Sơ phần (phần thứ nhất của bộ kinh Đại Bát-nhã) — Phẩm Phỉ báng Bát-nhã, thứ ba mươi ba.
Bấy giờ cụ thọ (danh xưng tôn kính dành cho vị xuất gia có tuổi đạo, nghĩa là "bậc đủ tuổi thọ, đủ đức") Xá-lợi-tử (một đệ tử lớn của đức Phật, được xem là trí tuệ bậc nhất) thưa với Phật rằng: "Bạch Thế Tôn (danh hiệu của Phật: bậc được cả thế gian tôn kính), nếu có vị Bồ-tát ma-ha-tát (người tu theo con đường thành Phật, phát nguyện cứu độ chúng sinh; "ma-ha-tát" nghĩa là bậc lớn) tin và hiểu được Bát-nhã ba-la-mật-đa (Bát-nhã là trí tuệ thấy rõ thật tướng của mọi sự vật; ba-la-mật-đa là "đến bờ bên kia", tức pháp tu hoàn hảo đưa người qua bờ giác ngộ) rất sâu xa này, thì vị ấy đã mất đi từ nơi nào mà đến sinh vào cõi này?
Bạch Thế Tôn, vị Bồ-tát ma-ha-tát ấy phát tâm hướng tới vô thượng chánh đẳng bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chánh, bình đẳng trọn vẹn của Phật) đã bao lâu rồi? Bạch Thế Tôn, vị Bồ-tát ma-ha-tát ấy đã từng gần gũi, cúng dường bao nhiêu đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác (ba danh hiệu của Phật: Như Lai là bậc đến từ chân như; Ứng là bậc xứng đáng nhận sự cúng dường; Chánh Đẳng Giác là bậc giác ngộ chân chánh và trọn vẹn)? Bạch Thế Tôn, vị Bồ-tát ma-ha-tát ấy tu tập bố thí (cho đi của cải, giáo pháp, sự an ổn), tịnh giới (giữ giới luật trong sạch), an nhẫn (nhẫn chịu, không giận), tinh tấn (siêng năng không lười), tĩnh lự (thiền định, lắng tâm suy xét) và bát-nhã ba-la-mật-đa đã được bao lâu? Bạch Thế Tôn, vị Bồ-tát ma-ha-tát ấy làm sao tin hiểu được ý nghĩa sâu xa của Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy?"
Phật dạy: "Này Xá-lợi-tử, nếu vị Bồ-tát ma-ha-tát nào tin hiểu được Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu này, thì vị ấy đã mất đi từ trong các pháp hội của vô số, vô lượng, vô biên đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác ở các thế giới mười phương mà đến sinh vào cõi này. Này Xá-lợi-tử, vị Bồ-tát ma-ha-tát ấy phát tâm hướng tới vô thượng chánh đẳng bồ-đề đã trải qua vô số, vô lượng, vô biên trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa kiếp (câu-chi là mười triệu; na-dữu-đa là một con số cực lớn, khoảng một trăm tỷ hoặc hơn; kiếp là một khoảng thời gian vô cùng dài). Này Xá-lợi-tử, vị Bồ-tát ma-ha-tát ấy đã từng gần gũi, cúng dường vô số, vô lượng, vô biên, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác. Này Xá-lợi-tử, vị Bồ-tát ma-ha-tát ấy từ lúc mới phát tâm đã luôn siêng năng tu tập bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa, đã trải qua vô số, vô lượng, vô biên trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa kiếp.
Này Xá-lợi-tử, nếu vị Bồ-tát ma-ha-tát thấy Bát-nhã ba-la-mật-đa này thì liền nghĩ: 'Ta đã được thấy Phật'; nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa này thì liền nghĩ: 'Ta đã được nghe Phật thuyết'. Này Xá-lợi-tử, vị Bồ-tát ma-ha-tát ấy lấy vô tướng (không bám vào hình tướng), vô nhị (không phân hai đối lập), vô sở đắc (không thấy có gì để nắm giữ, chiếm được) làm phương tiện (cách thức khéo léo để tu và giúp người), nên có thể tin hiểu đúng đắn ý nghĩa sâu xa của Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy."
Bấy giờ cụ thọ Thiện Hiện (tức Tu-bồ-đề, một đệ tử lớn của Phật, được xem là hiểu lý "không" bậc nhất) thưa Phật rằng: "Bạch Thế Tôn, Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu có ai nghe được, thấy được chăng?" Phật dạy: "Này Thiện Hiện, Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy thật không có ai nghe được và thấy được; Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy cũng không phải là cái được nghe, được thấy. Vì sao thế? Này Thiện Hiện, sắc (mọi thứ có hình chất, kể cả thân thể) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn (các pháp — tức mọi sự vật, hiện tượng — tự chúng trơ lặng, không có tác dụng hay biết, nên không tự nghe, tự thấy). Thọ (cảm nhận khổ, vui, không khổ không vui), tưởng (nhận biết, hình dung), hành (các tạo tác của tâm như ý muốn), thức (sự phân biệt nhận biết) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn.
Này Thiện Hiện, nhãn xứ (con mắt, xét như chỗ phát sinh nhận thức; "xứ" là nơi chốn sinh ra nhận biết) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Nhĩ (tai), tỷ (mũi), thiệt (lưỡi), thân, ý xứ không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Sắc xứ (hình sắc mà mắt thấy) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Thanh (âm thanh), hương (mùi), vị, xúc (cái chạm vào thân), pháp xứ (những gì làm đối tượng cho ý nghĩ) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn.
Này Thiện Hiện, nhãn giới (con mắt, xét như một trong mười tám yếu tố cấu thành kinh nghiệm; "giới" là phạm vi, yếu tố) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Sắc giới (ở đây là cảnh hình sắc mà mắt thấy, không phải cõi Sắc), nhãn thức giới (sự nhận biết qua mắt), cùng nhãn xúc (sự tiếp xúc giữa mắt, cảnh và thức) và các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên, không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Nhĩ giới không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Thanh giới, nhĩ thức giới cùng nhĩ xúc và các cảm thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên, không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Tỷ giới không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Hương giới, tỷ thức giới cùng tỷ xúc và các cảm thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên, không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Thiệt giới không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Vị giới, thiệt thức giới cùng thiệt xúc và các cảm thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên, không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Thân giới không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Xúc giới, thân thức giới cùng thân xúc và các cảm thọ sinh ra do thân xúc làm duyên, không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Ý giới không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Pháp giới (ở đây là các đối tượng của ý), ý thức giới cùng ý xúc và các cảm thọ sinh ra do ý xúc làm duyên, không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn.
Này Thiện Hiện, địa giới (yếu tố đất, tính cứng chắc) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Thủy (nước, tính ướt), hỏa (lửa, tính nóng), phong (gió, tính chuyển động), không (khoảng trống), thức giới (yếu tố nhận biết) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn.
Này Thiện Hiện, vô minh (sự mê mờ, không thấy rõ sự thật — khâu đầu của mười hai mắt xích nhân duyên dẫn đến sinh tử) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Hành (tạo nghiệp), thức, danh sắc (thân và tâm lúc mới hình thành), lục xứ (sáu giác quan), xúc, thọ, ái (khao khát), thủ (bám giữ), hữu (sự tồn tại do nghiệp tạo thành), sinh, lão tử cùng sầu, than, khổ, ưu, não không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn.
Này Thiện Hiện, bố thí ba-la-mật-đa không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn.
Này Thiện Hiện, nội không (các giác quan bên trong vốn không có thực thể) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Ngoại không (các cảnh bên ngoài vốn không), nội ngoại không (cả trong lẫn ngoài đều không), không không (chính cái "không" cũng không), đại không (mười phương rộng lớn cũng không), thắng nghĩa không (chân lý tối thượng, niết-bàn, cũng không), hữu vi không (các pháp do nhân duyên tạo tác là không), vô vi không (các pháp không do tạo tác cũng không), tất cánh không (rốt ráo là không), vô tế không (không có khởi đầu, không có kết thúc, cũng không), tán không (các pháp do hợp lại, khi tan rã thì không còn gì), vô biến dị không (cái được cho là không biến đổi cũng không), bản tánh không (bản tánh các pháp là không), tự tướng không (đặc tính riêng của từng pháp là không), cộng tướng không (đặc tính chung của các pháp như vô thường, khổ cũng là không), nhất thiết pháp không (tất cả các pháp đều không), bất khả đắc không (không thể nắm bắt được gì), vô tánh không (không có tự thể), tự tánh không (tự tánh vốn không), vô tánh tự tánh không (cả cái không tự thể lẫn tự tánh đều không) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn.
Này Thiện Hiện, chân như (thật tướng của các pháp, luôn như thế, không đổi khác) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Pháp giới (ở đây là bản thể chung của mọi pháp), pháp tánh (bản tánh của các pháp), bất hư vọng tánh (tính không hư dối), bất biến dị tánh (tính không biến đổi), bình đẳng tánh (tính bình đẳng như nhau), ly sinh tánh (tính lìa sự sinh diệt), pháp định (tính quyết định, không lay chuyển của pháp), pháp trụ (tính thường trụ của pháp), thực tế (bờ mé chân thật, chỗ tận cùng của sự thật), hư không giới (cảnh giới như hư không), bất tư nghì giới (cảnh giới không thể nghĩ bàn) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn.
Này Thiện Hiện, khổ thánh đế (chân lý cao quý về khổ: đời sống sinh tử là khổ) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Tập thánh đế (chân lý về nguyên nhân của khổ), diệt thánh đế (chân lý về sự chấm dứt khổ), đạo thánh đế (chân lý về con đường dẫn đến hết khổ) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn.
Này Thiện Hiện, bốn tĩnh lự (bốn tầng thiền định thuộc cõi Sắc) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Bốn vô lượng (bốn tâm rộng lớn không bờ bến: từ, bi, hỷ, xả), bốn vô sắc định (bốn tầng thiền định vượt khỏi mọi hình sắc) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn.
Này Thiện Hiện, tám giải thoát (tám pháp thiền giúp tâm thoát khỏi sự trói buộc) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Tám thắng xứ (tám cách quán giúp làm chủ, vượt trên các cảnh), chín thứ đệ định (chín tầng thiền định nối tiếp nhau theo thứ tự), mười biến xứ (mười phép quán một yếu tố như đất, nước, màu xanh… lan khắp mọi nơi) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn.
Này Thiện Hiện, bốn niệm trụ (bốn phép an trú chánh niệm: quán thân, thọ, tâm, pháp) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Bốn chánh đoạn (bốn sự nỗ lực đúng: dứt ác đã sinh, ngăn ác chưa sinh, làm thiện chưa sinh, tăng thiện đã sinh), bốn thần túc (bốn nền tảng đưa tới năng lực thiền định nhiệm mầu), năm căn (năm gốc lành: tin, tinh tấn, niệm, định, tuệ), năm lực (năm sức mạnh phát triển từ năm căn), bảy đẳng giác chi (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ), tám thánh đạo chi (tám nhánh của con đường chân chánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, nỗ lực đúng, nhớ nghĩ đúng, định tâm đúng) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn.
Này Thiện Hiện, không giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ thấy các pháp là không) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Vô tướng giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ không bám vào hình tướng), vô nguyện giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ không còn mong cầu điều gì) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn.
Này Thiện Hiện, năm nhãn (năm loại mắt: mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Sáu thần thông (sáu năng lực siêu phàm: biến hóa, nghe xa, biết tâm người, biết đời trước, thấy xa, dứt sạch phiền não) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn.
Này Thiện Hiện, mười lực của Phật (mười năng lực trí tuệ chỉ Phật mới có) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Bốn vô sở úy (bốn điều Phật hoàn toàn không sợ hãi khi thuyết pháp), bốn vô ngại giải (bốn sự hiểu biết và biện tài thông suốt không trở ngại), đại từ (thương yêu ban vui), đại bi (xót thương cứu khổ), đại hỷ (vui theo cái vui của người), đại xả (buông bỏ, không thiên vị), mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám phẩm chất riêng của Phật, không chung với ai khác) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn.
Này Thiện Hiện, pháp vô vong thất (không bao giờ quên sót) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Hằng trụ xả tánh (tâm luôn an trú trong sự buông xả, bình thản) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn.
Này Thiện Hiện, nhất thiết trí (trí biết toàn thể các pháp một cách tổng quát) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu để dẫn dắt chúng sinh), nhất thiết tướng trí (trí biết trọn vẹn mọi khía cạnh, chi tiết của mọi pháp — trí tuệ của Phật) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn.
Này Thiện Hiện, tất cả các pháp môn đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, nắm giữ không quên mọi giáo pháp) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Tất cả các pháp môn tam-ma-địa (các loại định, tâm tập trung chuyên nhất) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn.
Này Thiện Hiện, bậc Dự lưu (bậc thánh đầu tiên, đã nhập vào dòng thánh) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Bậc Nhất lai (chỉ còn trở lại cõi người một lần), Bất hoàn (không còn trở lại cõi Dục), A-la-hán (bậc đã dứt sạch phiền não, ra khỏi sinh tử) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn.
Này Thiện Hiện, Dự lưu hướng (giai đoạn đang tiến tới quả Dự lưu), Dự lưu quả (đã chứng được quả Dự lưu) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Nhất lai hướng, Nhất lai quả, Bất hoàn hướng, Bất hoàn quả, A-la-hán hướng, A-la-hán quả không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn.
Này Thiện Hiện, bậc Độc giác (người tự mình giác ngộ nhờ quán nhân duyên, không có thầy chỉ dạy) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Độc giác bồ-đề (sự giác ngộ của bậc Độc giác) không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn.
Này Thiện Hiện, Bồ-tát ma-ha-tát không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Hạnh của Bồ-tát ma-ha-tát không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn.
Này Thiện Hiện, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn. Vô thượng chánh đẳng bồ-đề không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn.
Này Thiện Hiện, tất cả các pháp không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn là độn."
Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: "Bạch Thế Tôn, các vị Bồ-tát ma-ha-tát phải tích lũy công hạnh bao lâu mới có thể tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu?" Phật dạy: "Này Thiện Hiện, việc này cần phải phân biệt mà nói. Này Thiện Hiện, có vị Bồ-tát ma-ha-tát ngay từ lúc mới phát tâm đã có thể tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu, cũng có thể tu học tĩnh lự ba-la-mật-đa, tinh tấn ba-la-mật-đa, an nhẫn ba-la-mật-đa, tịnh giới ba-la-mật-đa, bố thí ba-la-mật-đa.
Này Thiện Hiện, vị Bồ-tát ma-ha-tát ấy nhờ có phương tiện thiện xảo (cách thức khéo léo, linh hoạt) nên không phỉ báng các pháp, đối với tất cả các pháp không thêm không bớt. Vị Bồ-tát ma-ha-tát ấy luôn không rời những hạnh tương ứng với bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa, cũng luôn không rời chư Phật Thế Tôn và chúng Bồ-tát ma-ha-tát. Vị Bồ-tát ma-ha-tát ấy đi từ cõi Phật này (phật độ: thế giới do một đức Phật giáo hóa) đến cõi Phật khác, muốn dùng những đồ cúng dường quý lạ, tốt đẹp để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen chư Phật Thế Tôn và các vị Bồ-tát ma-ha-tát thì đều được như ý; cũng có thể ở chỗ các đức Như Lai ấy mà gieo trồng các thiện căn (gốc rễ của điều lành, nhân lành sinh ra quả tốt).
Vị Bồ-tát ma-ha-tát ấy, ở bất cứ nơi nào thọ thân, cũng không sinh ra từ bào thai trong bụng mẹ. Tâm của vị Bồ-tát ma-ha-tát ấy luôn không chung lẫn với phiền não, cũng chưa từng khởi tâm theo hai thừa (nhị thừa: con đường của Thanh văn và Độc giác, chỉ lo tự giải thoát cho mình). Vị Bồ-tát ma-ha-tát ấy luôn không rời thần thông thù thắng, đi từ cõi Phật này đến cõi Phật khác, giáo hóa cho hữu tình (chúng sinh có tình thức) được thành thục, làm cho cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh. Này Thiện Hiện, vị Bồ-tát ma-ha-tát ấy có thể tu học đúng đắn Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu.
Này Thiện Hiện, có những thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nam, người nữ có lòng lành, theo đạo Phật) theo Bồ-tát thừa (con đường tu của Bồ-tát, hướng đến thành Phật), tuy đã từng gặp nhiều đức Phật — hoặc nhiều trăm đức Phật, nhiều nghìn đức Phật, nhiều trăm nghìn đức Phật, nhiều câu-chi đức Phật, nhiều trăm câu-chi đức Phật, nhiều nghìn câu-chi đức Phật, nhiều trăm nghìn câu-chi đức Phật, nhiều trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa đức Phật — và ở chỗ các đức Phật cũng đã tu tập nhiều về bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã, nhưng vì lấy hữu sở đắc (cho rằng có cái thật để nắm bắt, chiếm giữ) làm phương tiện, nên không thể tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu, cũng không thể tu học tĩnh lự ba-la-mật-đa, tinh tấn ba-la-mật-đa, an nhẫn ba-la-mật-đa, tịnh giới ba-la-mật-đa, bố thí ba-la-mật-đa.
Này Thiện Hiện, những thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy nghe giảng Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu như vậy thì liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, bỏ hội chúng mà đi. Này Thiện Hiện, những thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy không kính Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu như vậy, cũng không kính Phật; đã bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu như vậy thì cũng là bỏ chư Phật. Nay trong hội chúng này cũng có hạng người ấy, nghe Ta giảng Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu này thì trong lòng không vui thích, bỏ hội chúng mà đi. Vì sao thế? Vì những thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, đời trước nghe giảng Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu đã từng bỏ đi; đời này nghe giảng Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy, do sức của thói quen đời trước nên lại bỏ đi.
Những thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu được giảng ở đây, thân, lời nói và tâm đều không hòa hợp, vì thế mà tạo tác và làm tăng trưởng nghiệp tội ngu si, trí tuệ xấu ác. Do tạo tác và tăng trưởng nghiệp tội ngu si, trí tuệ xấu ác, nên khi nghe giảng Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu như vậy, họ liền chê bai, phỉ báng, ngăn trở, vứt bỏ. Họ đã chê bai, ngăn trở, vứt bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy, tức là chê bai, ngăn trở, vứt bỏ nhất thiết tướng trí của chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại. Do chê bai, ngăn trở, vứt bỏ nhất thiết tướng trí của chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại, họ liền tạo tác và tăng trưởng nghiệp có thể chuốc lấy quả báo làm thiếu hụt chánh pháp (nghiệp phá hoại, làm cho giáo pháp chân chánh bị cạn kiệt, không còn đến được với người khác).
Vì tạo tác và tăng trưởng nghiệp làm thiếu hụt chánh pháp ấy, họ đọa vào đại địa ngục (cõi khổ nặng nề nhất dưới lòng đất, nơi chịu hình phạt do nghiệp ác) trải qua nhiều năm — hoặc nhiều trăm năm, nhiều nghìn năm, nhiều trăm nghìn năm, nhiều câu-chi năm, nhiều trăm câu-chi năm, nhiều nghìn câu-chi năm, nhiều trăm nghìn câu-chi năm, nhiều trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa năm — ở trong đại địa ngục chịu các cực hình đau đớn, khổ sở dữ dội. Vì tội ấy nặng, nên ở trong thế giới này họ đi từ đại địa ngục này đến đại địa ngục khác, cho đến khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió (ba tai họa lớn lửa, nước, gió hủy diệt thế giới vào cuối thời kỳ hoại kiếp) chưa nổi lên, vẫn chịu các cực hình đau đớn, khổ sở dữ dội.
Khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió của thế giới này nổi lên, vì nghiệp làm thiếu hụt chánh pháp kia vẫn chưa hết, họ chết rồi lại chuyển sinh vào đại địa ngục cùng loại như ở đây tại thế giới phương khác, trải qua nhiều năm — hoặc nhiều trăm năm, nhiều nghìn năm, nhiều trăm nghìn năm, nhiều câu-chi năm, nhiều trăm câu-chi năm, nhiều nghìn câu-chi năm, nhiều trăm nghìn câu-chi năm, nhiều trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa năm — ở trong đại địa ngục chịu các cực hình đau đớn, khổ sở dữ dội. Vì tội ấy nặng, nên ở thế giới khác ấy họ đi từ đại địa ngục này đến đại địa ngục khác, cho đến khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa nổi lên, vẫn chịu các cực hình đau đớn, khổ sở dữ dội.
Khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió của thế giới khác ấy nổi lên, vì nghiệp làm thiếu hụt chánh pháp kia vẫn chưa hết, họ chết rồi lại chuyển sinh vào đại địa ngục cùng loại như ở đây tại thế giới phương khác nữa, trải qua nhiều năm — hoặc nhiều trăm năm, nhiều nghìn năm, nhiều trăm nghìn năm, nhiều câu-chi năm, nhiều trăm câu-chi năm, nhiều nghìn câu-chi năm, nhiều trăm nghìn câu-chi năm, nhiều trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa năm — ở trong đại địa ngục chịu các cực hình đau đớn, khổ sở dữ dội. Vì tội ấy nặng, nên ở thế giới khác nữa ấy họ đi từ đại địa ngục này đến đại địa ngục khác, cho đến khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa nổi lên, vẫn chịu các cực hình đau đớn, khổ sở dữ dội.
Cứ như thế lần lượt đi khắp các thế giới khác ở phương đông, trong đại địa ngục chịu các cực hình đau đớn, khổ sở dữ dội. Cứ như thế lần lượt đi khắp các thế giới khác ở phương nam, trong đại địa ngục chịu các cực hình đau đớn, khổ sở dữ dội. Cứ như thế lần lượt đi khắp các thế giới khác ở phương tây, trong đại địa ngục chịu các cực hình đau đớn, khổ sở dữ dội. Cứ như thế lần lượt đi khắp các thế giới khác ở phương bắc, trong đại địa ngục chịu các cực hình đau đớn, khổ sở dữ dội. Cứ như thế lần lượt đi khắp các thế giới khác ở phương đông bắc, trong đại địa ngục chịu các cực hình đau đớn, khổ sở dữ dội. Cứ như thế lần lượt đi khắp các thế giới khác ở phương đông nam, trong đại địa ngục chịu các cực hình đau đớn, khổ sở dữ dội. Cứ như thế lần lượt đi khắp các thế giới khác ở phương tây nam, trong đại địa ngục chịu các cực hình đau đớn, khổ sở dữ dội. Cứ như thế lần lượt đi khắp các thế giới khác ở phương tây bắc, trong đại địa ngục chịu các cực hình đau đớn, khổ sở dữ dội. Cứ như thế lần lượt đi khắp các thế giới khác ở phương dưới, trong đại địa ngục chịu các cực hình đau đớn, khổ sở dữ dội. Cứ như thế lần lượt đi khắp các thế giới khác ở phương trên, trong đại địa ngục chịu các cực hình đau đớn, khổ sở dữ dội.
Khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió của các thế giới khác ở mười phương ấy nổi lên, vì nghiệp làm thiếu hụt chánh pháp kia vẫn chưa hết, họ chết rồi lại sinh trở về đại địa ngục ở thế giới này, đi từ đại địa ngục này đến đại địa ngục khác, cho đến khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa nổi lên, vẫn chịu các cực hình đau đớn, khổ sở dữ dội. Khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió của thế giới này nổi lên, vì nghiệp làm thiếu hụt chánh pháp kia vẫn chưa hết, họ chết rồi lại sinh sang các thế giới khác, đi khắp các đại địa ngục ở mười phương, chịu các cực hình đau đớn, khổ sở dữ dội. Cứ luân hồi như vậy trải qua vô số kiếp.
Khi sức mạnh của nghiệp tội làm thiếu hụt chánh pháp kia đã hơi yếu đi, họ ra khỏi địa ngục, đọa vào đường bàng sinh (loài súc sinh, thú vật, đi ngang mặt đất), trải qua nhiều năm — hoặc nhiều trăm năm, nhiều nghìn năm, nhiều trăm nghìn năm, nhiều câu-chi năm, nhiều trăm câu-chi năm, nhiều nghìn câu-chi năm, nhiều trăm nghìn câu-chi năm, nhiều trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa năm — mang thân bàng sinh, chịu đủ các khổ bị tàn hại, bị dọa nạt, bức bách. Vì tội chưa hết, nên ở trong thế giới này họ đi từ chỗ hiểm ác này đến chỗ hiểm ác khác, cho đến khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa nổi lên, vẫn chịu đủ các khổ bị tàn hại, bị dọa nạt, bức bách.
Khi thế giới này bị ba tai họa (lửa, nước, gió) hủy hoại, vì sức còn lại của nghiệp làm thiếu hụt chánh pháp kia chưa hết, họ chết rồi chuyển sinh vào đường bàng sinh cùng loại như ở đây tại thế giới phương khác, trải qua nhiều năm, hoặc nhiều trăm năm, cho đến nhiều trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa năm, mang thân bàng sinh, chịu đủ các khổ bị tàn hại, bị dọa nạt, bức bách. Vì tội chưa hết, nên ở thế giới khác ấy họ đi từ chỗ hiểm ác này đến chỗ hiểm ác khác, cho đến khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa nổi lên, vẫn chịu đủ các khổ bị tàn hại, bị dọa nạt, bức bách.
Khi thế giới khác ấy bị ba tai họa hủy hoại, vì sức còn lại của nghiệp làm thiếu hụt chánh pháp kia chưa hết, họ chết rồi chuyển sinh vào đường bàng sinh cùng loại như ở đây tại thế giới phương khác nữa, trải qua nhiều năm, hoặc nhiều trăm năm, cho đến nhiều trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa năm, mang thân bàng sinh, chịu đủ các khổ bị tàn hại, bị dọa nạt, bức bách. Vì tội chưa hết, nên ở thế giới khác nữa ấy họ đi từ chỗ hiểm ác này đến chỗ hiểm ác khác, cho đến khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa nổi lên, vẫn chịu đủ các khổ bị tàn hại, bị dọa nạt, bức bách. Cứ như thế lần lượt đi khắp các thế giới khác ở mười phương, mang thân bàng sinh, chịu đủ các khổ bị tàn hại, bị dọa nạt, bức bách.
Khi các thế giới khác ở mười phương ấy bị ba tai họa hủy hoại, vì sức còn lại của nghiệp làm thiếu hụt chánh pháp kia chưa hết, họ chết rồi lại sinh trở về đường bàng sinh ở thế giới này, đi từ chỗ hiểm ác này đến chỗ hiểm ác khác, cho đến khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa nổi lên, vẫn chịu đủ các khổ bị tàn hại, bị dọa nạt, bức bách. Khi thế giới này bị ba tai họa hủy hoại, vì sức còn lại của nghiệp làm thiếu hụt chánh pháp kia chưa hết, họ chết rồi lại sinh sang các thế giới khác, đi khắp đường bàng sinh ở mười phương, chịu rộng khắp mọi nỗi khổ. Cứ xoay vòng như vậy trải qua vô số kiếp.
Khi sức mạnh của nghiệp tội làm thiếu hụt chánh pháp kia dần mỏng đi, họ thoát khỏi đường bàng sinh, đọa vào cõi quỷ, trải qua nhiều năm — hoặc nhiều trăm năm, nhiều nghìn năm, nhiều trăm nghìn năm, nhiều câu-chi năm, nhiều trăm câu-chi năm, nhiều nghìn câu-chi năm, nhiều trăm nghìn câu-chi năm, nhiều trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa năm — ở trong cõi quỷ chịu đủ các khổ gầy yếu, đói khát. Vì tội chưa hết, nên ở trong thế giới này họ đi từ xứ ngạ quỷ (quỷ đói, loài luôn bị đói khát hành hạ) này đến xứ ngạ quỷ khác, cho đến khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa nổi lên, vẫn chịu đủ các khổ gầy yếu, đói khát.
Khi thế giới này bị ba tai họa hủy hoại, vì sức còn lại của nghiệp làm thiếu hụt chánh pháp kia chưa hết, họ chết rồi chuyển sinh vào đường ngạ quỷ cùng loại như ở đây tại thế giới phương khác, trải qua nhiều năm, hoặc nhiều trăm năm, cho đến nhiều trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa năm, ở trong cõi quỷ chịu đủ các khổ gầy yếu, đói khát. Vì tội chưa hết, nên ở thế giới khác ấy họ đi từ xứ ngạ quỷ này đến xứ ngạ quỷ khác, cho đến khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa nổi lên, vẫn chịu đủ các khổ gầy yếu, đói khát.
Khi thế giới khác ấy bị ba tai họa hủy hoại, vì sức còn lại của nghiệp làm thiếu hụt chánh pháp kia chưa hết, họ chết rồi chuyển sinh vào đường ngạ quỷ cùng loại như ở đây tại thế giới phương khác nữa, trải qua nhiều năm, hoặc nhiều trăm năm, cho đến nhiều trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa năm, ở trong cõi quỷ chịu đủ các khổ gầy yếu, đói khát. Vì tội chưa hết, nên ở thế giới khác nữa ấy họ đi từ xứ ngạ quỷ này đến xứ ngạ quỷ khác, cho đến khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa nổi lên, vẫn chịu đủ các khổ gầy yếu, đói khát. Cứ như thế lần lượt đi khắp các thế giới khác ở mười phương, ở trong cõi quỷ chịu đủ các khổ gầy yếu, đói khát.
Khi các thế giới khác ở mười phương ấy bị ba tai họa hủy hoại, vì sức còn lại của nghiệp làm thiếu hụt chánh pháp kia chưa hết, họ chết rồi lại sinh trở về đường ngạ quỷ ở thế giới này, đi từ xứ ngạ quỷ này đến xứ ngạ quỷ khác, cho đến khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa nổi lên, vẫn chịu đủ các khổ gầy yếu, đói khát. Khi thế giới này bị ba tai họa hủy hoại, vì sức còn lại của nghiệp làm thiếu hụt chánh pháp kia chưa hết, họ chết rồi lại sinh sang các thế giới khác, đi khắp đường ngạ quỷ ở mười phương, chịu rộng khắp mọi nỗi khổ. Cứ trôi lăn như vậy trải qua vô số kiếp.
Khi sức còn lại của nghiệp làm thiếu hụt chánh pháp kia sắp hết, họ tuy được làm người nhưng ở địa vị thấp hèn: hoặc sinh vào nhà người mù bẩm sinh, hoặc nhà chiên-đồ-la (giai cấp bị xem là thấp hèn nhất ở Ấn Độ xưa, làm các nghề như giết mổ, hành hình), hoặc nhà bổ-yết-sa (một giai cấp hèn kém khác, làm các nghề như dọn phân, quét rác), hoặc nhà đồ tể, hoặc nhà chài lưới săn bắn, hoặc nhà thợ thủ công, hoặc nhà làm nghề đàn hát, hoặc nhà theo tà kiến (thấy biết sai lệch), hoặc các nhà thấp kém tạp nhạp theo ác luật nghi khác (lấy nghề nghiệp gây điều ác làm lối sống thường xuyên). Hoặc thân thọ sinh không có mắt, không có tai, không có mũi, không có lưỡi, không có tay, không có chân; bị ung nhọt, ghẻ lở, hủi; điên cuồng, động kinh, tàn tật, gù lưng, lùn xấu, co quắp tật nguyền (?), các giác quan thiếu khuyết; nghèo khổ, khô héo, ngu đần, không hiểu biết; hễ làm việc gì cũng bị người khinh rẻ. Hoặc sinh vào nơi không được nghe danh hiệu Phật, tên Pháp, tên Tăng, tên Bồ-tát, tên Độc giác. Hoặc lại sinh vào thế giới tối tăm, luôn không có ngày đêm, không thấy ánh sáng. Vì nghiệp làm thiếu hụt chánh pháp kia đã được tạo tác và tăng trưởng hết sức sâu nặng, nên phải chịu những quả khổ trọn vẹn, chẳng ai ưa thích như vậy."
Bấy giờ Xá-lợi-tử thưa Phật rằng: "Bạch Thế Tôn, nghiệp làm thiếu hụt chánh pháp mà người kia tạo tác và tăng trưởng ấy có thể nói là giống như năm nghiệp vô gián (năm tội nặng nhất: giết cha, giết mẹ, giết A-la-hán, làm thân Phật chảy máu, phá hòa hợp Tăng; phạm vào thì đọa địa ngục chịu khổ không ngừng nghỉ) chăng?" Phật dạy: "Này Xá-lợi-tử, nghiệp làm thiếu hụt chánh pháp kia thô nặng tột bậc, không thể đem so với năm nghiệp vô gián. Nghĩa là người ấy nghe giảng Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu thì liền không tin, phỉ báng, chê bai, nói rằng: 'Pháp như thế không phải do các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác giảng nói, không phải là Pháp, không phải là Luật, không phải là lời dạy của bậc Đại Sư; chúng ta không nên tu học điều này.'
Người phỉ báng pháp ấy tự mình phỉ báng Bát-nhã ba-la-mật-đa, lại còn xúi bảo vô lượng hữu tình cùng phỉ báng; tự hủy hoại mình, cũng khiến người khác bị hủy hoại; tự uống thuốc độc, cũng khiến người khác uống; tự đánh mất quả vui được sinh lên cõi trời và được giải thoát, cũng khiến người khác đánh mất; tự đem thân mình ném vào lửa địa ngục, cũng khiến người khác ném vào lửa địa ngục; tự mình không tin hiểu Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu, cũng dạy người khác khiến họ không tin hiểu Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu; tự đẩy thân mình chìm đắm trong biển khổ, cũng đẩy người khác chìm đắm trong biển khổ.
Này Xá-lợi-tử, đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu như vậy, Ta còn không để cho kẻ phỉ báng chánh pháp được nghe đến tên gọi, huống nữa là giảng cho họ. Này Xá-lợi-tử, kẻ phỉ báng pháp ấy, Ta còn không cho các thiện nam tử, thiện nữ nhân theo Bồ-tát thừa nghe đến tên của họ, huống nữa là để mắt thấy, lẽ nào lại cho ở chung. Vì sao thế? Này Xá-lợi-tử, những ai phỉ báng Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu, nên biết kẻ ấy gọi là người phá chánh pháp, rơi vào hạng tối tăm như loài ốc sên nhơ bẩn, tự làm dơ mình và làm dơ người khác như đống phân thối. Nếu có ai tin theo lời của kẻ phá pháp, cũng phải chịu những nỗi khổ lớn như đã nói ở trên. Này Xá-lợi-tử, những ai phá hoại Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu, nên biết hạng người ấy chính là địa ngục, bàng sinh, ngạ quỷ. Vì vậy, người có trí không nên chê bai, phỉ báng Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu."
Bấy giờ Xá-lợi-tử lại thưa Phật rằng: "Bạch Thế Tôn, vì sao Ngài chỉ nói kẻ phá chánh pháp như vậy đọa vào đại địa ngục, đường bàng sinh, đường quỷ, chịu khổ lâu dài, mà không nói hình dạng và tầm vóc thân thể của họ?" Phật dạy: "Này Xá-lợi-tử, thôi, không nên nói về hình dạng, tầm vóc mà kẻ phá chánh pháp sẽ phải mang trong các đường ác về sau. Vì sao thế? Nếu Ta nói đầy đủ hình dạng, tầm vóc mà kẻ phá chánh pháp sẽ phải mang trong các đường ác về sau, thì người ấy nghe xong kinh hãi, sẽ thổ ra máu nóng, rồi đến chết, hoặc chịu khổ gần như chết; tâm bỗng sầu não như trúng tên độc, thân dần khô héo như cây mạ bị cắt. Ta sợ rằng người ấy nghe nói kẻ phỉ báng chánh pháp sẽ phải mang thân khổ sở xấu xí to lớn như vậy, rồi chỉ uổng công kinh hoàng mà mất mạng. Vì thương xót họ, nên Ta không nói cho ông nghe về hình dạng, tầm vóc của tội phá chánh pháp."
Xá-lợi-tử thưa: "Cúi xin Phật nói về hình dạng, tầm vóc mà kẻ phá chánh pháp sẽ phải mang trong các đường ác về sau, để răn dạy rõ ràng cho người đời sau, khiến họ biết rằng phá pháp sẽ phải chịu quả báo khổ lớn mà không tạo tội ấy." Phật dạy: "Này Xá-lợi-tử, những điều Ta đã nói trước đây đủ để làm lời răn rõ ràng rồi. Nghĩa là các thiện nam tử, thiện nữ nhân đời sau nghe Ta nói rằng kẻ đã tạo tác và tăng trưởng nghiệp phá chánh pháp đến mức cực kỳ đầy đủ sẽ đọa vào đại địa ngục, đường bàng sinh, cõi quỷ, chịu khổ lâu dài trong mỗi đường ấy, thì đã đủ để tự mình thận trọng giữ gìn, không phá hoại chánh pháp."
Bấy giờ Xá-lợi-tử liền thưa Phật rằng: "Đúng vậy, bạch Thế Tôn! Đúng vậy, bạch Thiện Thệ (danh hiệu của Phật: bậc đã khéo đi đến nơi giải thoát)! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân có lòng tin trong sạch ở đời sau, nghe Phật nói trước rằng nghiệp phá chánh pháp chuốc lấy khổ lâu dài, đã đủ làm lời răn rõ ràng. Họ thà bỏ thân mạng chứ quyết không phỉ báng pháp, [vì nghĩ rằng]: 'Đừng để ta về sau phải chịu khổ ấy.'"
Bấy giờ cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: "Bạch Thế Tôn, nếu có các thiện nam tử, thiện nữ nhân thông minh, nghe Phật nói kẻ phỉ báng chánh pháp ở đời sau phải chịu khổ lớn lâu dài, thì nên khéo giữ gìn nghiệp thân, lời nói và ý nghĩ, chớ phỉ báng, phá hoại chánh pháp mà đọa vào ba đường ác (địa ngục, bàng sinh, ngạ quỷ) chịu khổ lâu dài; trong thời gian lâu xa không được thấy chư Phật, không được nghe chánh pháp, không gặp chư Tăng, không được sinh vào cõi nước có Phật; dù có sinh vào cõi người thì cũng thấp hèn, nghèo khổ, xấu xí, ngu đần, thân thể không lành lặn, nói điều gì người ta cũng không tin nhận."
Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa: "Bạch Thế Tôn, việc tạo tác và tăng trưởng nghiệp chuốc lấy sự thiếu hụt chánh pháp, há chẳng phải do quen tập nghiệp lời nói xấu ác hay sao?" Phật dạy: "Này Thiện Hiện, đúng vậy, đúng vậy. Thật là do quen tập nghiệp lời nói xấu ác mà tạo tác và tăng trưởng nghiệp chuốc lấy sự thiếu hụt chánh pháp. Trong chánh pháp và tỳ-nại-da (giới luật, khuôn phép tu hành) của Ta, sẽ có những người xuất gia ngu si; họ tuy xưng Ta là bậc Đại Sư, nhưng lại phỉ báng, phá hoại Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu mà Ta đã giảng.
Này Thiện Hiện, nên biết rằng: nếu ai phỉ báng Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu, tức là phỉ báng vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật. Nếu ai phỉ báng vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật, tức là phỉ báng nhất thiết tướng trí của chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại. Nếu ai phỉ báng nhất thiết tướng trí thì là phỉ báng Phật. Nếu phỉ báng Phật thì là phỉ báng Pháp. Nếu phỉ báng Pháp thì là phỉ báng Tăng. Nếu phỉ báng Tăng thì sẽ phỉ báng chánh kiến thế gian (sự thấy biết đúng đắn ở đời, như tin có nhân quả, có thiện ác). Nếu phỉ báng chánh kiến thế gian thì sẽ phỉ báng bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa;
cũng sẽ phỉ báng nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không (mười tám loại "không": các phương diện cho thấy mọi pháp — trong, ngoài, có tạo tác hay không tạo tác, đặc tính riêng hay chung, kể cả chính cái "không" — đều không có thực thể cố định);
cũng sẽ phỉ báng chân như (thật tướng như thế không đổi của các pháp), pháp giới (bản thể chung của mọi pháp), pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sinh tánh, pháp định, pháp trụ, thực tế, hư không giới, bất tư nghì giới (các tên gọi khác nhau chỉ thật tánh chân thật, không hư dối, không biến đổi, bình đẳng, lìa sinh diệt, không thể nghĩ bàn của các pháp);
cũng sẽ phỉ báng khổ thánh đế, tập thánh đế, diệt thánh đế, đạo thánh đế (bốn chân lý cao quý về khổ, nguyên nhân của khổ, sự hết khổ và con đường hết khổ); cũng sẽ phỉ báng bốn tĩnh lự (bốn tầng thiền), bốn vô lượng (từ, bi, hỷ, xả), bốn vô sắc định (bốn tầng định vượt ngoài hình sắc); cũng sẽ phỉ báng tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ (các pháp thiền quán giúp tâm thoát khỏi trói buộc và làm chủ các cảnh); cũng sẽ phỉ báng bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi (ba mươi bảy pháp hỗ trợ cho sự giác ngộ);
cũng sẽ phỉ báng không giải thoát môn, vô tướng giải thoát môn, vô nguyện giải thoát môn (ba cửa đưa đến giải thoát: thấy không, không bám tướng, không mong cầu); cũng sẽ phỉ báng năm nhãn (năm loại mắt) và sáu thần thông (sáu năng lực siêu phàm); cũng sẽ phỉ báng mười lực của Phật, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật (các phẩm chất, năng lực đặc biệt riêng của Phật); cũng sẽ phỉ báng pháp vô vong thất (không quên sót) và hằng trụ xả tánh (tâm luôn an trú trong buông xả); cũng sẽ phỉ báng nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí (ba loại trí: biết tổng quát mọi pháp, biết mọi con đường tu, và biết trọn vẹn mọi chi tiết của mọi pháp); cũng sẽ phỉ báng tất cả pháp môn đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, nắm giữ giáo pháp) và tất cả pháp môn tam-ma-địa (các loại định).
Người ấy do phỉ báng các khối công đức ấy, liền thu nhận vô số, vô lượng, vô biên khối tội lỗi. Do thu nhận vô số, vô lượng, vô biên khối tội lỗi ấy, liền thu nhận vô số, vô lượng, vô biên khối khổ đau trong các đại địa ngục, đường bàng sinh, cõi quỷ và cõi người."
Bấy giờ cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: "Bạch Thế Tôn, những người ngu si vì bao nhiêu nhân duyên mà phỉ báng Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu như vậy?" Phật dạy: "Này Thiện Hiện, do bốn nhân duyên. Những gì là bốn? Một là vì bị các tà ma xúi giục, mê hoặc, khiến kẻ ngu si phỉ báng Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu như vậy. Hai là vì không tin hiểu pháp sâu xa, khiến kẻ ngu si phỉ báng Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu như vậy. Ba là vì không siêng năng tinh tấn, bám chặt vào năm uẩn (năm nhóm hợp thành con người: sắc, thọ, tưởng, hành, thức), lại bị các ác tri thức (bạn xấu, thầy tà dẫn dắt vào đường sai) lôi kéo, khiến kẻ ngu si phỉ báng Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu như vậy. Bốn là vì ôm nhiều giận dữ, ưa làm điều ác, thích tự đề cao mình và khinh chê người khác, khiến kẻ ngu si phỉ báng Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu như vậy. Này Thiện Hiện, do có đủ bốn nhân duyên như thế, những kẻ ngu si phỉ báng Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu như vậy."
Kinh Đại Bát-nhã ba-la-mật-đa, quyển thứ một trăm tám mươi mốt.
Kinh Đại Bát-nhã ba-la-mật-đa, quyển thứ một trăm mười hai (?) (có lẽ là quyển thứ một trăm tám mươi hai).
Tam Tạng pháp sư Huyền Trang (vị cao tăng đời Đường, tinh thông cả ba tạng Kinh, Luật, Luận, người sang Ấn Độ thỉnh kinh) vâng chiếu vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video