Thiên 9 — Phẩm 7: Giới hạnh đầy đủ

 Phẩm Giới Hạnh Đầy Đủ, thứ bảy

 Khi ấy, Bồ-tát Hiền Hộ (vị Bồ-tát tên Hiền Hộ, người thưa hỏi Phật trong kinh này; Bồ-tát: người phát nguyện tu thành Phật để cứu độ chúng sinh) lại bạch Phật rằng: "Thật hiếm có, bạch Thế Tôn (danh hiệu tôn kính của Đức Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính)! Lại có tam-muội (trạng thái tâm định tĩnh, chuyên chú; ở đây chỉ pháp định mà người tu thấy các đức Phật hiện ra trước mắt) tối thắng như thế này. Bạch Thế Tôn! Nếu các vị Bồ-tát rời bỏ gia đình đi xuất gia, trong lòng tha thiết muốn giảng nói tam-muội này, và cũng muốn suy ngẫm tam-muội này, thì họ nên an trú vào pháp nào mới có thể tuyên nói và suy ngẫm được?"

 Phật bảo Hiền Hộ: "Hiền Hộ! Nếu có Bồ-tát rời bỏ gia đình đi xuất gia, tha thiết muốn rộng tuyên giảng và muốn suy ngẫm tam-muội như thế, thì vị Bồ-tát xuất gia ấy trước hết phải giữ gìn giới hạnh thanh tịnh: giới hạnh không khuyết sót, giới hạnh không nhiễm bẩn, giới hạnh không ô uế, giới hạnh không vẩn đục, giới hạnh không chấp trước, giới hạnh không lay động, giới hạnh không bị chê trách, giới hạnh được người trí khen ngợi, giới hạnh được bậc thánh yêu kính. Nên nhớ biết các giới như thế.

 Hiền Hộ! Vị Bồ-tát xuất gia ấy làm sao được giới hạnh thanh tịnh, cho đến làm sao được giới hạnh mà bậc thánh yêu kính? Hiền Hộ! Vị Bồ-tát xuất gia ấy nên nương theo Ba-la-đề-mộc-xoa (bộ giới luật căn bản của người xuất gia), thành tựu uy nghi (phép tắc cử chỉ đúng mực của người tu), thành tựu các hạnh, cho đến thành tựu giới hạnh dù nhỏ như hạt bụi, thấy lỗi nhỏ thì kinh sợ (?), sống chánh mạng (nuôi sống bản thân bằng cách chân chánh, hợp với giới luật) trong sạch. Đối với các giới phải nhớ nghĩ mà thành tựu; nên tin pháp rất sâu mà không được chấp vào sự nhẫn (?). Khi nghe nói các pháp không (mọi sự đều không có tự tánh cố định), vô tướng (không có tướng nào để nắm bắt), vô nguyện (không mong cầu, không tạo tác), tâm không kinh sợ, không hối tiếc chìm mất. Hiền Hộ! Do nhân duyên ấy, vị Bồ-tát xuất gia kia thành tựu giới hạnh thanh tịnh như thế: không thấy có giới hạnh, không chấp vào giới hạnh, cho đến thành tựu giới hạnh mà bậc thánh yêu kính."

 Khi ấy, Bồ-tát Hiền Hộ lại bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Vị Bồ-tát xuất gia ấy làm sao lại có giới hạnh không thanh tịnh, giới hạnh khuyết sót, giới hạnh nhiễm đắm, giới hạnh ô uế, giới hạnh nương dựa, giới hạnh bị người trí chê trách, giới hạnh không được bậc thánh yêu mến?"

 Phật bảo Bồ-tát Hiền Hộ: "Hiền Hộ! Nếu có Bồ-tát xuất gia chấp vào sắc (thân thể, hình chất) mà giữ giới cấm, tu phạm hạnh (đời sống trong sạch, dứt dâm dục); cũng vậy, chấp vào thọ (cảm giác), chấp vào tưởng (sự hình dung, nhận diện), chấp vào hành (các tạo tác của tâm), chấp vào thức (sự nhận biết) mà giữ giới cấm, tu phạm hạnh. Tu rồi lại nghĩ thế này: 'Nay ta giữ giới như thế, khổ hạnh như thế, tu học như thế, sống phạm hạnh như thế, nguyện cho ta đời sau được sinh lên cõi trời hoặc sinh vào cõi người, được sinh ra tự tại mà hưởng các quả báo.' Hiền Hộ! Do nhân duyên ấy, vị Bồ-tát xuất gia kia thành tựu giới không thanh tịnh như thế, cho đến giới mà bậc thánh không yêu mến. Đó gọi là vì cầu hữu (sự tồn tại trong vòng luân hồi), vì muốn có đời sinh, vì muốn hưởng quả dục lạc, vì muốn có chỗ sinh ra.

 Hiền Hộ! Vì thế, vị Bồ-tát xuất gia ấy, nếu muốn giảng nói tam-muội này, suy ngẫm tam-muội này, thì trước hết phải đầy đủ giới hạnh thanh tịnh, cho đến thành tựu giới mà bậc thánh yêu mến. Lại phải nhớ thường thực hành đàn ba-la-mật (hạnh bố thí tu đến chỗ viên mãn, đưa đến bờ giác ngộ), tức là: bố thí tối thắng, bố thí các pháp (đem giáo pháp ban cho người), bố thí bậc cao, bố thí tốt đẹp, bố thí vi diệu, bố thí tinh tế, bố thí vô thượng. Cũng phải thường dũng mãnh tinh tấn không ngừng, không bỏ gánh nặng, không quên chánh niệm, thường giữ tâm chuyên nhất, lòng tin chân chánh trong sạch, không ganh tị, không đắm lợi lộc danh tiếng ở đời; xin vật dụng đúng pháp để nuôi thân mạng; thường đi khất thực, không nhận biệt thỉnh (lời mời riêng của thí chủ đến nhà cúng dường riêng); chán lìa chốn đông người, ưa ở a-lan-nhã (nơi vắng vẻ yên tĩnh để tu hành); tôn sùng thánh chủng (lối sống biết đủ của bậc thánh: đủ với áo, với thức ăn, với chỗ ở, và ưa tu tập), kính trọng hạnh đầu-đà (hạnh tu khổ hạnh, sống cực kỳ đơn giản để dứt tham đắm); dứt lời nói chuyện đời, chỉ bàn chuyện xuất thế; ở giữa đông người thì im lặng, nếu phải nói thì không nhiều lời; thường kính người khác, không dám khinh mạn; trong mọi lúc thường biết hổ thẹn; có ơn thì biết, biết ơn thì đền; thường nghĩ đến việc gần gũi thiện tri thức (bậc thầy, bạn hiền dẫn dắt mình trên đường tu); đối với các bậc thầy thì cẩn thận phụng sự, không trái lời.

 Nếu nghe kinh điển rất sâu như thế này, thì chuyên tâm lắng nghe tiếp nhận, không bao giờ mỏi mệt chán nản. Đối với vị pháp sư (người giảng giải giáo pháp) thì khởi lòng như đối với cha hiền, như đối với thiện tri thức, cho đến khởi ý tưởng như đối với các đức Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân lý như thật); vì pháp vi diệu như thế, vì để thành tựu đại bồ-đề (sự giác ngộ lớn, tức quả vị Phật) vô thượng, nên càng thêm lòng yêu kính tôn trọng.

 Lại nữa, Hiền Hộ! Nếu vị Bồ-tát ấy có lúc đến chỗ người Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu để tự giải thoát), nghe giảng kinh pháp rất sâu như thế này, mà đối với vị pháp sư ấy không có lòng yêu kính, không có lòng tôn trọng, không khởi ý tưởng như cha hiền, không khởi ý tưởng như thiện tri thức, không khởi ý tưởng như chư Phật, không khởi ý tưởng như thầy dạy, không thể gần gũi phụng sự cúng dường, thì dù nghe kinh này ở bất cứ đâu, nên biết người ấy không thể lắng nghe tiếp nhận, chép lại, giải thích để làm cho pháp còn lâu dài. Người như thế mà có thể lắng nghe tiếp nhận, có thể chép lại, có thể giải thích, làm cho pháp còn lâu dài, thì không bao giờ có chuyện đó.

 Lại nữa, Hiền Hộ! Nếu vị Bồ-tát ấy có lúc đến chỗ người Thanh văn, nghe giảng pháp mầu cao vượt như thế này, mà không sinh lòng yêu kính, không sinh lòng tôn trọng, cho đến không khởi ý tưởng như chư Phật, không thể hết lòng gần gũi cúng dường, thì người ấy mà có thể đọc tụng, có thể thọ trì (tiếp nhận và ghi nhớ giữ gìn), có thể giải thích, làm cho kinh này không mau diệt mất, thì không bao giờ có chuyện đó. Vì sao vậy? Vì không tôn trọng kinh này, nên pháp này chẳng bao lâu ắt sẽ diệt mất.

 Lại nữa, Hiền Hộ! Nếu vị Bồ-tát ấy có lúc đến chỗ người Thanh văn, nghe giảng kinh điển vi diệu như thế này, mà sinh lòng yêu kính, sinh lòng tôn trọng, khởi ý tưởng như thầy dạy, như các đức Như Lai, tự mình gần gũi cúng dường, thì liền có thể lắng nghe tiếp nhận, cũng có thể chép lại, lại có thể giải thích, có thể làm cho kinh này còn lâu dài và đem lại lợi ích — điều đó là có thể.

 Lại nữa, Hiền Hộ! Nếu vị Bồ-tát ấy ở chỗ người Thanh văn nghe giảng kinh điển vi diệu như thế này, liền đối với vị ấy sinh lòng tôn trọng, như ý tưởng đối với chư Phật, gần gũi phụng sự, cung kính cúng dường, thì người như vậy tuy chưa tu học kinh này mà cũng như đã tu tập, tuy chưa giải thích mà cũng như đã giải nói, làm cho pháp mầu này còn lâu dài ở thế gian, không bị hủy, không bị diệt — điều đó là có thể. Vì sao vậy? Vì người ấy biết yêu kính, tôn trọng pháp, nên kinh này còn lâu dài ở thế gian.

 Hiền Hộ! Vì nhân duyên ấy, nay ta nói với ông: người ấy đối với vị pháp sư giảng pháp, sinh lòng yêu thích, sinh lòng kính trọng, sinh lòng tôn quý, khởi ý tưởng như thiện tri thức, khởi ý tưởng như thầy dạy, khởi ý tưởng như chư Phật, hết lòng phụng sự, cung kính cúng dường. Hiền Hộ! Nếu được như thế thì gọi là làm đúng điều ta làm, vâng theo lời răn dạy của ta.

 Lại nữa, Hiền Hộ! Vị Bồ-tát xuất gia ấy nếu nhất định muốn giảng giải tam-muội này, lại muốn suy ngẫm tam-muội này, thì phải thường ưa sống ở a-lan-nhã, không được ở nơi làng xóm, thành ấp; lìa bỏ những chỗ bè bạn tụ tập, nhiều mong cầu; không tham áo mặc thức ăn; không được chứa gom lúa gạo, đồ ăn; không được nhận và cất giữ của cải, vật dụng sinh sống; không được tham cầu danh tiếng lợi lộc; không tiếc thân mạng, thường nghĩ đến việc xả bỏ thân; xa lìa tham đắm, thường tu quán tưởng về cái chết; thường biết hổ thẹn, không làm các điều ác; giữ gìn chánh pháp (giáo pháp chân chánh), không có lòng nghi; thường nghĩ đến sự xa lìa, không nắm giữ các tướng; nên tu lòng từ, chớ ôm hiềm oán; thường khởi lòng từ bi, không để giận dữ; an tâm trong vui theo và buông xả, chớ nghĩ đến yêu ghét; phải thường kinh hành (đi bộ chậm rãi qua lại trong chánh niệm) để phá trừ thụy cái (sự buồn ngủ, một trong những thứ che lấp tâm). Hiền Hộ! Vị Bồ-tát xuất gia nếu có thể an trú trong những pháp hạnh như thế, thì có thể tu học, giải nói, suy ngẫm tam-muội niệm Phật hiện tiền (tam-muội chuyên tâm niệm Phật cho đến khi thấy Phật hiện ra trước mắt) như thế."

 Khi ấy, Bồ-tát Hiền Hộ lại bạch Phật rằng: "Thật hiếm có, bạch Thế Tôn! Kinh điển do Như Lai, Ứng cúng (bậc đáng được cúng dường), Đẳng chánh giác (bậc giác ngộ chân chánh, trọn vẹn) nói ra thật rất sâu, rất sâu, tối thắng vi diệu, không thể nghĩ bàn. Nhưng các vị Bồ-tát đời sau lười biếng trễ nải, tuy nghe kinh điển sâu mầu như thế mà sinh lòng sợ hãi lớn, kinh hoảng ngờ vực, thối lui chìm mất, không phát lòng vui mừng ưa thích. Họ lại sẽ nghĩ thế này: 'Ta nên đợi đến chỗ các đức Phật khác rồi mới tu tập kinh điển như thế. Vì sao vậy? Vì nay ta tự biết mình có nhiều chướng ngại khó khăn, thân gặp bệnh khổ, sức lực rất yếu, làm sao kham nổi việc tu hành kinh điển như thế?' Bạch Thế Tôn! Bọn họ như thế, đối với pháp rất sâu lại sinh lòng buông bỏ xa lìa, không thể phát khởi siêng năng, dũng mãnh tinh tấn, ưa muốn thành tựu kinh điển như thế.

 Bạch Thế Tôn! Khi ấy cũng sẽ có các vị Bồ-tát tinh tấn siêng cầu, chuyên tâm nhớ nghĩ, yêu thích pháp này, khuyên người giữ pháp này, gìn giữ pháp này. Nếu các vị pháp sư giảng pháp này, vì đối với pháp này tu hành đúng như pháp, nên có thể xả bỏ thân mạng, không đắm danh tiếng, không cầu lợi lộc, không tự khoe công năng của mình, không đắm y bát (áo cà-sa và bình bát của người tu), không ưa thành thị, thường đến chỗ vắng vẻ trong núi rừng yên tĩnh. Hoặc có khi nghe pháp vi diệu này mà sinh lòng vui mừng lớn, lại càng phát khởi đầy đủ sự siêng năng tinh tấn, lắng nghe tiếp nhận pháp môn vi diệu như thế, vì thường đọc tụng, thường nhớ giữ, suy ngẫm nghĩa lý, tu hành đúng như lời dạy. Những vị ấy, ở chỗ các đức Như Lai đời vị lai, không phải chỉ muốn cầu được học rộng, cũng không phải chỉ cầu được sinh vào cõi hữu (cõi tồn tại trong vòng luân hồi), mà chỉ vì muốn thành tựu các công đức (phước lành và năng lực tốt đẹp có được nhờ tu tập), nên thường nghĩ đến việc siêng cầu, tinh tấn dũng mãnh.

 Bạch Thế Tôn! Lại có những thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nam, người nữ có lòng lành, tin theo Phật pháp) thuở xưa đã từng cúng dường chư Phật, đời trước đã gieo thiện căn (gốc lành), phát tinh tấn lớn vì muốn nghe pháp vi diệu như thế, lại phát lời thệ nguyện lớn như thế để tự trang nghiêm: 'Nguyện cho con dù da thịt khô héo, xương rã tủy tan, thân tâm như bị thiêu đốt, khổ hạnh không ngừng, cũng nhất định thành tựu kinh điển mầu nhiệm như thế, không bao giờ lười biếng trễ nải dù chỉ trong chốc lát mà không lắng nghe pháp thù thắng vi diệu, cũng không có lúc nào không suy ngẫm nghĩa lý rất sâu, lại không bỏ người khác mà không vì họ tuyên nói, mà thường dũng mãnh thực hành đại tinh tấn.' Chỉ vì muốn gìn giữ các vị Bồ-tát, họ lắng nghe kinh điển mầu nhiệm như thế của Như Lai; nghe rồi liền sinh lòng vui mừng."

 Khi ấy, đức Thế Tôn khen Bồ-tát Hiền Hộ rằng: "Hay thay, hay thay! Hiền Hộ! Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói, nay ta tùy hỷ (vui mừng theo điều lành). Hiền Hộ! Vì ta tùy hỷ, nên tất cả chư Phật Thế Tôn trong ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai), nhiều như số cát sông Hằng, cũng đều tùy hỷ."

 Bấy giờ Bồ-tát Hiền Hộ lại bạch Phật rằng: "Nếu có Bồ-tát tại gia, sống ở thế gian, nghe tam-muội này, muốn tự mình suy ngẫm và nói cho người khác, cho đến trong một ngày hoặc một đêm, thì người ấy phải an trú vào mấy thứ pháp hạnh mới có thể thành tựu việc suy ngẫm tam-muội và nói cho người khác?"

 Phật nói: "Hiền Hộ! Vị Bồ-tát tại gia sống ở thế gian ấy, nếu muốn tu tập, suy ngẫm tam-muội, dù trong một ngày một đêm, cho đến chỉ trong khoảng thời gian vắt một lần sữa bò (?), thì nay ta nói với ông: vị Bồ-tát tại gia ấy đã sống ở thế gian thì phải có lòng tin chân chánh, không khởi lòng keo kiệt tham lam; thường nghĩ đến việc bố thí, nhiều ít tùy sức, nên bố thí tất cả mà không cầu quả báo; nên quy y (nương tựa) Phật, quy y Pháp (giáo pháp), quy y Tăng (đoàn thể người xuất gia tu hành); không thờ thiên thần, cũng không lễ bái; không sinh ganh tị, thường nghĩ đến việc tùy hỷ; phải sống chánh mạng (nuôi sống bản thân bằng nghề nghiệp chân chánh) trong sạch đúng pháp; không quá thương con cái, không đắm vợ thiếp, không nhiễm cảnh nhà, không say mê của cải; thường ưa xuất gia, nghĩ đến việc cạo bỏ râu tóc; tu bát quan trai (tám giới người tại gia giữ trọn một ngày một đêm như người xuất gia), thường ở nơi già-lam (chùa, nơi chư tăng ở); thường mang lòng hổ thẹn, phát tâm bồ-đề (phát nguyện cầu giác ngộ thành Phật để cứu độ chúng sinh), không nghĩ đến thừa (cỗ xe, ví con đường tu) nào khác. Thấy có vị tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ giới đầy đủ) giữ giới thanh tịnh, tu phạm hạnh (đời sống trong sạch, dứt dâm dục), thì không bao giờ đùa cợt, thường giữ lòng cung kính. Học tam-muội này từ ai, thì đối với vị thầy ấy nên sinh lòng yêu kính, khởi lòng tôn trọng, ý tưởng như thiện tri thức (bậc thầy, bạn hiền dẫn dắt mình trên đường tu), sinh ý tưởng như thầy dạy, khởi ý tưởng như chư Phật, đem tất cả các vật dụng dâng lên vị ấy; phải thường biết ơn, luôn nghĩ đền đáp, vì vị ấy đã dạy cho mình pháp vi diệu. Hiền Hộ! Vị Bồ-tát tại gia ấy khi sống đời thế tục, nên an trú trong các pháp hạnh như thế rồi, sau đó mới chỉ dạy tam-muội như thế, suy ngẫm như thế, tu tập như thế."

 Bấy giờ Bồ-tát Hiền Hộ lại bạch Phật rằng: "Thật hiếm có, bạch Thế Tôn! Như Lai, Ứng cúng, Đẳng chánh giác nay vì các vị Bồ-tát xuất gia và tại gia đã thành tựu lòng tin chân chánh, ưa thích pháp sâu, mà tuyên nói pháp vi diệu vô thượng như thế, khiến họ an trú trong vô lượng pháp hạnh như thế, sau đó mới có thể suy ngẫm và giải nói tam-muội như thế. Bạch Thế Tôn! Sau khi Như Lai diệt độ (nhập niết-bàn, qua đời), tam-muội như thế có được lưu hành rộng rãi ở cõi Diêm-phù-đề (tên cõi đất loài người sống, theo cách nhìn vũ trụ của nhà Phật, tức thế giới của chúng ta) không?"

 Phật bảo Bồ-tát Hiền Hộ: "Hiền Hộ! Sau khi ta diệt độ, kinh tam-muội này sẽ lưu hành rộng rãi ở đời tại cõi Diêm-phù-đề trong bốn nghìn năm. Rồi về sau, trong một trăm năm cuối của năm trăm năm sau cùng — khi chánh pháp diệt, khi tỳ-kheo làm điều ác, khi người ta phỉ báng chánh pháp, khi chánh pháp bị phá hoại, khi người giữ giới giảm dần, khi kẻ phá giới tràn lan, khi các nước đánh nhau — vào lúc ấy, sẽ có một số chúng sinh thiện căn hừng hực, thuở xưa đã từng gần gũi chư Phật, cúng dường tu hành, gieo trồng hạt giống lành. Vì những bậc trượng phu ấy được kinh này, nên kinh tam-muội này lại sẽ lưu hành ở cõi Diêm-phù-đề. Đó là nhờ oai thần của Phật, khiến cho họ sau khi ta diệt độ, nghe kinh này rồi vui mừng chép lại, đọc tụng, thọ trì, suy ngẫm nghĩa lý, giải thích cho người khác, tu hành đúng như lời dạy."

 Bấy giờ Bồ-tát Hiền Hộ và Bảo Đức, người con dòng Ly-xa (một dòng tộc quý tộc ở thành Tỳ-xá-ly thời Đức Phật), nghe Như Lai nói về thời chánh pháp diệt mất, buồn khóc, nước mắt tuôn như mưa, từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa lại y phục, để trần vai phải, gối phải quỳ sát đất (cách bày tỏ lòng cung kính theo phép Ấn Độ), chắp tay cung kính mà bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Sau khi Như Lai diệt độ, trong một trăm năm cuối của năm trăm năm sau cùng — khi sa-môn (người xuất gia tu hành) làm điều trái đạo, khi chánh pháp sắp diệt, khi người ta phỉ báng chánh pháp, khi chánh pháp bị phá hoại, khi người giữ giới giảm dần, khi kẻ phá giới tăng thêm, khi người hộ trì chánh pháp giảm đi, khi kẻ hộ trì phi pháp tăng lên, khi chúng sinh hỗn loạn nhơ đục, khi các nước đánh nhau — chúng con có thể đối với tam-muội mầu nhiệm trong kinh điển Như Lai nói ra mà đọc tụng, thọ trì, suy ngẫm nghĩa lý, vì người khác mà giảng rộng. Vì sao vậy? Vì lòng chúng con không biết chán, không bao giờ biết đủ. Cho nên đối với tu-đa-la (kinh, tức lời Phật dạy) do Như Lai nói ra, chúng con có thể lắng nghe, có thể chép lại, có thể đọc tụng, có thể thọ trì, có thể suy ngẫm, có thể tu hành, có thể giảng rộng."

 Bấy giờ, ưu-bà-tắc (người nam tại gia quy y và giữ giới) Thương Chủ, Già-ha-cấp-đa con của một vị cư sĩ, ma-nạp (thanh niên dòng bà-la-môn) Na-la-đạt-đa cùng những người khác, nghe Như Lai nói về việc chánh pháp bị hoại diệt trong đời vị lai, vì chánh pháp mà buồn thương khóc lóc, từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa lại y phục, để trần vai phải, gối phải quỳ sát đất, cung kính chắp tay mà bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Đối với tu-đa-la mầu nhiệm do Như Lai nói ra, và đối với những người có thể thọ trì tu-đa-la ấy, chúng con đều gìn giữ che chở, làm cho được tăng trưởng. Bạch Thế Tôn! Nay chúng con lại vì kinh điển vi diệu do Như Lai nói ra mà hộ trì, làm cho kinh được tuyên truyền rộng rãi, còn lâu dài ở đời. Vì sao vậy? Vì kinh điển này trong vô lượng a-tăng-kỳ kiếp (vô số kiếp; kiếp là khoảng thời gian cực kỳ dài) giúp rất nhiều người thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chánh, trọn khắp, tức quả vị Phật). Bạch Thế Tôn! Chúng con được nghe pháp chưa từng có, hết lòng thọ trì, suy ngẫm nghĩa lý, giải nói cho người khác, truyền bá rộng rãi. Bạch Thế Tôn! Nay con nghe kinh pháp rất sâu này mà tất cả thế gian không ai tin, thì trước hết con sẽ vì họ tạo ra cái nền thiện căn, để họ có thể tiếp nhận, sau đó mới giải thích cho họ."

 Bấy giờ, trong chúng có năm trăm người thuộc bốn chúng — tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni (người nữ xuất gia đã thọ giới đầy đủ), ưu-bà-tắc, ưu-bà-di (người nữ tại gia quy y và giữ giới) — nghe Như Lai nói về việc chánh pháp bị hoại diệt trong đời vị lai, vì chánh pháp mà buồn khóc, nước mắt tuôn như mưa, từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa lại y phục, để trần vai phải, gối phải quỳ sát đất, cung kính chắp tay mà bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Chúng con thọ trì chánh pháp của Như Lai. Nhưng xin các bậc đại sĩ (Bồ-tát lớn), các bậc thiện trượng phu (những người nam hiền thiện, cao quý) ấy, khi đó hãy làm chỗ nương tựa chân chánh, làm sự che chở cho chúng con, lo liệu giúp đỡ chúng con, khiến chúng con đối với tu-đa-la rất sâu như thế do Như Lai nói ra, nắm được nghĩa chân thật và tu hành đúng như pháp. Cúi xin Thế Tôn giao phó chúng con cho các vị thiện trượng phu ấy, và rõ ràng thọ ký (lời Phật báo trước về tương lai) cho chúng con. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn! Vì chúng con và các vị ấy đều có thể hộ trì, gìn giữ chánh pháp và những người gìn giữ chánh pháp."

 Bấy giờ, đức Thế Tôn liền mỉm cười, phóng ra ánh sáng màu vàng. Ánh sáng ấy chiếu khắp các cõi Phật trong mười phương rồi trở về chỗ Phật, nhiễu quanh bên phải ba vòng rồi ẩn vào đỉnh đầu Phật. Khi ấy, tôn giả A-nan (đệ tử thị giả của Phật, người nghe và ghi nhớ nhiều kinh nhất) nghĩ thế này: "Từ trước đến nay Thế Tôn đã mỉm cười nhiều lần, nhưng mỗi khi cười ắt là vì có việc khác thường. Nay ta nên hỏi nhân duyên của nụ cười." Nghĩ như vậy rồi, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa lại y phục, để trần vai phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về Phật, dùng kệ (bài thơ tụng) mà bạch rằng:

 Tâm Ngài thanh tịnh, hạnh không nhơ, có oai đức lớn, thần thông rộng lớn,

 Bậc tôn quý nhất, cao nhất trong đời, hiện ra không nhơ như vầng trăng sáng.

 Tâm giải thoát với thánh trí không ngăn ngại, giọng như chim Ca-lăng-tần-già (loài chim có tiếng hót hay nhất, ví cho giọng nói của Phật), bậc nhất trong cõi trời;

 Mọi bánh xe khác (các học thuyết khác) không thể lay động; nay bỗng mỉm cười, có duyên cớ gì?

 Bậc thông đạt chân chánh, xin nói cho con, bậc Lưỡng Túc Tôn (bậc tôn quý nhất trong loài hai chân, danh hiệu của Phật) làm lợi ích nhiều.

 Nghe được tiếng vi diệu của Như Lai, tất cả mọi người đều sẽ rất vui mừng.

 Chư Phật Thế Tôn há cười vô cớ? Phật lại phóng quang, ắt có người thù thắng.

 Ai trong ngày nay được lợi lớn? Vì thế nay xin nói ý của nụ cười.

 Ai hôm nay chứng được chân lý? Ai hôm nay nhận ngôi Pháp vương (vua của chánh pháp, tức ngôi Phật)?

 Ai hôm nay được quán đảnh (lễ rưới nước lên đầu để trao ngôi, ở đây ví việc được trao địa vị kế thừa Phật)? Ai hôm nay lên ngôi Phật?

 Ai hôm nay làm lợi ích thế gian? Ai sẽ tuyên nói trọn kho tàng Phật pháp?

 Ai được an trú mãi trong trí Phật? Vì thế xin Thế Tôn bày tỏ duyên cớ nụ cười.

 Bấy giờ, đức Thế Tôn liền dùng kệ bảo trưởng lão A-nan rằng:

 A-nan, ông có thấy đại chúng nhóm họp không? Năm trăm người hộ trì đứng dậy khỏi chỗ ngồi,

 Thân tâm vui mừng, nói lời thành thật: "Chúng con đời sau sẽ giữ được pháp này."

 Những người này một lòng chăm chú nhìn ta, ta lúc nào cũng nhìn lại họ như vậy (?);

 Họ đều ở trước ta phát thệ nguyện lớn: "Chúng con đời sau sẽ chứng đạo này."

 Lại có tám vị đứng dậy khỏi chỗ ngồi, là những bậc đứng đầu năm trăm người này;

 Họ vào đời mạt (thời kỳ cuối, Phật pháp suy tàn) khi pháp bị hoại, vì pháp mà tuyên nói cho thế gian.

 Nay ta bảo ông những lời như thế này: trong chúng này họ có trí không ngăn ngại;

 Những người này không phải chỉ ở chỗ một đức Phật mà đứng dậy chắp tay kính các bậc tôn quý.

 Ta xem vô lượng đời xưa, tám vạn đức Phật đều hiện ra trước mặt,

 Tám người này làm đầu đứng dậy, cũng là để hộ trì pháp mầu này.

 Trước đó nữa, trong tám vạn ức na-do-tha (một đơn vị số cực lớn) kiếp, lại gặp số đức Phật nhiều như thế,

 Những bậc tâm được giải thoát, danh tiếng lớn; khi ấy những người này đã gìn giữ (pháp này).

 Nay lại trong pháp thù thắng của ta, họ là những người đứng đầu trong việc hộ trì và làm lợi ích;

 Giáo hóa vô lượng chúng Bồ-tát, là các bậc đại nhân đã dứt trừ ganh tị.

 Những người này khi ta diệt độ, sẽ lấy xá-lợi (di cốt còn lại của Phật sau khi hỏa táng) của ta mà cúng dường,

 Khéo gìn giữ những việc Phật này của ta, đặt xá-lợi trong hộp, trong rương, khắp mười phương;

 Xây tháp trên đất bằng hoặc trên núi, giao phó cho trời, rồng và chim cánh vàng (một loài chim thần rất lớn trong truyền thuyết Ấn Độ).

 Những người này nương vào kinh này, khi mạng chung đều được sinh lên cõi trời;

 Về sau tuy chuyển sinh vào cõi người, vẫn thường không rời dòng họ tốt đẹp.

 Khéo giữ việc bồ-đề này của ta, lại phát nguyện lớn theo tâm nguyện ban đầu;

 Có lúc vì pháp mà đến nước khác, thường gặp kinh điển sâu mầu như thế.

 Được rồi chuyển trao cho nhiều người, với lòng vui mừng, dứt trừ ganh tị;

 Cầu pháp tinh thành, không lười không mỏi, coi nhẹ của cải, rẻ cả mạng sống, há tiếc thân mình.

 Hàng phục tất cả luận thuyết của ngoại đạo (người theo các đạo ngoài Phật giáo), thường đem pháp mầu ban tặng cho họ.

 Đời ấy không ai nhận được kinh này, cũng không ai đọc tụng, dạy lại cho người;

 Chỉ có năm trăm bậc hiền này, nay ở trước ta đứng dậy khỏi chỗ ngồi,

 Cùng với tám vị sĩ là các Bồ-tát này, đời sau sẽ trao truyền kinh này ở miền Bắc Thiên Trúc (miền bắc Ấn Độ).

 Họ vui thích thường rộng tuyên giảng, làm nhiều lợi ích, hoằng truyền tu-đa-la rất sâu này.

 Tám vị chánh sĩ này làm đầu, số năm trăm kia cũng không thêm ai;

 Xa lìa ganh tị, vứt bỏ danh tiếng, đời sau sẽ trao truyền pháp rộng lớn.

 Những tỳ-kheo và tỳ-kheo-ni như thế, các ưu-bà-tắc, ưu-bà-di,

 Trí khéo léo, không ganh tị, lên ngôi pháp sư, sẽ thành chánh giác, có oai đức lớn.

 Họ đủ thần đức không thể nghĩ bàn, thân được trăm phước tạo thành, trang nghiêm bằng tướng tốt;

 Được niềm vui mầu nhiệm, trừ các khổ, nhổ hẳn gốc phiền não của tam độc (ba thứ độc: tham lam, giận dữ, si mê).

 Những người này từ nay khi bỏ thân mạng rồi, không bao giờ sinh vào đường ác (địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh);

 Trong mọi đời sinh ra thường hòa hợp với nhau, gặp được việc bồ-đề tối thắng.

 Đã bỏ hết mọi sự sinh vào đường ác, cũng lìa hẳn các chỗ hoạn nạn khó tu;

 Công đức không thể biết bờ mé, vô lượng như thế, nhận được nhiều phước.

 Lại sẽ được thấy Phật Di-lặc (đức Phật sẽ ra đời trong tương lai), ở nơi Ngài thường khởi lòng hòa hợp,

 Cung kính cúng dường, làm lợi ích cho người, chỉ vì cầu bồ-đề vô thượng.

 Khi ấy những người này thường hội họp, phụng sự bậc Lưỡng Túc Tôn vượt khỏi thế gian;

 Vì bồ-đề mầu nhiệm của chư Phật này, sẽ vượt qua sinh tử, lên đến bờ bên kia.

 Về sau, đời mạt khi pháp bị hoại, họ cũng thường gìn giữ pháp này;

 Ở đâu cũng thường tu hành như thế, gặp đời Phật Di-lặc, việc làm cũng như vậy.

 Những ngọn đèn của thế gian (chư Phật) trong hiền kiếp (kiếp hiện tại, có một nghìn đức Phật ra đời) này rộng làm lợi ích cho đời,

 Ở khắp những nơi ấy họ hộ trì kinh này, an trú trong ba đời không chút sợ hãi.

 Vô số ức đức Phật trong tương lai, không thể nghĩ bàn, khó biết bờ mé,

 Những người này đều cúng dường, rộng tu hành, thường hộ trì việc Phật thù thắng như thế.

 Đức Phật nào thành bồ-đề trước, họ đều cùng nhau tu hạnh cúng dường;

 Hoặc có vị nhập diệt trước, ta (họ) vẫn trụ lại trải nhiều đời na-do-tha (?).

 Nay đại Bồ-tát Hiền Hộ này, cùng Bảo Đắc (tức Bảo Đức) vượt trội hơn mọi người quý,

 Thương Chủ, Cấp-đa, Già-ma-na (?), sẽ thấy vô số đức Phật nhiều như cát sông Hằng.

 Ở nơi các Ngài, họ cũng nhận kinh vô thượng; trước đây họ đã trải qua nhiều kiếp,

 Phép tính khéo cũng không đếm hết được, vô lượng ức kiếp, ai mà biết nổi.

 Nếu có chúng sinh được nghe tên những người này, hoặc khi đang thức hay trong giấc mộng,

 Có thể phát tiếng sư tử hống (tiếng gầm của sư tử, ví lời nói pháp mạnh mẽ, không sợ hãi), thì những người ấy đều sẽ thành bậc Thiên Nhân Tôn (bậc được trời và người tôn kính, tức Phật).

 Nếu có chúng sinh chỉ nghe tên họ, chỉ cần tin kính và tùy hỷ,

 Tất cả sẽ thành Phật, không còn nghi ngờ, huống chi cúng dường chính thân họ.

 Pháp họ nhận được không thể nghĩ bàn, thọ mạng và thời gian pháp tồn tại cũng vô lượng;

 Lợi ích rộng lớn không cùng tận, công đức và trí tuệ không thể biết hết.

 Các đức Phật quá khứ khó nghĩ lường, giữ giới thanh tịnh, số nhiều như cát sông Hằng,

 Những người này ở nơi các Ngài rộng làm bố thí, chỉ cầu bồ-đề vô thượng của Phật.

 Các công đức ấy không thể đếm, trải nhiều kiếp tuyên nói cũng không cùng;

 Trong bồ-đề không tăng không giảm, họ thường nhớ hộ trì kinh pháp này.

 A-nan, nếu người hộ trì kinh này, chép lại, đọc tụng và ghi nhớ,

 Ông nên quyết định khởi lòng yêu kính, người ấy không bao giờ rời khỏi nhóm năm trăm người này.

 A-nan, nếu người giữ kinh này, tự nên siêng năng cầu sự bền vững,

 Giữ giới cấm trong sạch, bỏ ngủ nghỉ, quyết định được tam-muội mầu nhiệm này.

 Ta ở trong tỳ-ni (giới luật) nói mộc-xoa (tức Ba-la-đề-mộc-xoa, bộ giới luật căn bản), các tỳ-kheo học theo, ở nơi a-lan-nhã;

 Nếu giữ hạnh đầu-đà, không rời bỏ, được tam-muội này chắc chắn không nghi.

 Mọi lời mời riêng đều bỏ được, phàm những món ngon đều dứt trừ,

 Ở chỗ thầy thường khởi lòng như đối với Phật, ai bảo người ấy không chứng tam-muội này?

 Bệnh tham, giận, si trước hết biết rõ, ngã mạn (lòng kiêu ngạo cho mình hơn người) và ganh tị đều xa lìa,

 Lòng không vướng nhơ, nhớ nghĩ pháp vô vi (pháp không do nhân duyên tạo tác, tức niết-bàn), đọc tụng, suy ngẫm tam-muội thù thắng.

 Nơi ý thanh tịnh không gì làm nhiễm, điều phục các giác quan, dứt hết oán hờn,

 Một lòng chuyên niệm thân Như Lai, đọc tụng, thọ trì tam-muội mầu nhiệm.

 Nếu có Bồ-tát sống tại gia, tâm thường vững vàng hướng về việc xuất gia,

 Thọ trì, đọc tụng, thành tựu việc lành nơi lời nói, tâm thường nhớ học tam-muội này.

 Thường nên tu giữ năm giới (không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu), cũng thường nhiều lần thọ giữ tám giới trai,

 Thường ở chùa, bỏ của cải sinh sống, đọc tụng, suy ngẫm tam-muội này.

 Không nên đắm say vợ thiếp, chớ quá thương con cái và của báu,

 Sống theo hạnh ưu-bà-tắc, biết hổ thẹn, chỉ nên nhớ giữ tam-muội này.

 Chớ đối với người khác khởi lòng hại, chỉ nghĩ trừ bỏ các trò đùa cợt,

 Không có chỗ nào chấp đắm, an trú trong nhẫn (nhẫn nhục, an nhiên chịu đựng không dao động), chỉ nhớ suy ngẫm tam-muội này.

 Chớ chấp đắm của cải, hoa, hương, phấn thoa và các vòng hoa,

 Không có chỗ nào nhiễm đắm, an trú trong nhẫn ấy, chỉ nên thọ trì tam-muội này.

 Nếu tỳ-kheo-ni cầu kinh này, nên siêng năng quy kính, trừ bỏ ganh tị,

 (Trừ bỏ) đùa cợt, tự cao và ngã mạn, thì chứng bồ-đề kia cũng chẳng khó.

 Nên phát tinh tấn phá trừ cơn buồn ngủ, mọi sự mong cầu đều nên dứt bỏ,

 Tâm yêu thích pháp, sống chánh mạng trong sạch, chỉ nên đọc tụng tam-muội này.

 Tâm thường không đi cùng tham dục, chớ khởi giận hờn, không làm khổ não người,

 Không dùng dây trói của ma (ma vương, kẻ ngăn trở người tu) mà buộc chúng sinh, chỉ nên thọ trì tam-muội này.

 Không dùng sự dua nịnh quanh co mà làm việc gì, chớ tham áo đẹp và hương thoa, hương xông,

 Chớ nói hai lưỡi (đặt điều, đâm thọc) làm chia rẽ người, chỉ nên thọ trì tam-muội này.

 Tiếng nói, sắc đẹp của nam nữ không buộc vào lòng, vắng lặng không còn những việc nghĩ ngợi tà vạy,

 Ở chỗ thầy dạy khởi ý tưởng như đối với Phật, chỉ nên thọ trì tam-muội này.

 Đời đời sinh ra lìa hẳn các đường ác, trong Phật pháp lòng tin không uổng phí,

 Phá trừ các chướng nạn của ba cõi (toàn bộ thế giới sinh tử: cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc), thì phải nhận lấy tam-ma-đề (tức tam-muội) này.

 Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập Hiền Hộ (kinh Hiền Hộ thuộc bộ Đại Tập, một bộ kinh Đại thừa rộng lớn), quyển thứ tư

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video