Hội thứ nhất (phần đầu của bộ kinh), phẩm Giáo Giới Giáo Thọ (phẩm răn dạy và truyền trao giáo pháp) thứ bảy, phần mười bảy.
Này Thiện Hiện (tức Tu-bồ-đề, một trong các đại đệ tử của Đức Phật, nổi tiếng hiểu sâu về tính Không), ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ (tên gọi, lời nói người ta đặt thêm lên sự vật để gọi nó, chỉ là danh xưng giả lập) "địa giới (yếu tố đất, tức tính cứng chắc của vật chất) là tịnh hay bất tịnh (trong sạch hay không trong sạch)" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc đại Bồ-tát, tức người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh); chính tăng ngữ "các giới thủy (yếu tố nước, tức tính ẩm ướt), hỏa (yếu tố lửa, tức tính nóng), phong (yếu tố gió, tức tính chuyển động), không (yếu tố khoảng trống), thức (yếu tố nhận biết của tâm) là tịnh hay bất tịnh" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn (Đấng được cả thế gian tôn kính, tức Đức Phật), địa giới tịnh hay bất tịnh, các giới thủy, hỏa, phong, không, thức tịnh hay bất tịnh, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về địa giới tịnh hay bất tịnh và tăng ngữ về các giới thủy, hỏa, phong, không, thức tịnh hay bất tịnh! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "địa giới tịnh hay bất tịnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức tịnh hay bất tịnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "địa giới là không hay bất không (trống rỗng, không có tự tính cố định, hay không trống rỗng)" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức là không hay bất không" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, địa giới không hay bất không, các giới thủy, hỏa, phong, không, thức không hay bất không, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về địa giới không hay bất không và tăng ngữ về các giới thủy, hỏa, phong, không, thức không hay bất không! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "địa giới không hay bất không" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức không hay bất không" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "địa giới là hữu tướng hay vô tướng (có hình tướng, dấu hiệu để nắm bắt, hay không có)" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức là hữu tướng hay vô tướng" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, địa giới hữu tướng hay vô tướng, các giới thủy, hỏa, phong, không, thức hữu tướng hay vô tướng, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về địa giới hữu tướng hay vô tướng và tăng ngữ về các giới thủy, hỏa, phong, không, thức hữu tướng hay vô tướng! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "địa giới hữu tướng hay vô tướng" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức hữu tướng hay vô tướng" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "địa giới là hữu nguyện hay vô nguyện (có mong cầu, tạo tác, hay không còn mong cầu)" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức là hữu nguyện hay vô nguyện" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, địa giới hữu nguyện hay vô nguyện, các giới thủy, hỏa, phong, không, thức hữu nguyện hay vô nguyện, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về địa giới hữu nguyện hay vô nguyện và tăng ngữ về các giới thủy, hỏa, phong, không, thức hữu nguyện hay vô nguyện! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "địa giới hữu nguyện hay vô nguyện" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức hữu nguyện hay vô nguyện" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "địa giới là tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh (lặng yên, dứt hết mọi xao động phiền nhiễu, hay không lặng yên)" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức là tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, địa giới tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh, các giới thủy, hỏa, phong, không, thức tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về địa giới tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh và tăng ngữ về các giới thủy, hỏa, phong, không, thức tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "địa giới tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "địa giới là viễn ly hay bất viễn ly (lìa xa mọi ràng buộc, phiền não, hay không lìa xa)" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức là viễn ly hay bất viễn ly" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, địa giới viễn ly hay bất viễn ly, các giới thủy, hỏa, phong, không, thức viễn ly hay bất viễn ly, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về địa giới viễn ly hay bất viễn ly và tăng ngữ về các giới thủy, hỏa, phong, không, thức viễn ly hay bất viễn ly! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "địa giới viễn ly hay bất viễn ly" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức viễn ly hay bất viễn ly" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "địa giới là hữu vi hay vô vi (do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt, hay không do tạo tác, không sinh không diệt)" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức là hữu vi hay vô vi" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, địa giới hữu vi hay vô vi, các giới thủy, hỏa, phong, không, thức hữu vi hay vô vi, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về địa giới hữu vi hay vô vi và tăng ngữ về các giới thủy, hỏa, phong, không, thức hữu vi hay vô vi! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "địa giới hữu vi hay vô vi" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức hữu vi hay vô vi" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "địa giới là hữu lậu hay vô lậu (còn phiền não rỉ chảy, dẫn tới luân hồi, hay đã sạch hết phiền não)" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức là hữu lậu hay vô lậu" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, địa giới hữu lậu hay vô lậu, các giới thủy, hỏa, phong, không, thức hữu lậu hay vô lậu, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về địa giới hữu lậu hay vô lậu và tăng ngữ về các giới thủy, hỏa, phong, không, thức hữu lậu hay vô lậu! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "địa giới hữu lậu hay vô lậu" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức hữu lậu hay vô lậu" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "địa giới là sinh hay diệt (sinh ra hay mất đi)" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức là sinh hay diệt" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, địa giới sinh hay diệt, các giới thủy, hỏa, phong, không, thức sinh hay diệt, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về địa giới sinh hay diệt và tăng ngữ về các giới thủy, hỏa, phong, không, thức sinh hay diệt! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "địa giới sinh hay diệt" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức sinh hay diệt" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "địa giới là thiện hay chẳng phải thiện (tốt lành hay không tốt lành)" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức là thiện hay chẳng phải thiện" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, địa giới thiện hay chẳng phải thiện, các giới thủy, hỏa, phong, không, thức thiện hay chẳng phải thiện, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về địa giới thiện hay chẳng phải thiện và tăng ngữ về các giới thủy, hỏa, phong, không, thức thiện hay chẳng phải thiện! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "địa giới thiện hay chẳng phải thiện" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức thiện hay chẳng phải thiện" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "địa giới là có tội hay không có tội" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức là có tội hay không có tội" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, địa giới có tội hay không có tội, các giới thủy, hỏa, phong, không, thức có tội hay không có tội, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về địa giới có tội hay không có tội và tăng ngữ về các giới thủy, hỏa, phong, không, thức có tội hay không có tội! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "địa giới có tội hay không có tội" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức có tội hay không có tội" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "địa giới là có phiền não hay không có phiền não (phiền não: các trạng thái tâm ô nhiễm như tham lam, giận dữ, si mê làm tâm rối loạn, khổ sở)" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức là có phiền não hay không có phiền não" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, địa giới có phiền não hay không có phiền não, các giới thủy, hỏa, phong, không, thức có phiền não hay không có phiền não, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về địa giới có phiền não hay không có phiền não và tăng ngữ về các giới thủy, hỏa, phong, không, thức có phiền não hay không có phiền não! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "địa giới có phiền não hay không có phiền não" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức có phiền não hay không có phiền não" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "địa giới là thế gian hay xuất thế gian (thuộc cõi đời luân hồi, hay vượt ra ngoài cõi đời luân hồi)" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức là thế gian hay xuất thế gian" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, địa giới thế gian hay xuất thế gian, các giới thủy, hỏa, phong, không, thức thế gian hay xuất thế gian, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về địa giới thế gian hay xuất thế gian và tăng ngữ về các giới thủy, hỏa, phong, không, thức thế gian hay xuất thế gian! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "địa giới thế gian hay xuất thế gian" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức thế gian hay xuất thế gian" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "địa giới là tạp nhiễm hay thanh tịnh (bị phiền não làm nhơ nhuốc, hay trong sạch)" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức là tạp nhiễm hay thanh tịnh" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, địa giới tạp nhiễm hay thanh tịnh, các giới thủy, hỏa, phong, không, thức tạp nhiễm hay thanh tịnh, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về địa giới tạp nhiễm hay thanh tịnh và tăng ngữ về các giới thủy, hỏa, phong, không, thức tạp nhiễm hay thanh tịnh! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "địa giới tạp nhiễm hay thanh tịnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức tạp nhiễm hay thanh tịnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "địa giới thuộc về sinh tử (vòng sống chết luân hồi không dứt) hay thuộc về Niết-bàn (cảnh giới đã dứt sạch phiền não và khổ đau, ra khỏi luân hồi)" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, địa giới thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn, các giới thủy, hỏa, phong, không, thức thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về địa giới thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn và tăng ngữ về các giới thủy, hỏa, phong, không, thức thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "địa giới thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "địa giới ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, địa giới ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa, các giới thủy, hỏa, phong, không, thức ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về địa giới ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa và tăng ngữ về các giới thủy, hỏa, phong, không, thức ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "địa giới ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "địa giới là khả đắc hay bất khả đắc (có thể nắm bắt, tìm thấy được, hay không thể nắm bắt, tìm thấy được)" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức là khả đắc hay bất khả đắc" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, địa giới khả đắc hay bất khả đắc, các giới thủy, hỏa, phong, không, thức khả đắc hay bất khả đắc, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về địa giới khả đắc hay bất khả đắc và tăng ngữ về các giới thủy, hỏa, phong, không, thức khả đắc hay bất khả đắc! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "địa giới khả đắc hay bất khả đắc" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "các giới thủy, hỏa, phong, không, thức khả đắc hay bất khả đắc" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Lại nữa, này Thiện Hiện, ông xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "nhân duyên (điều kiện là nguyên nhân trực tiếp sinh ra sự vật, như hạt giống đối với cây)" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên (điều kiện do niệm tâm trước vừa diệt liền mở đường cho niệm tâm sau sinh khởi, không có gì xen giữa), sở duyên duyên (điều kiện là đối tượng mà tâm hướng tới để nhận biết), tăng thượng duyên (điều kiện hỗ trợ, hoặc không ngăn trở, cho sự vật sinh khởi)" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Cụ thọ (bậc trưởng lão đáng kính, tiếng xưng hô tôn trọng đối với người tu hành) Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn, nhân duyên, cùng đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về nhân duyên và tăng ngữ về đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "nhân duyên" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "nhân duyên là thường hay vô thường (còn mãi không đổi, hay luôn đổi thay, không bền lâu)" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên là thường hay vô thường" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, nhân duyên thường hay vô thường, đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên thường hay vô thường, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về nhân duyên thường hay vô thường và tăng ngữ về đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên thường hay vô thường! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "nhân duyên thường hay vô thường" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên thường hay vô thường" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "nhân duyên là vui hay khổ" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên là vui hay khổ" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, nhân duyên vui hay khổ, đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên vui hay khổ, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về nhân duyên vui hay khổ và tăng ngữ về đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên vui hay khổ! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "nhân duyên vui hay khổ" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên vui hay khổ" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "nhân duyên là ngã hay vô ngã (có một cái tôi thường còn, tự làm chủ, hay không có cái tôi như thế)" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên là ngã hay vô ngã" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, nhân duyên ngã hay vô ngã, đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên ngã hay vô ngã, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về nhân duyên ngã hay vô ngã và tăng ngữ về đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên ngã hay vô ngã! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "nhân duyên ngã hay vô ngã" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên ngã hay vô ngã" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "nhân duyên là tịnh hay bất tịnh" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên là tịnh hay bất tịnh" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, nhân duyên tịnh hay bất tịnh, đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên tịnh hay bất tịnh, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về nhân duyên tịnh hay bất tịnh và tăng ngữ về đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên tịnh hay bất tịnh! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "nhân duyên tịnh hay bất tịnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên tịnh hay bất tịnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "nhân duyên là không hay bất không" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên là không hay bất không" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, nhân duyên không hay bất không, đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên không hay bất không, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về nhân duyên không hay bất không và tăng ngữ về đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên không hay bất không! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "nhân duyên không hay bất không" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên không hay bất không" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "nhân duyên là hữu tướng hay vô tướng" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên là hữu tướng hay vô tướng" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, nhân duyên hữu tướng hay vô tướng, đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên hữu tướng hay vô tướng, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về nhân duyên hữu tướng hay vô tướng và tăng ngữ về đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên hữu tướng hay vô tướng! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "nhân duyên hữu tướng hay vô tướng" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên hữu tướng hay vô tướng" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "nhân duyên là hữu nguyện hay vô nguyện" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên là hữu nguyện hay vô nguyện" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, nhân duyên hữu nguyện hay vô nguyện, đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên hữu nguyện hay vô nguyện, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về nhân duyên hữu nguyện hay vô nguyện và tăng ngữ về đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên hữu nguyện hay vô nguyện! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "nhân duyên hữu nguyện hay vô nguyện" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên hữu nguyện hay vô nguyện" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "nhân duyên là tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên là tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, nhân duyên tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh, đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về nhân duyên tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh và tăng ngữ về đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "nhân duyên tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "nhân duyên là viễn ly hay bất viễn ly" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên là viễn ly hay bất viễn ly" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, nhân duyên viễn ly hay bất viễn ly, đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên viễn ly hay bất viễn ly, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về nhân duyên viễn ly hay bất viễn ly và tăng ngữ về đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên viễn ly hay bất viễn ly! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "nhân duyên viễn ly hay bất viễn ly" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên viễn ly hay bất viễn ly" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "nhân duyên là hữu vi hay vô vi" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên là hữu vi hay vô vi" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, nhân duyên hữu vi hay vô vi, đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên hữu vi hay vô vi, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về nhân duyên hữu vi hay vô vi và tăng ngữ về đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên hữu vi hay vô vi! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "nhân duyên hữu vi hay vô vi" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên hữu vi hay vô vi" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "nhân duyên là hữu lậu hay vô lậu" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên là hữu lậu hay vô lậu" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, nhân duyên hữu lậu hay vô lậu, đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên hữu lậu hay vô lậu, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về nhân duyên hữu lậu hay vô lậu và tăng ngữ về đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên hữu lậu hay vô lậu! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "nhân duyên hữu lậu hay vô lậu" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên hữu lậu hay vô lậu" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "nhân duyên là sinh hay diệt" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên là sinh hay diệt" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, nhân duyên sinh hay diệt, đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên sinh hay diệt, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về nhân duyên sinh hay diệt và tăng ngữ về đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên sinh hay diệt! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "nhân duyên sinh hay diệt" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên sinh hay diệt" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "nhân duyên là thiện hay chẳng phải thiện" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên là thiện hay chẳng phải thiện" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, nhân duyên thiện hay chẳng phải thiện, đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên thiện hay chẳng phải thiện, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về nhân duyên thiện hay chẳng phải thiện và tăng ngữ về đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên thiện hay chẳng phải thiện! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "nhân duyên thiện hay chẳng phải thiện" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên thiện hay chẳng phải thiện" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "nhân duyên là có tội hay không có tội" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên là có tội hay không có tội" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, nhân duyên có tội hay không có tội, đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên có tội hay không có tội, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về nhân duyên có tội hay không có tội và tăng ngữ về đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên có tội hay không có tội! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "nhân duyên có tội hay không có tội" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên có tội hay không có tội" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "nhân duyên là có phiền não hay không có phiền não" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên là có phiền não hay không có phiền não" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, nhân duyên có phiền não hay không có phiền não, đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên có phiền não hay không có phiền não, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về nhân duyên có phiền não hay không có phiền não và tăng ngữ về đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên có phiền não hay không có phiền não! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "nhân duyên có phiền não hay không có phiền não" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên có phiền não hay không có phiền não" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "nhân duyên là thế gian hay xuất thế gian" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên là thế gian hay xuất thế gian" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, nhân duyên thế gian hay xuất thế gian, đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên thế gian hay xuất thế gian, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về nhân duyên thế gian hay xuất thế gian và tăng ngữ về đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên thế gian hay xuất thế gian! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "nhân duyên thế gian hay xuất thế gian" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên thế gian hay xuất thế gian" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "nhân duyên là tạp nhiễm hay thanh tịnh" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên là tạp nhiễm hay thanh tịnh" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, nhân duyên tạp nhiễm hay thanh tịnh, đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên tạp nhiễm hay thanh tịnh, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về nhân duyên tạp nhiễm hay thanh tịnh và tăng ngữ về đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên tạp nhiễm hay thanh tịnh! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "nhân duyên tạp nhiễm hay thanh tịnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên tạp nhiễm hay thanh tịnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "nhân duyên thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, nhân duyên thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn, đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về nhân duyên thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn và tăng ngữ về đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "nhân duyên thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "nhân duyên ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, nhân duyên ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa, đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về nhân duyên ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa và tăng ngữ về đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "nhân duyên ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "nhân duyên là khả đắc hay bất khả đắc" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên là khả đắc hay bất khả đắc" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
– Bạch Thế Tôn, nhân duyên khả đắc hay bất khả đắc, đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên khả đắc hay bất khả đắc, còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về nhân duyên khả đắc hay bất khả đắc và tăng ngữ về đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên khả đắc hay bất khả đắc! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "nhân duyên khả đắc hay bất khả đắc" là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ "đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên khả đắc hay bất khả đắc" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Lại nữa, này Thiện Hiện, ông xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh (mọi sự vật, hiện tượng do các điều kiện hợp lại mà sinh ra)" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Cụ thọ Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn, pháp do duyên sinh còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của nó vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về pháp do duyên sinh! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh là thường hay vô thường" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? – Bạch Thế Tôn, pháp do duyên sinh thường hay vô thường còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của nó vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về pháp do duyên sinh thường hay vô thường! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh thường hay vô thường" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh là vui hay khổ" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? – Bạch Thế Tôn, pháp do duyên sinh vui hay khổ còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của nó vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về pháp do duyên sinh vui hay khổ! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh vui hay khổ" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh là ngã hay vô ngã" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? – Bạch Thế Tôn, pháp do duyên sinh ngã hay vô ngã còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của nó vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về pháp do duyên sinh ngã hay vô ngã! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh ngã hay vô ngã" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh là tịnh hay bất tịnh" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? – Bạch Thế Tôn, pháp do duyên sinh tịnh hay bất tịnh còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của nó vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về pháp do duyên sinh tịnh hay bất tịnh! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh tịnh hay bất tịnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh là không hay bất không" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? – Bạch Thế Tôn, pháp do duyên sinh không hay bất không còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của nó vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về pháp do duyên sinh không hay bất không! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh không hay bất không" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh là hữu tướng hay vô tướng" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? – Bạch Thế Tôn, pháp do duyên sinh hữu tướng hay vô tướng còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của nó vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về pháp do duyên sinh hữu tướng hay vô tướng! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh hữu tướng hay vô tướng" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh là hữu nguyện hay vô nguyện" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? – Bạch Thế Tôn, pháp do duyên sinh hữu nguyện hay vô nguyện còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của nó vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về pháp do duyên sinh hữu nguyện hay vô nguyện! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh hữu nguyện hay vô nguyện" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh là tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? – Bạch Thế Tôn, pháp do duyên sinh tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của nó vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về pháp do duyên sinh tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh là viễn ly hay bất viễn ly" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? – Bạch Thế Tôn, pháp do duyên sinh viễn ly hay bất viễn ly còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của nó vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về pháp do duyên sinh viễn ly hay bất viễn ly! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh viễn ly hay bất viễn ly" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh là hữu vi hay vô vi" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? – Bạch Thế Tôn, pháp do duyên sinh hữu vi hay vô vi còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của nó vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về pháp do duyên sinh hữu vi hay vô vi! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh hữu vi hay vô vi" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh là hữu lậu hay vô lậu" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? – Bạch Thế Tôn, pháp do duyên sinh hữu lậu hay vô lậu còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của nó vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về pháp do duyên sinh hữu lậu hay vô lậu! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh hữu lậu hay vô lậu" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh là sinh hay diệt" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? – Bạch Thế Tôn, pháp do duyên sinh sinh hay diệt còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của nó vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về pháp do duyên sinh sinh hay diệt! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh sinh hay diệt" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh là thiện hay chẳng phải thiện" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? – Bạch Thế Tôn, pháp do duyên sinh thiện hay chẳng phải thiện còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của nó vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về pháp do duyên sinh thiện hay chẳng phải thiện! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh thiện hay chẳng phải thiện" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh là có tội hay không có tội" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? – Bạch Thế Tôn, pháp do duyên sinh có tội hay không có tội còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của nó vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về pháp do duyên sinh có tội hay không có tội! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh có tội hay không có tội" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh là có phiền não hay không có phiền não" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? – Bạch Thế Tôn, pháp do duyên sinh có phiền não hay không có phiền não còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của nó vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về pháp do duyên sinh có phiền não hay không có phiền não! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh có phiền não hay không có phiền não" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh là thế gian hay xuất thế gian" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? – Bạch Thế Tôn, pháp do duyên sinh thế gian hay xuất thế gian còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của nó vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về pháp do duyên sinh thế gian hay xuất thế gian! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh thế gian hay xuất thế gian" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh là tạp nhiễm hay thanh tịnh" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? – Bạch Thế Tôn, pháp do duyên sinh tạp nhiễm hay thanh tịnh còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của nó vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về pháp do duyên sinh tạp nhiễm hay thanh tịnh! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh tạp nhiễm hay thanh tịnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? – Bạch Thế Tôn, pháp do duyên sinh thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của nó vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về pháp do duyên sinh thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh thuộc sinh tử hay thuộc Niết-bàn" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? – Bạch Thế Tôn, pháp do duyên sinh ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của nó vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về pháp do duyên sinh ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Này Thiện Hiện, ông lại xét theo ý nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh là khả đắc hay bất khả đắc" không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? – Bạch Thế Tôn, pháp do duyên sinh khả đắc hay bất khả đắc còn hoàn toàn không thể nắm bắt được, vì tự tính của nó vốn không có; huống chi lại có tăng ngữ về pháp do duyên sinh khả đắc hay bất khả đắc! Tăng ngữ ấy đã không có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ "pháp do duyên sinh khả đắc hay bất khả đắc" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa (bộ kinh lớn về trí tuệ toàn hảo, thứ trí tuệ đưa người vượt qua bờ mê sang bờ giác ngộ), quyển thứ hai mươi bảy.
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ hai mươi tám.
Tam Tạng pháp sư (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo là Kinh, Luật, Luận) Huyền Trang vâng chiếu vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video