Thiên 29 — Hội 1 · Phẩm 7 Giáo giới giáo thọ · phần 16

 Phần đầu (hội thuyết pháp thứ nhất của bộ kinh), phẩm Giáo giới giáo thọ (răn dạy và truyền dạy), thứ bảy, đoạn mười sáu.

 Lại nữa, này Thiện Hiện (tức Tôn giả Tu-bồ-đề, một đại đệ tử của Phật, giỏi nhất về hiểu lẽ không), ông xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ (tên gọi, lời nói người ta đặt thêm lên sự vật để gọi nó) về nhãn xúc (xúc của mắt: sự gặp gỡ giữa con mắt, hình sắc và cái biết của mắt) không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc đại Bồ-tát, người phát tâm lớn cầu thành Phật để cứu giúp mọi chúng sinh); chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc (xúc của tai, mũi, lưỡi, thân và ý với đối tượng của từng giác quan) không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Cụ thọ (bậc trưởng lão, tiếng tôn xưng vị tu hành lâu năm) Thiện Hiện thưa: Bạch Thế Tôn (Đức Phật, bậc được cả thế gian tôn kính), nhãn xúc, hay nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về nhãn xúc và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về nhãn xúc là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về nhãn xúc thường hay vô thường (thường: còn mãi không đổi; vô thường: luôn đổi thay, không còn mãi) không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc thường hay vô thường không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, nhãn xúc thường hay vô thường, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc thường hay vô thường, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về nhãn xúc thường hay vô thường và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc thường hay vô thường! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về nhãn xúc thường hay vô thường là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc thường hay vô thường là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về nhãn xúc vui hay khổ không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc vui hay khổ không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, nhãn xúc vui hay khổ, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc vui hay khổ, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về nhãn xúc vui hay khổ và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc vui hay khổ! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về nhãn xúc vui hay khổ là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc vui hay khổ là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về nhãn xúc là ngã hay vô ngã (ngã: cái "ta" có thật, thường còn và tự làm chủ; vô ngã: không có cái "ta" như thế) không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc là ngã hay vô ngã không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, nhãn xúc là ngã hay vô ngã, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc là ngã hay vô ngã, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về nhãn xúc ngã hay vô ngã và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc ngã hay vô ngã! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về nhãn xúc ngã hay vô ngã là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc ngã hay vô ngã là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về nhãn xúc tịnh hay bất tịnh (trong sạch hay ô uế) không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc tịnh hay bất tịnh không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, nhãn xúc tịnh hay bất tịnh, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc tịnh hay bất tịnh, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về nhãn xúc tịnh hay bất tịnh và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc tịnh hay bất tịnh! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về nhãn xúc tịnh hay bất tịnh là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc tịnh hay bất tịnh là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về nhãn xúc không hay bất không (không: trống rỗng, không có tự tính riêng tồn tại độc lập; bất không: không trống rỗng) không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc không hay bất không không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, nhãn xúc không hay bất không, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc không hay bất không, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về nhãn xúc không hay bất không và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc không hay bất không! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về nhãn xúc không hay bất không là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc không hay bất không là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về nhãn xúc hữu tướng hay vô tướng (có hình tướng để bám nắm phân biệt, hay không có hình tướng nào cả) không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc hữu tướng hay vô tướng không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, nhãn xúc hữu tướng hay vô tướng, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc hữu tướng hay vô tướng, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về nhãn xúc hữu tướng hay vô tướng và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc hữu tướng hay vô tướng! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về nhãn xúc hữu tướng hay vô tướng là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc hữu tướng hay vô tướng là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về nhãn xúc hữu nguyện hay vô nguyện (còn có điều mong cầu, hay không còn mong cầu gì) không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc hữu nguyện hay vô nguyện không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, nhãn xúc hữu nguyện hay vô nguyện, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc hữu nguyện hay vô nguyện, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về nhãn xúc hữu nguyện hay vô nguyện và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc hữu nguyện hay vô nguyện! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về nhãn xúc hữu nguyện hay vô nguyện là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc hữu nguyện hay vô nguyện là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về nhãn xúc tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh (lặng yên, dứt hết xao động phiền não, hay không lặng yên) không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, nhãn xúc tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về nhãn xúc tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về nhãn xúc tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về nhãn xúc viễn ly hay bất viễn ly (đã xa lìa mọi ràng buộc, phiền não, hay chưa xa lìa) không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc viễn ly hay bất viễn ly không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, nhãn xúc viễn ly hay bất viễn ly, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc viễn ly hay bất viễn ly, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về nhãn xúc viễn ly hay bất viễn ly và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc viễn ly hay bất viễn ly! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về nhãn xúc viễn ly hay bất viễn ly là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc viễn ly hay bất viễn ly là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về nhãn xúc hữu vi hay vô vi (hữu vi: do nhiều điều kiện hợp lại tạo thành, có sinh có diệt; vô vi: không do tạo tác, không sinh không diệt) không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc hữu vi hay vô vi không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, nhãn xúc hữu vi hay vô vi, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc hữu vi hay vô vi, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về nhãn xúc hữu vi hay vô vi và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc hữu vi hay vô vi! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về nhãn xúc hữu vi hay vô vi là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc hữu vi hay vô vi là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về nhãn xúc hữu lậu hay vô lậu (hữu lậu: còn phiền não rỉ chảy, còn dính mắc dẫn tới luân hồi; vô lậu: sạch hết phiền não) không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc hữu lậu hay vô lậu không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, nhãn xúc hữu lậu hay vô lậu, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc hữu lậu hay vô lậu, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về nhãn xúc hữu lậu hay vô lậu và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc hữu lậu hay vô lậu! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về nhãn xúc hữu lậu hay vô lậu là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc hữu lậu hay vô lậu là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về nhãn xúc sinh hay diệt (sinh ra hay mất đi) không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc sinh hay diệt không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, nhãn xúc sinh hay diệt, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc sinh hay diệt, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về nhãn xúc sinh hay diệt và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc sinh hay diệt! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về nhãn xúc sinh hay diệt là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc sinh hay diệt là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về nhãn xúc thiện hay phi thiện (tốt lành hay không tốt lành) không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc thiện hay phi thiện không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, nhãn xúc thiện hay phi thiện, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc thiện hay phi thiện, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về nhãn xúc thiện hay phi thiện và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc thiện hay phi thiện! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về nhãn xúc thiện hay phi thiện là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc thiện hay phi thiện là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về nhãn xúc có tội hay không tội (có lỗi lầm đáng chê trách hay không) không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc có tội hay không tội không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, nhãn xúc có tội hay không tội, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc có tội hay không tội, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về nhãn xúc có tội hay không tội và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc có tội hay không tội! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về nhãn xúc có tội hay không tội là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc có tội hay không tội là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về nhãn xúc có phiền não hay không phiền não (phiền não: những trạng thái mê lầm như tham lam, giận dữ, si mê làm tâm rối loạn, khổ sở) không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc có phiền não hay không phiền não không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, nhãn xúc có phiền não hay không phiền não, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc có phiền não hay không phiền não, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về nhãn xúc có phiền não hay không phiền não và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc có phiền não hay không phiền não! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về nhãn xúc có phiền não hay không phiền não là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc có phiền não hay không phiền não là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về nhãn xúc thế gian hay xuất thế gian (thuộc về cõi đời còn mê lầm, hay vượt ra khỏi cõi đời ấy) không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc thế gian hay xuất thế gian không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, nhãn xúc thế gian hay xuất thế gian, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc thế gian hay xuất thế gian, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về nhãn xúc thế gian hay xuất thế gian và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc thế gian hay xuất thế gian! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về nhãn xúc thế gian hay xuất thế gian là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc thế gian hay xuất thế gian là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về nhãn xúc tạp nhiễm hay thanh tịnh (bị phiền não làm vẩn đục, hay trong sạch) không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc tạp nhiễm hay thanh tịnh không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, nhãn xúc tạp nhiễm hay thanh tịnh, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc tạp nhiễm hay thanh tịnh, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về nhãn xúc tạp nhiễm hay thanh tịnh và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc tạp nhiễm hay thanh tịnh! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về nhãn xúc tạp nhiễm hay thanh tịnh là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc tạp nhiễm hay thanh tịnh là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về nhãn xúc thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn (sinh tử: vòng sinh ra rồi chết đi nối tiếp không dứt, tức luân hồi; Niết-bàn: cảnh giới đã dứt sạch phiền não và khổ đau, thoát khỏi sinh tử) không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, nhãn xúc thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về nhãn xúc thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về nhãn xúc thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về nhãn xúc ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, nhãn xúc ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về nhãn xúc ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về nhãn xúc ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về nhãn xúc khả đắc hay bất khả đắc (có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được) không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc khả đắc hay bất khả đắc không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, nhãn xúc khả đắc hay bất khả đắc, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc khả đắc hay bất khả đắc, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về nhãn xúc khả đắc hay bất khả đắc và tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc khả đắc hay bất khả đắc! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về nhãn xúc khả đắc hay bất khả đắc là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc khả đắc hay bất khả đắc là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Lại nữa, này Thiện Hiện, ông xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về các thọ (cảm giác: vui, khổ, hoặc không vui không khổ) do nhãn xúc làm duyên (điều kiện giúp cho một sự việc phát sinh) mà sinh ra không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Cụ thọ Thiện Hiện thưa: Bạch Thế Tôn, các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra, hay các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra và tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là thường hay vô thường không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra là thường hay vô thường không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra thường hay vô thường, các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra thường hay vô thường, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra thường hay vô thường và tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra thường hay vô thường! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra thường hay vô thường là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra thường hay vô thường là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là vui hay khổ không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra là vui hay khổ không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra vui hay khổ, các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra vui hay khổ, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra vui hay khổ và tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra vui hay khổ! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra vui hay khổ là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra vui hay khổ là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là ngã hay vô ngã không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra là ngã hay vô ngã không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là ngã hay vô ngã, các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra là ngã hay vô ngã, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra ngã hay vô ngã và tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra ngã hay vô ngã! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra ngã hay vô ngã là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra ngã hay vô ngã là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là tịnh hay bất tịnh không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra là tịnh hay bất tịnh không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra tịnh hay bất tịnh, các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra tịnh hay bất tịnh, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra tịnh hay bất tịnh và tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra tịnh hay bất tịnh! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra tịnh hay bất tịnh là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra tịnh hay bất tịnh là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là không hay bất không không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra là không hay bất không không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra không hay bất không, các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra không hay bất không, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra không hay bất không và tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra không hay bất không! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra không hay bất không là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra không hay bất không là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là hữu tướng hay vô tướng không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra là hữu tướng hay vô tướng không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra hữu tướng hay vô tướng, các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra hữu tướng hay vô tướng, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra hữu tướng hay vô tướng và tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra hữu tướng hay vô tướng! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra hữu tướng hay vô tướng là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra hữu tướng hay vô tướng là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là hữu nguyện hay vô nguyện không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra là hữu nguyện hay vô nguyện không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra hữu nguyện hay vô nguyện, các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra hữu nguyện hay vô nguyện, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra hữu nguyện hay vô nguyện và tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra hữu nguyện hay vô nguyện! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra hữu nguyện hay vô nguyện là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra hữu nguyện hay vô nguyện là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra là tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh, các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh và tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là viễn ly hay bất viễn ly không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra là viễn ly hay bất viễn ly không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra viễn ly hay bất viễn ly, các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra viễn ly hay bất viễn ly, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra viễn ly hay bất viễn ly và tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra viễn ly hay bất viễn ly! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra viễn ly hay bất viễn ly là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra viễn ly hay bất viễn ly là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là hữu vi hay vô vi không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra là hữu vi hay vô vi không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra hữu vi hay vô vi, các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra hữu vi hay vô vi, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra hữu vi hay vô vi và tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra hữu vi hay vô vi! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra hữu vi hay vô vi là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra hữu vi hay vô vi là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là hữu lậu hay vô lậu không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra là hữu lậu hay vô lậu không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra hữu lậu hay vô lậu, các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra hữu lậu hay vô lậu, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra hữu lậu hay vô lậu và tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra hữu lậu hay vô lậu! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra hữu lậu hay vô lậu là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra hữu lậu hay vô lậu là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là sinh hay diệt không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra là sinh hay diệt không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra sinh hay diệt, các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra sinh hay diệt, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra sinh hay diệt và tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra sinh hay diệt! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra sinh hay diệt là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra sinh hay diệt là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là thiện hay phi thiện không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra là thiện hay phi thiện không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra thiện hay phi thiện, các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra thiện hay phi thiện, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra thiện hay phi thiện và tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra thiện hay phi thiện! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra thiện hay phi thiện là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra thiện hay phi thiện là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là có tội hay không tội không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra là có tội hay không tội không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra có tội hay không tội, các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra có tội hay không tội, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra có tội hay không tội và tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra có tội hay không tội! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra có tội hay không tội là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra có tội hay không tội là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là có phiền não hay không phiền não không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra là có phiền não hay không phiền não không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra có phiền não hay không phiền não, các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra có phiền não hay không phiền não, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra có phiền não hay không phiền não và tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra có phiền não hay không phiền não! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra có phiền não hay không phiền não là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra có phiền não hay không phiền não là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là thế gian hay xuất thế gian không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra là thế gian hay xuất thế gian không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra thế gian hay xuất thế gian, các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra thế gian hay xuất thế gian, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra thế gian hay xuất thế gian và tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra thế gian hay xuất thế gian! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra thế gian hay xuất thế gian là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra thế gian hay xuất thế gian là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là tạp nhiễm hay thanh tịnh không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra là tạp nhiễm hay thanh tịnh không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra tạp nhiễm hay thanh tịnh, các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra tạp nhiễm hay thanh tịnh, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra tạp nhiễm hay thanh tịnh và tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra tạp nhiễm hay thanh tịnh! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra tạp nhiễm hay thanh tịnh là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra tạp nhiễm hay thanh tịnh là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra là thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn, các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn và tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa, các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa và tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là khả đắc hay bất khả đắc không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra là khả đắc hay bất khả đắc không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra khả đắc hay bất khả đắc, các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra khả đắc hay bất khả đắc, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra khả đắc hay bất khả đắc và tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra khả đắc hay bất khả đắc! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra khả đắc hay bất khả đắc là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra khả đắc hay bất khả đắc là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Lại nữa, này Thiện Hiện, ông xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về địa giới (yếu tố đất, tức chất cứng chắc trong thân và vạn vật) không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về thủy, hỏa, phong, không, thức giới (yếu tố nước – chất ướt; lửa – hơi nóng; gió – sự chuyển động; không – khoảng trống; thức – cái biết, tâm thức; cùng với đất là sáu yếu tố hợp thành con người) không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Cụ thọ Thiện Hiện thưa: Bạch Thế Tôn, địa giới, hay thủy, hỏa, phong, không, thức giới, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về địa giới và tăng ngữ về thủy, hỏa, phong, không, thức giới! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về địa giới là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về thủy, hỏa, phong, không, thức giới là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về địa giới thường hay vô thường không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về thủy, hỏa, phong, không, thức giới thường hay vô thường không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, địa giới thường hay vô thường, thủy, hỏa, phong, không, thức giới thường hay vô thường, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về địa giới thường hay vô thường và tăng ngữ về thủy, hỏa, phong, không, thức giới thường hay vô thường! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về địa giới thường hay vô thường là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về thủy, hỏa, phong, không, thức giới thường hay vô thường là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về địa giới vui hay khổ không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về thủy, hỏa, phong, không, thức giới vui hay khổ không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, địa giới vui hay khổ, thủy, hỏa, phong, không, thức giới vui hay khổ, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về địa giới vui hay khổ và tăng ngữ về thủy, hỏa, phong, không, thức giới vui hay khổ! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về địa giới vui hay khổ là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về thủy, hỏa, phong, không, thức giới vui hay khổ là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Này Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói: chính tăng ngữ về địa giới là ngã hay vô ngã không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ về thủy, hỏa, phong, không, thức giới là ngã hay vô ngã không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, địa giới là ngã hay vô ngã, thủy, hỏa, phong, không, thức giới là ngã hay vô ngã, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống chi lại có tăng ngữ về địa giới ngã hay vô ngã và tăng ngữ về thủy, hỏa, phong, không, thức giới ngã hay vô ngã! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói chính tăng ngữ về địa giới ngã hay vô ngã là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ về thủy, hỏa, phong, không, thức giới ngã hay vô ngã là Bồ-tát Ma-ha-tát?

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa (bộ kinh lớn về trí tuệ hoàn hảo đưa người qua bờ giác ngộ), quyển thứ hai mươi sáu.

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ hai mươi bảy.

 Tam tạng Pháp sư (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) Huyền Trang (vị cao tăng đời Đường từng sang Ấn Độ thỉnh kinh) vâng chiếu chỉ của vua mà dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video