Thiên 16 — Phẩm 14: Công đức bất cộng

 Phẩm thứ mười bốn: Công đức bất cộng (những công đức chỉ riêng Phật mới có, không chung với bất kỳ ai khác)

 Lúc ấy, đức Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức đức Phật) lại bảo Bồ-tát Ma-ha-tát (vị Bồ-tát lớn; Bồ-tát là người phát nguyện tu thành Phật để cứu giúp mọi chúng sinh) Hiền Hộ rằng: "Này Hiền Hộ, các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy lại phải thành tựu mười tám pháp bất cộng (mười tám phẩm chất chỉ chư Phật mới có, không chung với hàng đệ tử hay các Bồ-tát). Thế nào gọi là pháp bất cộng?

 Đó là: từ khi Như Lai (một danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân lý mà đến) mới thành A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề (phiên âm tiếng Phạn, nghĩa là sự giác ngộ hoàn toàn, chân chánh, cao tột không gì hơn, tức quả vị Phật), cho đến khi Bát-niết-bàn (nhập Niết-bàn trọn vẹn, tức Phật rời bỏ thân xác, thoát hẳn vòng sống chết), trong suốt khoảng thời gian ấy, tam nghiệp (ba loại hành động: việc làm của thân, lời nói của miệng, ý nghĩ của tâm) của Như Lai đều lấy trí tuệ làm đầu. Mọi việc làm của thân đều theo trí tuệ, mọi lời nói của miệng đều theo trí tuệ, mọi ý nghĩ của tâm đều theo trí tuệ.

 Lại nữa, chư Như Lai biết và thấy quá khứ không bị ngăn ngại, biết và thấy tương lai không bị ngăn ngại, biết và thấy hiện tại không bị ngăn ngại. Lại nữa, chư Như Lai làm việc gì cũng không sai lầm, lời nói không lỗi lầm, tâm ý không quên mất, không có ý tưởng phân biệt người này khác người kia. Ngài luôn ở trong tam-muội (trạng thái thiền định, tâm chuyên chú vào một chỗ, lặng yên không tán loạn), và không có sự xả (buông bỏ, để tâm bình thản) nào mà Ngài không biết rõ.

 Lại nữa, chư Như Lai có ý muốn cứu giúp chúng sinh không suy giảm, tinh tấn (siêng năng nỗ lực không ngừng) không suy giảm, thiền định không suy giảm, trí tuệ không suy giảm, giải thoát (thoát khỏi mọi trói buộc của phiền não và vòng sống chết) không suy giảm, giải thoát tri kiến (sự biết và thấy rõ rằng mình đã giải thoát) không suy giảm. Này Hiền Hộ, đó là mười tám pháp bất cộng của Như Lai. Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy phải tu tập cho đầy đủ trọn vẹn."

 "Lại nữa, này Hiền Hộ, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát đã thành tựu đầy đủ việc gìn giữ chánh pháp (giáo pháp chân chánh của Phật) rất sâu xa, khó thấy, rồi muốn giảng nói tam-muội này, thì nên thọ nhận thêm mười pháp cao quý. Mười pháp ấy là gì? Đó là mười lực của Như Lai (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật). Thế nào là mười lực?

 Này Hiền Hộ, trong đó, lực xứ phi xứ (năng lực biết rõ điều gì hợp lẽ, có thể xảy ra, và điều gì trái lẽ, không thể xảy ra; chẳng hạn làm lành được quả vui là hợp lẽ, làm ác mà được quả vui là trái lẽ) của Như Lai là: Như Lai đối với mọi việc hợp lẽ hay trái lẽ đều dùng chánh trí (trí tuệ chân chánh) mà biết đúng như thật. Này Hiền Hộ, những việc hợp lẽ, trái lẽ như thế, Như Lai dùng chánh trí biết đúng như thật, đó chính là lực xứ phi xứ của Như Lai.

 Như Lai có được lực này rồi, biết rõ chỗ chân thật, liền ở giữa đại chúng cất tiếng sư tử hống (tiếng rống của sư tử; ví lời Phật thuyết pháp oai hùng, không chút sợ hãi, khiến mọi thuyết sai lầm phải khuất phục như muông thú nghe sư tử rống), chuyển bánh xe Phạm luân lớn (bánh xe pháp thanh tịnh; ví việc Phật giảng dạy giáo pháp, như bánh xe lăn đi nghiền nát phiền não) mà xưa nay chưa ai chuyển. Dù là sa-môn (người xuất gia tu hành), bà-la-môn (giới tu sĩ, giáo sĩ của đạo Bà-la-môn ở Ấn Độ), hoặc trời, hoặc Phạm thiên (vị trời cõi trên, được đạo Bà-la-môn tôn là đấng tạo ra muôn vật), hoặc ma (loài chuyên phá hoại việc tu hành), hoặc người, tất cả thế gian rốt cuộc không ai có thể chuyển được như thế. Này Hiền Hộ, đó là trí lực thứ nhất của Như Lai. Bồ-tát Ma-ha-tát nên tu học cho đầy đủ trọn vẹn."

 "Lại nữa, này Hiền Hộ, trong đó, lực biết con đường đi đến mọi nơi (năng lực biết rõ mỗi cách tu, mỗi việc làm sẽ đưa chúng sinh đến cõi nào, quả báo nào) của Như Lai là: Như Lai đối với sự khác biệt của các con đường dẫn đến mọi nơi, đều dùng chánh trí biết đúng như thật. Này Hiền Hộ, những con đường đi đến mọi nơi như thế, Như Lai dùng chánh trí biết đúng như thật, đó chính là lực biết con đường đi đến mọi nơi của Như Lai. Như Lai có được lực này rồi, biết rõ chỗ chân thật, liền ở giữa đại chúng cất tiếng sư tử hống, chuyển bánh xe Phạm luân lớn xưa nay chưa ai chuyển. Dù là sa-môn, bà-la-môn trong thế gian, hoặc trời, hoặc Phạm thiên, hoặc ma, hoặc người, rốt cuộc không ai có thể chuyển được như thế. Này Hiền Hộ, đó là trí lực thứ hai của Như Lai. Bồ-tát Ma-ha-tát nên tu học cho đầy đủ trọn vẹn.

 Lại nữa, này Hiền Hộ, trong đó, lực biết các giới trong thế gian (giới: các loại cảnh giới, các loại tính chất và thành phần khác nhau của thế gian và chúng sinh) của Như Lai là: Như Lai đối với vô số sự khác biệt của các giới trong thế gian, đều dùng chánh trí biết đúng như thật. Này Hiền Hộ, những việc thuộc các giới trong thế gian như thế, Như Lai đều dùng chánh trí biết đúng như thật, đó chính là lực biết các giới trong thế gian của Như Lai. Như Lai có được lực này rồi, biết rõ chỗ chân thật, liền ở giữa đại chúng cất tiếng sư tử hống, chuyển bánh xe Phạm luân lớn xưa nay chưa ai chuyển. Dù là sa-môn, bà-la-môn trong thế gian, hoặc trời, hoặc Phạm thiên, hoặc ma, hoặc người, rốt cuộc không ai có thể chuyển được như thế. Này Hiền Hộ, đó là trí lực thứ ba của Như Lai. Bồ-tát Ma-ha-tát nên tu học cho đầy đủ trọn vẹn."

 "Lại nữa, này Hiền Hộ, trong đó, lực biết tâm hành (các hoạt động, khuynh hướng và ước muốn trong tâm) của Như Lai là: Như Lai đối với vô số sự khác biệt trong tâm hành của chúng sinh, đều dùng chánh trí biết đúng như thật. Này Hiền Hộ, vô số sự khác biệt trong tâm hành của chúng sinh như thế, Như Lai dùng chánh trí biết đúng như thật, đó chính là lực biết tâm hành của Như Lai. Như Lai có được lực này rồi, biết rõ chỗ chân thật, liền ở giữa đại chúng cất tiếng sư tử hống, chuyển bánh xe Phạm luân lớn xưa nay chưa ai chuyển. Dù là sa-môn, bà-la-môn trong thế gian, hoặc trời, hoặc Phạm thiên, hoặc ma, hoặc người, rốt cuộc không ai có thể chuyển được như thế. Này Hiền Hộ, đó là trí lực thứ tư của Như Lai. Bồ-tát Ma-ha-tát nên tu học cho đầy đủ trọn vẹn."

 "Lại nữa, này Hiền Hộ, lực biết sự khác biệt về căn (căn cơ: năng lực, tư chất tu tập của chúng sinh như lòng tin, sự siêng năng, trí tuệ... cao hay thấp) của chúng sinh là: Như Lai đối với mọi sự khác biệt về căn của chúng sinh, đều dùng chánh trí biết đúng như thật. Này Hiền Hộ, mọi sự khác biệt về căn của chúng sinh như thế, Như Lai đều dùng chánh trí biết đúng như thật, đó chính là lực biết sự khác biệt về căn của Như Lai. Như Lai có được lực này rồi, biết rõ chỗ chân thật, liền ở giữa đại chúng cất tiếng sư tử hống, chuyển bánh xe Phạm luân lớn xưa nay chưa ai chuyển. Dù là sa-môn, bà-la-môn trong thế gian, hoặc trời, hoặc Phạm thiên, hoặc ma, hoặc người, rốt cuộc không ai có thể chuyển được như thế. Này Hiền Hộ, đó là trí lực thứ năm của Như Lai. Bồ-tát Ma-ha-tát nên tu học cho đầy đủ trọn vẹn."

 "Lại nữa, này Hiền Hộ, trong đó, lực biết thiền định (các tầng bậc tập trung, lắng tâm trong tu tập) của Như Lai là: Như Lai đối với tất cả thiền định, các pháp giải thoát và tam-muội, biết rõ chỗ phiền não (những trạng thái tâm xấu làm khổ não như tham lam, giận dữ, mê muội) sinh khởi làm ô nhiễm và chỗ được diệt trừ, đều dùng chánh trí biết đúng như thật. Này Hiền Hộ, tất cả thiền định, giải thoát, tam-ma-bạt-đề (trạng thái nhập định sâu, tâm an trụ bình đẳng, chuyên nhất), từ chỗ phiền não sinh khởi cho đến chỗ trong sạch, Như Lai đều dùng chánh trí biết đúng như thật, đó chính là lực biết thiền định của Như Lai. Như Lai có được lực này rồi, biết rõ chỗ chân chánh, liền ở giữa đại chúng cất tiếng sư tử hống, chuyển bánh xe Phạm luân lớn trước nay chưa ai chuyển. Dù là sa-môn, bà-la-môn trong thế gian, hoặc trời, hoặc Phạm thiên, hoặc ma, hoặc người, rốt cuộc không ai có thể chuyển được như thế. Này Hiền Hộ, đó là trí lực thứ sáu của Như Lai. Bồ-tát Ma-ha-tát nên tu học cho đầy đủ trọn vẹn."

 "Lại nữa, này Hiền Hộ, lực biết nghiệp (những hành động có chủ ý của thân, miệng, ý, sẽ đưa đến quả báo về sau) của Như Lai là: Như Lai đối với mọi sự khác biệt của tất cả các nghiệp, và vô số sự khác biệt của quả báo mà các nghiệp ấy sẽ hội đủ điều kiện để nhận lấy trong tương lai, đều dùng chánh trí biết đúng như thật. Này Hiền Hộ, các nghiệp khác biệt nhau như thế, quả báo trong tương lai cũng khác biệt nhau, Như Lai đều dùng chánh trí biết đúng như thật, đó chính là lực biết nghiệp của Như Lai. Như Lai có được lực này rồi, biết rõ chỗ chân thật, liền ở giữa đại chúng cất tiếng sư tử hống, chuyển bánh xe Phạm luân lớn trước nay chưa ai chuyển. Dù là sa-môn, bà-la-môn trong thế gian, hoặc trời, hoặc Phạm thiên, hoặc ma, hoặc người, rốt cuộc không ai có thể chuyển được như thế. Này Hiền Hộ, đó là lực thứ bảy của Như Lai: lực biết nghiệp. Bồ-tát Ma-ha-tát nên tu học cho đầy đủ trọn vẹn."

 "Lại nữa, này Hiền Hộ, lực thiên nhãn (mắt trời: khả năng nhìn thấy vượt xa mắt thường, thấy cả những điều mắt người không thấy được) của Như Lai là: Như Lai luôn dùng thiên nhãn trong sạch, vượt hơn mắt người, thấy các chúng sinh trong tương lai chết nơi này sinh nơi kia; thân mà họ nhận lấy hoặc đẹp hoặc xấu, hoặc lành hoặc dữ; hình sắc họ có được hoặc tốt hoặc xấu, hoặc tinh tế hoặc thô kệch; hoặc sinh vào thiện đạo (các cõi lành như cõi người, cõi trời), hoặc sinh vào ác thú (các cõi dữ như địa ngục, quỷ đói, loài vật). Ngài lại thấy các nghiệp chúng sinh đã làm, hoặc lành hoặc dữ.

 Có những chúng sinh đầy đủ nghiệp ác của thân, đầy đủ nghiệp ác của miệng, đầy đủ nghiệp ác của ý, mắng chửi bậc Thánh (người đã chứng ngộ chân lý), phỉ báng chánh pháp, phá hoại sự hòa hợp của Tăng (đoàn thể tu sĩ xuất gia sống hòa thuận với nhau). Vì đầy đủ các nghiệp ác như thế, nên khi thân hoại mạng chung, họ sinh vào đường ác. Lại có những chúng sinh đầy đủ nghiệp lành của thân, đầy đủ nghiệp lành của miệng, đầy đủ nghiệp lành của ý, cung kính bậc Thánh, tôn trọng chánh pháp, cúng dường (dâng hiến vật phẩm để tỏ lòng tôn kính) chư Tăng. Vì làm đầy đủ các nghiệp lành như thế, nên khi mạng chung được sinh vào cõi lành là cõi người, cõi trời. Những việc như thế, Ngài đều biết đúng như thật.

 Này Hiền Hộ, Như Lai dùng thiên nhãn trong sạch thấy các chúng sinh chết nơi này sinh nơi kia, cho đến khi mạng chung được sinh lên cõi trời, đó chính là lực biết sự chết và sinh của Như Lai. Có được lực này rồi, biết rõ chỗ chân thật, Ngài liền ở giữa đại chúng cất tiếng sư tử hống, chuyển bánh xe Phạm luân lớn xưa nay chưa ai chuyển. Dù là sa-môn, bà-la-môn trong thế gian, hoặc trời, hoặc Phạm thiên, hoặc ma, hoặc người, rốt cuộc không ai có thể chuyển được như thế. Này Hiền Hộ, đó là trí lực thứ tám của Như Lai. Bồ-tát Ma-ha-tát nên tu học cho đầy đủ trọn vẹn."

 "Lại nữa, này Hiền Hộ, lực biết túc mạng (những đời sống trong các kiếp trước) của Như Lai là: Như Lai dùng các trí biết túc mạng mà biết mọi việc trong các đời trước, tức là chúng sinh sinh nơi này chết nơi kia; hoặc ở một nơi lần đầu nhận một đời, hoặc hai, ba, năm, mười, trăm, nghìn đời, cho đến nhận vô số trăm đời, vô số nghìn đời, vô số trăm nghìn đời; như thế cho đến vô số chuyển kiếp (?) (kiếp là khoảng thời gian cực kỳ dài, như một chu kỳ hình thành và tan hoại của thế giới; chuyển kiếp có lẽ là kiếp thế giới biến chuyển, tan hoại), vô số định kiếp (?) (có lẽ là kiếp thế giới đứng yên, tồn tại), vô số kiếp vừa chuyển vừa không chuyển, Ngài đều biết đúng như thật.

 Lại nữa, đối với cõi mà chúng sinh ấy đã sinh vào: ở nơi như thế, nhà như thế, chủng tánh (dòng họ, giai cấp xã hội) như thế, tên gọi như thế, tướng mạo như thế, trong đời sống như thế, ăn mặc như thế, việc làm như thế, lành dữ như thế, buồn vui như thế, khổ sướng như thế, cho đến tuổi thọ dài ngắn bao nhiêu, Ngài cũng biết đúng như thật. Lại nữa, ở nơi nào bỏ thân ấy rồi lại sinh vào nơi nào, hình dáng thân thể như thế, lời nói như thế, những gì đã trải qua như thế, cho đến tuổi thọ và mọi việc trong quá khứ, Ngài đều biết hết.

 Này Hiền Hộ, Như Lai dùng vô số loại trí biết túc mạng mà biết những gì chúng sinh đã trải qua trong các đời trước, từ một đời cho đến vô số đời, cho đến tuổi thọ và mọi việc trong quá khứ, đều biết đúng như thật, đó chính là lực biết túc mạng của Như Lai. Có được lực này rồi, Ngài ở giữa đại chúng cất tiếng sư tử hống, chuyển bánh xe Phạm luân lớn xưa nay chưa ai chuyển. Dù là sa-môn, bà-la-môn trong thế gian, hoặc trời, hoặc Phạm thiên, hoặc ma, hoặc người, rốt cuộc không ai có thể chuyển được như thế. Này Hiền Hộ, đó là trí lực thứ chín của Như Lai. Bồ-tát Ma-ha-tát nên tu học cho đầy đủ trọn vẹn."

 "Lại nữa, này Hiền Hộ, lực lậu tận (sạch hết mọi lậu; lậu là những phiền não như nước rỉ chảy, khiến chúng sinh trôi lăn mãi trong sống chết) của Như Lai là: Như Lai có thể chấm dứt tất cả các hữu (mọi hình thức tồn tại, mọi đời sống tiếp nối trong các cõi), không còn các lậu nữa; tâm và trí tuệ đều được giải thoát, tự mình giác ngộ chân lý rồi, nên tuyên bố rằng: 'Sự sinh của ta đã dứt, phạm hạnh (đời sống tu hành trong sạch) đã thành, việc cần làm đã làm xong, không còn nhận thân đời sau nữa.'

 Này Hiền Hộ, Như Lai có thể chấm dứt các lậu như thế, tâm và trí tuệ sáng suốt, giải thoát, tự mình chứng biết, nên nói rằng 'Sự sinh của ta đã dứt' cho đến 'không còn nhận thân đời sau', biết đúng như thật như thế, đó chính là lực lậu tận của Như Lai. Như Lai có được lực này rồi, ở giữa đại chúng cất tiếng sư tử hống, chuyển bánh xe Phạm luân lớn xưa nay chưa ai chuyển. Dù là sa-môn, bà-la-môn trong thế gian, hoặc trời, hoặc Phạm thiên, hoặc ma, hoặc người, rốt cuộc không ai có thể chuyển được như thế. Này Hiền Hộ, đó là trí lực thứ mười của Như Lai. Bồ-tát Ma-ha-tát nên tu học cho đầy đủ trọn vẹn.

 Này Hiền Hộ, nếu các Bồ-tát Ma-ha-tát đọc tụng, thọ trì (tiếp nhận và giữ gìn không quên), suy ngẫm, tu tập tam-muội này, thì có thể thu nhận được mười lực của Như Lai." Lúc ấy, đức Thế Tôn muốn nói lại ý nghĩa này nên dùng kệ tụng (thể thơ trong kinh Phật) mà nói rằng:

 Mười tám pháp bất cộng của bậc Đẳng Giác (bậc giác ngộ chân chánh, trọn vẹn, tức Phật), Mười lực trí sáng, chư Phật đều như nhau;

 Bồ-tát tu tập thiền định mầu nhiệm này, Tự nhiên thành tựu được cả hai thứ ấy.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video