Hội thứ nhất – Phẩm "Công đức khó được nghe", thứ ba mươi chín, phần bốn
Bấy giờ Xá-lợi Tử (Śāriputra, một đại đệ tử của Phật, nổi tiếng trí tuệ bậc nhất) bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn (Đấng được đời tôn kính, danh hiệu của Phật), nay con muốn nói các thí dụ về Bồ-tát (người phát nguyện tu hành để thành Phật và cứu độ chúng sinh)." Phật dạy: "Xá-lợi Tử, tùy ý ông cứ nói."
Xá-lợi Tử thưa: "Bạch Thế Tôn, như những người nam, người nữ có lòng lành đang an trụ trong Đại thừa (cỗ xe lớn, con đường tu hướng đến thành Phật và cứu độ mọi chúng sinh), chỉ trong giấc mộng tu hành Bát-nhã (trí tuệ thấu suốt thực tướng các pháp), Tĩnh lự (thiền định, lắng tâm chuyên chú), Tinh tiến (siêng năng không lui), An nhẫn (nhẫn chịu điều trái ý và an nhiên chấp nhận chân lý), Tịnh giới (giữ giới luật trong sạch), Bố thí (đem của cải, giáo pháp, sự che chở trao cho người khác) ba-la-mật-đa (hạnh tu hoàn hảo đưa sang bờ bên kia, tức bờ giải thoát), rồi ngồi nơi đạo tràng (chỗ Phật ngồi thành đạo) chứng sự giác ngộ cao tột – nên biết những người ấy còn gần với Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn của Phật), huống chi Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn) khi đang thức tỉnh mà vì cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề tu hành Bát-nhã, Tĩnh lự, Tinh tiến, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa, lại chẳng mau thành Chánh giác cao tột sao?
Bạch Thế Tôn, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy chẳng bao lâu sẽ ngồi dưới cây Bồ-đề chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, chuyển bánh xe Pháp nhiệm mầu (tức thuyết giảng giáo pháp) để cứu độ vô lượng chúng sinh.
Bạch Thế Tôn, nếu người nam, người nữ có lòng lành nào được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, rồi thọ trì (tiếp nhận và gìn giữ), đọc tụng, tu hành đúng như lời dạy, thì nên biết những người ấy đã học Đại thừa từ lâu, thiện căn (gốc rễ điều lành) đã chín muồi, đã cúng dường nhiều Đức Phật, đã phụng sự nhiều thiện hữu (bạn lành, người dẫn dắt trên đường đạo), đã vun trồng nhiều gốc công đức, nên mới làm được việc này.
Bạch Thế Tôn, nếu người nam, người nữ có lòng lành nào được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, tin hiểu, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy nghĩ đúng lẽ, giảng nói cho người khác, thì những người ấy hoặc đã được thọ ký (được Phật báo trước rằng về sau sẽ thành Phật) về đại Bồ-đề, hoặc gần đây sẽ được thọ ký về đại Bồ-đề.
Bạch Thế Tôn, những người nam, người nữ có lòng lành ấy giống như Bồ-tát Ma-ha-tát ở địa vị bất thoái (không còn thoái lui trên đường thành Phật), mau đạt được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề; vì họ được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, có thể tin hiểu sâu xa, thọ trì, đọc tụng, suy nghĩ đúng lẽ, tu hành theo lời dạy và giảng nói cho người khác.
Bạch Thế Tôn, ví như có người đi qua đồng hoang, vượt đường hiểm trở trăm du-thiện-na (yojana, đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, khoảng mười mấy cây số), hoặc hai, ba, bốn, năm trăm du-thiện-na, rồi thấy những dấu hiệu báo trước của thành ấp, kinh đô, tức là người chăn thả gia súc, vườn tược, rừng cây, ruộng đồng v.v. Thấy những dấu hiệu ấy rồi, người đó liền nghĩ: "Thành ấp, kinh đô cách đây không xa." Nghĩ thế rồi, thân tâm thư thái, không còn sợ thú dữ, giặc cướp, đói khát.
Bạch Thế Tôn, các Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy. Nếu được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này, thọ trì, đọc tụng, suy nghĩ đúng lẽ, sinh lòng tin hiểu sâu xa, thì nên biết chẳng bao lâu sẽ được thọ ký, hoặc đã được thọ ký, và sẽ mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề. Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy không còn nỗi lo rơi vào địa vị Thanh văn (bậc tu nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, chỉ cầu giải thoát cho riêng mình) hay Độc giác (bậc tự mình giác ngộ nhờ quán xét nhân duyên, không có thầy chỉ dạy). Vì sao? Vì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy đã được thấy, nghe, cung kính, cúng dường Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa – vốn là dấu hiệu báo trước của Bồ-đề cao tột."
Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi Tử: "Đúng vậy, đúng vậy, đúng như ông nói. Ông hãy nương sức Phật mà nói tiếp."
Khi ấy Xá-lợi Tử lại bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, ví như có người muốn ngắm biển lớn, lần lượt đi tới, trải qua nhiều thời gian, không còn thấy núi rừng nữa, liền nghĩ: 'Nay thấy cảnh này thì biển lớn không còn xa.' Vì sao? Vì đất gần bờ biển ắt dần dần thấp xuống, chắc chắn không có núi rừng. Người ấy lúc đó tuy chưa thấy biển, nhưng thấy dấu hiệu gần biển nên vui mừng hớn hở.
Bạch Thế Tôn, các Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy. Nếu được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này, thọ trì, đọc tụng, suy nghĩ đúng lẽ, sinh lòng tin hiểu sâu xa, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tuy chưa được Phật hiện tiền thọ ký rằng: 'Ông ở đời vị lai, trải qua ngần ấy kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài) – hoặc trăm kiếp, hoặc nghìn kiếp, hoặc trăm nghìn kiếp, cho đến trăm nghìn câu-chi (một câu-chi là mười triệu) na-dữu-đa (một số đếm cực lớn, thường hiểu là nghìn tỷ hoặc hơn) kiếp – sẽ đạt được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề', nhưng tự mình nên biết việc thọ ký không còn xa. Vì sao? Vì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy đã được thấy, nghe, cung kính, cúng dường, thọ trì, đọc tụng, suy nghĩ đúng lẽ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa – vốn là dấu hiệu báo trước của Bồ-đề cao tột.
Bạch Thế Tôn, ví như vào mùa xuân, các cây có hoa có quả, lá cũ đã rụng, cành nhánh tươi nhuận. Mọi người thấy vậy đều nói: 'Hoa, quả, lá mới sắp ra rồi.' Vì sao? Vì dấu hiệu báo trước của hoa, quả, lá mới ở các cây ấy đã hiện ra. Người ở châu Thiệm-bộ (cõi đất loài người ta ở, theo vũ trụ quan Phật giáo), nam nữ lớn nhỏ, thấy dấu hiệu này đều vui mừng hớn hở, cùng nói: 'Chẳng bao lâu chúng ta sẽ được thấy hoa quả sum suê.'
Bạch Thế Tôn, các Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy. Nếu được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này, thọ trì, đọc tụng, suy nghĩ đúng lẽ, sinh lòng tin hiểu sâu xa, thì nên biết thiện căn đời trước đã chín muồi, đã cúng dường nhiều Đức Phật, đã phụng sự nhiều thiện hữu, chẳng bao lâu sẽ được thọ ký đại Bồ-đề.
Bạch Thế Tôn, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy nên nghĩ thế này: 'Trước đây ta chắc chắn đã có sức thiện căn thù thắng, có thể dẫn đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, cho nên nay được thấy, nghe, cung kính, cúng dường Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, đọc tụng, thọ trì, sinh lòng tin hiểu sâu xa, suy nghĩ đúng lẽ và tu tập theo sức mình.'
Bạch Thế Tôn, trong pháp hội này có các vị thiên tử (các vị trời), đã từng thấy chư Phật quá khứ thuyết pháp này, đều sinh vui mừng, cùng nhau bàn rằng: 'Xưa các Bồ-tát nghe giảng Bát-nhã ba-la-mật-đa liền được thọ ký; nay các Bồ-tát đã được nghe giảng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này, chẳng bao lâu chắc chắn sẽ được thọ ký Bồ-đề.'
Bạch Thế Tôn, ví như người đàn bà mang thai đã lâu ngày, thân thể ngày càng nặng nề, đi đứng không yên, ăn uống ngủ nghỉ đều giảm bớt, không thích nói nhiều, chán những việc thường làm; vì chịu đau đớn nên mọi việc đều ngưng hẳn. Những người đàn bà khác từng làm mẹ (?) thấy dấu hiệu ấy, liền biết người này chẳng bao lâu sẽ sinh nở.
Bạch Thế Tôn, các Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy. Do đời trước đã gieo trồng thiện căn, cúng dường nhiều Đức Phật, phụng sự thiện hữu đã lâu, thiện căn chín muồi, nên nay được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này, thọ trì, đọc tụng, suy nghĩ đúng lẽ, sinh lòng tin hiểu sâu xa, tu tập theo sức mình. Bạch Thế Tôn, nên biết vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy do nhân duyên này, chẳng bao lâu sẽ được thọ ký A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề (phiên âm tiếng Phạn, nghĩa là Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác – sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn của Phật)."
Bấy giờ Phật khen Xá-lợi Tử: "Lành thay, lành thay! Ông khéo nói được các thí dụ về Bồ-tát được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế. Nên biết đó đều là nhờ sức uy thần của Phật."
Bấy giờ Cụ thọ (bậc có tuổi thọ và đức hạnh, cách gọi tôn kính tỳ-kheo) Thiện Hiện (Subhūti, một đại đệ tử của Phật, giỏi nhất về hiểu lý "không") bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, tất cả Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác (các danh hiệu của Phật: Như Lai – đấng đến từ chân như; Ứng Cúng – đấng xứng đáng được cúng dường; Chánh Đẳng Giác – đấng giác ngộ chân chính, trọn vẹn) thật kỳ lạ hiếm có, khéo phó thác cho các Bồ-tát Ma-ha-tát, khéo nhiếp thọ (che chở, dắt dìu) các Bồ-tát Ma-ha-tát."
Phật dạy: "Thiện Hiện, đúng vậy, đúng vậy. Vì sao? Thiện Hiện, các Bồ-tát Ma-ha-tát cầu hướng đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề là để cho nhiều hữu tình (chúng sinh, loài có tình thức) được lợi ích an vui, vì thương xót và làm lợi ích cho chư thiên và loài người. Các Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành đạo Bồ-tát, vì muốn làm lợi ích cho vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa loài hữu tình, nên dùng bốn nhiếp sự (bốn cách thu phục, dìu dắt chúng sinh) mà nhiếp thọ họ. Bốn điều ấy là gì? Một là bố thí (cho tặng), hai là ái ngữ (nói lời dịu dàng, thương yêu), ba là lợi hành (làm việc lợi ích cho người), bốn là đồng sự (cùng làm việc, cùng chung hoàn cảnh với người để dắt dìu họ). Lại còn giúp họ đứng vững, siêng năng tu tập mười thiện nghiệp đạo (mười điều lành: không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không nói hai chiều, không nói lời độc ác, không nói lời thêu dệt, không tham lam, không giận dữ, không tà kiến).
Thiện Hiện, các Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tự mình thực hành bốn tĩnh lự (bốn tầng thiền định của cõi Sắc), cũng dạy người khác thực hành bốn tĩnh lự; tự mình thực hành bốn vô lượng (bốn tâm từ, bi, hỷ, xả trải rộng đến vô lượng chúng sinh), cũng dạy người khác thực hành bốn vô lượng; tự mình thực hành bốn định vô sắc (bốn tầng định của cõi Vô sắc: Không vô biên xứ, Thức vô biên xứ, Vô sở hữu xứ, Phi tưởng phi phi tưởng xứ), cũng dạy người khác thực hành bốn định vô sắc; tự mình thực hành sáu ba-la-mật-đa (sáu hạnh hoàn hảo: bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã), cũng dạy người khác thực hành sáu ba-la-mật-đa.
Thiện Hiện, các Bồ-tát Ma-ha-tát ấy nương vào sức phương tiện khéo léo của Bát-nhã ba-la-mật-đa, tuy dạy hữu tình chứng quả Dự lưu (quả vị đầu tiên của bậc thánh Thanh văn, mới nhập dòng thánh) mà tự mình không chứng; tuy dạy hữu tình chứng quả Nhất lai (chỉ còn trở lại cõi người một lần), Bất hoàn (không còn trở lại cõi Dục), A-la-hán (đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh) mà tự mình không chứng; tuy dạy hữu tình chứng Bồ-đề của Độc giác mà tự mình không chứng.
Thiện Hiện, các Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tự mình tu Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tiến, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa, cũng khuyên vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa Bồ-tát Ma-ha-tát tu Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tiến, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa. Tự mình an trụ địa vị bất thoái chuyển (không còn thoái lui), cũng khuyên họ an trụ địa vị bất thoái chuyển. Tự mình làm trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật, cũng khuyên họ làm trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật. Tự mình giúp hữu tình được thành thục (giúp thiện căn của chúng sinh chín muồi), cũng khuyên họ giúp hữu tình được thành thục. Tự mình khởi thần thông của Bồ-tát (năng lực siêu phàm), cũng khuyên họ khởi thần thông của Bồ-tát. Tự mình tu các pháp môn đà-la-ni (tổng trì: năng lực ghi nhớ, giữ gìn mọi điều lành không quên mất), cũng khuyên họ tu các pháp môn đà-la-ni. Tự mình tu các pháp môn tam-ma-địa (định: tâm chuyên chú một chỗ không tán loạn), cũng khuyên họ tu các pháp môn tam-ma-địa. Tự mình đầy đủ biện tài vô ngại (tài thuyết giảng thông suốt không trở ngại), cũng khuyên họ đầy đủ biện tài vô ngại. Tự mình đầy đủ sắc thân đẹp đẽ, cũng khuyên họ đầy đủ sắc thân đẹp đẽ. Tự mình đầy đủ các tướng tốt, vẻ đẹp (ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp phụ của bậc giác ngộ), cũng khuyên họ đầy đủ các tướng tốt, vẻ đẹp. Tự mình đầy đủ hạnh đồng chân (hạnh trong sạch như trẻ thơ, không vướng dục nhiễm), cũng khuyên họ đầy đủ hạnh đồng chân.
Tự mình tu bốn niệm trụ (bốn chỗ đặt tâm quán sát: quán thân không sạch, quán cảm thọ là khổ, quán tâm vô thường, quán các pháp không có ngã), cũng dạy họ tu bốn niệm trụ. Tự mình tu bốn chánh đoạn (bốn sự siêng năng chân chính: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm sinh điều lành chưa có, tăng trưởng điều lành đã có), cũng dạy họ tu bốn chánh đoạn. Tự mình tu bốn thần túc (bốn nền tảng của định và thần thông: ý muốn, tinh tiến, tâm, quán xét), cũng dạy họ tu bốn thần túc. Tự mình tu năm căn (năm gốc rễ sinh ra điều lành: tín, tấn, niệm, định, tuệ), cũng dạy họ tu năm căn. Tự mình tu năm lực (năm căn ấy phát triển thành sức mạnh), cũng dạy họ tu năm lực. Tự mình tu bảy đẳng giác chi (bảy yếu tố giác ngộ: niệm, trạch pháp, tinh tiến, hỷ, khinh an, định, xả), cũng dạy họ tu bảy đẳng giác chi. Tự mình tu tám thánh đạo chi (tám con đường chân chính: chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tiến, chánh niệm, chánh định), cũng dạy họ tu tám thánh đạo chi.
Tự mình an trụ nội không (sáu giác quan bên trong vốn không có thực thể), cũng dạy họ an trụ nội không. Tự mình an trụ ngoại không (sáu đối tượng bên ngoài vốn không), nội ngoại không (cả trong lẫn ngoài đều không), không không (chính cái "không" cũng không), đại không (mười phương rộng lớn cũng không), thắng nghĩa không (chân lý tối thượng, Niết-bàn cũng không có thực thể để chấp), hữu vi không (các pháp do nhân duyên tạo thành là không), vô vi không (các pháp không do tạo tác cũng không), tất cánh không (rốt ráo là không), vô tế không (không có đầu, không có cuối, cũng là không), tán không (các pháp vốn tan rã, không có gì thật còn lại), vô biến dị không (cái không biến đổi cũng là không), bản tính không (bản tính các pháp vốn không), tự tướng không (tướng riêng của mỗi pháp là không), cộng tướng không (tướng chung của các pháp là không), nhất thiết pháp không (tất cả các pháp đều không), bất khả đắc không (không có gì nắm bắt được), vô tính không (không có tự thể), tự tính không (tự tính vốn không), vô tính tự tính không (cả cái không có tự thể lẫn tự tính đều không), cũng dạy họ an trụ ngoại không cho đến vô tính tự tính không.
Tự mình an trụ chân như (thực tướng như thế, chân thật không đổi của mọi pháp), cũng dạy họ an trụ chân như. Tự mình an trụ pháp giới (bản thể chung của tất cả các pháp), pháp tính (bản tính của các pháp), tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính ly sinh (lìa khỏi sinh diệt, lìa trạng thái phàm phu), pháp định (pháp vốn quyết định như vậy), pháp trụ (pháp vốn thường trụ như vậy), thật tế (biên giới chân thật, chỗ tận cùng của sự thật), hư không giới (tính rộng khắp như hư không), bất tư nghị giới (cảnh giới không thể nghĩ bàn), cũng dạy họ an trụ pháp giới cho đến bất tư nghị giới.
Tự mình an trụ Khổ thánh đế (chân lý cao quý về khổ: đời là khổ), cũng dạy họ an trụ Khổ thánh đế. Tự mình an trụ Tập (chân lý về nguyên nhân của khổ), Diệt (chân lý về sự chấm dứt khổ), Đạo (chân lý về con đường dứt khổ) thánh đế, cũng dạy họ an trụ Tập, Diệt, Đạo thánh đế.
Tự mình tu bốn tĩnh lự, cũng dạy họ tu bốn tĩnh lự. Tự mình tu bốn vô lượng, cũng dạy họ tu bốn vô lượng. Tự mình tu bốn định vô sắc, cũng dạy họ tu bốn định vô sắc. Tự mình tu tám giải thoát (tám pháp thiền định giúp thoát khỏi sự trói buộc của sắc và vô sắc), cũng dạy họ tu tám giải thoát. Tự mình tu tám thắng xứ (tám cách quán sắc tướng để làm chủ, vượt thắng cảnh giới), cũng dạy họ tu tám thắng xứ. Tự mình tu chín thứ đệ định (chín tầng định lần lượt: bốn thiền, bốn định vô sắc và diệt thọ tưởng định), cũng dạy họ tu chín thứ đệ định. Tự mình tu mười biến xứ (quán mười thứ: đất, nước, lửa, gió, xanh, vàng, đỏ, trắng, hư không, thức, mỗi thứ tràn khắp mọi nơi), cũng dạy họ tu mười biến xứ. Tự mình tu ba giải thoát môn (ba cửa giải thoát: không, vô tướng, vô nguyện), cũng dạy họ tu ba giải thoát môn. Tự mình tu mười địa của Bồ-tát (mười giai vị tu tập của Bồ-tát), cũng dạy họ tu mười địa của Bồ-tát.
Tự mình tu năm nhãn (năm thứ mắt: mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật), cũng dạy họ tu năm nhãn. Tự mình tu sáu thần thông (thần túc thông – biến hóa đi lại tự tại; thiên nhĩ thông – nghe xa; tha tâm thông – biết tâm người; túc mạng thông – biết đời trước; thiên nhãn thông – thấy xa; lậu tận thông – dứt sạch phiền não), cũng dạy họ tu sáu thần thông. Tự mình tu tất cả pháp môn đà-la-ni, cũng dạy họ tu tất cả pháp môn đà-la-ni. Tự mình tu tất cả pháp môn tam-ma-địa, cũng dạy họ tu tất cả pháp môn tam-ma-địa. Tự mình tu mười lực của Phật (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật, như biết đúng sai, biết nghiệp báo, biết căn cơ chúng sinh…), cũng dạy họ tu mười lực của Phật. Tự mình tu bốn vô ngại giải (bốn sự hiểu biết thông suốt: về pháp, về nghĩa, về ngôn từ, về biện thuyết), cũng dạy họ tu bốn vô ngại giải. Tự mình tu đại từ (thương yêu ban vui), đại bi (xót thương cứu khổ), đại hỷ (vui theo niềm vui của người), đại xả (buông xả, bình đẳng không thiên vị), cũng dạy họ tu đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả. Tự mình tu mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám đức tính riêng chỉ Phật mới có), cũng dạy họ tu mười tám pháp bất cộng của Phật.
Tự mình tu nhất thiết trí (trí biết tổng quát tất cả các pháp), cũng dạy họ tu nhất thiết trí. Tự mình tu đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu hành để dẫn dắt chúng sinh) và nhất thiết tướng trí (trí của Phật, biết trọn vẹn mọi tướng chung, tướng riêng của tất cả các pháp), cũng dạy họ tu đạo tướng trí và nhất thiết tướng trí. Tự mình tu pháp không quên mất (luôn nhớ rõ, không bao giờ quên sót) và tính luôn an trụ trong buông xả (tâm luôn bình thản, không dính mắc), cũng dạy họ tu pháp không quên mất và tính luôn an trụ trong buông xả. Tự mình dứt trừ tất cả phiền não cùng tập khí (thói quen vi tế do phiền não lâu đời còn sót lại), cũng dạy họ dứt trừ tất cả phiền não cùng tập khí. Tự mình chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, chuyển bánh xe Pháp nhiệm mầu, cứu độ vô lượng chúng sinh, cũng dạy họ chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, chuyển bánh xe Pháp nhiệm mầu, cứu độ vô lượng chúng sinh."
Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật: "Thật kỳ lạ thay Thế Tôn! Thật hiếm có thay Thiện Thệ (Đấng đã khéo đi đến nơi giải thoát, một danh hiệu của Phật)! Các Bồ-tát Ma-ha-tát ấy thành tựu khối công đức lớn như thế, vì muốn làm lợi ích cho tất cả hữu tình mà tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, cầu chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề. Bạch Thế Tôn, Bồ-tát Ma-ha-tát tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế nào thì mau được viên mãn?"
Phật dạy: "Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy sắc (thân thể và mọi thứ vật chất) hoặc tăng hoặc giảm, không thấy thọ (cảm giác vui, khổ, không vui không khổ), tưởng (sự nhận biết, hình dung), hành (các hoạt động tác ý của tâm), thức (sự phân biệt, hay biết) hoặc tăng hoặc giảm, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy nhãn xứ (mắt, xét như chỗ phát sinh nhận thức) hoặc tăng hoặc giảm, không thấy nhĩ xứ (tai), tỷ xứ (mũi), thiệt xứ (lưỡi), thân xứ (thân), ý xứ (ý) hoặc tăng hoặc giảm, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy sắc xứ (hình sắc, đối tượng của mắt) hoặc tăng hoặc giảm, không thấy thanh xứ (âm thanh), hương xứ (mùi), vị xứ (vị), xúc xứ (những gì thân chạm biết), pháp xứ (đối tượng của ý, như ý niệm, khái niệm) hoặc tăng hoặc giảm, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy nhãn giới (mắt, xét như một yếu tố cấu thành nhận thức) hoặc tăng hoặc giảm, không thấy sắc giới (cảnh sắc, đối tượng của mắt), nhãn thức giới (cái biết phát sinh qua mắt), cùng nhãn xúc (sự tiếp xúc giữa mắt, cảnh sắc và nhãn thức) và các cảm thọ sinh ra do duyên nhãn xúc hoặc tăng hoặc giảm, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy nhĩ giới hoặc tăng hoặc giảm, không thấy thanh giới, nhĩ thức giới, cùng nhĩ xúc và các cảm thọ sinh ra do duyên nhĩ xúc hoặc tăng hoặc giảm, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy tỷ giới hoặc tăng hoặc giảm, không thấy hương giới, tỷ thức giới, cùng tỷ xúc và các cảm thọ sinh ra do duyên tỷ xúc hoặc tăng hoặc giảm, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy thiệt giới hoặc tăng hoặc giảm, không thấy vị giới, thiệt thức giới, cùng thiệt xúc và các cảm thọ sinh ra do duyên thiệt xúc hoặc tăng hoặc giảm, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy thân giới hoặc tăng hoặc giảm, không thấy xúc giới, thân thức giới, cùng thân xúc và các cảm thọ sinh ra do duyên thân xúc hoặc tăng hoặc giảm, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy ý giới hoặc tăng hoặc giảm, không thấy pháp giới (ở đây là đối tượng của ý), ý thức giới, cùng ý xúc và các cảm thọ sinh ra do duyên ý xúc hoặc tăng hoặc giảm, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy địa giới (yếu tố đất, tính cứng chắc) hoặc tăng hoặc giảm, không thấy thủy giới (yếu tố nước, tính ướt), hỏa giới (yếu tố lửa, tính nóng), phong giới (yếu tố gió, tính chuyển động), không giới (yếu tố khoảng không), thức giới (yếu tố hay biết) hoặc tăng hoặc giảm, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy vô minh (sự mê muội, không thấy rõ sự thật – mắt xích đầu tiên trong mười hai nhân duyên khiến chúng sinh xoay vòng sinh tử) hoặc tăng hoặc giảm, không thấy hành (những hành động tạo nghiệp), thức (thức tái sinh), danh sắc (tâm và thân sơ khởi), lục xứ (sáu giác quan), xúc (sự tiếp xúc), thọ (cảm giác), ái (lòng ham muốn), thủ (sự bám giữ), hữu (sự tồn tại, nghiệp dẫn đến đời sau), sinh (sự ra đời), lão tử (già và chết), sầu, than, khổ, ưu, não (buồn rầu, than khóc, đau khổ, lo lắng, phiền muộn) hoặc tăng hoặc giảm, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy Bố thí ba-la-mật-đa hoặc tăng hoặc giảm, không thấy Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tiến, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa hoặc tăng hoặc giảm, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy nội không hoặc tăng hoặc giảm, không thấy ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không hoặc tăng hoặc giảm, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy chân như hoặc tăng hoặc giảm, không thấy pháp giới (ở đây là bản thể chung của mọi pháp), pháp tính, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính ly sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghị giới hoặc tăng hoặc giảm, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy Khổ thánh đế hoặc tăng hoặc giảm, không thấy Tập, Diệt, Đạo thánh đế hoặc tăng hoặc giảm, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy bốn tĩnh lự hoặc tăng hoặc giảm, không thấy bốn vô lượng, bốn định vô sắc hoặc tăng hoặc giảm, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy tám giải thoát hoặc tăng hoặc giảm, không thấy tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ hoặc tăng hoặc giảm, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy bốn niệm trụ hoặc tăng hoặc giảm, không thấy bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi hoặc tăng hoặc giảm, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy không giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ quán các pháp đều không) hoặc tăng hoặc giảm, không thấy vô tướng giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ lìa mọi tướng trạng) và vô nguyện giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ không còn mong cầu gì) hoặc tăng hoặc giảm, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy mười địa của Bồ-tát hoặc tăng hoặc giảm, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy năm nhãn hoặc tăng hoặc giảm, không thấy sáu thần thông hoặc tăng hoặc giảm, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy mười lực của Phật hoặc tăng hoặc giảm, không thấy bốn vô sở úy (bốn điều không hề sợ hãi của Phật khi thuyết pháp giữa đại chúng), bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật hoặc tăng hoặc giảm, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy pháp không quên mất hoặc tăng hoặc giảm, không thấy tính luôn an trụ trong buông xả hoặc tăng hoặc giảm, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy nhất thiết trí hoặc tăng hoặc giảm, không thấy đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí hoặc tăng hoặc giảm, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy tất cả pháp môn đà-la-ni hoặc tăng hoặc giảm, không thấy tất cả pháp môn tam-ma-địa hoặc tăng hoặc giảm, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy quả Dự lưu hoặc tăng hoặc giảm, không thấy quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán hoặc tăng hoặc giảm, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy Bồ-đề của Độc giác hoặc tăng hoặc giảm, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát hoặc tăng hoặc giảm, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật hoặc tăng hoặc giảm, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Lại nữa, Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy đây là pháp, không thấy đây là phi pháp (không phải pháp); không thấy hữu lậu (còn phiền não rỉ chảy, còn dính trong sinh tử), không thấy vô lậu (không còn phiền não); không thấy hữu vi (do nhân duyên tạo tác, có sinh diệt), không thấy vô vi (không do tạo tác, không sinh diệt), thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy quá khứ, không thấy vị lai, không thấy hiện tại; không thấy thiện, không thấy bất thiện, không thấy vô ký (không thiện cũng không ác); không thấy cõi Dục (cõi của chúng sinh còn ham muốn ăn uống, dâm dục), không thấy cõi Sắc (cõi của chư thiên đã lìa dục nhưng còn thân hình vi tế), không thấy cõi Vô sắc (cõi chỉ còn tâm thức, không có thân hình), thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy Bố thí ba-la-mật-đa, không thấy Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tiến, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy nội không, không thấy ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy chân như, không thấy pháp giới, pháp tính, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính ly sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghị giới, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy Khổ thánh đế, không thấy Tập, Diệt, Đạo thánh đế, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy bốn niệm trụ, không thấy bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy bốn tĩnh lự, không thấy bốn vô lượng, bốn định vô sắc, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy tám giải thoát, không thấy tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy không giải thoát môn, không thấy vô tướng, vô nguyện giải thoát môn, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy năm nhãn, không thấy sáu thần thông, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn. Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy tất cả pháp môn đà-la-ni, không thấy tất cả pháp môn tam-ma-địa, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy pháp không quên mất, không thấy tính luôn an trụ trong buông xả, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy mười lực của Phật, không thấy bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thấy nhất thiết trí, không thấy đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Vì sao? Thiện Hiện, vì tất cả các pháp đều không có tự tính và tướng trạng thật; vì không có tác dụng; vì không thể xoay chuyển; vì tính chất hư dối, lừa gạt, không bền chắc, không tự chủ; vì không có cái biết và cảm thọ thật; vì lìa khỏi ngã (cái tôi), hữu tình, mạng giả (kẻ có sinh mạng), sinh giả (kẻ được sinh ra), nói rộng ra cho đến tri giả (kẻ biết), kiến giả (kẻ thấy) – tức mọi quan niệm về một cái tôi có thật."
Bấy giờ Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, điều Như Lai nói thật không thể nghĩ bàn."
Phật bảo Thiện Hiện: "Đúng vậy, đúng vậy, điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn. Thiện Hiện, vì sắc không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn; vì thọ, tưởng, hành, thức không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn.
Thiện Hiện, vì nhãn xứ không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn; vì nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn.
Thiện Hiện, vì sắc xứ không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn; vì thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn.
Thiện Hiện, vì nhãn giới không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn; vì sắc giới, nhãn thức giới cùng nhãn xúc và các cảm thọ sinh ra do duyên nhãn xúc không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn.
Thiện Hiện, vì nhĩ giới không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn; vì thanh giới, nhĩ thức giới cùng nhĩ xúc và các cảm thọ sinh ra do duyên nhĩ xúc không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn.
Thiện Hiện, vì tỷ giới không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn; vì hương giới, tỷ thức giới cùng tỷ xúc và các cảm thọ sinh ra do duyên tỷ xúc không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn.
Thiện Hiện, vì thiệt giới không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn; vì vị giới, thiệt thức giới cùng thiệt xúc và các cảm thọ sinh ra do duyên thiệt xúc không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn.
Thiện Hiện, vì thân giới không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn; vì xúc giới, thân thức giới cùng thân xúc và các cảm thọ sinh ra do duyên thân xúc không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn.
Thiện Hiện, vì ý giới không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn; vì pháp giới, ý thức giới cùng ý xúc và các cảm thọ sinh ra do duyên ý xúc không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn.
Thiện Hiện, vì địa giới không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn; vì thủy, hỏa, phong, không, thức giới không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn.
Thiện Hiện, vì vô minh không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn; vì hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn.
Thiện Hiện, vì Bố thí ba-la-mật-đa không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn; vì Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tiến, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn.
Thiện Hiện, vì nội không không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn; vì ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn.
Thiện Hiện, vì chân như không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn; vì pháp giới, pháp tính, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính ly sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghị giới không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn.
Thiện Hiện, vì Khổ thánh đế không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn; vì Tập, Diệt, Đạo thánh đế không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn.
Thiện Hiện, vì bốn tĩnh lự không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn; vì bốn vô lượng, bốn định vô sắc không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn.
Thiện Hiện, vì tám giải thoát không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn; vì tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn.
Thiện Hiện, vì bốn niệm trụ không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn; vì bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn.
Thiện Hiện, vì không giải thoát môn không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn; vì vô tướng, vô nguyện giải thoát môn không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn.
Thiện Hiện, vì mười địa của Bồ-tát không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn.
Thiện Hiện, vì năm nhãn không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn; vì sáu thần thông không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn.
Thiện Hiện, vì mười lực của Phật không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn; vì bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn.
Thiện Hiện, vì pháp không quên mất không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn; vì tính luôn an trụ trong buông xả không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn.
Thiện Hiện, vì nhất thiết trí không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn; vì đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn.
Thiện Hiện, vì tất cả pháp môn đà-la-ni không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn; vì tất cả pháp môn tam-ma-địa không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn.
Thiện Hiện, vì quả Dự lưu không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn; vì quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn. Thiện Hiện, vì Bồ-đề của Độc giác không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn. Thiện Hiện, vì tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn. Thiện Hiện, vì Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật không thể nghĩ bàn nên điều Như Lai nói không thể nghĩ bàn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, đối với sắc không khởi ý tưởng cho rằng nó không thể nghĩ bàn, đối với thọ, tưởng, hành, thức không khởi ý tưởng cho rằng chúng không thể nghĩ bàn, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, đối với nhãn xứ không khởi ý tưởng không thể nghĩ bàn, đối với nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ không khởi ý tưởng không thể nghĩ bàn, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, đối với sắc xứ không khởi ý tưởng không thể nghĩ bàn, đối với thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ không khởi ý tưởng không thể nghĩ bàn, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, đối với nhãn giới không khởi ý tưởng không thể nghĩ bàn, đối với sắc giới, nhãn thức giới cùng nhãn xúc và các cảm thọ sinh ra do duyên nhãn xúc không khởi ý tưởng không thể nghĩ bàn, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, đối với nhĩ giới không khởi ý tưởng không thể nghĩ bàn, đối với thanh giới, nhĩ thức giới cùng nhĩ xúc và các cảm thọ sinh ra do duyên nhĩ xúc không khởi ý tưởng không thể nghĩ bàn, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, đối với tỷ giới không khởi ý tưởng không thể nghĩ bàn, đối với hương giới, tỷ thức giới cùng tỷ xúc và các cảm thọ sinh ra do duyên tỷ xúc không khởi ý tưởng không thể nghĩ bàn, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, đối với thiệt giới không khởi ý tưởng không thể nghĩ bàn, đối với vị giới, thiệt thức giới cùng thiệt xúc và các cảm thọ sinh ra do duyên thiệt xúc không khởi ý tưởng không thể nghĩ bàn, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, đối với thân giới không khởi ý tưởng không thể nghĩ bàn, đối với xúc giới, thân thức giới cùng thân xúc và các cảm thọ sinh ra do duyên thân xúc không khởi ý tưởng không thể nghĩ bàn, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, đối với ý giới không khởi ý tưởng không thể nghĩ bàn, đối với pháp giới, ý thức giới cùng ý xúc và các cảm thọ sinh ra do duyên ý xúc không khởi ý tưởng không thể nghĩ bàn, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, đối với địa giới không khởi ý tưởng không thể nghĩ bàn, đối với thủy, hỏa, phong, không, thức giới không khởi ý tưởng không thể nghĩ bàn, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, đối với vô minh không khởi ý tưởng không thể nghĩ bàn, đối với hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não không khởi ý tưởng không thể nghĩ bàn, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ ba trăm (hết).
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ ba trăm lẻ một.
Tam tạng Pháp sư (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) Huyền Trang (vị cao tăng đời Đường, Trung Quốc) vâng chiếu vua dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video