Thiên 3 — Hội 1 · Phẩm 2 Học quán · phần 1

 Phần đầu. Phẩm Học Quán (phẩm nói về việc học và quán xét), thứ hai, phần một.

 Bấy giờ Đức Thế Tôn (Đấng được cả thế gian tôn kính, tức Đức Phật) biết rằng trong các thế giới, các vị trời, ma (Ma vương và quyến thuộc, loài chuyên ngăn trở người tu), Phạm (Phạm thiên, các vị trời ở cõi trong sạch cao hơn), các sa-môn (người xuất gia tu hành), các bà-la-môn (tầng lớp tu sĩ, người lo việc tế lễ trong xã hội Ấn Độ xưa), các Kiện-đạt-phược (tức Càn-thát-bà, loài thần lo âm nhạc ở cõi trời), các A-tố-lạc (tức A-tu-la, loài thần có sức mạnh nhưng hay nóng giận, thường giao chiến với chư thiên), các long thần (thần rồng), các Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát: người phát nguyện tu hành để thành Phật và cứu độ chúng sinh; Ma-ha-tát: bậc lớn, chỉ các Bồ-tát có địa vị cao) đang ở thân cuối cùng, sắp nối ngôi vị tôn quý (tức đời sau cùng trước khi thành Phật), cùng tất cả những người và loài chẳng phải người (các loài thần, quỷ…) khác có duyên với Phật pháp, đều đã đến tụ hội.

 Ngài liền bảo cụ thọ (tiếng tôn xưng bậc trưởng lão tu lâu, đức cao) Xá-lợi Tử (tức Xá-lợi-phất, vị đệ tử trí tuệ bậc nhất của Phật): "Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn giác ngộ trọn vẹn và bình đẳng mọi tướng trạng của tất cả các pháp (mọi sự vật, hiện tượng) thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa (Bát-nhã: trí tuệ thấy rõ thật tướng của các pháp; ba-la-mật-đa: sự hoàn hảo, nghĩa đen là "đến bờ bên kia", tức vượt qua biển sinh tử để đến giác ngộ; gộp lại là trí tuệ hoàn hảo đưa đến giác ngộ)."

 Khi ấy Xá-lợi Tử nghe Phật nói thì vui mừng hớn hở. Ông liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, tiến đến trước Phật, cúi đầu lạy sát hai chân Ngài. Ông vắt áo che vai trái (để trần vai phải, theo lễ nghi tỏ lòng kính), quỳ gối phải sát đất, chắp tay cung kính bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, vì sao Bồ-tát Ma-ha-tát muốn giác ngộ trọn vẹn mọi tướng của tất cả các pháp thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa?"

 Phật bảo cụ thọ Xá-lợi Tử: "Này Xá-lợi Tử! Các Bồ-tát Ma-ha-tát nên lấy sự không bám trụ làm phương tiện (cách thức khéo léo để tu hành) mà an trụ trong Bát-nhã ba-la-mật-đa, vì chỗ được trụ và người trụ đều bất khả đắc (không thể nắm bắt, không có thực thể cố định nào để tìm thấy).
Các Bồ-tát Ma-ha-tát nên lấy sự không thấy có gì để bỏ ra làm phương tiện mà làm trọn vẹn Bố thí ba-la-mật-đa (sự hoàn hảo của hạnh cho đi, giúp đỡ người khác), vì người cho, người nhận và vật đem cho đều bất khả đắc.
Các Bồ-tát Ma-ha-tát nên lấy sự không thấy có gì để giữ gìn làm phương tiện mà làm trọn vẹn Tịnh giới ba-la-mật-đa (sự hoàn hảo của việc giữ giới luật trong sạch), vì tướng phạm giới và không phạm giới đều bất khả đắc.
Các Bồ-tát Ma-ha-tát nên lấy sự không chấp lấy làm phương tiện mà làm trọn vẹn An nhẫn ba-la-mật-đa (sự hoàn hảo của đức nhẫn nhục, chịu đựng mà tâm vẫn an), vì tướng dao động và không dao động đều bất khả đắc.
Các Bồ-tát Ma-ha-tát nên lấy sự không thấy mình gắng sức làm phương tiện mà làm trọn vẹn Tinh tiến ba-la-mật-đa (sự hoàn hảo của sự siêng năng tiến tu), vì thân tâm siêng năng hay biếng nhác đều bất khả đắc.
Các Bồ-tát Ma-ha-tát nên lấy sự không suy tính làm phương tiện mà làm trọn vẹn Tĩnh lự ba-la-mật-đa (sự hoàn hảo của thiền định, giữ tâm lắng yên mà quán xét), vì có vị hay không có vị (tức có hay không có sự đắm say vào niềm an vui của thiền) đều bất khả đắc.
Các Bồ-tát Ma-ha-tát nên lấy sự không bám chấp làm phương tiện mà làm trọn vẹn Bát-nhã ba-la-mật-đa, vì tánh và tướng (bản chất và hình tướng) của các pháp đều bất khả đắc."

 "Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Các Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ trong Bát-nhã ba-la-mật-đa, lấy vô sở đắc (không thấy có gì để đạt được) làm phương tiện, nên làm trọn vẹn: tứ niệm trụ (bốn phép quán để giữ tâm tỉnh giác: quán thân, quán cảm thọ, quán tâm, quán các pháp); tứ chánh đoạn (bốn sự siêng năng đúng đắn: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm sinh điều thiện chưa sinh, tăng trưởng điều thiện đã sinh); tứ thần túc (bốn nền tảng để đạt thần thông, tức bốn loại định do ý muốn, do siêng năng, do tâm chuyên nhất, do quán xét); ngũ căn (năm khả năng gốc: lòng tin, sự siêng năng, sự tỉnh giác, định, tuệ); ngũ lực (năm sức mạnh do năm căn ấy phát triển thành); thất đẳng giác chi (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ: tỉnh giác, phân biệt đúng sai, siêng năng, hoan hỷ, thân tâm nhẹ nhàng, định, buông xả); bát thánh đạo chi (tám nhánh của con đường thánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, tỉnh giác đúng, định đúng). Vì ba mươi bảy bồ-đề phần pháp (ba mươi bảy pháp hỗ trợ việc đạt giác ngộ) này đều bất khả đắc.

 Các Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ trong Bát-nhã ba-la-mật-đa, lấy vô sở đắc làm phương tiện, nên làm trọn vẹn: không giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ quán mọi pháp đều trống rỗng, không có tự thể), vô tướng giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ quán mọi pháp không có tướng trạng cố định), vô nguyện giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ không còn mong cầu gì trong vòng sinh tử). Vì ba cửa giải thoát đều bất khả đắc.

 Các Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ trong Bát-nhã ba-la-mật-đa, lấy vô sở đắc làm phương tiện, nên làm trọn vẹn: tứ tĩnh lự (bốn tầng thiền định thuộc cõi Sắc, cõi còn hình sắc vi tế), tứ vô lượng (bốn tâm rộng lớn không giới hạn: thương yêu ban vui, xót thương cứu khổ, vui theo điều tốt của người, buông xả bình đẳng), tứ vô sắc định (bốn tầng định cao vượt khỏi mọi hình sắc). Vì tĩnh lự, vô lượng và vô sắc định đều bất khả đắc.

 Các Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ trong Bát-nhã ba-la-mật-đa, lấy vô sở đắc làm phương tiện, nên làm trọn vẹn: bát giải thoát (tám phép định giúp thoát khỏi sự trói buộc của hình sắc và của các tầng định không hình sắc), bát thắng xứ (tám phép quán làm chủ, vượt thắng các đối tượng quán), cửu thứ đệ định (chín tầng định nối nhau theo thứ lớp, không gián đoạn), thập biến xứ (mười phép quán một đối tượng như đất, nước, lửa, gió, màu xanh… trải ra khắp mọi nơi). Vì giải thoát, thắng xứ, đẳng chí (các trạng thái định, ở đây chỉ chín tầng định nối nhau) và biến xứ đều bất khả đắc.

 Các Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ trong Bát-nhã ba-la-mật-đa, lấy vô sở đắc làm phương tiện, nên làm trọn vẹn cửu tưởng (chín phép quán xác chết để dứt lòng tham đắm thân xác), tức là: quán xác chết sình trương, quán xác chết mủ nát, quán xác chết đổi sang màu đỏ bầm, quán xác chết xanh tím, quán xác chết bị chim thú rỉa ăn, quán xác chết rời rã, quán xương trắng, quán xác chết bị thiêu đốt, quán mọi thứ trong thế gian đều không thể giữ được. Vì các phép quán ấy đều bất khả đắc.

 Các Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ trong Bát-nhã ba-la-mật-đa, lấy vô sở đắc làm phương tiện, nên làm trọn vẹn thập tùy niệm (mười điều thường xuyên nhớ nghĩ), tức là: nhớ nghĩ Phật, nhớ nghĩ Pháp (giáo lý của Phật), nhớ nghĩ Tăng (đoàn thể người tu theo Phật), nhớ nghĩ giới luật, nhớ nghĩ sự buông xả (công đức bố thí, buông bỏ), nhớ nghĩ chư thiên (các cõi trời có được nhờ làm lành), nhớ nghĩ hơi thở ra vào, nhớ nghĩ sự nhàm lìa, nhớ nghĩ sự chết, nhớ nghĩ về thân. Vì các điều nhớ nghĩ ấy đều bất khả đắc.

 Các Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ trong Bát-nhã ba-la-mật-đa, lấy vô sở đắc làm phương tiện, nên làm trọn vẹn thập tưởng (mười phép quán tưởng), tức là: quán vô thường (mọi thứ đều thay đổi, không bền), quán khổ, quán vô ngã (không có cái tôi thường hằng, làm chủ), quán bất tịnh (thân là nhơ nhớp), quán sự chết, quán mọi thứ trong thế gian đều không đáng ưa thích, quán nhàm chán thức ăn, quán sự đoạn trừ (dứt phiền não), quán sự xa lìa (lìa tham dục), quán sự diệt tận (diệt hết khổ). Vì các phép quán ấy đều bất khả đắc.

 Các Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ trong Bát-nhã ba-la-mật-đa, lấy vô sở đắc làm phương tiện, nên làm trọn vẹn thập nhất trí (mười một loại trí), tức là: khổ trí (trí biết rõ sự khổ), tập trí (trí biết rõ nguyên nhân của khổ), diệt trí (trí biết rõ sự diệt khổ), đạo trí (trí biết rõ con đường diệt khổ), tận trí (trí biết phiền não đã dứt hết), vô sinh trí (trí biết phiền não không còn sinh lại), pháp trí (trí trực tiếp biết rõ bốn chân lý ở cõi Dục, cõi của chúng sinh còn ham muốn), loại trí (trí suy ra bốn chân lý ở các cõi cao hơn), thế tục trí (trí hiểu biết các việc thế gian), tha tâm trí (trí biết tâm người khác), như thuyết trí (trí biết đúng như thật). Vì các loại trí ấy đều bất khả đắc.

 Các Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ trong Bát-nhã ba-la-mật-đa, lấy vô sở đắc làm phương tiện, nên làm trọn vẹn: tam-ma-địa (thiền định, tâm chuyên chú vào một chỗ) có tầm có tứ (tầm: tâm tìm xét thô; tứ: tâm xét kỹ, vi tế), tam-ma-địa không tầm chỉ có tứ, tam-ma-địa không tầm không tứ. Vì ba đẳng trì (cũng là tam-ma-địa, giữ tâm quân bình, chuyên nhất) này đều bất khả đắc.

 Các Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ trong Bát-nhã ba-la-mật-đa, lấy vô sở đắc làm phương tiện, nên làm trọn vẹn: vị tri đương tri căn (khả năng của người mới vào đạo, đang muốn biết bốn chân lý mình chưa biết), dĩ tri căn (khả năng của bậc đã biết, đang tu tiếp), cụ tri căn (khả năng của bậc đã biết trọn vẹn). Vì các căn ấy đều bất khả đắc.

 Các Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ trong Bát-nhã ba-la-mật-đa, lấy vô sở đắc làm phương tiện, nên làm trọn vẹn: bất tịnh xứ quán (quán thân là nhơ nhớp), biến mãn xứ quán (quán một đối tượng trải khắp mọi nơi), nhất thiết trí trí (trí tuệ của bậc biết tất cả, tức trí tuệ của Phật), xa-ma-tha (chỉ: làm tâm dừng lặng), tì-bát-xá-na (quán: soi xét sáng suốt). Vì năm điều ấy đều bất khả đắc.

 Các Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ trong Bát-nhã ba-la-mật-đa, lấy vô sở đắc làm phương tiện, nên làm trọn vẹn: tứ nhiếp sự (bốn cách gần gũi, thu phục chúng sinh: cho giúp, nói lời dịu dàng, làm việc có lợi cho họ, cùng làm việc với họ), tứ thắng trụ (bốn chỗ an trụ cao quý), tam minh (ba trí sáng suốt: biết các đời trước, thấy sự chết và tái sinh của chúng sinh, dứt sạch phiền não), ngũ nhãn (năm thứ mắt, tức năm tầng thấy biết), lục thần thông (sáu năng lực siêu phàm: biến hóa tự tại, thấy xa, nghe xa, biết tâm người, biết đời trước, dứt sạch phiền não), lục ba-la-mật-đa (sáu hạnh hoàn hảo: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tiến, thiền định, trí tuệ). Vì sáu điều ấy đều bất khả đắc.

 Các Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ trong Bát-nhã ba-la-mật-đa, lấy vô sở đắc làm phương tiện, nên làm trọn vẹn: thất thánh tài (bảy tài sản của bậc thánh: lòng tin, giới, biết hổ mình, biết thẹn với người, nghe nhiều, buông xả, trí tuệ), bát đại sĩ giác (tám điều tỉnh ngộ của bậc đại nhân, như ít ham muốn, biết đủ, ưa vắng lặng, siêng năng…), cửu hữu tình cư trí (trí biết chín nơi cư ngụ của chúng sinh), đà-la-ni môn (pháp môn tổng trì, ghi nhớ giữ gìn mọi điều đã nghe không quên), tam-ma-địa môn (các pháp môn thiền định). Vì năm điều ấy đều bất khả đắc.

 Các Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ trong Bát-nhã ba-la-mật-đa, lấy vô sở đắc làm phương tiện, nên làm trọn vẹn: thập địa (mười giai vị tu hành của Bồ-tát), thập hạnh (mười hạnh tu), thập nhẫn (mười thứ nhẫn, tức sự an nhiên chấp nhận và hiểu rõ thật tướng các pháp), hai mươi tăng thượng ý lạc (hai mươi tâm ý ưa thích, quyết chí mạnh mẽ vượt bậc). Vì bốn điều ấy đều bất khả đắc.

 Các Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ trong Bát-nhã ba-la-mật-đa, lấy vô sở đắc làm phương tiện, nên làm trọn vẹn: thập lực của Như Lai (Như Lai: danh hiệu của Phật, bậc từ chân như mà đến; thập lực: mười trí lực đặc biệt của Phật), tứ vô sở úy (bốn điều không sợ hãi khi giảng pháp), tứ vô ngại giải (bốn sự hiểu biết và tài biện thuyết không bị ngăn ngại: về giáo pháp, về ý nghĩa, về ngôn từ, về biện luận), mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám phẩm chất riêng chỉ Phật mới có), ba mươi hai tướng đại sĩ (ba mươi hai tướng tốt nổi bật trên thân Phật), tám mươi tùy hảo (tám mươi vẻ đẹp phụ). Vì sáu điều ấy đều bất khả đắc.

 Các Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ trong Bát-nhã ba-la-mật-đa, lấy vô sở đắc làm phương tiện, nên làm trọn vẹn: vô vong thất pháp (không bao giờ quên mất điều gì), hằng trụ xả tánh (tính luôn an trụ trong sự buông xả, bình thản), nhất thiết trí (trí biết tổng quát toàn thể các pháp), đạo tướng trí (trí biết mọi con đường tu để dẫn dắt chúng sinh), nhất thiết tướng trí (trí biết rõ mọi tướng trạng riêng biệt của các pháp, tức trí tuệ viên mãn của Phật), nhất thiết tướng vi diệu trí (trí mầu nhiệm biết mọi tướng trạng). Vì sáu pháp ấy đều bất khả đắc.

 Các Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ trong Bát-nhã ba-la-mật-đa, lấy vô sở đắc làm phương tiện, nên làm trọn vẹn: đại từ (lòng thương yêu lớn, ban vui cho chúng sinh), đại bi (lòng xót thương lớn, cứu khổ cho chúng sinh), đại hỷ (niềm vui lớn khi chúng sinh được an vui), đại xả (sự buông xả lớn, đối xử bình đẳng không phân biệt), cùng vô lượng vô biên Phật pháp khác. Vì các pháp ấy đều bất khả đắc."

 "Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn mau chứng đắc nhất thiết trí trí thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn mau làm trọn vẹn nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn mau làm trọn vẹn trí biết tướng trạng tâm và hành vi của tất cả hữu tình (chúng sinh có tình thức), cùng nhất thiết tướng vi diệu trí, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn nhổ sạch mọi phiền não (những trạng thái tâm làm rối loạn, khổ não như tham, giận, si mê) và tập khí (thói quen, dấu vết còn sót lại do phiền não thấm nhiễm lâu đời) thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn vào chánh tánh ly sinh của Bồ-tát (giai vị chắc chắn đi vào con đường thánh, lìa hẳn địa vị phàm phu) thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn vượt qua địa vị Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, cầu giải thoát cho riêng mình) và Độc giác (người tự giác ngộ nhờ quán xét nhân duyên, không cần thầy) thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn trụ vào bất thoái chuyển địa của Bồ-tát (giai vị không còn thối lui trên đường tu) thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đạt sáu thứ thần thông nhanh chóng thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn biết sự sai khác về chỗ hướng đến trong tâm và hành vi của tất cả hữu tình thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn vượt hơn trí tuệ và công dụng của tất cả Thanh văn, Độc giác thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đạt mọi đà-la-ni môn và tam-ma-địa môn thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn chỉ với một niệm tâm tùy hỷ (vui theo điều thiện của người khác) mà vượt hơn mọi sự bố thí của tất cả Thanh văn, Độc giác thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn chỉ với một niệm tâm tùy hỷ mà vượt hơn mọi giới hạnh trong sạch của tất cả Thanh văn, Độc giác thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn chỉ với một niệm tâm tùy hỷ mà vượt hơn định, tuệ, giải thoát và giải thoát trí kiến (sự thấy biết rõ ràng rằng mình đã giải thoát) của tất cả Thanh văn, Độc giác thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn chỉ với một niệm tâm tùy hỷ mà vượt hơn tĩnh lự, giải thoát, đẳng trì, đẳng chí và các pháp lành khác của tất cả Thanh văn, Độc giác thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn chỉ với pháp lành tu trong một niệm mà vượt hơn pháp lành của tất cả dị sinh (phàm phu, người chưa thấy chân lý), Thanh văn, Độc giác thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn chỉ thực hành một phần nhỏ bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tiến, thiền định, trí tuệ, mà vì các hữu tình, dùng phương tiện thiện xảo (sự khéo léo trong cách làm) hồi hướng (đem công đức hướng về) Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chánh và trọn khắp, tức quả vị Phật), liền được vô lượng vô biên công đức (phước đức và lợi ích do tu hành mà có), thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa."

 "Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn khiến các hạnh bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tiến, thiền định, trí tuệ ba-la-mật-đa mà mình thực hành được lìa mọi chướng ngại, mau được trọn vẹn, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đời đời thường được thấy chư Phật, luôn được nghe chánh pháp (giáo pháp chân chánh), được Phật khai ngộ, được Phật nhớ nghĩ, răn dạy và chỉ bảo, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn có được thân Phật đầy đủ ba mươi hai tướng đại trượng phu và tám mươi vẻ đẹp phụ, trang nghiêm trọn vẹn, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đời đời thường nhớ được túc trụ (các đời sống trong quá khứ), trọn không quên mất tâm đại bồ-đề (tâm cầu giác ngộ lớn), xa lìa bạn xấu, gần gũi bạn lành, luôn tu hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đời đời có uy đức lớn, đánh tan các ma và kẻ thù, hàng phục các ngoại đạo (các giáo phái ngoài Phật pháp), thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đời đời xa lìa mọi chướng ngại do phiền não và do nghiệp (nghiệp: hành động có tạo quả báo), thông suốt các pháp, tâm không vướng mắc, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đời đời tâm lành, nguyện lành, hạnh lành nối tiếp nhau, không bao giờ lười bỏ, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn sinh vào nhà Phật, vào đồng chân địa (giai vị Bồ-tát trong sáng như đồng tử, không còn nhiễm dục), thường không xa lìa chư Phật và Bồ-tát, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đời đời đủ các tướng tốt, đoan nghiêm như Phật, khiến mọi hữu tình ai thấy cũng vui mừng, phát khởi tâm cầu Vô thượng Chánh đẳng Giác, mau thành tựu mọi công đức của Phật, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn nhờ sức của các căn lành (gốc rễ điều thiện) thù thắng mà tùy ý tạo ra những vật cúng dường tốt đẹp nhất, để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác (ba danh hiệu của Phật: Như Lai là bậc từ chân như mà đến; Ứng là bậc đáng được cúng dường; Chánh Đẳng Giác là bậc giác ngộ chân chánh và trọn khắp), khiến các căn lành mau được trọn vẹn, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đáp ứng đầy đủ những gì tất cả hữu tình mong cầu: thức ăn uống, quần áo, giường chõng, đồ nằm, thuốc men chữa bệnh, các loại hoa hương, đèn sáng, xe cộ, vườn rừng, nhà cửa, tiền của lúa gạo, châu báu quý lạ, đồ trang sức, đàn ca, cùng mọi thứ đồ vui thích tốt đẹp nhất khác, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa."

 "Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn khéo đặt để tất cả hữu tình trong khắp cõi hư không, khắp pháp giới (toàn thể mọi pháp, mọi cõi), khắp các thế giới, khiến tất cả đều an trụ trong bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tiến, thiền định, trí tuệ ba-la-mật-đa, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn công đức có được do phát khởi một niệm tâm lành, cho đến khi ngồi yên trên tòa bồ-đề mầu nhiệm (chỗ ngồi thành Phật) chứng đắc Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề cũng không cạn hết, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn được tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác và các Bồ-tát Ma-ha-tát trong các thế giới chư Phật ở mười phương cùng ngợi khen, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn chỉ vừa phát tâm là đến được khắp các thế giới ở mỗi phương trong mười phương, nhiều như cát sông Căng-già (sông Hằng ở Ấn Độ; ý nói nhiều vô số kể), để cúng dường chư Phật và làm lợi ích, an vui cho hữu tình, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn chỉ vừa cất tiếng là tiếng vang khắp các thế giới ở mỗi phương trong mười phương nhiều như cát sông Căng-già, để ngợi khen chư Phật và dạy bảo hữu tình, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn trong khoảng một niệm đặt để tất cả hữu tình trong các thế giới chư Phật ở mười phương nhiều như cát sông Căng-già, khiến họ đều học tập thập thiện nghiệp đạo (mười điều lành: không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không nói đâm thọc, không nói lời độc ác, không nói lời thêu dệt, không tham lam, không giận dữ, không thấy biết sai lệch), thọ tam quy y (nương tựa Phật, Pháp, Tăng), giữ gìn giới cấm, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn trong khoảng một niệm đặt để tất cả hữu tình trong các thế giới chư Phật ở mười phương nhiều như cát sông Căng-già, khiến họ đều học tập bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định và đạt ngũ thần thông (năm năng lực siêu phàm, chưa gồm năng lực dứt sạch phiền não), thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn trong khoảng một niệm đặt để tất cả hữu tình trong các thế giới chư Phật ở mười phương nhiều như cát sông Căng-già, khiến họ an trụ trong Đại thừa (cỗ xe lớn, tức giáo pháp nhằm cứu độ tất cả chúng sinh), tu hạnh Bồ-tát mà không chê bai các thừa khác, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn nối tiếp giống Phật khiến không dứt mất, giữ gìn nhà Bồ-tát khiến không thối lui, trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật khiến mau thành tựu, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa."

 "Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn thông suốt: nội không (các giác quan bên trong là không, không có tự thể), ngoại không (các đối tượng bên ngoài là không), nội ngoại không (cả trong lẫn ngoài đều không), không không (chính cái "không" cũng là không), đại không (mười phương rộng lớn cũng là không), thắng nghĩa không (chân lý tối thượng, tức Niết-bàn, cũng là không), hữu vi không (các pháp do nhân duyên tạo tác là không), vô vi không (các pháp không do tạo tác cũng là không), tất cánh không (rốt ráo là không), vô tế không (không có khởi đầu và tận cùng), tán không (các pháp vốn rời rạc, không có gì kết hợp bền chắc), vô biến dị không (cái không đổi khác cũng là không), bản tánh không (bản tánh vốn không), tự tướng không (tướng riêng của từng pháp là không), cộng tướng không (tướng chung của các pháp là không), nhất thiết pháp không (tất cả các pháp đều không), bất khả đắc không (không thể nắm bắt nên là không), vô tánh không (không có tự tánh nên là không), tự tánh không (tự tánh vốn là không), vô tánh tự tánh không (cả cái không có tự tánh lẫn tự tánh đều không), thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn thông suốt nơi tất cả các pháp: chân như (bản thể chân thật, vốn như thế, không đổi), pháp giới (bản thể chung của mọi pháp), pháp tánh (tánh chân thật của các pháp), bất hư vọng tánh (tính không hư dối), bất biến dị tánh (tính không đổi khác), bình đẳng tánh (tính bình đẳng), ly sinh tánh (tính lìa sinh diệt), pháp định (sự an định của pháp), pháp trụ (sự an trụ thường còn của pháp), thật tế (chỗ tận cùng của thực tại), hư không giới (cõi hư không), bất tư nghị giới (cõi không thể nghĩ bàn), thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn thông suốt nơi tất cả các pháp: tận sở hữu tánh (biết hết toàn bộ các pháp đang có) và như sở hữu tánh (biết đúng như thật bản tánh của các pháp), thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn thông suốt nơi tất cả các pháp tính chất của nhân duyên (nguyên nhân trực tiếp sinh ra pháp), đẳng vô gián duyên (niệm tâm trước vừa diệt liền mở đường cho niệm sau sinh, không gián đoạn), sở duyên duyên (đối tượng mà tâm nhận biết), tăng thượng duyên (mọi điều kiện hỗ trợ hoặc không ngăn cản), thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn thông suốt rằng tất cả các pháp như trò huyễn thuật, như giấc mộng, như tiếng vang, như bóng trong gương, như ánh sáng và bóng hình, như sóng nắng (ảo ảnh như mặt nước dưới nắng gắt), như hoa đốm giữa trời (do mắt bệnh thấy ra), như thành Tầm Hương (thành của Càn-thát-bà, tức thành ảo ảnh hiện giữa không trung), như việc biến hóa, chỉ do tâm hiện ra, tánh và tướng đều không, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn biết số lượng cực vi (hạt nhỏ nhất, không thể chia được nữa) của hư không, đất đai, các núi, biển lớn, sông ngòi, ao đầm, khe suối, hang hốc, bờ hồ, cùng đất, nước, lửa, gió trong tam thiên đại thiên thế giới (một khối gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ, là phạm vi giáo hóa của một vị Phật), thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn chẻ một sợi lông làm trăm phần, lấy một phần lông ấy nhấc hết nước trong biển lớn, sông ngòi, ao đầm, khe suối, bờ hồ của tam thiên đại thiên thế giới, đem đặt sang vô biên thế giới ở phương khác, mà không làm phiền não, đụng chạm đến các loài sống dưới nước, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát thấy kiếp hỏa (đám lửa lớn thiêu rụi thế giới vào thời kỳ thế giới hoại diệt) cháy khắp tam thiên đại thiên thế giới, trời đất rực lửa, mà muốn chỉ một hơi thổi khiến lửa tắt ngay, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát thấy phong luân (tầng gió dưới cùng nâng đỡ thế giới) mà tam thiên đại thiên thế giới nương vào đang cuộn lên dữ dội, sắp thổi tung núi Tô-mê-lô (tức núi Tu-di, núi chúa ở trung tâm thế giới), núi Đại Tô-mê-lô, núi Luân Vi (tức núi Thiết Vi, dãy núi bao quanh rìa thế giới), núi Đại Luân Vi, cùng các núi nhỏ khác, đất liền… của tam thiên đại thiên thế giới tan vụn như cám trấu, mà muốn chỉ dùng một ngón tay chặn sức gió ấy khiến nó lặng đi không nổi lên, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn trong tam thiên đại thiên thế giới chỉ một lần ngồi kết già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt ngửa lên hai đùi) mà thân trùm đầy hư không, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn dùng một sợi lông móc lấy núi Tô-mê-lô, núi Đại Tô-mê-lô, núi Luân Vi, núi Đại Luân Vi, cùng các núi nhỏ khác, đất liền… của tam thiên đại thiên thế giới, ném sang vô lượng vô số vô biên thế giới ở phương khác, mà không làm phiền não, đụng chạm đến các loài hữu tình, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn chỉ dùng một món ăn, một đóa hoa, một nén hương, một cây tràng (cờ hình ống dùng trong lễ cúng), một cái lọng, một lá phướn, một tấm màn, một ngọn đèn, một tấm áo, một khúc nhạc… mà cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cùng chúng đệ tử trong các thế giới ở mỗi phương trong mười phương nhiều như cát sông Căng-già, khiến tất cả đều được đầy đủ, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đồng đều đặt để các loài hữu tình trong các thế giới ở mỗi phương trong mười phương nhiều như cát sông Căng-già, khiến họ an trụ nơi giới uẩn (uẩn: khối, nhóm; giới uẩn là khối công đức giữ giới), hoặc nơi định uẩn (khối công đức thiền định), hoặc nơi tuệ uẩn (khối trí tuệ), hoặc nơi giải thoát uẩn (khối công đức giải thoát), hoặc nơi giải thoát tri kiến uẩn (khối thấy biết rõ mình đã giải thoát), hoặc trụ quả Dự lưu (quả vị thánh đầu tiên, mới vào dòng thánh), hoặc quả Nhất lai (còn trở lại cõi người một lần nữa), hoặc quả Bất hoàn (không còn trở lại cõi Dục), hoặc quả A-la-hán (bậc đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh), hoặc bồ-đề của Độc giác, cho đến khiến họ vào cõi vô dư y bát Niết-bàn (Niết-bàn: sự tịch diệt hoàn toàn mọi khổ đau; vô dư y: không còn sót lại thân xác để nương tựa), thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa."

 "Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa thì có thể biết đúng như thật rằng bố thí như thế này được quả báo lớn. Tức là biết đúng như thật: bố thí như thế này được sinh vào dòng lớn Sát-đế-lợi (dòng dõi vua chúa, võ tướng); bố thí như thế này được sinh vào dòng lớn Bà-la-môn; bố thí như thế này được sinh vào dòng lớn trưởng giả (người giàu có, có đức); bố thí như thế này được sinh vào dòng lớn cư sĩ (người tại gia giàu có).
Bố thí như thế này được sinh lên trời Tứ Đại Vương Chúng (cõi trời của bốn vị Thiên vương giữ bốn phương, tầng thấp nhất trong sáu tầng trời của cõi Dục), hoặc sinh lên trời Ba Mươi Ba (trời Đao-lợi, do ba mươi ba vị trời cai quản), hoặc trời Dạ-ma, hoặc trời Đổ-sử-đa (tức trời Đâu-suất), hoặc trời Lạc Biến Hóa (trời tự biến hóa ra cảnh vui mà hưởng), hoặc trời Tha Hóa Tự Tại (trời tự tại hưởng cảnh vui do kẻ khác biến hóa ra).
Nhờ bố thí ấy được tĩnh lự thứ nhất, hoặc tĩnh lự thứ hai, hoặc tĩnh lự thứ ba, hoặc tĩnh lự thứ tư.
Nhờ bố thí ấy được định Không Vô Biên Xứ (định quán hư không vô tận), hoặc định Thức Vô Biên Xứ (định quán thức vô tận), hoặc định Vô Sở Hữu Xứ (định quán không có gì cả), hoặc định Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ (định mà tâm chẳng phải có tưởng, cũng chẳng phải không có tưởng).
Nhờ bố thí ấy được ba mươi bảy bồ-đề phần pháp. Nhờ bố thí ấy được ba cửa giải thoát. Nhờ bố thí ấy được tám giải thoát, hoặc tám thắng xứ, hoặc chín tầng định nối nhau, hoặc mười biến xứ. Nhờ bố thí ấy được đà-la-ni môn, hoặc tam-ma-địa môn. Nhờ bố thí ấy được vào chánh tánh ly sinh của Bồ-tát.
Nhờ bố thí ấy được Cực Hỷ địa (địa vui mừng tột bậc), hoặc Ly Cấu địa (địa lìa nhơ bẩn), hoặc Phát Quang địa (địa phát ra ánh sáng trí tuệ), hoặc Diệm Tuệ địa (địa trí tuệ rực cháy như lửa), hoặc Cực Nan Thắng địa (địa rất khó vượt qua), hoặc Hiện Tiền địa (địa trí tuệ hiện rõ trước mắt), hoặc Viễn Hành địa (địa đi xa), hoặc Bất Động địa (địa không lay động), hoặc Thiện Tuệ địa (địa trí tuệ khéo léo), hoặc Pháp Vân địa (địa giáo pháp như mây che khắp) — tức mười địa của Bồ-tát.
Nhờ bố thí ấy được năm thứ mắt của Phật, hoặc sáu thần thông. Nhờ bố thí ấy được mười lực của Phật, hoặc bốn điều không sợ hãi, hoặc bốn sự hiểu biết không ngăn ngại, hoặc mười tám pháp bất cộng của Phật, hoặc đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả. Nhờ bố thí ấy được ba mươi hai tướng đại trượng phu, hoặc tám mươi vẻ đẹp phụ. Nhờ bố thí ấy được pháp không quên mất, hoặc tính luôn an trụ trong buông xả. Nhờ bố thí ấy được nhất thiết trí, hoặc đạo tướng trí, hoặc nhất thiết tướng trí. Nhờ bố thí ấy được quả Dự lưu, hoặc quả Nhất lai, hoặc quả Bất hoàn, hoặc quả A-la-hán, hoặc bồ-đề của Độc giác, hoặc được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề.
Lại có thể biết đúng như thật rằng giữ giới, nhẫn nhục, tinh tiến, thiền định, trí tuệ như thế này được quả báo lớn cũng đều như vậy."

 "Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa thì có thể biết đúng như thật rằng: bố thí với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Bố thí ba-la-mật-đa; bố thí với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Tịnh giới ba-la-mật-đa; bố thí với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn An nhẫn ba-la-mật-đa; bố thí với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Tinh tiến ba-la-mật-đa; bố thí với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Tĩnh lự ba-la-mật-đa; bố thí với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Lại có thể biết đúng như thật rằng: giữ giới với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Tịnh giới ba-la-mật-đa; giữ giới với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn An nhẫn ba-la-mật-đa; giữ giới với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Tinh tiến ba-la-mật-đa; giữ giới với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Tĩnh lự ba-la-mật-đa; giữ giới với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Bát-nhã ba-la-mật-đa; giữ giới với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Bố thí ba-la-mật-đa.

 Lại có thể biết đúng như thật rằng: nhẫn nhục với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn An nhẫn ba-la-mật-đa; nhẫn nhục với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Tinh tiến ba-la-mật-đa; nhẫn nhục với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Tĩnh lự ba-la-mật-đa; nhẫn nhục với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Bát-nhã ba-la-mật-đa; nhẫn nhục với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Bố thí ba-la-mật-đa; nhẫn nhục với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Tịnh giới ba-la-mật-đa.

 Lại có thể biết đúng như thật rằng: tinh tiến với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Tinh tiến ba-la-mật-đa; tinh tiến với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Tĩnh lự ba-la-mật-đa; tinh tiến với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Bát-nhã ba-la-mật-đa; tinh tiến với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Bố thí ba-la-mật-đa; tinh tiến với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Tịnh giới ba-la-mật-đa; tinh tiến với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn An nhẫn ba-la-mật-đa.

 Lại có thể biết đúng như thật rằng: thiền định với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Tĩnh lự ba-la-mật-đa; thiền định với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Bát-nhã ba-la-mật-đa; thiền định với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Bố thí ba-la-mật-đa; thiền định với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Tịnh giới ba-la-mật-đa; thiền định với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn An nhẫn ba-la-mật-đa; thiền định với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Tinh tiến ba-la-mật-đa.

 Lại có thể biết đúng như thật rằng: trí tuệ với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Bát-nhã ba-la-mật-đa; trí tuệ với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Bố thí ba-la-mật-đa; trí tuệ với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Tịnh giới ba-la-mật-đa; trí tuệ với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn An nhẫn ba-la-mật-đa; trí tuệ với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Tinh tiến ba-la-mật-đa; trí tuệ với phương tiện thiện xảo như thế này có thể làm trọn vẹn Tĩnh lự ba-la-mật-đa."

 Khi ấy Xá-lợi Tử bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, vì sao Bồ-tát Ma-ha-tát tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa có thể biết đúng như thật rằng bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tiến, thiền định, trí tuệ như thế này, nhờ phương tiện thiện xảo, có thể làm trọn vẹn Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tiến, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa?"

 Phật bảo cụ thọ Xá-lợi Tử: "Các Bồ-tát Ma-ha-tát tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa thì có thể biết đúng như thật như sau.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát lấy vô sở đắc làm phương tiện mà tu hành Bố thí ba-la-mật-đa, hiểu thấu rằng mọi người cho, người nhận và vật đem cho đều bất khả đắc, thì bố thí với phương tiện thiện xảo như thế có thể làm trọn vẹn Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tiến, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát lấy vô sở đắc làm phương tiện mà tu hành Tịnh giới ba-la-mật-đa, hiểu thấu rằng mọi tướng phạm giới và không phạm giới đều bất khả đắc, thì giữ giới với phương tiện thiện xảo như thế có thể làm trọn vẹn Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tiến, Tĩnh lự, Bát-nhã, Bố thí ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát lấy vô sở đắc làm phương tiện mà tu hành An nhẫn ba-la-mật-đa, hiểu thấu rằng mọi tướng dao động và không dao động đều bất khả đắc, thì nhẫn nhục với phương tiện thiện xảo như thế có thể làm trọn vẹn An nhẫn, Tinh tiến, Tĩnh lự, Bát-nhã, Bố thí, Tịnh giới ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát lấy vô sở đắc làm phương tiện mà tu hành Tinh tiến ba-la-mật-đa, hiểu thấu rằng mọi sự siêng năng hay biếng nhác của thân tâm đều bất khả đắc, thì tinh tiến với phương tiện thiện xảo như thế có thể làm trọn vẹn Tinh tiến, Tĩnh lự, Bát-nhã, Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát lấy vô sở đắc làm phương tiện mà tu hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa, hiểu thấu rằng mọi sự có vị hay không có vị đều bất khả đắc, thì thiền định với phương tiện thiện xảo như thế có thể làm trọn vẹn Tĩnh lự, Bát-nhã, Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tiến ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát lấy vô sở đắc làm phương tiện mà tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, hiểu thấu rằng tánh hay tướng của các pháp đều bất khả đắc, thì trí tuệ với phương tiện thiện xảo như thế có thể làm trọn vẹn Bát-nhã, Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tiến, Tĩnh lự ba-la-mật-đa."

 "Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn có được mọi công đức của tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác trong quá khứ, vị lai, hiện tại thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đến được khắp bờ bên kia của các pháp hữu vi (pháp do nhân duyên tạo tác, có sinh diệt) và vô vi (pháp không do tạo tác, không sinh diệt) thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn thấu suốt đến tận cùng chân như, pháp giới, pháp tánh, sự không sinh, thật tế của các pháp trong quá khứ, vị lai, hiện tại thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn làm người dẫn đầu cho tất cả Thanh văn, Độc giác thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn làm thị giả thân cận hầu hạ chư Phật thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn làm quyến thuộc thân thiết bên trong của chư Phật thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đời đời có đông đảo quyến thuộc thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn thường làm quyến thuộc của các Bồ-tát thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn làm cho thân mình trong sạch như món đồ quý, xứng đáng nhận sự cúng dường, cung kính của thế gian, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn dẹp hẳn mọi tâm keo kiệt, tham lam thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn vĩnh viễn không khởi tâm phạm giới thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn trừ hẳn mọi tâm giận dữ thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn bỏ hẳn mọi tâm biếng nhác thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn dứt lặng hẳn mọi tâm tán loạn thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn lìa xa hẳn mọi tâm hiểu biết sai lệch thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đặt để khắp tất cả hữu tình vào các việc tạo phước: việc tạo phước bằng bố thí, việc tạo phước bằng giữ giới, việc tạo phước bằng tu tập thiền định, việc tạo phước bằng cung phụng hầu hạ, việc tạo phước có nương vào vật cúng dường, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn có năm thứ mắt, tức là: nhục nhãn (mắt thịt thông thường), thiên nhãn (mắt của chư thiên, thấy xa và thấy xuyên qua chướng ngại), tuệ nhãn (mắt trí tuệ, thấy rõ tánh không của các pháp), pháp nhãn (mắt pháp, thấy rõ mọi pháp môn để cứu độ người), Phật nhãn (mắt Phật, thấy biết trọn vẹn tất cả), thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa."

 "Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn dùng thiên nhãn thấy khắp tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác trong các thế giới chư Phật ở mười phương nhiều như cát sông Căng-già (sông Hằng; ý nói vô số) thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn dùng thiên nhĩ (tai của chư thiên, nghe được rất xa) nghe khắp chánh pháp do tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác trong các thế giới chư Phật ở mười phương nhiều như cát sông Căng-già giảng nói, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn biết đúng như thật tâm và tâm sở pháp (tâm chủ và các trạng thái tâm đi kèm) của tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác trong các thế giới ở mỗi phương trong mười phương nhiều như cát sông Căng-già, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đến chỗ từng vị Phật trong các thế giới chư Phật ở mười phương nhiều như cát sông Căng-già để nghe chánh pháp, luôn không lười bỏ, và những pháp đã nghe thì cho đến khi đạt Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề trọn không quên mất, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn thấy các cõi Phật khác nhau trong các thế giới mười phương ở quá khứ, vị lai, hiện tại, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đối với mọi lời dạy của chư Phật mười phương trong quá khứ, vị lai, hiện tại, gồm: khế kinh (lời dạy bằng văn xuôi), ứng tụng (kệ tóm lại nội dung văn xuôi), ký biệt (lời Phật báo trước việc thành Phật trong tương lai của đệ tử), phúng tụng (kệ đứng riêng), tự thuyết (lời Phật tự nói ra, không ai thưa hỏi), nhân duyên (duyên cớ dẫn đến lời dạy), bản sự (chuyện đời trước của các đệ tử), bản sinh (chuyện các đời trước của Phật), phương quảng (giáo lý rộng lớn sâu xa), hy pháp (chuyện việc hiếm có), thí dụ, luận nghị (lời bàn giải giáo lý) — mười hai thể loại kinh — cùng những điều của các Thanh văn…, dù đã nghe hay chưa nghe, đều có thể thông suốt ý nghĩa sâu xa (?), thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đối với các pháp môn do chư Phật mười phương trong quá khứ, vị lai, hiện tại giảng nói, tự mình có thể thọ trì (nhận lấy và giữ gìn), đọc tụng thông thuộc, hiểu rõ ý nghĩa, và giảng rộng cho người khác, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đối với các pháp môn do chư Phật mười phương trong quá khứ, vị lai, hiện tại giảng nói, tự mình có thể tu hành đúng như thật, đúng như lời dạy, lại có thể khéo léo khuyên người khác tu hành đúng như thật, đúng như lời dạy, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đem ánh sáng đến các thế giới tối tăm ở mười phương nhiều như cát sông Căng-già, và những chỗ ở khoảng giữa các thế giới mà ánh sáng mặt trời, mặt trăng không chiếu tới, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đối với các thế giới u mê ở mười phương nhiều như cát sông Căng-già, nơi hữu tình mang tà kiến (sự thấy biết sai lệch) hừng hực: không tin có việc ác, không tin có việc lành, không tin có quả dị thục (quả báo chín muồi về sau, khác với lúc gây nhân) của việc ác và việc lành, không tin có đời trước, không tin có đời sau, không tin khổ đế (chân lý về sự khổ), không tin tập đế (chân lý về nguyên nhân của khổ), không tin diệt đế (chân lý về sự chấm dứt khổ), không tin đạo đế (chân lý về con đường chấm dứt khổ), không tin các hạnh bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tiến, thiền định, trí tuệ… có thể đem lại quả thế gian và quả xuất thế gian (quả vượt ra khỏi thế gian sinh tử), chưa từng nghe đến danh hiệu Phật, Pháp, Tăng — mà dùng phương tiện mở mang giáo hóa, khiến họ khởi chánh kiến (sự thấy biết đúng đắn), nghe danh hiệu Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng) thì vui mừng tin nhận, bỏ các việc ác, tu các việc lành, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn nhờ uy lực của mình khiến hữu tình trong các thế giới ở mười phương nhiều như cát sông Căng-già: người mù thấy được, người điếc nghe được, người câm nói được, người điên tỉnh trí lại, người tâm rối loạn được định tĩnh, người nghèo được giàu, người trần truồng có áo mặc, người đói có cơm ăn, người khát có nước uống, người bệnh được lành, người xấu xí được đoan trang, người tàn tật thân hình được đầy đủ, người khiếm khuyết giác quan được trọn vẹn, người mê muội được tỉnh ngộ, người mỏi mệt được an ổn, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn nhờ uy lực của mình khiến hữu tình trong các thế giới ở mười phương nhiều như cát sông Căng-già đối xử với nhau bằng lòng thương yêu, như cha như mẹ, như anh như em trai, như chị như em gái, như bạn như người thân, không làm trái và hại nhau, lần lượt đem lợi ích và an vui đến cho nhau, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn nhờ uy lực của mình khiến hữu tình trong các thế giới ở mười phương nhiều như cát sông Căng-già, ai đang ở ác thú (các đường xấu: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh) đều thoát khỏi ác thú mà sinh vào thiện thú (các đường lành như cõi người, cõi trời), ai đang ở thiện thú thì luôn ở thiện thú, không rơi vào ác thú, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn nhờ uy lực của mình khiến hữu tình trong các thế giới ở mười phương nhiều như cát sông Căng-già, ai quen làm việc ác đều chuyển sang tu việc lành, luôn không chán mỏi, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn nhờ uy lực của mình khiến hữu tình trong các thế giới ở mười phương nhiều như cát sông Căng-già: những người phạm giới đều an trụ nơi giới uẩn (khối công đức giữ giới), những người tán loạn đều an trụ nơi định uẩn (khối công đức thiền định), những người ngu si đều an trụ nơi tuệ uẩn (khối trí tuệ), những người chưa được giải thoát đều an trụ nơi giải thoát uẩn, những người chưa được giải thoát tri kiến đều an trụ nơi giải thoát tri kiến uẩn (khối thấy biết rõ mình đã giải thoát), thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn nhờ uy lực của mình khiến hữu tình trong các thế giới ở mười phương nhiều như cát sông Căng-già, ai chưa thấy chân lý thì được thấy chân lý, trụ quả Dự lưu (quả thánh đầu tiên), hoặc quả Nhất lai (còn trở lại cõi người một lần), hoặc quả Bất hoàn (không trở lại cõi Dục), hoặc khiến chứng quả A-la-hán (bậc dứt sạch phiền não), hoặc khiến chứng bồ-đề của Độc giác, hoặc khiến chứng cho đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn học theo oai nghi (dáng điệu, cử chỉ trang nghiêm) thù thắng của chư Phật, khiến các hữu tình nhìn mãi không chán, dứt mọi điều ác, sinh mọi điều lành, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa."

 "Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát suy nghĩ thế này: "Bao giờ ta sẽ nhìn như voi chúa (khi nhìn lại thì xoay cả thân, dáng uy nghiêm), giảng pháp cho đại chúng với dung mạo cử chỉ nghiêm trang?" — Bồ-tát Ma-ha-tát ấy muốn thành tựu việc này thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát suy nghĩ thế này: "Bao giờ các nghiệp của thân, lời nói và ý của ta đều thanh tịnh, vận hành theo trí tuệ?" — Bồ-tát Ma-ha-tát ấy muốn thành tựu việc này thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát suy nghĩ thế này: "Bao giờ ta đi lại tự tại mà chân không chạm đất, cách đất chừng bốn ngón tay?" — Bồ-tát Ma-ha-tát ấy muốn thành tựu việc này thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát suy nghĩ thế này: "Bao giờ ta sẽ được vô lượng trăm nghìn câu-chi (một câu-chi là mười triệu) na-dữu-đa (một đơn vị số cực lớn) chư thiên — trời Tứ Đại Vương Chúng, trời Ba Mươi Ba, trời Dạ-ma, trời Đổ-sử-đa, trời Lạc Biến Hóa, trời Tha Hóa Tự Tại (sáu tầng trời của cõi Dục, cõi còn ham muốn); trời Phạm Chúng, trời Phạm Phụ, trời Phạm Hội, trời Đại Phạm, trời Quang, trời Thiểu Quang, trời Vô Lượng Quang, trời Cực Quang Tịnh, trời Tịnh, trời Thiểu Tịnh, trời Vô Lượng Tịnh, trời Biến Tịnh, trời Quảng, trời Thiểu Quảng, trời Vô Lượng Quảng, trời Quảng Quả, trời Vô Phiền, trời Vô Nhiệt, trời Thiện Hiện, trời Thiện Kiến, trời Sắc Cứu Cánh (các tầng trời của cõi Sắc, cõi đã lìa ham muốn thô nhưng còn hình sắc vi tế) — cùng các long thần, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, đi trước dẫn đường, theo sau, vây quanh đưa ta đến cây bồ-đề (cây nơi Phật ngồi thành đạo)?" — Bồ-tát Ma-ha-tát ấy muốn thành tựu việc này thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát suy nghĩ thế này: "Bao giờ ta sẽ được vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa chư thiên, từ trời Tứ Đại Vương Chúng cho đến trời Sắc Cứu Cánh, cùng các long thần, trải áo báu làm tòa ngồi cho ta dưới cây bồ-đề?" — Bồ-tát Ma-ha-tát ấy muốn thành tựu việc này thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát suy nghĩ thế này: "Bao giờ ta ngồi kết già dưới cây bồ-đề, đưa bàn tay được trang nghiêm bằng các tướng tốt đẹp xoa lên mặt đất, khiến thần đất cùng quyến thuộc đồng thời vọt lên hiện ra để làm chứng?" — Bồ-tát Ma-ha-tát ấy muốn thành tựu việc này thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát suy nghĩ thế này: "Bao giờ ta ngồi dưới cây bồ-đề hàng phục các ma, chứng đắc Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề?" — Bồ-tát Ma-ha-tát ấy muốn thành tựu việc này thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát suy nghĩ thế này: "Bao giờ ta chứng Vô thượng Chánh đẳng Giác rồi, thì bất cứ nơi nào ta đi, đứng, ngồi, nằm đều hóa thành kim cương (chất cứng chắc nhất, không gì phá nổi)?" — Bồ-tát Ma-ha-tát ấy muốn thành tựu việc này thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát suy nghĩ thế này: "Bao giờ ta, ngay trong ngày bỏ ngôi vua đi xuất gia, liền thành Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, và cũng ngay ngày ấy chuyển bánh xe pháp mầu nhiệm (tức giảng pháp; giáo pháp được ví như bánh xe lăn đi nghiền nát phiền não), liền khiến vô lượng vô số hữu tình xa lìa bụi trần nhơ bẩn, sinh pháp nhãn thanh tịnh (con mắt trong sạch thấy rõ chân lý), lại khiến vô lượng vô số hữu tình dứt sạch các lậu (phiền não rỉ chảy khiến chúng sinh trôi lăn trong sinh tử), tâm và tuệ đều giải thoát, cũng khiến vô lượng vô số hữu tình đều không còn thối lui đối với Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề?" — Bồ-tát Ma-ha-tát ấy muốn thành tựu việc này thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát suy nghĩ thế này: "Bao giờ ta sẽ đạt Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, có vô lượng vô số Thanh văn và Bồ-tát làm chúng đệ tử; mỗi khi ta giảng pháp một lần, vô lượng vô số loài hữu tình ngay tại chỗ ngồi cùng lúc chứng quả A-la-hán, vô lượng vô số loài hữu tình ngay tại chỗ ngồi cùng không còn thối lui đối với Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề?" — Bồ-tát Ma-ha-tát ấy muốn thành tựu việc này thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát suy nghĩ thế này: "Bao giờ tuổi thọ của ta không cùng tận, thân có vô lượng vô biên ánh sáng, các tướng tốt trang nghiêm khiến người nhìn không chán; khi đi, tuy có hoa sen nghìn cánh tự nhiên vọt lên đỡ mỗi bước chân, mà trên mặt đất vẫn hiện dấu bánh xe nghìn căm (một tướng tốt dưới lòng bàn chân Phật); cất bước đi kinh hành (đi chậm rãi qua lại để tu tập) thì đất lớn rung động mà không quấy nhiễu các hữu tình sống trên mặt đất; khi muốn ngoảnh lại thì cả thân cùng xoay; chỗ chân đạp xuống thấu đến tầng kim cương dưới đáy đất, và khoảng đất rộng bằng bánh xe cũng xoay theo?" — Bồ-tát Ma-ha-tát ấy muốn thành tựu việc này thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát suy nghĩ thế này: "Bao giờ khắp các khớp xương trên thân ta đều phóng ra vô lượng vô số ánh sáng, chiếu khắp vô biên thế giới mười phương, và hễ ánh sáng chiếu đến đâu thì đem lại lợi ích lớn cho các hữu tình ở đó?" — Bồ-tát Ma-ha-tát ấy muốn thành tựu việc này thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát suy nghĩ thế này: "Bao giờ ta sẽ đạt Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, trong cõi Phật của ta không có cả tên gọi của tham dục, giận dữ, ngu si…, cũng không nghe nói có các ác thú như địa ngục, bàng sinh (loài súc vật), cõi quỷ đói?" — Bồ-tát Ma-ha-tát ấy muốn thành tựu việc này thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát suy nghĩ thế này: "Bao giờ ta sẽ đạt Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, các loài hữu tình trong cõi Phật của ta đều thành tựu trí tuệ mầu nhiệm như ở các cõi Phật khác (?), thường nghĩ rằng: "Bố thí, điều phục bản thân, nhẫn nhục, mạnh mẽ tiến tu, giữ tâm vắng lặng, quán xét chân thật, lìa mọi sự buông lung, siêng tu phạm hạnh (đời sống trong sạch, giữ giới thanh tịnh), đối với các hữu tình thì có lòng từ, bi, hỷ, xả, không quấy nhiễu nhau — há chẳng phải là tốt lành sao!"?" — Bồ-tát Ma-ha-tát ấy muốn thành tựu việc này thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát suy nghĩ thế này: "Bao giờ ta sẽ đạt Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, các loài hữu tình trong cõi Phật của ta thành tựu đủ mọi công đức thù thắng, khiến chư Phật và Bồ-tát ở các cõi Phật khác đều cùng ngợi khen?" — Bồ-tát Ma-ha-tát ấy muốn thành tựu việc này thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát suy nghĩ thế này: "Bao giờ ta sẽ đạt Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, sau khi việc giáo hóa đã trọn và nhập Niết-bàn (sự tịch diệt hoàn toàn, chấm dứt sinh tử), chánh pháp của ta không bao giờ diệt mất, luôn làm việc lợi ích cho hữu tình?" — Bồ-tát Ma-ha-tát ấy muốn thành tựu việc này thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát suy nghĩ thế này: "Bao giờ ta sẽ đạt Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, các loài hữu tình trong các thế giới ở mỗi phương trong mười phương nhiều như cát sông Căng-già, ai nghe đến tên ta đều chắc chắn đạt Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề?" — Bồ-tát Ma-ha-tát ấy muốn thành tựu việc này thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Này Xá-lợi Tử! Các Bồ-tát Ma-ha-tát muốn có được những công đức hiếm có vô lượng vô số, không thể nghĩ bàn như thế, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa."

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ ba (hết).

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ tư.

 Pháp sư Tam Tạng (vị thầy thông suốt ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) Huyền Trang vâng chiếu vua dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video