Phần đầu (tức hội thứ nhất của bộ kinh), Phẩm So Lường Công Đức, phẩm thứ ba mươi, đoạn thứ bốn mươi ba.
Lại nữa, Kiều Thi Ca (tên họ của Thiên Đế Thích, vua cõi trời Ba Mươi Ba, là người đang nghe Phật giảng)! Giả sử có những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng (lòng nguyện cầu đạt sự giác ngộ cao nhất, tức là thành Phật) như sau.
Họ giảng rằng chân như (tính chân thật vốn có, không thay đổi, của mọi sự vật) hoặc là thường (còn mãi, không đổi), hoặc là vô thường (luôn biến đổi, có sinh có diệt). Họ giảng rằng những điều sau đây hoặc là thường, hoặc là vô thường: pháp giới (thể tính chung làm nền cho mọi pháp; "pháp" ở đây là mọi sự vật, hiện tượng), pháp tính (bản tính của các pháp), bất hư vọng tính (tính không giả dối), bất biến dị tính (tính không đổi khác), bình đẳng tính (tính ngang bằng như nhau của mọi pháp), ly sinh tính (tính vượt ngoài sự sinh khởi), pháp định (các pháp vốn được an lập vững chắc như thế), pháp trụ (các pháp thường còn đúng như thế), thực tế (chỗ tận cùng của sự chân thật), hư không giới (cảnh giới rộng khắp, không ngăn ngại như khoảng không) và bất tư nghị giới (cảnh giới không thể dùng suy nghĩ, lời nói mà diễn tả).
Họ giảng rằng chân như hoặc là lạc (vui), hoặc là khổ; giảng rằng pháp giới, pháp tính, bất hư vọng tính, bất biến dị tính, bình đẳng tính, ly sinh tính, pháp định, pháp trụ, thực tế, hư không giới, bất tư nghị giới hoặc là lạc, hoặc là khổ. Họ giảng rằng chân như hoặc là ngã (có một cái "tôi" thật, tự làm chủ, tồn tại độc lập), hoặc là vô ngã (không có cái "tôi" thật ấy); giảng rằng pháp giới, pháp tính, bất hư vọng tính, bất biến dị tính, bình đẳng tính, ly sinh tính, pháp định, pháp trụ, thực tế, hư không giới, bất tư nghị giới hoặc là ngã, hoặc là vô ngã. Họ giảng rằng chân như hoặc là tịnh (trong sạch), hoặc là bất tịnh (nhơ bẩn); giảng rằng pháp giới, pháp tính, bất hư vọng tính, bất biến dị tính, bình đẳng tính, ly sinh tính, pháp định, pháp trụ, thực tế, hư không giới, bất tư nghị giới hoặc là tịnh, hoặc là bất tịnh.
Họ nói: "Nếu ai có thể nương theo những pháp như thế mà tu hành bố thí (đem của cải, sức lực, giáo pháp cho người khác) thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa (sự hoàn thiện viên mãn về hạnh cho đi; "ba-la-mật-đa" nghĩa là pháp tu đưa người từ bờ mê sang bờ giác ngộ)."
Họ lại nói thế này: "Người thực hành bố thí nên tìm xét xem chân như là thường hay vô thường; nên tìm xét xem pháp giới cho đến bất tư nghị giới là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem chân như là lạc hay khổ; nên tìm xét xem pháp giới cho đến bất tư nghị giới là lạc hay khổ. Nên tìm xét xem chân như là ngã hay vô ngã; nên tìm xét xem pháp giới cho đến bất tư nghị giới là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem chân như là tịnh hay bất tịnh; nên tìm xét xem pháp giới cho đến bất tư nghị giới là tịnh hay bất tịnh. Nếu ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu hành bố thí thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa."
Kiều Thi Ca! Nếu những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện ấy tìm xét như vậy: tìm xét xem chân như là thường hay vô thường, pháp giới cho đến bất tư nghị giới là thường hay vô thường; chân như là lạc hay khổ, pháp giới cho đến bất tư nghị giới là lạc hay khổ; chân như là ngã hay vô ngã, pháp giới cho đến bất tư nghị giới là ngã hay vô ngã; chân như là tịnh hay bất tịnh, pháp giới cho đến bất tư nghị giới là tịnh hay bất tịnh; rồi nương theo những pháp ấy mà thực hành bố thí, thì Ta gọi đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống mà không phải thật, thuộc loại hữu sở đắc (tâm còn bám chấp, cho rằng có cái thật để nắm giữ và có chỗ để đạt được). Kiều Thi Ca! Nên biết rằng những điều nói ở trên đều là giảng về bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống, thuộc loại hữu sở đắc.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Giả sử có những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng Khổ thánh đế (chân lý cao quý thứ nhất: đời sống vốn là khổ) hoặc là thường, hoặc là vô thường. Họ giảng rằng Tập thánh đế (chân lý về nguyên nhân gây khổ, tức phiền não và nghiệp), Diệt thánh đế (chân lý về sự chấm dứt khổ, tức Niết-bàn) và Đạo thánh đế (chân lý về con đường tu dẫn đến hết khổ) hoặc là thường, hoặc là vô thường.
Họ giảng rằng Khổ thánh đế hoặc là lạc (vui), hoặc là khổ; giảng rằng Tập, Diệt, Đạo thánh đế hoặc là lạc, hoặc là khổ. Họ giảng rằng Khổ thánh đế hoặc là ngã (có cái "tôi" thật), hoặc là vô ngã (không có cái "tôi" thật); giảng rằng Tập, Diệt, Đạo thánh đế hoặc là ngã, hoặc là vô ngã. Họ giảng rằng Khổ thánh đế hoặc là tịnh (trong sạch), hoặc là bất tịnh (nhơ bẩn); giảng rằng Tập, Diệt, Đạo thánh đế hoặc là tịnh, hoặc là bất tịnh. Họ nói: "Nếu ai có thể nương theo những pháp như thế mà tu hành bố thí thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa (sự hoàn thiện viên mãn về hạnh cho đi)."
Họ lại nói thế này: "Người thực hành bố thí nên tìm xét xem Khổ thánh đế là thường hay vô thường; nên tìm xét xem Tập, Diệt, Đạo thánh đế là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem Khổ thánh đế là lạc hay khổ; nên tìm xét xem Tập, Diệt, Đạo thánh đế là lạc hay khổ. Nên tìm xét xem Khổ thánh đế là ngã hay vô ngã; nên tìm xét xem Tập, Diệt, Đạo thánh đế là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem Khổ thánh đế là tịnh hay bất tịnh; nên tìm xét xem Tập, Diệt, Đạo thánh đế là tịnh hay bất tịnh. Nếu ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu hành bố thí thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa."
Kiều Thi Ca! Nếu những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện ấy tìm xét như vậy: tìm xét xem Khổ thánh đế là thường hay vô thường, Tập, Diệt, Đạo thánh đế là thường hay vô thường; Khổ thánh đế là lạc hay khổ, Tập, Diệt, Đạo thánh đế là lạc hay khổ; Khổ thánh đế là ngã hay vô ngã, Tập, Diệt, Đạo thánh đế là ngã hay vô ngã; Khổ thánh đế là tịnh hay bất tịnh, Tập, Diệt, Đạo thánh đế là tịnh hay bất tịnh; rồi nương theo những pháp ấy mà thực hành bố thí, thì Ta gọi đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống mà không phải thật, thuộc loại hữu sở đắc (tâm còn bám chấp, cho rằng có cái thật để nắm giữ và đạt được). Kiều Thi Ca! Nên biết rằng những điều nói ở trên đều là giảng về bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống, thuộc loại hữu sở đắc.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Giả sử có những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng tứ tĩnh lự (bốn tầng thiền định thuộc cõi Sắc, cõi của những vị trời còn thân hình nhưng đã lìa dục lạc) hoặc là thường, hoặc là vô thường. Họ giảng rằng tứ vô lượng (bốn tấm lòng rộng lớn không giới hạn đối với chúng sinh: từ là ban vui, bi là cứu khổ, hỷ là vui theo, xả là buông bỏ, đối xử bình đẳng) và tứ vô sắc định (bốn tầng định của cõi Vô Sắc, nơi tâm không còn nương vào hình tướng vật chất) hoặc là thường, hoặc là vô thường.
Họ giảng rằng tứ tĩnh lự hoặc là lạc, hoặc là khổ; giảng rằng tứ vô lượng, tứ vô sắc định hoặc là lạc, hoặc là khổ. Họ giảng rằng tứ tĩnh lự hoặc là ngã, hoặc là vô ngã; giảng rằng tứ vô lượng, tứ vô sắc định hoặc là ngã, hoặc là vô ngã. Họ giảng rằng tứ tĩnh lự hoặc là tịnh, hoặc là bất tịnh; giảng rằng tứ vô lượng, tứ vô sắc định hoặc là tịnh, hoặc là bất tịnh. Họ nói: "Nếu ai có thể nương theo những pháp như thế mà tu hành bố thí thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa (sự hoàn thiện viên mãn về hạnh cho đi)."
Họ lại nói thế này: "Người thực hành bố thí nên tìm xét xem tứ tĩnh lự là thường hay vô thường; nên tìm xét xem tứ vô lượng, tứ vô sắc định là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem tứ tĩnh lự là lạc hay khổ; nên tìm xét xem tứ vô lượng, tứ vô sắc định là lạc hay khổ. Nên tìm xét xem tứ tĩnh lự là ngã hay vô ngã; nên tìm xét xem tứ vô lượng, tứ vô sắc định là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem tứ tĩnh lự là tịnh hay bất tịnh; nên tìm xét xem tứ vô lượng, tứ vô sắc định là tịnh hay bất tịnh. Nếu ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu hành bố thí thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa."
Kiều Thi Ca! Nếu những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện ấy tìm xét như vậy: tìm xét xem tứ tĩnh lự là thường hay vô thường, tứ vô lượng, tứ vô sắc định là thường hay vô thường; tứ tĩnh lự là lạc hay khổ, tứ vô lượng, tứ vô sắc định là lạc hay khổ; tứ tĩnh lự là ngã hay vô ngã, tứ vô lượng, tứ vô sắc định là ngã hay vô ngã; tứ tĩnh lự là tịnh hay bất tịnh, tứ vô lượng, tứ vô sắc định là tịnh hay bất tịnh; rồi nương theo những pháp ấy mà thực hành bố thí, thì Ta gọi đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống mà không phải thật, thuộc loại hữu sở đắc (tâm còn bám chấp, cho rằng có cái thật để nắm giữ và đạt được). Kiều Thi Ca! Nên biết rằng những điều nói ở trên đều là giảng về bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống, thuộc loại hữu sở đắc.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Giả sử có những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng bát giải thoát (tám phép thiền quán giúp tâm thoát khỏi sự ràng buộc đối với cõi có hình sắc và cõi không hình sắc) hoặc là thường, hoặc là vô thường. Họ giảng rằng bát thắng xứ (tám phép quán giúp làm chủ, vượt thắng mọi cảnh hình sắc), cửu thứ đệ định (chín tầng định lần lượt đi vào từ thấp lên cao, không xen tâm tạp loạn) và thập biến xứ (mười phép quán cho một thứ như đất, nước, lửa, gió, màu xanh, vàng, đỏ, trắng, khoảng không, tâm thức trải khắp mọi nơi) hoặc là thường, hoặc là vô thường.
Họ giảng rằng bát giải thoát hoặc là lạc, hoặc là khổ; giảng rằng bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ hoặc là lạc, hoặc là khổ. Họ giảng rằng bát giải thoát hoặc là ngã, hoặc là vô ngã; giảng rằng bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ hoặc là ngã, hoặc là vô ngã. Họ giảng rằng bát giải thoát hoặc là tịnh, hoặc là bất tịnh; giảng rằng bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ hoặc là tịnh, hoặc là bất tịnh. Họ nói: "Nếu ai có thể nương theo những pháp như thế mà tu hành bố thí thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa (sự hoàn thiện viên mãn về hạnh cho đi)."
Họ lại nói thế này: "Người thực hành bố thí nên tìm xét xem bát giải thoát là thường hay vô thường; nên tìm xét xem bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem bát giải thoát là lạc hay khổ; nên tìm xét xem bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ là lạc hay khổ. Nên tìm xét xem bát giải thoát là ngã hay vô ngã; nên tìm xét xem bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem bát giải thoát là tịnh hay bất tịnh; nên tìm xét xem bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ là tịnh hay bất tịnh. Nếu ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu hành bố thí thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa."
Kiều Thi Ca! Nếu những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện ấy tìm xét như vậy: tìm xét xem bát giải thoát là thường hay vô thường, bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ là thường hay vô thường; bát giải thoát là lạc hay khổ, bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ là lạc hay khổ; bát giải thoát là ngã hay vô ngã, bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ là ngã hay vô ngã; bát giải thoát là tịnh hay bất tịnh, bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ là tịnh hay bất tịnh; rồi nương theo những pháp ấy mà thực hành bố thí, thì Ta gọi đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống mà không phải thật, thuộc loại hữu sở đắc (tâm còn bám chấp, cho rằng có cái thật để nắm giữ và đạt được). Kiều Thi Ca! Nên biết rằng những điều nói ở trên đều là giảng về bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống, thuộc loại hữu sở đắc.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Giả sử có những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng tứ niệm trụ (bốn chỗ đặt sự tỉnh giác: quán thân, quán cảm giác, quán tâm, quán các pháp) hoặc là thường, hoặc là vô thường.
Họ giảng rằng những điều sau đây hoặc là thường, hoặc là vô thường: tứ chính đoạn (bốn sự siêng năng chân chính: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm cho điều thiện chưa có được sinh ra, làm cho điều thiện đã có thêm lớn), tứ thần túc (bốn nền tảng của năng lực thiền định: ý muốn, sự siêng năng, sự chuyên tâm và sự quán xét), ngũ căn (năm gốc rễ của điều lành: lòng tin, sự siêng năng, sự tỉnh giác, sự định tâm, trí tuệ), ngũ lực (năm sức mạnh do năm gốc rễ ấy lớn mạnh mà thành), thất đẳng giác chi (bảy yếu tố dẫn đến giác ngộ: phân biệt đúng sai, siêng năng, vui mừng, thân tâm nhẹ nhàng, tỉnh giác, định tâm, buông xả) và bát thánh đạo chi (tám nhánh của con đường cao quý: thấy biết đúng, suy nghĩ đúng, nói năng đúng, hành động đúng, sinh sống đúng, siêng năng đúng, tỉnh giác đúng, định tâm đúng).
Họ giảng rằng tứ niệm trụ hoặc là lạc, hoặc là khổ; giảng rằng tứ chính đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi hoặc là lạc, hoặc là khổ. Họ giảng rằng tứ niệm trụ hoặc là ngã, hoặc là vô ngã; giảng rằng tứ chính đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi hoặc là ngã, hoặc là vô ngã. Họ giảng rằng tứ niệm trụ hoặc là tịnh, hoặc là bất tịnh; giảng rằng tứ chính đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi hoặc là tịnh, hoặc là bất tịnh. Họ nói: "Nếu ai có thể nương theo những pháp như thế mà tu hành bố thí thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa (sự hoàn thiện viên mãn về hạnh cho đi)."
Họ lại nói thế này: "Người thực hành bố thí nên tìm xét xem tứ niệm trụ là thường hay vô thường; nên tìm xét xem tứ chính đoạn cho đến bát thánh đạo chi là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem tứ niệm trụ là lạc hay khổ; nên tìm xét xem tứ chính đoạn cho đến bát thánh đạo chi là lạc hay khổ. Nên tìm xét xem tứ niệm trụ là ngã hay vô ngã; nên tìm xét xem tứ chính đoạn cho đến bát thánh đạo chi là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem tứ niệm trụ là tịnh hay bất tịnh; nên tìm xét xem tứ chính đoạn cho đến bát thánh đạo chi là tịnh hay bất tịnh. Nếu ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu hành bố thí thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa."
Kiều Thi Ca! Nếu những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện ấy tìm xét như vậy: tìm xét xem tứ niệm trụ là thường hay vô thường, tứ chính đoạn cho đến bát thánh đạo chi là thường hay vô thường; tứ niệm trụ là lạc hay khổ, tứ chính đoạn cho đến bát thánh đạo chi là lạc hay khổ; tứ niệm trụ là ngã hay vô ngã, tứ chính đoạn cho đến bát thánh đạo chi là ngã hay vô ngã; tứ niệm trụ là tịnh hay bất tịnh, tứ chính đoạn cho đến bát thánh đạo chi là tịnh hay bất tịnh; rồi nương theo những pháp ấy mà thực hành bố thí, thì Ta gọi đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống mà không phải thật, thuộc loại hữu sở đắc (tâm còn bám chấp, cho rằng có cái thật để nắm giữ và đạt được). Kiều Thi Ca! Nên biết rằng những điều nói ở trên đều là giảng về bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống, thuộc loại hữu sở đắc.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Giả sử có những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng Không giải thoát môn (cánh cửa đi vào giải thoát bằng cách quán thấy mọi pháp đều trống rỗng, không có thực thể riêng) hoặc là thường, hoặc là vô thường. Họ giảng rằng Vô tướng giải thoát môn (cửa giải thoát bằng cách không bám vào bất cứ hình tướng nào) và Vô nguyện giải thoát môn (cửa giải thoát bằng cách không còn mong cầu, không tạo tác vì ham muốn) hoặc là thường, hoặc là vô thường.
Họ giảng rằng Không giải thoát môn hoặc là lạc, hoặc là khổ; giảng rằng Vô tướng, Vô nguyện giải thoát môn hoặc là lạc, hoặc là khổ. Họ giảng rằng Không giải thoát môn hoặc là ngã, hoặc là vô ngã; giảng rằng Vô tướng, Vô nguyện giải thoát môn hoặc là ngã, hoặc là vô ngã. Họ giảng rằng Không giải thoát môn hoặc là tịnh, hoặc là bất tịnh; giảng rằng Vô tướng, Vô nguyện giải thoát môn hoặc là tịnh, hoặc là bất tịnh. Họ nói: "Nếu ai có thể nương theo những pháp như thế mà tu hành bố thí thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa (sự hoàn thiện viên mãn về hạnh cho đi)."
Họ lại nói thế này: "Người thực hành bố thí nên tìm xét xem Không giải thoát môn là thường hay vô thường; nên tìm xét xem Vô tướng, Vô nguyện giải thoát môn là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem Không giải thoát môn là lạc hay khổ; nên tìm xét xem Vô tướng, Vô nguyện giải thoát môn là lạc hay khổ. Nên tìm xét xem Không giải thoát môn là ngã hay vô ngã; nên tìm xét xem Vô tướng, Vô nguyện giải thoát môn là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem Không giải thoát môn là tịnh hay bất tịnh; nên tìm xét xem Vô tướng, Vô nguyện giải thoát môn là tịnh hay bất tịnh. Nếu ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu hành bố thí thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa."
Kiều Thi Ca! Nếu những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện ấy tìm xét như vậy: tìm xét xem Không giải thoát môn là thường hay vô thường, Vô tướng, Vô nguyện giải thoát môn là thường hay vô thường; Không giải thoát môn là lạc hay khổ, Vô tướng, Vô nguyện giải thoát môn là lạc hay khổ; Không giải thoát môn là ngã hay vô ngã, Vô tướng, Vô nguyện giải thoát môn là ngã hay vô ngã; Không giải thoát môn là tịnh hay bất tịnh, Vô tướng, Vô nguyện giải thoát môn là tịnh hay bất tịnh; rồi nương theo những pháp ấy mà thực hành bố thí, thì Ta gọi đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống mà không phải thật, thuộc loại hữu sở đắc (tâm còn bám chấp, cho rằng có cái thật để nắm giữ và đạt được). Kiều Thi Ca! Nên biết rằng những điều nói ở trên đều là giảng về bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống, thuộc loại hữu sở đắc.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Giả sử có những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng ngũ nhãn (năm thứ mắt, tức năm tầm mức thấy biết: mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật) hoặc là thường, hoặc là vô thường. Họ giảng rằng lục thần thông (sáu năng lực siêu phàm: đi lại biến hóa tự tại, tai nghe khắp nơi, biết tâm người khác, biết các đời trước, mắt thấy khắp nơi, dứt sạch phiền não) hoặc là thường, hoặc là vô thường.
Họ giảng rằng ngũ nhãn hoặc là lạc, hoặc là khổ; giảng rằng lục thần thông hoặc là lạc, hoặc là khổ. Họ giảng rằng ngũ nhãn hoặc là ngã, hoặc là vô ngã; giảng rằng lục thần thông hoặc là ngã, hoặc là vô ngã. Họ giảng rằng ngũ nhãn hoặc là tịnh, hoặc là bất tịnh; giảng rằng lục thần thông hoặc là tịnh, hoặc là bất tịnh. Họ nói: "Nếu ai có thể nương theo những pháp như thế mà tu hành bố thí thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa (sự hoàn thiện viên mãn về hạnh cho đi)."
Họ lại nói thế này: "Người thực hành bố thí nên tìm xét xem ngũ nhãn là thường hay vô thường; nên tìm xét xem lục thần thông là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem ngũ nhãn là lạc hay khổ; nên tìm xét xem lục thần thông là lạc hay khổ. Nên tìm xét xem ngũ nhãn là ngã hay vô ngã; nên tìm xét xem lục thần thông là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem ngũ nhãn là tịnh hay bất tịnh; nên tìm xét xem lục thần thông là tịnh hay bất tịnh. Nếu ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu hành bố thí thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa."
Kiều Thi Ca! Nếu những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện ấy tìm xét như vậy: tìm xét xem ngũ nhãn là thường hay vô thường, lục thần thông là thường hay vô thường; ngũ nhãn là lạc hay khổ, lục thần thông là lạc hay khổ; ngũ nhãn là ngã hay vô ngã, lục thần thông là ngã hay vô ngã; ngũ nhãn là tịnh hay bất tịnh, lục thần thông là tịnh hay bất tịnh; rồi nương theo những pháp ấy mà thực hành bố thí, thì Ta gọi đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống mà không phải thật, thuộc loại hữu sở đắc (tâm còn bám chấp, cho rằng có cái thật để nắm giữ và đạt được). Kiều Thi Ca! Nên biết rằng những điều nói ở trên đều là giảng về bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống, thuộc loại hữu sở đắc.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Giả sử có những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng Phật thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật, như biết rõ điều gì hợp lẽ, điều gì trái lẽ, biết rõ nghiệp báo của chúng sinh...) hoặc là thường, hoặc là vô thường.
Họ giảng rằng những điều sau đây hoặc là thường, hoặc là vô thường: tứ vô sở úy (bốn điều Phật hoàn toàn không e sợ khi giảng pháp trước mọi người), tứ vô ngại giải (bốn tài hiểu biết và diễn giải không gì ngăn trở: về giáo pháp, về ý nghĩa, về ngôn từ, về biện luận), đại từ (lòng thương lớn, ban niềm vui cho chúng sinh), đại bi (lòng xót thương lớn, cứu chúng sinh khỏi khổ), đại hỷ (niềm vui lớn khi thấy chúng sinh được an lạc), đại xả (tâm buông xả lớn, đối với mọi chúng sinh đều bình đẳng, không thiên vị) và thập bát Phật bất cộng pháp (mười tám đức tính riêng chỉ Phật mới có, không chung với các bậc khác).
Họ giảng rằng Phật thập lực hoặc là lạc, hoặc là khổ; giảng rằng tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, thập bát Phật bất cộng pháp hoặc là lạc, hoặc là khổ. Họ giảng rằng Phật thập lực hoặc là ngã, hoặc là vô ngã; giảng rằng tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, thập bát Phật bất cộng pháp hoặc là ngã, hoặc là vô ngã. Họ giảng rằng Phật thập lực hoặc là tịnh, hoặc là bất tịnh; giảng rằng tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, thập bát Phật bất cộng pháp hoặc là tịnh, hoặc là bất tịnh. Họ nói: "Nếu ai có thể nương theo những pháp như thế mà tu hành bố thí thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa (sự hoàn thiện viên mãn về hạnh cho đi)."
Họ lại nói thế này: "Người thực hành bố thí nên tìm xét xem Phật thập lực là thường hay vô thường; nên tìm xét xem tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem Phật thập lực là lạc hay khổ; nên tìm xét xem tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp là lạc hay khổ. Nên tìm xét xem Phật thập lực là ngã hay vô ngã; nên tìm xét xem tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem Phật thập lực là tịnh hay bất tịnh; nên tìm xét xem tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp là tịnh hay bất tịnh. Nếu ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu hành bố thí thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa."
Kiều Thi Ca! Nếu những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện ấy tìm xét như vậy: tìm xét xem Phật thập lực là thường hay vô thường, tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp là thường hay vô thường; Phật thập lực là lạc hay khổ, tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp là lạc hay khổ; Phật thập lực là ngã hay vô ngã, tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp là ngã hay vô ngã; Phật thập lực là tịnh hay bất tịnh, tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp là tịnh hay bất tịnh; rồi nương theo những pháp ấy mà thực hành bố thí, thì Ta gọi đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống mà không phải thật, thuộc loại hữu sở đắc (tâm còn bám chấp, cho rằng có cái thật để nắm giữ và đạt được). Kiều Thi Ca! Nên biết rằng những điều nói ở trên đều là giảng về bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống, thuộc loại hữu sở đắc.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Giả sử có những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng vô vong thất pháp (đức tính không bao giờ quên sót, luôn nhớ rõ mọi điều) hoặc là thường, hoặc là vô thường. Họ giảng rằng hằng trụ xả tính (tính luôn an trú trong sự buông xả, tâm thường bình thản, không dao động) hoặc là thường, hoặc là vô thường.
Họ giảng rằng vô vong thất pháp hoặc là lạc, hoặc là khổ; giảng rằng hằng trụ xả tính hoặc là lạc, hoặc là khổ. Họ giảng rằng vô vong thất pháp hoặc là ngã, hoặc là vô ngã; giảng rằng hằng trụ xả tính hoặc là ngã, hoặc là vô ngã. Họ giảng rằng vô vong thất pháp hoặc là tịnh, hoặc là bất tịnh; giảng rằng hằng trụ xả tính hoặc là tịnh, hoặc là bất tịnh. Họ nói: "Nếu ai có thể nương theo những pháp như thế mà tu hành bố thí thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa (sự hoàn thiện viên mãn về hạnh cho đi)."
Họ lại nói thế này: "Người thực hành bố thí nên tìm xét xem vô vong thất pháp là thường hay vô thường; nên tìm xét xem hằng trụ xả tính là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem vô vong thất pháp là lạc hay khổ; nên tìm xét xem hằng trụ xả tính là lạc hay khổ. Nên tìm xét xem vô vong thất pháp là ngã hay vô ngã; nên tìm xét xem hằng trụ xả tính là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem vô vong thất pháp là tịnh hay bất tịnh; nên tìm xét xem hằng trụ xả tính là tịnh hay bất tịnh. Nếu ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu hành bố thí thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa."
Kiều Thi Ca! Nếu những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện ấy tìm xét như vậy: tìm xét xem vô vong thất pháp là thường hay vô thường, hằng trụ xả tính là thường hay vô thường; vô vong thất pháp là lạc hay khổ, hằng trụ xả tính là lạc hay khổ; vô vong thất pháp là ngã hay vô ngã, hằng trụ xả tính là ngã hay vô ngã; vô vong thất pháp là tịnh hay bất tịnh, hằng trụ xả tính là tịnh hay bất tịnh; rồi nương theo những pháp ấy mà thực hành bố thí, thì Ta gọi đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống mà không phải thật, thuộc loại hữu sở đắc (tâm còn bám chấp, cho rằng có cái thật để nắm giữ và đạt được). Kiều Thi Ca! Nên biết rằng những điều nói ở trên đều là giảng về bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống, thuộc loại hữu sở đắc.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Giả sử có những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng nhất thiết trí (trí biết khắp tất cả các pháp ở mặt tính chất chung của chúng) hoặc là thường, hoặc là vô thường. Họ giảng rằng đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu hành để dẫn dắt chúng sinh) và nhất thiết tướng trí (trí biết tường tận mọi đặc tính chung và riêng của tất cả các pháp, tức trí tuệ trọn vẹn của Phật) hoặc là thường, hoặc là vô thường.
Họ giảng rằng nhất thiết trí hoặc là lạc, hoặc là khổ; giảng rằng đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí hoặc là lạc, hoặc là khổ. Họ giảng rằng nhất thiết trí hoặc là ngã, hoặc là vô ngã; giảng rằng đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí hoặc là ngã, hoặc là vô ngã. Họ giảng rằng nhất thiết trí hoặc là tịnh, hoặc là bất tịnh; giảng rằng đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí hoặc là tịnh, hoặc là bất tịnh. Họ nói: "Nếu ai có thể nương theo những pháp như thế mà tu hành bố thí thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa (sự hoàn thiện viên mãn về hạnh cho đi)."
Họ lại nói thế này: "Người thực hành bố thí nên tìm xét xem nhất thiết trí là thường hay vô thường; nên tìm xét xem đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem nhất thiết trí là lạc hay khổ; nên tìm xét xem đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là lạc hay khổ. Nên tìm xét xem nhất thiết trí là ngã hay vô ngã; nên tìm xét xem đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem nhất thiết trí là tịnh hay bất tịnh; nên tìm xét xem đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là tịnh hay bất tịnh. Nếu ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu hành bố thí thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa."
Kiều Thi Ca! Nếu những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện ấy tìm xét như vậy: tìm xét xem nhất thiết trí là thường hay vô thường, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là thường hay vô thường; nhất thiết trí là lạc hay khổ, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là lạc hay khổ; nhất thiết trí là ngã hay vô ngã, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là ngã hay vô ngã; nhất thiết trí là tịnh hay bất tịnh, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là tịnh hay bất tịnh; rồi nương theo những pháp ấy mà thực hành bố thí, thì Ta gọi đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống mà không phải thật, thuộc loại hữu sở đắc (tâm còn bám chấp, cho rằng có cái thật để nắm giữ và đạt được). Kiều Thi Ca! Nên biết rằng những điều nói ở trên đều là giảng về bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống, thuộc loại hữu sở đắc.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Giả sử có những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng tất cả các pháp môn đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, nắm giữ trọn vẹn giáo pháp không để quên mất; cũng chỉ các câu thần chú) hoặc là thường, hoặc là vô thường. Họ giảng rằng tất cả các pháp môn tam-ma-địa (các phép định, tức trạng thái tâm chuyên chú vào một đối tượng, không tán loạn) hoặc là thường, hoặc là vô thường.
Họ giảng rằng tất cả các pháp môn đà-la-ni hoặc là lạc, hoặc là khổ; giảng rằng tất cả các pháp môn tam-ma-địa hoặc là lạc, hoặc là khổ. Họ giảng rằng tất cả các pháp môn đà-la-ni hoặc là ngã, hoặc là vô ngã; giảng rằng tất cả các pháp môn tam-ma-địa hoặc là ngã, hoặc là vô ngã. Họ giảng rằng tất cả các pháp môn đà-la-ni hoặc là tịnh, hoặc là bất tịnh; giảng rằng tất cả các pháp môn tam-ma-địa hoặc là tịnh, hoặc là bất tịnh. Họ nói: "Nếu ai có thể nương theo những pháp như thế mà tu hành bố thí thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa (sự hoàn thiện viên mãn về hạnh cho đi)."
Họ lại nói thế này: "Người thực hành bố thí nên tìm xét xem tất cả các pháp môn đà-la-ni là thường hay vô thường; nên tìm xét xem tất cả các pháp môn tam-ma-địa là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem tất cả các pháp môn đà-la-ni là lạc hay khổ; nên tìm xét xem tất cả các pháp môn tam-ma-địa là lạc hay khổ. Nên tìm xét xem tất cả các pháp môn đà-la-ni là ngã hay vô ngã; nên tìm xét xem tất cả các pháp môn tam-ma-địa là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem tất cả các pháp môn đà-la-ni là tịnh hay bất tịnh; nên tìm xét xem tất cả các pháp môn tam-ma-địa là tịnh hay bất tịnh. Nếu ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu hành bố thí thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa."
Kiều Thi Ca! Nếu những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện ấy tìm xét như vậy: tìm xét xem tất cả các pháp môn đà-la-ni là thường hay vô thường, tất cả các pháp môn tam-ma-địa là thường hay vô thường; tất cả các pháp môn đà-la-ni là lạc hay khổ, tất cả các pháp môn tam-ma-địa là lạc hay khổ; tất cả các pháp môn đà-la-ni là ngã hay vô ngã, tất cả các pháp môn tam-ma-địa là ngã hay vô ngã; tất cả các pháp môn đà-la-ni là tịnh hay bất tịnh, tất cả các pháp môn tam-ma-địa là tịnh hay bất tịnh; rồi nương theo những pháp ấy mà thực hành bố thí, thì Ta gọi đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống mà không phải thật, thuộc loại hữu sở đắc (tâm còn bám chấp, cho rằng có cái thật để nắm giữ và đạt được). Kiều Thi Ca! Nên biết rằng những điều nói ở trên đều là giảng về bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống, thuộc loại hữu sở đắc.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Giả sử có những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng Dự lưu hướng (người đang tu để tiến tới quả Dự lưu) và Dự lưu quả (quả vị "vào dòng thánh", bậc thánh đầu tiên trong bốn bậc thánh của hàng nghe pháp) hoặc là thường, hoặc là vô thường.
Họ giảng rằng những điều sau đây hoặc là thường, hoặc là vô thường: Nhất lai hướng và Nhất lai quả (người đang tu tới, và người đã đạt quả "còn trở lại cõi người một lần nữa"), Bất hoàn hướng và Bất hoàn quả (người đang tu tới, và người đã đạt quả "không còn trở lại cõi Dục", tức cõi còn ham muốn), A-la-hán hướng và A-la-hán quả (người đang tu tới, và người đã đạt quả của bậc đã dứt sạch phiền não, không còn phải tái sinh).
Họ giảng rằng Dự lưu hướng, Dự lưu quả hoặc là lạc, hoặc là khổ; giảng rằng Nhất lai hướng, Nhất lai quả, Bất hoàn hướng, Bất hoàn quả, A-la-hán hướng, A-la-hán quả hoặc là lạc, hoặc là khổ. Họ giảng rằng Dự lưu hướng, Dự lưu quả hoặc là ngã, hoặc là vô ngã; giảng rằng Nhất lai hướng, Nhất lai quả, Bất hoàn hướng, Bất hoàn quả, A-la-hán hướng, A-la-hán quả hoặc là ngã, hoặc là vô ngã. Họ giảng rằng Dự lưu hướng, Dự lưu quả hoặc là tịnh, hoặc là bất tịnh; giảng rằng Nhất lai hướng, Nhất lai quả, Bất hoàn hướng, Bất hoàn quả, A-la-hán hướng, A-la-hán quả hoặc là tịnh, hoặc là bất tịnh. Họ nói: "Nếu ai có thể nương theo những pháp như thế mà tu hành bố thí thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa (sự hoàn thiện viên mãn về hạnh cho đi)."
Họ lại nói thế này: "Người thực hành bố thí nên tìm xét xem Dự lưu hướng, Dự lưu quả là thường hay vô thường; nên tìm xét xem Nhất lai hướng cho đến A-la-hán quả là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem Dự lưu hướng, Dự lưu quả là lạc hay khổ; nên tìm xét xem Nhất lai hướng cho đến A-la-hán quả là lạc hay khổ. Nên tìm xét xem Dự lưu hướng, Dự lưu quả là ngã hay vô ngã; nên tìm xét xem Nhất lai hướng cho đến A-la-hán quả là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem Dự lưu hướng, Dự lưu quả là tịnh hay bất tịnh; nên tìm xét xem Nhất lai hướng cho đến A-la-hán quả là tịnh hay bất tịnh. Nếu ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu hành bố thí thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa."
Kiều Thi Ca! Nếu những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện ấy tìm xét như vậy: tìm xét xem Dự lưu hướng, Dự lưu quả là thường hay vô thường, Nhất lai hướng cho đến A-la-hán quả là thường hay vô thường; Dự lưu hướng, Dự lưu quả là lạc hay khổ, Nhất lai hướng cho đến A-la-hán quả là lạc hay khổ; Dự lưu hướng, Dự lưu quả là ngã hay vô ngã, Nhất lai hướng cho đến A-la-hán quả là ngã hay vô ngã; Dự lưu hướng, Dự lưu quả là tịnh hay bất tịnh, Nhất lai hướng cho đến A-la-hán quả là tịnh hay bất tịnh; rồi nương theo những pháp ấy mà thực hành bố thí, thì Ta gọi đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống mà không phải thật, thuộc loại hữu sở đắc (tâm còn bám chấp, cho rằng có cái thật để nắm giữ và đạt được). Kiều Thi Ca! Nên biết rằng những điều nói ở trên đều là giảng về bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống, thuộc loại hữu sở đắc.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Giả sử có những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng tất cả Độc giác Bồ-đề (sự giác ngộ của bậc Độc giác, tức người tự mình giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên, không cần thầy dạy, và không đi giáo hóa rộng rãi) hoặc là thường, hoặc là vô thường. Họ giảng rằng tất cả Độc giác Bồ-đề hoặc là lạc, hoặc là khổ. Họ giảng rằng tất cả Độc giác Bồ-đề hoặc là ngã, hoặc là vô ngã. Họ giảng rằng tất cả Độc giác Bồ-đề hoặc là tịnh, hoặc là bất tịnh. Họ nói: "Nếu ai có thể nương theo những pháp như thế mà tu hành bố thí thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa (sự hoàn thiện viên mãn về hạnh cho đi)."
Họ lại nói thế này: "Người thực hành bố thí nên tìm xét xem tất cả Độc giác Bồ-đề là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem tất cả Độc giác Bồ-đề là lạc hay khổ. Nên tìm xét xem tất cả Độc giác Bồ-đề là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem tất cả Độc giác Bồ-đề là tịnh hay bất tịnh. Nếu ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu hành bố thí thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa."
Kiều Thi Ca! Nếu những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện ấy tìm xét như vậy: tìm xét xem tất cả Độc giác Bồ-đề là thường hay vô thường; tìm xét xem tất cả Độc giác Bồ-đề là lạc hay khổ; tìm xét xem tất cả Độc giác Bồ-đề là ngã hay vô ngã; tìm xét xem tất cả Độc giác Bồ-đề là tịnh hay bất tịnh; rồi nương theo những pháp ấy mà thực hành bố thí, thì Ta gọi đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống mà không phải thật, thuộc loại hữu sở đắc (tâm còn bám chấp, cho rằng có cái thật để nắm giữ và đạt được). Kiều Thi Ca! Nên biết rằng những điều nói ở trên đều là giảng về bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống, thuộc loại hữu sở đắc.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Giả sử có những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn, tức người phát nguyện tu hành để thành Phật và cứu độ mọi chúng sinh) hoặc là thường, hoặc là vô thường. Họ giảng rằng tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát hoặc là lạc, hoặc là khổ. Họ giảng rằng tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát hoặc là ngã, hoặc là vô ngã. Họ giảng rằng tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát hoặc là tịnh, hoặc là bất tịnh. Họ nói: "Nếu ai có thể nương theo những pháp như thế mà tu hành bố thí thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa (sự hoàn thiện viên mãn về hạnh cho đi)."
Họ lại nói thế này: "Người thực hành bố thí nên tìm xét xem tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là lạc hay khổ. Nên tìm xét xem tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là tịnh hay bất tịnh. Nếu ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu hành bố thí thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa."
Kiều Thi Ca! Nếu những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện ấy tìm xét như vậy: tìm xét xem tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là thường hay vô thường; tìm xét xem tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là lạc hay khổ; tìm xét xem tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là ngã hay vô ngã; tìm xét xem tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là tịnh hay bất tịnh; rồi nương theo những pháp ấy mà thực hành bố thí, thì Ta gọi đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống mà không phải thật, thuộc loại hữu sở đắc (tâm còn bám chấp, cho rằng có cái thật để nắm giữ và đạt được). Kiều Thi Ca! Nên biết rằng những điều nói ở trên đều là giảng về bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống, thuộc loại hữu sở đắc.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Giả sử có những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng vô thượng chính đẳng Bồ-đề của chư Phật (sự giác ngộ cao nhất, chân chính và trọn vẹn của các đức Phật) hoặc là thường, hoặc là vô thường. Họ giảng rằng vô thượng chính đẳng Bồ-đề của chư Phật hoặc là lạc, hoặc là khổ. Họ giảng rằng vô thượng chính đẳng Bồ-đề của chư Phật hoặc là ngã, hoặc là vô ngã. Họ giảng rằng vô thượng chính đẳng Bồ-đề của chư Phật hoặc là tịnh, hoặc là bất tịnh. Họ nói: "Nếu ai có thể nương theo những pháp như thế mà tu hành bố thí thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa (sự hoàn thiện viên mãn về hạnh cho đi)."
Họ lại nói thế này: "Người thực hành bố thí nên tìm xét xem vô thượng chính đẳng Bồ-đề của chư Phật là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem vô thượng chính đẳng Bồ-đề của chư Phật là lạc hay khổ. Nên tìm xét xem vô thượng chính đẳng Bồ-đề của chư Phật là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem vô thượng chính đẳng Bồ-đề của chư Phật là tịnh hay bất tịnh. Nếu ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu hành bố thí thì đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa."
Kiều Thi Ca! Nếu những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện ấy tìm xét như vậy: tìm xét xem vô thượng chính đẳng Bồ-đề của chư Phật là thường hay vô thường; tìm xét xem vô thượng chính đẳng Bồ-đề của chư Phật là lạc hay khổ; tìm xét xem vô thượng chính đẳng Bồ-đề của chư Phật là ngã hay vô ngã; tìm xét xem vô thượng chính đẳng Bồ-đề của chư Phật là tịnh hay bất tịnh; rồi nương theo những pháp ấy mà thực hành bố thí, thì Ta gọi đó là thực hành bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống mà không phải thật, thuộc loại hữu sở đắc (tâm còn bám chấp, cho rằng có cái thật để nắm giữ và đạt được). Kiều Thi Ca! Nên biết rằng những điều nói ở trên đều là giảng về bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống, thuộc loại hữu sở đắc.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Giả sử có những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện giảng nói Bát-nhã ba-la-mật-đa (sự hoàn thiện viên mãn về trí tuệ, thấy rõ thực tướng của mọi pháp) cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng, và nói như thế này: "Lại đây, người nam hiền thiện! Ta sẽ dạy ngươi tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa. Nếu ngươi theo lời ta dạy mà tu học thì sẽ mau chóng được an trú ở các bậc (các tầng bậc tu chứng của Bồ-tát): bậc thứ nhất là Cực Hỷ địa (bậc vui mừng tột cùng, vì lần đầu thấy được chân lý), bậc thứ hai là Ly Cấu địa (bậc lìa xa mọi nhơ bẩn, giới hạnh trong sạch), bậc thứ ba là Phát Quang địa (bậc trí tuệ tỏa sáng), bậc thứ tư là Diễm Tuệ địa (bậc trí tuệ rực cháy như ngọn lửa đốt sạch phiền não), bậc thứ năm là Cực Nan Thắng địa (bậc vượt qua được điều cực kỳ khó vượt), bậc thứ sáu là Hiện Tiền địa (bậc trí tuệ thấy rõ lẽ duyên sinh hiện ra trước mắt), bậc thứ bảy là Viễn Hành địa (bậc đã đi xa, vượt khỏi con đường của hàng tu nhỏ), bậc thứ tám là Bất Động địa (bậc không còn bị bất cứ điều gì lay động), bậc thứ chín là Thiện Tuệ địa (bậc có trí tuệ khéo léo, giảng pháp tự tại), bậc thứ mười là Pháp Vân địa (bậc mà giáo pháp như mây lớn che phủ, tuôn mưa pháp khắp nơi)."
Kiều Thi Ca! Những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện ấy lấy chỗ chấp vào hình tướng (cho rằng các pháp có hình tướng thật) làm phương tiện (cách thức tu hành), lấy hữu sở đắc (tâm cho rằng có cái thật để nắm giữ và đạt được) làm phương tiện, lại còn mang ý niệm phân chia thời gian (nghĩ đến chuyện nhanh chậm, bao lâu thì đạt được), mà dạy người khác tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa. Đó là giảng nói Bát-nhã ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống mà không phải thật.
Kiều Thi Ca! Giả sử có những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện giảng nói Tĩnh lự ba-la-mật-đa (sự hoàn thiện viên mãn về thiền định) cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng, và nói như thế này: "Lại đây, người nam hiền thiện! Ta sẽ dạy ngươi tu học Tĩnh lự ba-la-mật-đa. Nếu ngươi theo lời ta dạy mà tu học thì sẽ mau chóng được an trú ở bậc thứ nhất Cực Hỷ địa, bậc thứ hai Ly Cấu địa, bậc thứ ba Phát Quang địa, bậc thứ tư Diễm Tuệ địa, bậc thứ năm Cực Nan Thắng địa, bậc thứ sáu Hiện Tiền địa, bậc thứ bảy Viễn Hành địa, bậc thứ tám Bất Động địa, bậc thứ chín Thiện Tuệ địa, bậc thứ mười Pháp Vân địa." Kiều Thi Ca! Những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện ấy lấy chỗ chấp vào hình tướng làm phương tiện, lấy hữu sở đắc làm phương tiện, lại còn mang ý niệm phân chia thời gian, mà dạy người khác tu học Tĩnh lự ba-la-mật-đa. Đó là giảng nói Tĩnh lự ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống mà không phải thật.
Kiều Thi Ca! Giả sử có những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện giảng nói Tinh tiến ba-la-mật-đa (sự hoàn thiện viên mãn về sự siêng năng, bền bỉ tu hành) cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng, và nói như thế này: "Lại đây, người nam hiền thiện! Ta sẽ dạy ngươi tu học Tinh tiến ba-la-mật-đa. Nếu ngươi theo lời ta dạy mà tu học thì sẽ mau chóng được an trú ở bậc thứ nhất Cực Hỷ địa, bậc thứ hai Ly Cấu địa, bậc thứ ba Phát Quang địa, bậc thứ tư Diễm Tuệ địa, bậc thứ năm Cực Nan Thắng địa, bậc thứ sáu Hiện Tiền địa, bậc thứ bảy Viễn Hành địa, bậc thứ tám Bất Động địa, bậc thứ chín Thiện Tuệ địa, bậc thứ mười Pháp Vân địa." Kiều Thi Ca! Những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện ấy lấy chỗ chấp vào hình tướng làm phương tiện, lấy hữu sở đắc làm phương tiện, lại còn mang ý niệm phân chia thời gian, mà dạy người khác tu học Tinh tiến ba-la-mật-đa. Đó là giảng nói Tinh tiến ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống mà không phải thật.
Kiều Thi Ca! Giả sử có những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện giảng nói An nhẫn ba-la-mật-đa (sự hoàn thiện viên mãn về lòng nhẫn nại, an nhiên chịu đựng mọi điều trái ý) cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng, và nói như thế này: "Lại đây, người nam hiền thiện! Ta sẽ dạy ngươi tu học An nhẫn ba-la-mật-đa. Nếu ngươi theo lời ta dạy mà tu học thì sẽ mau chóng được an trú ở bậc thứ nhất Cực Hỷ địa, bậc thứ hai Ly Cấu địa, bậc thứ ba Phát Quang địa, bậc thứ tư Diễm Tuệ địa, bậc thứ năm Cực Nan Thắng địa, bậc thứ sáu Hiện Tiền địa, bậc thứ bảy Viễn Hành địa, bậc thứ tám Bất Động địa, bậc thứ chín Thiện Tuệ địa, bậc thứ mười Pháp Vân địa." Kiều Thi Ca! Những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện ấy lấy chỗ chấp vào hình tướng làm phương tiện, lấy hữu sở đắc làm phương tiện, lại còn mang ý niệm phân chia thời gian, mà dạy người khác tu học An nhẫn ba-la-mật-đa. Đó là giảng nói An nhẫn ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống mà không phải thật.
Kiều Thi Ca! Giả sử có những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện giảng nói Tịnh giới ba-la-mật-đa (sự hoàn thiện viên mãn về việc giữ giới luật trong sạch) cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng, và nói như thế này: "Lại đây, người nam hiền thiện! Ta sẽ dạy ngươi tu học Tịnh giới ba-la-mật-đa. Nếu ngươi theo lời ta dạy mà tu học thì sẽ mau chóng được an trú ở bậc thứ nhất Cực Hỷ địa, bậc thứ hai Ly Cấu địa, bậc thứ ba Phát Quang địa, bậc thứ tư Diễm Tuệ địa, bậc thứ năm Cực Nan Thắng địa, bậc thứ sáu Hiện Tiền địa, bậc thứ bảy Viễn Hành địa, bậc thứ tám Bất Động địa, bậc thứ chín Thiện Tuệ địa, bậc thứ mười Pháp Vân địa." Kiều Thi Ca! Những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện ấy lấy chỗ chấp vào hình tướng làm phương tiện, lấy hữu sở đắc làm phương tiện, lại còn mang ý niệm phân chia thời gian, mà dạy người khác tu học Tịnh giới ba-la-mật-đa. Đó là giảng nói Tịnh giới ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống mà không phải thật.
Kiều Thi Ca! Giả sử có những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện giảng nói Bố thí ba-la-mật-đa (sự hoàn thiện viên mãn về hạnh cho đi) cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng, và nói như thế này: "Lại đây, người nam hiền thiện! Ta sẽ dạy ngươi tu học Bố thí ba-la-mật-đa. Nếu ngươi theo lời ta dạy mà tu học thì sẽ mau chóng được an trú ở bậc thứ nhất Cực Hỷ địa, bậc thứ hai Ly Cấu địa, bậc thứ ba Phát Quang địa, bậc thứ tư Diễm Tuệ địa, bậc thứ năm Cực Nan Thắng địa, bậc thứ sáu Hiện Tiền địa, bậc thứ bảy Viễn Hành địa, bậc thứ tám Bất Động địa, bậc thứ chín Thiện Tuệ địa, bậc thứ mười Pháp Vân địa." Kiều Thi Ca! Những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện ấy lấy chỗ chấp vào hình tướng làm phương tiện, lấy hữu sở đắc làm phương tiện, lại còn mang ý niệm phân chia thời gian, mà dạy người khác tu học Bố thí ba-la-mật-đa. Đó là giảng nói Bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống mà không phải thật.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Giả sử có những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng về Bát-nhã ba-la-mật-đa, hoặc giảng về Tĩnh lự ba-la-mật-đa, hoặc giảng về Tinh tiến ba-la-mật-đa, hoặc giảng về An nhẫn ba-la-mật-đa, hoặc giảng về Tịnh giới ba-la-mật-đa, hoặc giảng về Bố thí ba-la-mật-đa, và nói như thế này: "Lại đây, người nam hiền thiện! Ta sẽ dạy ngươi tu học từ Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa. Nếu ngươi theo lời ta dạy mà tu học thì sẽ mau chóng vượt qua bậc Thanh văn (hàng đệ tử nghe lời Phật dạy mà tu, cầu quả A-la-hán để tự mình giải thoát) và bậc Độc giác (hàng tự giác ngộ nhờ quán lẽ nhân duyên, không cần thầy dạy)."
Kiều Thi Ca! Những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện ấy lấy chỗ chấp vào hình tướng làm phương tiện, lấy hữu sở đắc làm phương tiện, lại còn mang ý niệm phân chia thời gian (nghĩ đến chuyện nhanh chậm, bao lâu thì đạt được), mà dạy người khác tu học Bát-nhã, Tĩnh lự, Tinh tiến, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa. Đó là giảng nói Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống mà không phải thật.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Giả sử có những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng về Bát-nhã ba-la-mật-đa, hoặc giảng về Tĩnh lự ba-la-mật-đa, hoặc giảng về Tinh tiến ba-la-mật-đa, hoặc giảng về An nhẫn ba-la-mật-đa, hoặc giảng về Tịnh giới ba-la-mật-đa, hoặc giảng về Bố thí ba-la-mật-đa, và nói như thế này: "Lại đây, người nam hiền thiện! Ta sẽ dạy ngươi tu học từ Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa. Nếu ngươi theo lời ta dạy mà tu học thì sẽ mau chóng đi vào chính tính ly sinh của Bồ-tát (địa vị chắc chắn trên con đường Bồ-tát, đã vĩnh viễn lìa khỏi thân phận phàm phu).
Khi đã vào chính tính ly sinh của Bồ-tát thì sẽ đạt được vô sinh pháp nhẫn của Bồ-tát (trí tuệ thấu suốt và an nhiên chấp nhận rằng mọi pháp vốn không thật có sinh, có diệt). Khi đã đạt vô sinh pháp nhẫn của Bồ-tát thì sẽ đạt được thần thông không thoái lui của Bồ-tát (năng lực siêu phàm không bao giờ mất đi). Khi đã đạt thần thông không thoái lui của Bồ-tát thì có thể đi khắp mọi cõi Phật trong mười phương (khắp bốn hướng, bốn góc, trên và dưới), từ cõi nước của đức Phật này đến cõi nước của đức Phật khác, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen tất cả các đức Như Lai, Ứng Cúng, Chính Đẳng Giác (các danh hiệu của Phật: Như Lai là bậc đến từ chân như; Ứng Cúng là bậc đáng được cúng dường; Chính Đẳng Giác là bậc giác ngộ chân chính và trọn vẹn). Nhờ vậy mà mau chóng chứng đắc vô thượng chính đẳng Bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chính và trọn vẹn của Phật)."
Kiều Thi Ca! Những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện ấy lấy chỗ chấp vào hình tướng làm phương tiện, lấy hữu sở đắc làm phương tiện, lại còn mang ý niệm phân chia thời gian, mà dạy người khác tu học Bát-nhã, Tĩnh lự, Tinh tiến, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa. Đó là giảng nói Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống mà không phải thật.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Giả sử có những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện nói với những người đã ở trong chủng tính Bồ-tát (những người có căn tính của Bồ-tát, đã đứng trên con đường tu hành để thành Phật) rằng: "Nếu ai có thể lắng nghe, tiếp nhận và giữ gìn, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng theo lẽ thật về Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa này, thì chắc chắn sẽ được công đức (phước lành và đức hạnh do việc thiện tạo nên) nhiều vô lượng, vô số, không bờ bến." Kiều Thi Ca! Những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện ấy lấy chỗ chấp vào hình tướng làm phương tiện, lấy hữu sở đắc làm phương tiện, mà nói như thế. Đó là giảng nói Bát-nhã, Tĩnh lự, Tinh tiến, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống mà không phải thật.
Lại nữa, Kiều Thi Ca! Giả sử có những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện nói với những người đã ở trong chủng tính Bồ-tát rằng: "Đối với tất cả các đức Như Lai, Ứng Cúng, Chính Đẳng Giác trong quá khứ, vị lai và hiện tại, từ lúc mới phát tâm cho đến khi chứng đắc vô dư Niết-bàn (Niết-bàn trọn vẹn, khi đã hết hẳn thân xác, không còn sót lại gì của sự sống sinh tử), tất cả thiện căn (gốc rễ của điều lành, tức các việc thiện đã làm) của các Ngài, ngươi đều nên tùy hỷ (vui mừng theo việc thiện của người khác như của chính mình), gom hết tất cả lại, rồi vì các hữu tình (mọi loài chúng sinh có tình cảm, có tâm thức) mà hồi hướng (đem công đức ấy hướng về mục đích) đến vô thượng chính đẳng Bồ-đề." Kiều Thi Ca! Những người nam hiền thiện, người nữ hiền thiện ấy lấy chỗ chấp vào hình tướng làm phương tiện, lấy hữu sở đắc làm phương tiện, mà nói như thế. Đó là giảng nói Bát-nhã, Tĩnh lự, Tinh tiến, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa giả, chỉ trông giống mà không phải thật.
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ một trăm bốn mươi lăm.
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ một trăm mười sáu (?).
Tam tạng pháp sư (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) Huyền Trang vâng chiếu chỉ của vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video