Thiên 28 — Hội 1 · Phẩm 7 Giáo giới giáo thọ · phần 15

 Phần đầu, phẩm Giáo Giới Giáo Thọ (phẩm về việc răn dạy và truyền dạy giáo pháp cho người tu) thứ bảy, đoạn thứ mười lăm.

 Thiện Hiện (tên dịch nghĩa của ngài Tu-bồ-đề, một đại đệ tử của Đức Phật)! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ (lời gán thêm, tức tên gọi, khái niệm do ngôn ngữ đặt thêm lên sự vật) "nhãn giới (giới về mắt: căn mắt, tức giác quan thấy, xét như một trong mười tám yếu tố cấu thành mọi kinh nghiệm) là hữu vi (do nhân duyên tạo tác, có sinh có diệt) hay vô vi (không do tạo tác, không sinh không diệt)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc đại Bồ-tát: người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh); ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới (giới về tai, mũi, lưỡi, thân và ý) là hữu vi hay vô vi" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn (danh hiệu tôn kính của Đức Phật: bậc được cả thế gian tôn kính)! Nhãn giới hữu vi hay vô vi, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới hữu vi hay vô vi, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn giới hữu vi, vô vi và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới hữu vi, vô vi. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn giới là hữu vi hay vô vi" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới là hữu vi hay vô vi" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn giới là hữu lậu (còn phiền não rỉ chảy, còn bị trói buộc trong luân hồi) hay vô lậu (không còn phiền não, đã thoát khỏi trói buộc)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới là hữu lậu hay vô lậu" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn giới hữu lậu hay vô lậu, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới hữu lậu hay vô lậu, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn giới hữu lậu, vô lậu và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới hữu lậu, vô lậu. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn giới là hữu lậu hay vô lậu" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới là hữu lậu hay vô lậu" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn giới sinh ra hay diệt mất" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới sinh ra hay diệt mất" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn giới sinh hay diệt, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới sinh hay diệt, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn giới sinh, diệt và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới sinh, diệt. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn giới sinh hay diệt" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới sinh hay diệt" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn giới là lành hay chẳng lành" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới là lành hay chẳng lành" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn giới lành hay chẳng lành, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới lành hay chẳng lành, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn giới lành, chẳng lành và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới lành, chẳng lành. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn giới là lành hay chẳng lành" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới là lành hay chẳng lành" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn giới có lỗi hay không lỗi" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới có lỗi hay không lỗi" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn giới có lỗi hay không lỗi, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới có lỗi hay không lỗi, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn giới có lỗi, không lỗi và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới có lỗi, không lỗi. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn giới có lỗi hay không lỗi" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới có lỗi hay không lỗi" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn giới có phiền não (những trạng thái tâm ô nhiễm như tham, giận, si mê làm rối loạn, khổ não thân tâm) hay không phiền não" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới có phiền não hay không phiền não" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn giới có phiền não hay không phiền não, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới có phiền não hay không phiền não, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn giới có phiền não, không phiền não và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới có phiền não, không phiền não. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn giới có phiền não hay không phiền não" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới có phiền não hay không phiền não" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn giới thuộc thế gian (cõi đời còn trong vòng luân hồi) hay xuất thế gian (vượt ra khỏi thế gian, ra ngoài vòng luân hồi)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới thuộc thế gian hay xuất thế gian" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn giới thế gian hay xuất thế gian, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới thế gian hay xuất thế gian, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn giới thế gian, xuất thế gian và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới thế gian, xuất thế gian. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn giới thuộc thế gian hay xuất thế gian" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới thuộc thế gian hay xuất thế gian" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn giới là tạp nhiễm (bị ô nhiễm, lẫn lộn phiền não) hay thanh tịnh (trong sạch, không còn ô nhiễm)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới là tạp nhiễm hay thanh tịnh" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn giới tạp nhiễm hay thanh tịnh, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới tạp nhiễm hay thanh tịnh, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn giới tạp nhiễm, thanh tịnh và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới tạp nhiễm, thanh tịnh. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn giới là tạp nhiễm hay thanh tịnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới là tạp nhiễm hay thanh tịnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn giới thuộc về sinh tử (vòng luân hồi sinh ra rồi chết đi không dứt) hay thuộc về Niết-bàn (cảnh giới tịch diệt, chấm dứt hoàn toàn phiền não và luân hồi)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn giới thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn giới thuộc sinh tử, thuộc Niết-bàn và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới thuộc sinh tử, thuộc Niết-bàn. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn giới thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn giới ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn giới ở trong, ở ngoài, ở khoảng giữa, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới ở trong, ở ngoài, ở khoảng giữa, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn giới ở trong, ở ngoài, ở khoảng giữa và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới ở trong, ở ngoài, ở khoảng giữa. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn giới ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn giới có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn giới có thể nắm bắt hay không thể nắm bắt, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới có thể nắm bắt hay không thể nắm bắt, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn giới có thể nắm bắt, không thể nắm bắt và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới có thể nắm bắt, không thể nắm bắt. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn giới có thể nắm bắt hay không thể nắm bắt" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới có thể nắm bắt hay không thể nắm bắt" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Lại nữa, Thiện Hiện! Ông xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "sắc giới (giới về sắc: các hình dáng, màu sắc mà mắt thấy được, tức đối tượng của mắt; ở đây không phải là cõi Sắc giới)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới (giới về âm thanh, mùi hương, vị nếm, vật xúc chạm, và pháp tức những đối tượng mà ý nhận biết)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Cụ thọ (cách xưng tôn bậc tỳ-kheo trưởng lão, đủ tuổi tu và đức hạnh) Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Sắc giới, hay thanh, hương, vị, xúc, pháp giới, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sắc giới và tăng ngữ về thanh, hương, vị, xúc, pháp giới. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "sắc giới" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "sắc giới là thường (thường còn, không đổi) hay vô thường (luôn biến đổi, không bền vững)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là thường hay vô thường" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Sắc giới thường hay vô thường, thanh, hương, vị, xúc, pháp giới thường hay vô thường, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sắc giới thường, vô thường và tăng ngữ về thanh, hương, vị, xúc, pháp giới thường, vô thường. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "sắc giới là thường hay vô thường" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là thường hay vô thường" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "sắc giới là vui hay khổ" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là vui hay khổ" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Sắc giới vui hay khổ, thanh, hương, vị, xúc, pháp giới vui hay khổ, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sắc giới vui, khổ và tăng ngữ về thanh, hương, vị, xúc, pháp giới vui, khổ. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "sắc giới là vui hay khổ" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là vui hay khổ" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "sắc giới là ngã (một cái tôi chân thật, thường còn, tự làm chủ) hay vô ngã (không có cái tôi chân thật như thế)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là ngã hay vô ngã" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Sắc giới ngã hay vô ngã, thanh, hương, vị, xúc, pháp giới ngã hay vô ngã, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sắc giới ngã, vô ngã và tăng ngữ về thanh, hương, vị, xúc, pháp giới ngã, vô ngã. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "sắc giới là ngã hay vô ngã" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là ngã hay vô ngã" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "sắc giới là sạch hay không sạch" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là sạch hay không sạch" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Sắc giới sạch hay không sạch, thanh, hương, vị, xúc, pháp giới sạch hay không sạch, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sắc giới sạch, không sạch và tăng ngữ về thanh, hương, vị, xúc, pháp giới sạch, không sạch. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "sắc giới là sạch hay không sạch" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là sạch hay không sạch" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "sắc giới là không (trống rỗng, không có tự tính riêng biệt cố định) hay bất không (chẳng trống rỗng)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là không hay bất không" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Sắc giới không hay bất không, thanh, hương, vị, xúc, pháp giới không hay bất không, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sắc giới không, bất không và tăng ngữ về thanh, hương, vị, xúc, pháp giới không, bất không. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "sắc giới là không hay bất không" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là không hay bất không" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "sắc giới là hữu tướng (có hình tướng, có dấu hiệu để nắm giữ, phân biệt) hay vô tướng (không có hình tướng nào để chấp giữ)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là hữu tướng hay vô tướng" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Sắc giới hữu tướng hay vô tướng, thanh, hương, vị, xúc, pháp giới hữu tướng hay vô tướng, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sắc giới hữu tướng, vô tướng và tăng ngữ về thanh, hương, vị, xúc, pháp giới hữu tướng, vô tướng. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "sắc giới là hữu tướng hay vô tướng" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là hữu tướng hay vô tướng" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "sắc giới là hữu nguyện (còn mong cầu, còn tạo tác theo ý muốn) hay vô nguyện (không còn mong cầu, không tạo tác theo ý muốn)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là hữu nguyện hay vô nguyện" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Sắc giới hữu nguyện hay vô nguyện, thanh, hương, vị, xúc, pháp giới hữu nguyện hay vô nguyện, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sắc giới hữu nguyện, vô nguyện và tăng ngữ về thanh, hương, vị, xúc, pháp giới hữu nguyện, vô nguyện. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "sắc giới là hữu nguyện hay vô nguyện" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là hữu nguyện hay vô nguyện" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "sắc giới là tịch tĩnh (vắng lặng, dứt mọi xao động phiền não) hay không tịch tĩnh" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Sắc giới tịch tĩnh hay không tịch tĩnh, thanh, hương, vị, xúc, pháp giới tịch tĩnh hay không tịch tĩnh, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sắc giới tịch tĩnh, không tịch tĩnh và tăng ngữ về thanh, hương, vị, xúc, pháp giới tịch tĩnh, không tịch tĩnh. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "sắc giới là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "sắc giới là viễn ly (lìa xa, tách khỏi phiền não và mọi ràng buộc) hay không viễn ly" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là viễn ly hay không viễn ly" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Sắc giới viễn ly hay không viễn ly, thanh, hương, vị, xúc, pháp giới viễn ly hay không viễn ly, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sắc giới viễn ly, không viễn ly và tăng ngữ về thanh, hương, vị, xúc, pháp giới viễn ly, không viễn ly. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "sắc giới là viễn ly hay không viễn ly" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là viễn ly hay không viễn ly" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "sắc giới là hữu vi hay vô vi" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là hữu vi hay vô vi" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Sắc giới hữu vi hay vô vi, thanh, hương, vị, xúc, pháp giới hữu vi hay vô vi, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sắc giới hữu vi, vô vi và tăng ngữ về thanh, hương, vị, xúc, pháp giới hữu vi, vô vi. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "sắc giới là hữu vi hay vô vi" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là hữu vi hay vô vi" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "sắc giới là hữu lậu hay vô lậu" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là hữu lậu hay vô lậu" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Sắc giới hữu lậu hay vô lậu, thanh, hương, vị, xúc, pháp giới hữu lậu hay vô lậu, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sắc giới hữu lậu, vô lậu và tăng ngữ về thanh, hương, vị, xúc, pháp giới hữu lậu, vô lậu. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "sắc giới là hữu lậu hay vô lậu" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là hữu lậu hay vô lậu" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "sắc giới sinh ra hay diệt mất" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới sinh ra hay diệt mất" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Sắc giới sinh hay diệt, thanh, hương, vị, xúc, pháp giới sinh hay diệt, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sắc giới sinh, diệt và tăng ngữ về thanh, hương, vị, xúc, pháp giới sinh, diệt. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "sắc giới sinh hay diệt" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới sinh hay diệt" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "sắc giới là lành hay chẳng lành" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là lành hay chẳng lành" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Sắc giới lành hay chẳng lành, thanh, hương, vị, xúc, pháp giới lành hay chẳng lành, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sắc giới lành, chẳng lành và tăng ngữ về thanh, hương, vị, xúc, pháp giới lành, chẳng lành. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "sắc giới là lành hay chẳng lành" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là lành hay chẳng lành" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "sắc giới có lỗi hay không lỗi" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới có lỗi hay không lỗi" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Sắc giới có lỗi hay không lỗi, thanh, hương, vị, xúc, pháp giới có lỗi hay không lỗi, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sắc giới có lỗi, không lỗi và tăng ngữ về thanh, hương, vị, xúc, pháp giới có lỗi, không lỗi. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "sắc giới có lỗi hay không lỗi" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới có lỗi hay không lỗi" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "sắc giới có phiền não hay không phiền não" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới có phiền não hay không phiền não" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Sắc giới có phiền não hay không phiền não, thanh, hương, vị, xúc, pháp giới có phiền não hay không phiền não, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sắc giới có phiền não, không phiền não và tăng ngữ về thanh, hương, vị, xúc, pháp giới có phiền não, không phiền não. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "sắc giới có phiền não hay không phiền não" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới có phiền não hay không phiền não" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "sắc giới thuộc thế gian hay xuất thế gian" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới thuộc thế gian hay xuất thế gian" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Sắc giới thế gian hay xuất thế gian, thanh, hương, vị, xúc, pháp giới thế gian hay xuất thế gian, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sắc giới thế gian, xuất thế gian và tăng ngữ về thanh, hương, vị, xúc, pháp giới thế gian, xuất thế gian. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "sắc giới thuộc thế gian hay xuất thế gian" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới thuộc thế gian hay xuất thế gian" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "sắc giới là tạp nhiễm hay thanh tịnh" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là tạp nhiễm hay thanh tịnh" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Sắc giới tạp nhiễm hay thanh tịnh, thanh, hương, vị, xúc, pháp giới tạp nhiễm hay thanh tịnh, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sắc giới tạp nhiễm, thanh tịnh và tăng ngữ về thanh, hương, vị, xúc, pháp giới tạp nhiễm, thanh tịnh. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "sắc giới là tạp nhiễm hay thanh tịnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là tạp nhiễm hay thanh tịnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "sắc giới thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Sắc giới thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn, thanh, hương, vị, xúc, pháp giới thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sắc giới thuộc sinh tử, thuộc Niết-bàn và tăng ngữ về thanh, hương, vị, xúc, pháp giới thuộc sinh tử, thuộc Niết-bàn. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "sắc giới thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "sắc giới ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Sắc giới ở trong, ở ngoài, ở khoảng giữa, thanh, hương, vị, xúc, pháp giới ở trong, ở ngoài, ở khoảng giữa, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sắc giới ở trong, ở ngoài, ở khoảng giữa và tăng ngữ về thanh, hương, vị, xúc, pháp giới ở trong, ở ngoài, ở khoảng giữa. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "sắc giới ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "sắc giới có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Sắc giới có thể nắm bắt hay không thể nắm bắt, thanh, hương, vị, xúc, pháp giới có thể nắm bắt hay không thể nắm bắt, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sắc giới có thể nắm bắt, không thể nắm bắt và tăng ngữ về thanh, hương, vị, xúc, pháp giới có thể nắm bắt, không thể nắm bắt. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "sắc giới có thể nắm bắt hay không thể nắm bắt" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "thanh, hương, vị, xúc, pháp giới có thể nắm bắt hay không thể nắm bắt" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Lại nữa, Thiện Hiện! Ông xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới (giới về nhãn thức: cái biết sinh ra khi mắt tiếp xúc với hình sắc)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới (giới về cái biết sinh ra khi tai, mũi, lưỡi, thân, ý tiếp xúc với đối tượng của mình)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Cụ thọ Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Nhãn thức giới, hay nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn thức giới và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới là thường hay vô thường" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là thường hay vô thường" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn thức giới thường hay vô thường, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới thường hay vô thường, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn thức giới thường, vô thường và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới thường, vô thường. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới là thường hay vô thường" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là thường hay vô thường" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới là vui hay khổ" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là vui hay khổ" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn thức giới vui hay khổ, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới vui hay khổ, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn thức giới vui, khổ và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới vui, khổ. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới là vui hay khổ" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là vui hay khổ" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới là ngã hay vô ngã" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là ngã hay vô ngã" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn thức giới ngã hay vô ngã, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới ngã hay vô ngã, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn thức giới ngã, vô ngã và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới ngã, vô ngã. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới là ngã hay vô ngã" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là ngã hay vô ngã" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới là sạch hay không sạch" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là sạch hay không sạch" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn thức giới sạch hay không sạch, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới sạch hay không sạch, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn thức giới sạch, không sạch và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới sạch, không sạch. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới là sạch hay không sạch" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là sạch hay không sạch" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới là không hay bất không" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là không hay bất không" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn thức giới không hay bất không, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới không hay bất không, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn thức giới không, bất không và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới không, bất không. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới là không hay bất không" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là không hay bất không" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới là hữu tướng hay vô tướng" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là hữu tướng hay vô tướng" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn thức giới hữu tướng hay vô tướng, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới hữu tướng hay vô tướng, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn thức giới hữu tướng, vô tướng và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới hữu tướng, vô tướng. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới là hữu tướng hay vô tướng" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là hữu tướng hay vô tướng" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới là hữu nguyện hay vô nguyện" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là hữu nguyện hay vô nguyện" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn thức giới hữu nguyện hay vô nguyện, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới hữu nguyện hay vô nguyện, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn thức giới hữu nguyện, vô nguyện và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới hữu nguyện, vô nguyện. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới là hữu nguyện hay vô nguyện" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là hữu nguyện hay vô nguyện" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn thức giới tịch tĩnh hay không tịch tĩnh, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới tịch tĩnh hay không tịch tĩnh, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn thức giới tịch tĩnh, không tịch tĩnh và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới tịch tĩnh, không tịch tĩnh. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới là viễn ly hay không viễn ly" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là viễn ly hay không viễn ly" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn thức giới viễn ly hay không viễn ly, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới viễn ly hay không viễn ly, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn thức giới viễn ly, không viễn ly và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới viễn ly, không viễn ly. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới là viễn ly hay không viễn ly" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là viễn ly hay không viễn ly" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới là hữu vi hay vô vi" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là hữu vi hay vô vi" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn thức giới hữu vi hay vô vi, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới hữu vi hay vô vi, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn thức giới hữu vi, vô vi và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới hữu vi, vô vi. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới là hữu vi hay vô vi" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là hữu vi hay vô vi" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới là hữu lậu hay vô lậu" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là hữu lậu hay vô lậu" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn thức giới hữu lậu hay vô lậu, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới hữu lậu hay vô lậu, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn thức giới hữu lậu, vô lậu và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới hữu lậu, vô lậu. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới là hữu lậu hay vô lậu" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là hữu lậu hay vô lậu" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới sinh ra hay diệt mất" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới sinh ra hay diệt mất" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn thức giới sinh hay diệt, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới sinh hay diệt, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn thức giới sinh, diệt và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới sinh, diệt. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới sinh hay diệt" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới sinh hay diệt" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới là lành hay chẳng lành" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là lành hay chẳng lành" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn thức giới lành hay chẳng lành, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới lành hay chẳng lành, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn thức giới lành, chẳng lành và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới lành, chẳng lành. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới là lành hay chẳng lành" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là lành hay chẳng lành" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới có lỗi hay không lỗi" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới có lỗi hay không lỗi" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn thức giới có lỗi hay không lỗi, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới có lỗi hay không lỗi, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn thức giới có lỗi, không lỗi và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới có lỗi, không lỗi. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới có lỗi hay không lỗi" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới có lỗi hay không lỗi" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới có phiền não hay không phiền não" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới có phiền não hay không phiền não" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn thức giới có phiền não hay không phiền não, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới có phiền não hay không phiền não, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn thức giới có phiền não, không phiền não và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới có phiền não, không phiền não. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới có phiền não hay không phiền não" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới có phiền não hay không phiền não" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới thuộc thế gian hay xuất thế gian" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới thuộc thế gian hay xuất thế gian" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn thức giới thế gian hay xuất thế gian, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới thế gian hay xuất thế gian, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn thức giới thế gian, xuất thế gian và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới thế gian, xuất thế gian. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới thuộc thế gian hay xuất thế gian" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới thuộc thế gian hay xuất thế gian" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới là tạp nhiễm hay thanh tịnh" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là tạp nhiễm hay thanh tịnh" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn thức giới tạp nhiễm hay thanh tịnh, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới tạp nhiễm hay thanh tịnh, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn thức giới tạp nhiễm, thanh tịnh và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới tạp nhiễm, thanh tịnh. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới là tạp nhiễm hay thanh tịnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là tạp nhiễm hay thanh tịnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn thức giới thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn thức giới thuộc sinh tử, thuộc Niết-bàn và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới thuộc sinh tử, thuộc Niết-bàn. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn thức giới ở trong, ở ngoài, ở khoảng giữa, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới ở trong, ở ngoài, ở khoảng giữa, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn thức giới ở trong, ở ngoài, ở khoảng giữa và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới ở trong, ở ngoài, ở khoảng giữa. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Thiện Hiện! Ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn thức giới có thể nắm bắt hay không thể nắm bắt, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới có thể nắm bắt hay không thể nắm bắt, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về nhãn thức giới có thể nắm bắt, không thể nắm bắt và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới có thể nắm bắt, không thể nắm bắt. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói: ngay tăng ngữ "nhãn thức giới có thể nắm bắt hay không thể nắm bắt" là Bồ-tát Ma-ha-tát; ngay tăng ngữ "nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới có thể nắm bắt hay không thể nắm bắt" là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa (kinh lớn về trí tuệ hoàn hảo, thứ trí tuệ đưa người tu sang bờ giác ngộ), quyển thứ hai mươi lăm.

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ hai mươi sáu.

 Tam tạng pháp sư (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật và luận) Huyền Trang vâng chiếu chỉ của nhà vua mà dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video