sợ mang họa, từ chối thì không nỡ, bèn nói: "Mời cô nương ngồi tạm, tôi đi bàn với hàng xóm rồi về ngay."

 Cô gái nói: "Vâng." Từ khép cửa bên ngoài, chạy đến chùa Thiện Giác, kể với vị trụ trì là sư Viên Trí. Viên Trí tuổi cao có đạo hạnh, là người Từ vốn kính trọng. Viên Trí nghe xong cũng hoảng sợ nói: "Đây tất là thiếp yêu của nhà quyền quý, có chuyện gì nên trốn ra. Giữ lại thì có họa, từ chối thì không nỡ. Chi bằng anh ngồi trong am của tôi chờ đến sáng, đợi trời sáng hãy về nhà cũng chưa muộn." Từ cho là phải.

 Một đệ tử của Viên Trí vốn vô lại, nghe vậy bèn giả làm như Từ về nhà, mở cửa, tắt đèn đi vào, nhảy ngay lên giường ôm cô gái nằm. Đêm ấy, người anh đi trực rét quá, vì về lấy áo da nên canh tư về nhà. Cầm đèn soi dưới giường thấy có giày đàn ông, giận lắm, cho là vợ thông dâm với em, rút dao bên lưng chặt liền hai cái đầu, chạy sang báo nhà bố vợ. Vào cửa kêu to, thì vợ từ trong đi ra, người anh sợ ngã lăn ra đất, tưởng là ma. Đang lúc ồn ào thì Từ Tứ và Viên Trí cũng đến, mới biết là giết nhầm. Bèn cùng nhau báo quan. Bộ Hình (bộ coi việc hình án) cho là giết kẻ gian dâm, theo luật vốn không xử tội, chỉ treo đầu cô gái lên để tìm thân nhân, rốt cuộc không ai nhận. Từ Tứ thương cô gái đến đây chịu chết, bán vàng ngọc của nàng mà lo chôn cất cho nàng.

 **Dê trả duyên kiếp trước**

Năm Khang Hy thứ năm mươi chín, ngày sinh nhật của quan Tuần phủ (quan đứng đầu một tỉnh) Sơn Đông là ông Lý Thụ Đức, các quan ty, đạo (các quan cấp dưới trong tỉnh) đều đem dê và rượu đến mừng thọ. Mấy ngày liền diễn tuồng, các mạc khách (người giúp việc riêng cho quan, làm thầy ký, thầy cố vấn) bày tiệc vui chơi với nhau, suốt đêm không ngủ. Có thầy Trương lo việc hình danh (việc xét án, luật pháp) uống rượu say, bỏ tiệc về phòng. Sắp đi ngủ thì nghe trong màn the có tiếng thì thào, như tiếng trai gái ăn nằm. Ông giận, cho là mạc khách khác dan díu với kép hát trai, mượn giường mình làm chỗ dâm ô. Ông quát to vén màn, thì thấy hai con dê trắng đang quỳ giao hợp như người, chính là dê các quan đem biếu. Thấy người, chúng hoảng chạy tán loạn. Trương cười cho là chuyện lạ, kể khắp với mọi người.

 Lát sau, Trương mê man ngã xuống đất, lấy tay tự tát má mình, mắng: "Lão già đáng ghét! Ta với chàng Tạ có nhân duyên sống chết, cách bốn trăm bảy mươi năm mới được gặp một lần, đâu phải dễ! Lại bị ngươi làm cho kinh sợ tan tác. Phá hôn nhân của người, tội không thể tha." Nói xong lại tự tát má. Quan tuần phủ nghe chuyện đến xem, cười an ủi: "Nương tử nhà họ Tạ, cần gì như thế. Sinh nhật ta vốn định phóng sinh làm việc thiện, nay đem mấy trăm con dê các ngươi thả hết, để các ngươi tự kết đôi cho trọn duyên xưa, được không?" Trương nghe xong dập đầu nói: "Đội ơn đại nhân." Rồi nhảy phắt dậy. Chuyện này do tướng công Lương Dao Phong kể.

 **Quỷ thần lừa người cho đúng kiếp số**

Sau khi triều ta lập nước, có kẻ họ Cố toan càn bậy rủ dân hai huyện Thường Thục, Vô Tích nổi loạn. Có một người ranh mãnh biết việc ấy vô ích mà khó ngăn, bèn hô với đám đông: "Miếu Quan Đế ở thôn nọ rất thiêng, sao không cầu khấn Quan Đế, lấy thanh đao sắt nặng một trăm hai mươi cân của tướng quân Châu (Châu Thương, tướng cầm đao hầu Quan Vũ) ném xuống sông mà bói: chìm thì thua, không được khởi binh; nổi thì thắng, có thể khởi binh." Ý người ấy là đao sắt tất phải chìm, nên lấy đó mà thử để ngăn đám đông. Trước khấn thần, rồi họp đông người ném đao. Đao lại nổi trên mặt nước như một tàu lá chuối. Mọi người mừng rỡ kinh ngạc, ngay hôm ấy mấy vạn người dựng cờ nổi dậy. Chẳng bao lâu quân triều đình đến, đánh dẹp sạch không sót một ai.

 **Sở Đào**

Mùa hạ năm Bính Dần đời Càn Long, nhà người dân tên Từ Giáp ở huyện Giang Âm bị hắc sảnh (một loại yêu quái màu đen gây tai họa) quấy phá: lửa đốt ống khói, phân đầy nồi chõ, đêm nào cũng gào rú không yên, người trong làng đều khổ sở. Bấy giờ quan huyện là ông Lưu Hàn Trường, một danh sĩ ở Quảng Tây, cầu khấn thần mà không ứng; mời đạo sĩ đến lập lễ cầu cũng không ứng; bèn nhờ quan Thiếu tư không (tức Thị lang bộ Công) Lưu Tinh Vĩ viết văn khấn Thành hoàng. Quan huyện ăn chay tắm gội, đốt văn vào lò hương, ngủ dưới mái hiên miếu chờ lệnh. Hôm sau, không có điềm gì, chỉ thấy tro trong lò vun lên thành hai chữ "Sở Đào". Quan huyện hỏi: "Ngươi có oan thù với người họ Đào đất Sở chăng?"

 Giáp giật mình, khai thật: "Hồi nhỏ, Giáp đi Vũ Xương thăm một người cùng họ, dọc đường mắc bệnh nặng, người đi cùng bỏ lại giữa đường, tưởng chắc phải chết lăn xuống khe rãnh. Có một người ăn mày, thân hình to lớn, mắt sâu, chia lương khô cho ăn, dắt theo đi xin cùng. Hơn một tháng, bệnh khỏi hẳn.

 Người ăn mày cậy sức lấn át bạn bè ăn mày, xin được nhiều hơn hẳn, bèn dè sẻn lo cho Giáp đường về, rốt cuộc Giáp về được. Giáp vốn có mưu tính, làm thuê cấy rẽ cho người, cưới được vợ, lại hơi khá giả. Chẳng bao lâu, người ăn mày bỗng đến, mang một túi lớn, vẻ mặt khốn quẫn lắm. Hỏi thì nói: "Từ hồi chia tay, ta nhập bọn lục lâm (giặc cướp), lăn lộn vùng sông Hồ, sông Tương hai mươi năm. Nay việc bại lộ, bị lùng bắt gấp, xin theo anh để được che chở." Giáp dạ dạ, nói với con trai. Con trai bảo: "Theo luật lệ, chứa chấp kẻ cướp thì cùng tội với kẻ cướp, chi bằng thả cho hắn trốn đi." Giáp đang ấp úng chưa quyết thì bỗng mấy tên lính bắt xông vào trói người ấy đi. Giáp hoảng sợ. Có người vỗ tay cười trong phòng, ấy là con dâu, nói: "Ơn lớn quá thì không báo được; con dâu biết cha con nhà mình không nỡ, nên đã báo bộ khoái (lính bắt cướp), gọi người đến rồi. Được của cải nhiều lại được thưởng, sợ gì?"

 Tôi không biết làm sao, nhưng vẫn thường ân hận lắm, không ngờ hắn tác quái đến mức này."

 Quan huyện Lưu nói: "Kẻ cướp cướp của người, mà con ngươi giết kẻ cướp, kẻ cướp đền tội là đáng, sao còn hóa quỷ dữ được? Nhưng ngươi hưởng của cướp thì ngươi cũng là kẻ cướp. Thần sao che chở kẻ cướp được?" Chẳng bao lâu, yêu quái quấy càng dữ, nhà cửa bị phá gần hết. Con trai và con dâu lần lượt chết, yêu quái mới dứt.

 **Hũ giấu hồn**

Bùa yêu phép tà ở Vân Nam, Quý Châu là nhiều nhất. Quan Niết ty (quan Án sát, coi hình án một tỉnh) Quý Châu là Phí Nguyên Long đi Vân Nam, người đầy tớ họ Trương đang cưỡi ngựa bỗng kêu to ngã xuống, mất một chân trái. Phí biết là việc của kẻ yêu thuật, bèn dán cáo thị: "Ai chữa lại được chân cho Trương thì thưởng bao nhiêu đó." Liền có một ông già đến nói: "Là tôi làm. Lúc ở tỉnh thành, Trương cậy thế chủ, làm oai làm phúc quá mức, nên tôi trêu ác một phen." Trương cũng van xin.

 Ông già mở túi đeo, lấy ra một cái chân nhỏ như con cóc, hà hơi đọc thần chú, ném về phía Trương, hai chân lại như cũ. Ông ta lĩnh thưởng mà đi.

 Có người hỏi ông Phí: "Sao không dùng phép nước trị cho sợ?" Ông đáp: "Vô ích. Hồi ở Quý Châu, có tên côn đồ nọ, tội án chất như núi. Quan sai đánh chết, ném xác xuống sông. Ba ngày sau sống lại, năm ngày sau lại làm ác, cứ như thế mấy lần. Kiện lên quan tuần phủ. Tuần phủ giận, xin lệnh vua chém hắn, đầu lìa khỏi thân. Ba ngày sau lại sống, đầu với thân liền vào nhau, cạnh cổ lờ mờ có một sợi chỉ đỏ, làm ác như cũ.

 Sau hắn đánh mẹ, bà mẹ đến kiện quan, tay cầm một cái hũ, nói: 'Đây là hũ giấu hồn của đứa con ngỗ nghịch. Nó tự biết tội ác tày trời, nên ở nhà trước đã rút hồn ra, luyện rồi giấu trong hũ. Quan phủ đánh giết chỉ là thân xác máu thịt của nó, chứ không phải hồn nó. Lấy cái hồn đã luyện lâu mà chữa cái thân mới bị thương, ba ngày là lành lại như cũ. Nay tội ác của nó đầy tràn, đánh đến cả già này, già không thể dung được nữa. Xin quan phủ trước hãy phá hũ, lấy quạt có bánh xe gió quạt cho hồn nó tan đi, rồi hãy dùng hình phạt lên thân nó, may ra đứa con ác ấy mới chết thật.' Quan làm theo lời bà, đánh chết hắn. Khám xác thì chưa đầy mười ngày đã thối rữa."

 **Bà già làm yêu**

Năm Càn Long thứ hai mươi, trẻ con các nhà ở kinh đô cứ sinh ra là mắc chứng kinh phong (trẻ sốt cao, co giật), chưa đầy năm đã chết. Lúc trẻ ốm, có một vật đen như con cú vọ bay lượn dưới đèn, bay càng nhanh thì tiếng thở của trẻ càng gấp, đợi trẻ tắt thở rồi vật đen mới bay đi.

 Chẳng bao lâu, con nhà nọ lại mắc kinh phong. Có viên thị vệ (quan võ hầu cận vua) họ Ngạc vốn dũng cảm, nghe chuyện thì giận, mang cung tên đến chờ. Thấy vật đen đến liền bắn. Trúng tên mà vẫn bay, có tiếng kêu đau, máu nhỏ ròng ròng xuống đất. Đuổi theo, vượt qua hai lớp tường, đến dưới bếp nhà quan Đại tư mã (tức Thượng thư bộ Binh) họ Lý thì mất hút. Ngạc cầm tên đến dưới bếp, phủ họ Lý kinh động, tranh nhau ra hỏi. Ngạc vốn có họ hàng với nhà họ Lý, kể đầu đuôi, quan Đại tư mã sai đi tìm dưới bếp. Thấy trong gian nhà bên có một bà già mắt xanh, mũi tên cắm ở thắt lưng, máu còn đầm đìa, hình dạng như con khỉ; ấy là người con gái dân tộc Miêu mà quan Đại tư mã đem về khi làm quan ở Vân Nam. Bà rất già, tự nói không nhớ tuổi. Ngờ bà là yêu, tra khảo thì khai: "Có câu thần chú, đọc lên thì thân hóa thành chim lạ, chuyên chờ sau canh hai ra ăn óc trẻ con, đã hại không dưới mấy trăm đứa." Ông Lý giận lắm, sai trói lại, chất củi đốt đi. Từ đó, trẻ con ở kinh thành không còn mắc kinh phong nữa.

 **Tạm làm Lôi công**

Ông Đổng ở Vụ Nguyên, năm hai mươi tuổi, tháng nắng nằm ngủ ban ngày, bỗng mơ thấy mấy con quỷ lạ nhìn kỹ mặt mình, bảo nhau: "Lôi công (thần sấm) đang ốm, người này mỏ nhọn, có thể thay được." Rồi trao cho ông một chiếc búa, nhét vào tay áo. Dẫn đến một nơi tráng lệ như cung vua. Đứng hồi lâu, được gọi vào. Vị đội mũ miện rủ tua ngọc ngồi trên điện bảo: "Người đàn bà họ Chu ở thôn nọ huyện Lạc Bình bất hiếu với mẹ chồng, đáng bị trời đánh chết.

 Vừa hay hai vị tướng quân bộ Sấm (cơ quan trên trời coi sấm sét) vì đi làm mưa quá nhọc nên đang ốm, một lúc chưa tìm được người. Bọn công tào (thần quan giúp việc, coi ghi chép công trạng) tiến cử ngươi giữ việc này, ngươi hãy nhận phù lệnh mà đi." Đổng lạy nhận mệnh ra, nhìn xuống thấy dưới chân mây nổi, chớp giật vây quanh, rõ ràng đã thành một Lôi công. Chốc lát đến địa giới Lạc Bình, liền có thần thổ địa (thần coi đất đai một làng) ra dẫn đường. Đổng đứng trên không, thấy người đàn bà đang chửi mắng mẹ chồng, người xem đông như bức tường. Đổng lấy búa trong tay áo nện một cái, mụ chết ngay, tiếng nổ ầm vang, muôn người kinh hãi quỳ rạp.

 Về phục mệnh, vua muốn giữ lại làm việc. Ông lấy cớ có mẹ già để từ chối, vua cũng không ép. Hỏi Đổng làm nghề gì, đáp: "Đang dự thi đồng tử (kỳ thi đầu tiên cho học trò chưa đỗ đạt)."

 Vua quay sang bảo tả hữu lấy sổ của phủ huyện ra xem, nói: "Năm nọ ngươi sẽ được vào học trường phủ huyện (tức đỗ tú tài)." Rồi Đổng tỉnh dậy, vội kể với người thân. Đến huyện Lạc Bình hỏi xem thì quả có một người đàn bà bị sét đánh chết, ngày giờ đều khớp. Lúc vua xem sổ, Đổng liếc trộm thấy kỳ thi huyện người đỗ đầu là Trình Tuấn Tiên, người thứ hai là Vương Bội Quỳ; năm sau đều ứng nghiệm.

 **Bắt quỷ**

Uông Khải Minh ở Vụ Nguyên dọn đến ở dinh tiến sĩ (người đỗ khoa thi cao nhất) ở Thượng Hà, vốn là nhà cũ của tiến sĩ Uông Ba, người cùng họ. Tháng tư năm Giáp Ngọ đời Càn Long, một đêm, ông bị bóng đè hồi lâu, tỉnh dậy thấy một con quỷ đứng sát màn, cao ngang nóc nhà. Uông vốn gan dạ, vùng dậy vồ lấy. Quỷ vội tông cửa chạy, lại đâm nhầm vào tường, trông rất lúng túng. Uông đuổi kịp, ôm lấy ngang lưng. Bỗng gió lạnh nổi lên, ngọn đèn tàn tắt, không thấy mặt mũi quỷ, chỉ thấy tay rất lạnh, lưng to như cái chum. Định gọi người nhà đến mà tiếng nghẹn không ra. Hồi lâu, cố sức kêu to, người nhà cùng đáp. Hình quỷ co nhỏ lại như đứa bé.

 Mọi người cầm đuốc đến soi, thì vật đang nắm là một nắm bông tơ mục. Ngoài cửa sổ gạch ngói ném loạn như mưa, người nhà đều sợ, khuyên thả ra. Uông cười nói: "Bè lũ quỷ chỉ dọa người thôi, làm gì được? Nếu thả ra, nó sẽ giúp chúng quấy phá, chi bằng giết một con quỷ để răn trăm con quỷ." Bèn tay trái nắm quỷ, tay phải cầm đuốc của người nhà đốt, kêu lép bép (?), máu tươi bắn tóe, mùi hôi không ngửi nổi. Đến sáng, hàng xóm bốn bên kinh ngạc kéo đến, ngửi thấy mùi hôi ai cũng bịt mũi. Dưới đất máu dày hơn một tấc, tanh dính như keo, rốt cuộc không biết là quỷ gì. Ông Vương Phong Đình, chức Xá nhân (quan coi việc văn thư ở Nội các), làm bài "Hành bắt quỷ" (bài thơ theo thể ca hành) ghi lại việc ấy.

 **Giấc mơ lạ của ông Thị lang nọ**

Năm Càn Long thứ hai mươi, một ông Thị lang (quan phó của một bộ) đi đốc coi đê sông Hoàng Hà, đóng ở Đào Trang. Đã đến đêm ba mươi tết, ông Thị lang vốn siêng năng, cưỡi một con ngựa, có bốn người theo hầu, cầm đèn treo đi tuần đê. Đi trong bùn băng, nhìn ra chỉ thấy cỏ tranh vàng, lau trắng, tự thấy thê lương. Thấy trong đám cỏ có người dựng lều vải lộ ánh nến, gọi đến hỏi thì là viên chủ bạ (viên quan nhỏ coi giấy tờ) nọ. Ông Thị lang mến sự siêng năng của y, khen ngợi hết lời. Viên chủ bạ xin rằng: "Đại nhân đêm ba mươi đến đây, đã canh ba rồi, trời rét gió mạnh, về quán trọ còn xa, tôi có rượu và thức nhắm ăn tết, xin dâng đại nhân uống một bữa say được không?"

 Ông Thị lang cười nhận. Uống mấy chén rồi về công quán, mệt, cởi áo nằm.

 Trong mơ vẫn cưỡi ngựa đi xem đê như trước, thấy chỗ mình đi không còn là cảnh lúc nãy, cuối cùng là cát vàng mênh mông. Đi chừng hai dặm, có ánh lửa hắt ra từ mái nhà, đến gần, có bà già ra cửa đón; nhìn kỹ thì là cụ bà, mẹ ông đã mất. Thấy ông Thị lang, bà kinh ngạc: "Sao con lại đến đây?" Ông kể việc vâng mệnh đi xem đê. Cụ bà nói: "Đây không phải cõi người, con đã đến rồi, làm sao về được?"

 Ông Thị lang mới hiểu ra cụ bà đã mất, thân mình cũng đã chết, bèn khóc rống lên. Cụ bà nói: "Bên tây sông có một vị hòa thượng già, phép lực rất lớn, mẹ dẫn con đi cầu ngài." Ông Thị lang theo đi.

 Đến một ngôi chùa trang nghiêm như cung vua, có một lão tăng ngồi quay mặt về hướng nam, nhắm mắt không nói. Ông Thị lang quỳ dưới thềm, lạy hai lạy, sư không đáp lễ. Ông hỏi: "Tôi vâng mệnh thiên tử đi xem đê, vì sao lại đến đây?" Sư vẫn không nói. Ông giận nói: "Ta là đại thần của thiên tử, dù có tội đáng chết cũng phải cho ta biết để ta tâm phục, sao cứ lặng thinh như con dê câm vậy?" Lão tăng cười nói: "Ngươi giết người nhiều rồi, phúc lộc bị trừ hết rồi, còn hỏi làm gì nữa." Ông Thị lang nói: "Tôi giết người tuy nhiều, nhưng đều là kẻ theo phép nước phải giết, không phải tội của tôi." Sư nói: "Ngày ấy lúc ngươi xử án, quả thật chỉ biết có phép nước, hay là mong chiều lòng trên để giữ ân sủng mà lên quan?"

 Rồi cầm cây như ý (vật cầm tay bằng ngọc hay gỗ, đầu cong) trên bàn chỉ thẳng vào tim ông. Ông Thị lang thấy một luồng khí lạnh xộc thẳng vào ngũ tạng, tim đập thình thịch không ngớt, mồ hôi ra như mưa, run sợ không nói được. Hồi lâu mới nói: "Tôi biết tội rồi. Từ nay sửa lỗi thì thế nào?" Sư nói: "Ngươi không phải người sửa lỗi được. Hôm nay may chưa phải ngày ngươi hết thọ." Rồi quay sang bảo các chú tiểu bên cạnh: "Dẫn hắn ra, thả cho hắn về."

 Chú tiểu đi cùng, trong bóng tối mở nắm tay, lấy ra một viên ngọc nhỏ, ánh sáng soi một đoạn công trường đê Hoàng Hà, thẳng đến công quán ở Đào Trang, rõ mồn một như ban ngày. Cụ bà đón đến, khóc nói: "Con tuy được về, nhưng chẳng bao lâu lại đến, không xa cách lâu đâu." Rồi ông theo đường cũ trở về, đến cửa xuống ngựa thì tỉnh, trời đã trưa.

 Các quan coi đê đến mừng tết đông nghịt cửa, lấy làm lạ ông Thị lang vốn siêng năng nhất, sao sáng mồng một tết lại không dậy? Ông cũng không chịu nói rõ duyên cớ. Tháng tư năm ấy, ông ốm nôn ra máu, rồi không dậy được nữa. Chuyện này do ông Cừu Văn Đạt kể với tôi.

 **Làm theo án đã định từ đời Bàn Cổ trước**

Sách "Bắc sử" (bộ sử chép các triều phương Bắc thời Nam Bắc triều) chép: "Vua nước Tì Khiên đầu dài ba thước (thước: đơn vị đo dài xưa, chừng một phần ba mét), đến nay không chết." Tôi từng ngờ là chuyện bịa. Đời Khang Hy, Phương Văn Mộc người Chiết Giang đi thuyền biển, bị gió thổi dạt đến một nơi, cung điện nguy nga, trên đề ba chữ "Tì Khiên điện". Phương kinh sợ, phủ phục ngoài điện. Hai người khoác áo choàng ráng mây dẫn ông vào. Có vị vua đầu dài ngồi trên, đội mũ miện như cái thùng lớn, ngọc trai rủ bốn phía, râu lòa xòa chạm nhau kêu sột soạt, hỏi Văn Mộc: "Ngươi là người Chiết Giang phải không?" Đáp: "Phải." Vua nói: "Cách đây năm mươi vạn dặm đấy." Rồi ban cơm cho Văn Mộc, hạt gạo to như quả táo.

 Văn Mộc biết vua là bậc thần linh, quỳ lạy xin về. Vua quay bảo bầy tôi hầu: "Lấy án đã thành của vua Bàn Cổ lần thứ nhất ra tra cho hắn." Văn Mộc kinh hãi, dập đầu hỏi: "Vua Bàn Cổ (vị thần mở trời lập đất trong truyền thuyết) có mấy vị ạ?" Vua nói: "Trời đất không có đầu không có cuối, cứ mười hai vạn năm thì có một Bàn Cổ. Số Bàn Cổ đến chầu trời nay đã hơn vạn vạn vị, ta sao nhớ rõ được con số? Thuyết Nguyên – Hội – Vận – Thế (cách tính chu kỳ vũ trụ: một nguyên gồm 12 hội, mỗi hội 30 vận, mỗi vận 12 thế, mỗi thế 30 năm; hết một nguyên thì trời đất hủy rồi mở lại) đã bị người đời Tống là Thiệu Nghiêu Phu (tức Thiệu Ung) nói toạc ra. Tiếc rằng các lần mở trời lập đất xưa nay đều làm theo án đã thành của lần mở trời đầu tiên, thì chưa ai nói toạc ra; nên gió thổi ngươi đến đây cũng là để nói toạc điều ấy cho người đời biết." Văn Mộc không hiểu nói gì. Vua nói: "Ta hỏi ngươi: ở đời làm lành được phúc, làm ác bị họa, sao có khi báo có khi không? Trời đất quỷ thần, sao có khi thiêng có khi không?

 Tu tiên học Phật, sao có người thành có người không? Má hồng thì mệnh bạc, sao cũng có người không bạc? Tài tử thì mệnh nghèo, sao người không nghèo cũng nhiều? Một lần uống một lần ăn, sao đều đã định trước? Nhật thực núi lở, sao lại có kiếp số (số tai họa đã định sẵn)? Kẻ giỏi bói toán, sao biết trước được mà không tránh được? Kẻ oán trời trách trời, sao trời không giáng phạt?" Văn Mộc không đáp được.

 Vua nói: "Than ôi! Những việc diễn ra ở đời bây giờ đều là án đã thành cả. Trong mười hai vạn năm của lần mở mang thế giới đầu tiên, mọi người mọi việc cũng không phải do đấng tạo hóa cố ý làm ra, mà chỉ ngẫu nhiên theo sự biến đổi của khí mà dời đổi, nửa sáng nửa tối, lúc phải lúc trái, như đổ nước xuống đất, tình cờ thành vuông thành tròn; như trẻ con đánh cờ, tiện tay mà hạ quân. Đã định xong rồi thì thành một cuốn sổ sách cứng nhắc, như đúc bằng gang. Lúc trời đất sắp hủy, Thiên đế đem cuốn sổ ấy giao cho Thiên đế của lần mở trời thứ hai, bắt làm y theo, không được thay đổi mảy may, vì thế ý người với lòng trời thường so le không khớp. Người đời suốt ngày tất tả vội vàng, chẳng khác gì con rối gỗ, có kẻ giật dây trong bóng tối. Thành bại khéo vụng đã định từ lâu, chỉ người tự không biết mà thôi." Văn Mộc chợt hiểu, nói: "Thế thì Tam Hoàng Ngũ Đế (ba vị Hoàng, năm vị Đế, các vua thánh thời thượng cổ) bây giờ chính là Tam Hoàng Ngũ Đế của lần trước ư? Những việc trong hai mươi mốt bộ sử (các bộ sử chính thống của Trung Hoa) bây giờ chính là những việc trong hai mươi mốt bộ sử của lần trước ư?" Vua nói: "Đúng thế."

 Chưa dứt lời, bầy tôi hầu bưng một cuốn sổ đến, trên ghi: "Năm Khang Hy thứ ba, Phương Thủy Mộc (?) người Chiết Giang đi biển đến nước Tì Khiên, nên đem thiên cơ đã định tiết lộ ra cho người đời cùng biết, rồi đưa về Chiết Giang", vân vân. Văn Mộc lạy tạ, lúc từ biệt rơi nước mắt. Vua xua tay nói: "Sao ngươi lại thế? Mười hai vạn năm sau, ta với ngươi lại gặp nhau ở đây, cần gì khóc!" Rồi cười nói: "Ta sai, ta sai! Lần khóc này cũng là trong mười hai vạn năm trước vốn đã có hai hàng nước mắt, nên nay chép lại y như cũ, ta không cần khuyên ngăn."

 Văn Mộc hỏi tuổi thọ của vua, tả hữu nói: "Vua sinh cùng Bàn Cổ lần thứ nhất, mà không chết cùng Bàn Cổ lần thứ nghìn vạn." Văn Mộc hỏi: "Vua không chết, thì lúc trời đất hủy, vua sẽ về đâu?" Vua nói: "Thân ta là cát, trải qua bao kiếp (mỗi chu kỳ trời đất hủy diệt rồi mở lại) không hoại. Muôn vật hủy hoại thì biến thành bùn cát là cùng. Ta ở sẵn chỗ hoại đến cùng cực rồi, lửa kiếp (lửa thiêu trời đất lúc tận kiếp) không đốt được, nước lụt không nhấn chìm được, chỉ bị gió dữ thổi dạt đi. Lên đến chín tầng trời, xuống đến chín vực sâu, thật thấy mệt nhọc. Nhiều lần ngồi trơ mấy vạn năm, chờ Bàn Cổ ra đời, thấy ngày tháng dài quá, thật đáng chán." Nói xong, há miệng thổi hơi vào Văn Mộc, Văn Mộc bay vút lên không, lại về trên thuyền biển.

 Hơn một tháng sau, ông về đến Chiết Giang, đem chuyện này kể với tiên sinh Mao Tây Hà (học giả đầu đời Thanh, tức Mao Kỳ Linh). Tiên sinh nói: "Người ta chỉ biết muôn việc đều định trước, mà không biết vì sao lại định trước. Nay được nghe thuyết này mới vỡ lẽ ra."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video