Hội thứ nhất — Phẩm "Công đức khó được nghe" (Nan Văn Công Đức), thứ ba mươi chín, phần sáu.
Cụ thọ (tiếng tôn xưng dành cho vị tỳ-kheo có đức hạnh, nghĩa là "người đầy đủ tuổi thọ và đức hạnh") Thiện Hiện (tức ngài Tu-bồ-đề, một đại đệ tử của Phật, nổi tiếng thấu hiểu sâu sắc lý "không") lại thưa Phật rằng: "Bạch Thế Tôn (Đấng được cả thế gian tôn kính, tức là Phật)! Bát-nhã ba-la-mật-đa (trí tuệ hoàn hảo, thấy suốt bản chất thật của mọi sự vật, đưa người tu từ bờ mê sang bờ giác ngộ) như thế là một khối thanh tịnh (trong sạch, không vướng chút nhiễm ô nào, vì vốn không có tự tính cố định)."
Phật nói: "Đúng vậy, Thiện Hiện! Vì sắc (phần vật chất: thân xác và mọi hình tướng) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì thọ (cảm giác: khổ, vui, hay không khổ không vui), tưởng (sự nhận biết, hình dung hình ảnh), hành (các hoạt động tạo tác của tâm, như ý muốn, quyết định) và thức (sự hay biết, phân biệt) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh.
Thiện Hiện! Vì nhãn xứ (con mắt, xét như chỗ dựa để cái thấy sinh ra; "xứ" là nơi làm nảy sinh nhận thức) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì nhĩ xứ (tai), tỷ xứ (mũi), thiệt xứ (lưỡi), thân xứ (thân) và ý xứ (ý, tức tâm suy nghĩ) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh.
Thiện Hiện! Vì sắc xứ (hình dáng, màu sắc — đối tượng của mắt) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì thanh xứ (âm thanh), hương xứ (mùi), vị xứ (vị), xúc xứ (những gì thân chạm vào) và pháp xứ (mọi đối tượng của ý như ý nghĩ, khái niệm) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh.
Thiện Hiện! Vì nhãn giới (con mắt, xét như một yếu tố riêng biệt cấu thành kinh nghiệm; "giới" là yếu tố, phạm vi riêng) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì sắc giới (ở đây là yếu tố hình sắc, đối tượng của mắt), nhãn thức giới (yếu tố cái biết sinh ra nhờ mắt), cùng nhãn xúc (sự tiếp xúc giữa mắt, hình sắc và cái biết của mắt) và các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra (những cảm giác khổ, vui hay trung tính nảy sinh nhờ sự tiếp xúc ấy) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh.
Thiện Hiện! Vì nhĩ giới (tai) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì thanh giới (âm thanh), nhĩ thức giới (cái biết do tai), cùng nhĩ xúc (sự tiếp xúc của tai) và các thọ do nhĩ xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh.
Thiện Hiện! Vì tỷ giới (mũi) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì hương giới (mùi), tỷ thức giới (cái biết do mũi), cùng tỷ xúc (sự tiếp xúc của mũi) và các thọ do tỷ xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh.
Thiện Hiện! Vì thiệt giới (lưỡi) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì vị giới (vị), thiệt thức giới (cái biết do lưỡi), cùng thiệt xúc (sự tiếp xúc của lưỡi) và các thọ do thiệt xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh.
Thiện Hiện! Vì thân giới (thân) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì xúc giới (vật chạm vào thân), thân thức giới (cái biết do thân), cùng thân xúc (sự tiếp xúc của thân) và các thọ do thân xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh.
Thiện Hiện! Vì ý giới (ý) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì pháp giới (ở đây là yếu tố các đối tượng của ý), ý thức giới (cái biết do ý), cùng ý xúc (sự tiếp xúc của ý) và các thọ do ý xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh.
Thiện Hiện! Vì địa giới (yếu tố đất, tức tính cứng chắc) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì thủy giới (yếu tố nước, tính ướt), hỏa giới (yếu tố lửa, tính nóng), phong giới (yếu tố gió, tính chuyển động), không giới (yếu tố khoảng trống) và thức giới (yếu tố hay biết) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh.
Thiện Hiện! Vì vô minh (sự mê muội, không thấy rõ chân lý — mắt xích đầu tiên trong mười hai nhân duyên, tức chuỗi mười hai khâu nhân quả khiến chúng sinh trôi lăn trong sinh tử) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì hành (những hành động tạo nghiệp), thức (thức tâm đi vào thai), danh sắc (thân và tâm lúc mới hình thành trong thai), lục xứ (sáu giác quan thành hình), xúc (sự tiếp xúc với ngoại cảnh), thọ (cảm giác), ái (lòng tham muốn), thủ (sự bám giữ), hữu (sự tồn tại, tạo thành đời sau), sinh (sự ra đời), lão tử (già và chết), cùng sầu, than, khổ, ưu, não (buồn rầu, kêu than, đau đớn, lo âu, phiền muộn) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh.
Thiện Hiện! Vì bố thí ba-la-mật-đa (hạnh cho tặng được thực hành đến mức hoàn hảo; "ba-la-mật-đa" là hạnh tu đưa đến bờ giác ngộ) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì tịnh giới ba-la-mật-đa (giữ giới luật trong sạch), an nhẫn ba-la-mật-đa (nhẫn nhịn, chịu đựng), tinh tiến ba-la-mật-đa (chuyên cần không lười) và tĩnh lự ba-la-mật-đa (thiền định, lắng tâm suy xét) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh.
Thiện Hiện! Vì nội không (các giác quan bên trong đều không có tự tính cố định) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì ngoại không (các đối tượng bên ngoài đều không), nội ngoại không (cả trong lẫn ngoài đều không), không không (chính cái "không" cũng là không), đại không (cả mười phương rộng lớn cũng là không), thắng nghĩa không (chân lý tối thượng, tức niết-bàn, cũng là không), hữu vi không (các sự vật do nhân duyên tạo thành đều không), vô vi không (những gì không do tạo tác cũng không), tất cánh không (rốt ráo là không), vô tế không (không có khởi đầu hay kết thúc, cũng là không), tán không (các sự vật do tụ hợp rồi tan rã, vốn là không), vô biến dị không (cái không biến đổi cũng là không), bản tính không (bản tính của mọi sự vốn là không), tự tướng không (đặc điểm riêng của từng sự vật là không), cộng tướng không (đặc điểm chung như vô thường, khổ… cũng là không), nhất thiết pháp không (tất cả mọi sự vật đều không), bất khả đắc không (không có gì nắm bắt được), vô tính không (không có tính chất nào để bám vào), tự tính không (tự thể của mọi sự vật là không) và vô tính tự tính không (cả cái không có tính lẫn tự tính đều là không) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh.
Thiện Hiện! Vì chân như (thực tướng "như vậy", chân thật, không biến đổi của mọi sự vật) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì pháp giới (ở đây là bản thể chung của tất cả mọi sự vật), pháp tính (bản tính của các sự vật), bất hư vọng tính (tính chân thật, không hư dối), bất biến dị tính (tính không biến đổi), bình đẳng tính (tính bình đẳng như nhau), ly sinh tính (tính lìa khỏi sinh diệt), pháp định (trật tự cố định của các sự vật), pháp trụ (sự vật vốn an trụ như thế), thật tế (giới hạn tận cùng của sự thật), hư không giới (cảnh giới rộng khắp như hư không) và bất tư nghị giới (cảnh giới không thể nghĩ bàn) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh.
Thiện Hiện! Vì khổ thánh đế (chân lý cao quý về khổ: đời sống trong sinh tử là khổ) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì tập thánh đế (chân lý về nguyên nhân gây ra khổ), diệt thánh đế (chân lý về sự chấm dứt khổ, tức niết-bàn) và đạo thánh đế (chân lý về con đường dẫn đến chấm dứt khổ) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh.
Thiện Hiện! Vì tứ tĩnh lự (bốn tầng thiền định thuộc cõi Sắc, tâm càng lúc càng lắng sâu) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì tứ vô lượng (bốn tâm rộng lớn không giới hạn: thương yêu ban vui, xót thương cứu khổ, vui theo điều lành của người, buông xả bình đẳng) và tứ vô sắc định (bốn tầng định cao vượt khỏi mọi hình sắc: định thấy hư không vô biên, định thấy thức vô biên, định thấy không có gì cả, định chẳng phải có tưởng chẳng phải không tưởng) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh.
Thiện Hiện! Vì bát giải thoát (tám pháp thiền giúp thoát khỏi sự trói buộc vào thế giới hình sắc và vô sắc) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì bát thắng xứ (tám phép quán giúp làm chủ, vượt thắng các đối tượng quán), cửu thứ đệ định (chín tầng định lần lượt nhập nối tiếp nhau: bốn tầng thiền, bốn tầng định vô sắc và định diệt hết cảm thọ, tưởng) và thập biến xứ (mười phép quán cho một đối tượng như đất, nước, lửa, gió, xanh, vàng, đỏ, trắng, hư không, thức tràn khắp mọi nơi) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh.
Thiện Hiện! Vì tứ niệm trụ (bốn phép chú tâm quán xét: thân là không sạch, cảm thọ là khổ, tâm là vô thường, mọi sự vật không có cái "ta") thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì tứ chánh đoạn (bốn sự nỗ lực chân chính: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm sinh điều thiện chưa có, làm tăng điều thiện đã có), tứ thần túc (bốn nền tảng của năng lực thần diệu: ý muốn, sự chuyên cần, sự chuyên tâm, sự quán xét), ngũ căn (năm khả năng gốc rễ: niềm tin, sự chuyên cần, sự ghi nhớ tỉnh giác, sự định tâm, trí tuệ), ngũ lực (năm sức mạnh do năm căn ấy lớn mạnh mà thành), thất đẳng giác chi (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ: chọn lựa đúng pháp, chuyên cần, vui mừng, nhẹ nhàng an ổn, tỉnh giác, định tâm, buông xả) và bát thánh đạo chi (tám nhánh của con đường thánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống bằng nghề chân chính, cố gắng đúng, tỉnh giác đúng, định tâm đúng) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh.
Thiện Hiện! Vì không giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ thấy rõ mọi sự vật đều không) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì vô tướng giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ không bám vào hình tướng) và vô nguyện giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ không còn mong cầu, tạo tác) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh. Thiện Hiện! Vì Bồ-tát thập địa (mười giai vị tu chứng nối tiếp nhau của Bồ-tát; Bồ-tát là người phát tâm cầu giác ngộ để cứu độ chúng sinh) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh.
Thiện Hiện! Vì ngũ nhãn (năm loại mắt: mắt thịt thường, mắt trời thấy xa, mắt trí tuệ thấy lý "không", mắt pháp thấy rõ các pháp môn để độ người, mắt Phật thấy suốt tất cả) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì lục thần thông (sáu năng lực siêu phàm: biến hóa đi lại tự do, nghe được mọi âm thanh xa gần, biết tâm người khác, biết các đời trước, thấy được mọi nơi, dứt sạch phiền não) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh.
Thiện Hiện! Vì Phật thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật, như biết rõ điều gì hợp lẽ điều gì không, biết rõ nghiệp báo của chúng sinh…) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì tứ vô sở úy (bốn điều không hề sợ hãi của Phật khi thuyết pháp giữa đại chúng), tứ vô ngại giải (bốn khả năng hiểu biết và diễn đạt không trở ngại: về giáo pháp, về ý nghĩa, về ngôn từ, về biện luận), đại từ (lòng thương lớn ban vui cho chúng sinh), đại bi (lòng xót thương lớn cứu khổ), đại hỷ (niềm vui lớn khi chúng sinh được an lạc), đại xả (sự buông xả lớn, đối xử bình đẳng với tất cả) và thập bát Phật bất cộng pháp (mười tám phẩm chất riêng chỉ Phật mới có, không chung với ai khác) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh.
Thiện Hiện! Vì vô vong thất pháp (phẩm chất không bao giờ quên sót, luôn ghi nhớ rõ ràng) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì hằng trụ xả tính (tính luôn an trụ trong sự buông xả, bình thản trước mọi cảnh) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh.
Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí (trí biết một cách tổng quát rằng tất cả sự vật đều không) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu để dẫn dắt chúng sinh, là trí của Bồ-tát) và nhất thiết tướng trí (trí biết rõ mọi tướng trạng chi tiết của tất cả sự vật, là trí của Phật) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh.
Thiện Hiện! Vì tất cả đà-la-ni môn (các pháp môn tổng trì, tức năng lực ghi nhớ, giữ gìn trọn vẹn các giáo pháp không quên mất) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì tất cả tam-ma-địa môn (các pháp môn định tâm, giữ tâm chuyên nhất) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh.
Thiện Hiện! Vì quả Dự lưu (quả vị đầu tiên của bậc thánh, mới bước vào dòng thánh) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì quả Nhất lai (chỉ còn trở lại cõi người một lần nữa), quả Bất hoàn (không còn trở lại cõi Dục nữa) và quả A-la-hán (quả vị cao nhất của hàng đệ tử, đã dứt sạch phiền não, thoát khỏi sinh tử) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh.
Thiện Hiện! Vì Độc giác bồ-đề (sự giác ngộ của bậc Độc giác — người tự mình quán xét nhân duyên mà giác ngộ, không cần nghe thầy giảng) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh. Thiện Hiện! Vì hạnh của tất cả các Bồ-tát ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn) thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh. Thiện Hiện! Vì Vô thượng chánh đẳng bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính và trọn vẹn khắp cả của Phật) của chư Phật thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh.
Vì thế Bát-nhã ba-la-mật-đa được gọi là khối thanh tịnh."
Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật: "Thật lạ lùng thay, Thế Tôn! Thật hiếm có thay, Thiện Thệ (danh hiệu của Phật, nghĩa là "bậc đã khéo đi đến nơi giải thoát")! Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế, vì vô cùng sâu xa nên có rất nhiều chướng ngại, vậy mà nay được giảng giải rộng rãi lại không sinh chướng ngại."
Phật nói: "Thiện Hiện! Đúng vậy, đúng vậy! Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có rất nhiều chướng ngại. Nhờ sức thần của Phật, nên nay tuy giảng giải rộng rãi mà không sinh chướng ngại. Vì thế, các thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nam, người nữ có lòng lành, tin theo Phật pháp) theo Đại thừa (cỗ xe lớn, tức con đường tu hướng đến giác ngộ để cứu độ tất cả chúng sinh), đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa này, nếu muốn chép thì nên mau chép, nếu muốn đọc tụng thì nên mau đọc tụng, nếu muốn thọ trì (tiếp nhận và giữ gìn ghi nhớ) thì nên mau thọ trì, nếu muốn tu tập thì nên mau tu tập, nếu muốn suy ngẫm thì nên mau suy ngẫm, nếu muốn giảng nói thì nên mau giảng nói.
Vì sao vậy? Thiện Hiện! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có rất nhiều chướng ngại; đừng để cho người đang chép, đọc tụng, thọ trì, tu tập, suy ngẫm, giảng cho người khác gặp những chuyện chướng ngại nổi lên mà không làm được trọn vẹn.
Thiện Hiện! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, nếu muốn trong một tháng, hoặc hai, hoặc ba, hoặc bốn, hoặc năm, hoặc sáu, hoặc bảy tháng, cho đến một năm, chép xong trọn vẹn Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, thì nên siêng năng chuyên cần, giữ tâm chuyên chú mà chép, trải qua chừng ấy thời gian để được trọn vẹn.
Thiện Hiện! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, nếu muốn trong một tháng, hoặc hai, hoặc ba, hoặc bốn, hoặc năm, hoặc sáu, hoặc bảy tháng, cho đến một năm, đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa này mà thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng cho người khác được trọn vẹn, thì nên siêng năng chuyên cần, giữ tâm chuyên chú mà thọ trì cho đến giảng nói, trải qua chừng ấy thời gian để được trọn vẹn. Vì sao vậy? Thiện Hiện! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như viên ngọc báu vô giá, nên có nhiều chướng ngại."
Bấy giờ Thiện Hiện lại thưa Phật: "Thật lạ lùng thay, Thế Tôn! Thật hiếm có thay, Thiện Thệ! Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như viên ngọc báu vô giá, có rất nhiều chướng ngại. Thế mà có người chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng cho người khác, thì ác ma (ma quỷ xấu ác, chuyên phá hoại việc tu hành) muốn gây chướng ngại cho họ, khiến họ không chép được, cho đến không giảng nói được."
Phật nói: "Thiện Hiện! Ác ma đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này, tuy muốn gây chướng ngại để người ta không chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng cho người khác, nhưng chúng không đủ sức gây chướng ngại cho việc chép, thọ trì Bát-nhã… của các Bồ-tát ma-ha-tát ấy."
Bấy giờ Xá-lợi Tử (tức ngài Xá-lợi-phất, đại đệ tử được tôn là trí tuệ bậc nhất của Phật) thưa Phật: "Bạch Thế Tôn! Là sức thần của ai đã khiến ác ma kia không thể gây chướng ngại cho các Bồ-tát ma-ha-tát chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng rộng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa?"
Phật nói: "Xá-lợi Tử! Chính sức thần của Phật đã khiến ác ma kia không thể gây chướng ngại cho các Bồ-tát ma-ha-tát chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng rộng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Lại nữa, Xá-lợi Tử! Đó cũng là sức thần của chư Phật trong tất cả các thế giới khắp mười phương, khiến ác ma kia không thể gây chướng ngại cho các Bồ-tát ma-ha-tát chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng rộng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.
Lại nữa, Xá-lợi Tử! Vì chư Phật Thế Tôn đều cùng che chở và nghĩ nhớ đến các Bồ-tát tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, nên ác ma kia không thể gây chướng ngại cho tất cả chúng Bồ-tát ma-ha-tát, khiến họ không chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng rộng cho người khác Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa được. Vì sao vậy? Xá-lợi Tử! Vì chư Phật Thế Tôn đều cùng che chở và nghĩ nhớ đến những việc lành mà chúng Bồ-tát tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa làm ra, khiến ác ma kia không thể gây chướng ngại.
Xá-lợi Tử! Nếu Bồ-tát ma-ha-tát nào có thể đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế mà chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng rộng, thì theo lẽ tự nhiên, sẽ được vô lượng, vô số, vô biên đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác (ba danh hiệu của Phật: Như Lai — bậc từ chân như mà đến; Ứng — bậc xứng đáng được cúng dường; Chánh Đẳng Giác — bậc giác ngộ chân chính và trọn khắp) đang thuyết pháp trong các thế giới mười phương che chở, nghĩ nhớ. Nếu được chư Phật che chở, nghĩ nhớ thì theo lẽ tự nhiên, ác ma không thể gây chướng ngại.
Xá-lợi Tử! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân nào có thể đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế mà chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng rộng, thì nên nghĩ thế này: 'Nay ta chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng rộng cho người khác Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, đều là nhờ sức thần che chở, nghĩ nhớ của vô lượng, vô số, vô biên đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác đang thuyết pháp khắp mười phương.'"
Khi ấy Xá-lợi Tử lại thưa Phật: "Bạch Thế Tôn! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân nào có thể đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế mà chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng rộng, thì tất cả đều là nhờ sức thần che chở, nghĩ nhớ của chư Phật Như Lai trong các thế giới mười phương, khiến cho tất cả ác ma không thể gây chướng ngại cho những việc lành thù thắng mà họ làm."
Phật nói: "Xá-lợi Tử! Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói. Xá-lợi Tử! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân nào có thể đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế mà chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng rộng, thì nên biết đều là nhờ sức thần che chở, nghĩ nhớ của tất cả các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác."
Khi ấy Xá-lợi Tử lại thưa Phật: "Bạch Thế Tôn! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân nào có thể đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế mà chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng rộng, thì vô lượng, vô số, vô biên đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác đang thuyết pháp trong các thế giới mười phương đều cùng biết rõ các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy đang chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng rộng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa; do nhân duyên ấy mà vui mừng che chở, nghĩ nhớ.
Bạch Thế Tôn! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân nào có thể đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế mà chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng rộng, thì các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy luôn được tất cả các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác đang thuyết pháp trong vô lượng, vô số, vô biên thế giới mười phương dùng Phật nhãn (mắt Phật, thấy suốt tất cả) mà trông thấy; do nhân duyên ấy mà thương xót che chở, nghĩ nhớ."
Phật nói: "Xá-lợi Tử! Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói. Xá-lợi Tử! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân nào chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng rộng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thì các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy luôn được tất cả các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác đang thuyết pháp trong vô lượng, vô số, vô biên thế giới mười phương dùng Phật nhãn trông thấy, biết rõ, che chở, nghĩ nhớ, khiến các ác ma không thể quấy nhiễu, và những việc lành họ tu đều mau được thành tựu.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân theo Bồ-tát thừa (cỗ xe Bồ-tát, tức con đường tu của Bồ-tát), nếu có thể đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này mà chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng rộng, thì nên biết các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy đã gần đến Vô thượng chánh đẳng bồ-đề; các ác ma và kẻ thù oán không thể gây chướng ngại.
Lại nữa, Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân theo Bồ-tát thừa, nếu có thể chép Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, trang hoàng đủ cách rồi thọ trì, đọc tụng, thì nên biết các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy đã sinh lòng tin hiểu sâu xa đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa này. Nếu lại đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này mà dùng các thứ hoa, hương, cờ báu, phướn, lọng, y phục, chuỗi ngọc anh lạc (chuỗi ngọc quý dùng để đeo hoặc trang trí), âm nhạc, đèn sáng để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, thì nên biết các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy luôn được các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác dùng Phật nhãn trông thấy, biết rõ, che chở, nghĩ nhớ. Do nhân duyên ấy, nhất định sẽ được của cải lớn, lợi ích lớn lao thù thắng, quả lớn và quả dị thục lớn (quả báo chín muồi về sau, ở thời điểm khác với lúc gieo nhân).
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, vì có thể chép, thọ trì, đọc tụng, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, nên nhờ thiện căn (gốc lành, tức công đức đã gieo) ấy mà cho đến khi đạt được bất thoái chuyển địa (địa vị không còn bị thoái lui trên đường giác ngộ), trong khoảng thời gian đó luôn không rời Phật, thường được nghe chánh pháp, không rơi vào ác thú (các đường dữ: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh).
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, nhờ thiện căn ấy, cho đến khi đạt Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, thường không xa lìa bố thí ba-la-mật-đa, thường không xa lìa tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, nhờ thiện căn ấy, cho đến khi đạt Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, thường không xa lìa nội không, thường không xa lìa ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, nhờ thiện căn ấy, cho đến khi đạt Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, thường không xa lìa chân như, thường không xa lìa pháp giới, pháp tính, bất hư vọng tính, bất biến dị tính, bình đẳng tính, ly sinh tính, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghị giới.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, nhờ thiện căn ấy, cho đến khi đạt Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, thường không xa lìa khổ thánh đế, thường không xa lìa tập, diệt, đạo thánh đế.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, nhờ thiện căn ấy, cho đến khi đạt Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, thường không xa lìa tứ tĩnh lự, thường không xa lìa tứ vô lượng, tứ vô sắc định.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, nhờ thiện căn ấy, cho đến khi đạt Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, thường không xa lìa bát giải thoát, thường không xa lìa bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, nhờ thiện căn ấy, cho đến khi đạt Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, thường không xa lìa tứ niệm trụ, thường không xa lìa tứ chánh đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, nhờ thiện căn ấy, cho đến khi đạt Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, thường không xa lìa không giải thoát môn, thường không xa lìa vô tướng, vô nguyện giải thoát môn.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, nhờ thiện căn ấy, cho đến khi đạt Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, thường không xa lìa việc tu ngũ nhãn, thường không xa lìa việc tu lục thần thông.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, nhờ thiện căn ấy, cho đến khi đạt Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, thường không xa lìa việc tu Phật thập lực, thường không xa lìa việc tu tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, thập bát Phật bất cộng pháp.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, nhờ thiện căn ấy, cho đến khi đạt Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, thường không xa lìa việc tu vô vong thất pháp, thường không xa lìa việc tu hằng trụ xả tính.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, nhờ thiện căn ấy, cho đến khi đạt Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, thường không xa lìa việc tu nhất thiết trí, thường không xa lìa việc tu đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, nhờ thiện căn ấy, cho đến khi đạt Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, thường không xa lìa việc tu tất cả đà-la-ni môn, thường không xa lìa việc tu tất cả tam-ma-địa môn.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, nhờ thiện căn ấy, cho đến khi đạt Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, thường không xa lìa phương tiện thiện xảo (sự khéo léo dùng những cách thích hợp để giáo hóa), dạy các hữu tình (chúng sinh có tình cảm, ý thức) đạt quả Dự lưu mà tự mình không chứng lấy; thường không xa lìa phương tiện thiện xảo, dạy các hữu tình đạt quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán mà tự mình không chứng lấy.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, nhờ thiện căn ấy, cho đến khi đạt Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, thường không xa lìa phương tiện thiện xảo, dạy các hữu tình đạt Độc giác bồ-đề mà tự mình không chứng lấy.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, nhờ thiện căn ấy, cho đến khi đạt Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, thường không xa lìa việc thong dong sử dụng thần thông tự tại của Bồ-tát, đi từ cõi Phật này đến cõi Phật khác (mỗi cõi Phật là thế giới do một vị Phật giáo hóa), cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen chư Phật Thế Tôn và các chúng Bồ-tát ma-ha-tát.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, nhờ thiện căn ấy, cho đến khi đạt Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, thường không xa lìa việc trang nghiêm làm thanh tịnh cõi Phật và giáo hóa cho chúng sinh được thành thục (căn lành chín muồi, đủ sức giải thoát).
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, nhờ thiện căn ấy, cho đến khi đạt Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, thường không xa lìa thần thông tự tại, đi khắp các cõi Phật, khẩn thỉnh chư Phật chuyển bánh xe pháp mầu (tức thuyết giảng giáo pháp; giáo pháp được ví như bánh xe lăn đi nghiền nát phiền não) để cứu độ vô lượng chúng sinh.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, nhờ thiện căn ấy, cho đến khi đạt Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, thường không xa lìa tất cả hạnh của Bồ-tát ma-ha-tát. Xá-lợi Tử! Vì nhân duyên ấy, các thiện nam tử, thiện nữ nhân theo Bồ-tát thừa, đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa này, nên siêng năng chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng rộng cho người khác."
Bấy giờ Xá-lợi Tử thưa Phật: "Bạch Thế Tôn! Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, sau khi Phật diệt độ (nhập niết-bàn, rời bỏ cõi đời) sẽ hưng thịnh ở phương nào?"
Phật nói: "Xá-lợi Tử! Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, sau khi ta diệt độ, sẽ đến phương Đông Nam và dần dần hưng thịnh. Ở phương ấy sẽ có những bí-sô (tức tỳ-kheo, người nam xuất gia đã thọ giới đầy đủ), bí-sô-ni (tỳ-kheo-ni, người nữ xuất gia đã thọ giới đầy đủ), ổ-ba-sách-ca (ưu-bà-tắc, nam cư sĩ tại gia giữ giới), ổ-ba-tư-ca (ưu-bà-di, nữ cư sĩ tại gia giữ giới), vua chúa, đại thần, trưởng giả (người giàu có, có uy tín), cư sĩ (người tại gia có đức hạnh) theo Bồ-tát thừa, có thể đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế mà sinh lòng tin hiểu sâu xa, chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng rộng; lại dùng đủ loại vòng hoa thượng hạng tuyệt đẹp, hương xoa, hương rải, y phục, chuỗi ngọc anh lạc, cờ báu, phướn, lọng, âm nhạc, đèn sáng để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế.
Nhờ thiện căn thù thắng như thế, họ rốt cuộc không rơi vào các đường dữ hiểm ác, thường sinh trong cõi trời, cõi người, hưởng niềm vui giàu sang tốt đẹp. Nhờ sức mạnh ấy, sáu ba-la-mật-đa của họ được tăng thêm, mau chóng viên mãn. Nhờ đó họ lại có thể cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen chư Phật Thế Tôn. Về sau, tùy theo căn cơ thích hợp, họ nương theo pháp tam thừa (ba cỗ xe: Thanh văn — nghe lời Phật mà giác ngộ; Độc giác — tự giác ngộ; Bồ-tát — cầu thành Phật để độ chúng sinh), tu tập dần dần mà đi đến xuất ly (thoát ra khỏi vòng sinh tử).
Xá-lợi Tử! Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, sau khi ta diệt độ, sẽ từ phương Đông Nam chuyển đến phương Nam và dần dần hưng thịnh. Ở phương ấy sẽ có những bí-sô, bí-sô-ni, ổ-ba-sách-ca, ổ-ba-tư-ca, vua chúa, đại thần, trưởng giả, cư sĩ theo Bồ-tát thừa, có thể đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế mà sinh lòng tin hiểu sâu xa, chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng rộng; lại dùng đủ loại vòng hoa thượng hạng tuyệt đẹp, hương xoa, hương rải, y phục, chuỗi ngọc anh lạc, cờ báu, phướn, lọng, âm nhạc, đèn sáng để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế. Nhờ thiện căn thù thắng như thế, họ rốt cuộc không rơi vào các đường dữ hiểm ác, thường sinh trong cõi trời, cõi người, hưởng niềm vui giàu sang tốt đẹp. Nhờ sức mạnh ấy, sáu ba-la-mật-đa của họ được tăng thêm, mau chóng viên mãn. Nhờ đó họ lại có thể cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen chư Phật Thế Tôn. Về sau, tùy theo căn cơ thích hợp, họ nương theo pháp tam thừa, tu tập dần dần mà đi đến xuất ly.
Xá-lợi Tử! Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, sau khi ta diệt độ, lại từ phương Nam đến phương Tây Nam và dần dần hưng thịnh. Ở phương ấy sẽ có những bí-sô, bí-sô-ni, ổ-ba-sách-ca, ổ-ba-tư-ca, vua chúa, đại thần, trưởng giả, cư sĩ theo Bồ-tát thừa, có thể đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế mà sinh lòng tin hiểu sâu xa, chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng rộng; lại dùng đủ loại vòng hoa thượng hạng tuyệt đẹp, hương xoa, hương rải, y phục, chuỗi ngọc anh lạc, cờ báu, phướn, lọng, âm nhạc, đèn sáng để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế. Nhờ thiện căn thù thắng như thế, họ rốt cuộc không rơi vào các đường dữ hiểm ác, thường sinh trong cõi trời, cõi người, hưởng niềm vui giàu sang tốt đẹp. Nhờ sức mạnh ấy, sáu ba-la-mật-đa của họ được tăng thêm, mau chóng viên mãn. Nhờ đó họ lại có thể cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen chư Phật Thế Tôn. Về sau, tùy theo căn cơ thích hợp, họ nương theo pháp tam thừa, tu tập dần dần mà đi đến xuất ly.
Xá-lợi Tử! Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, sau khi ta diệt độ, sẽ từ phương Tây Nam đến phương Tây Bắc và dần dần hưng thịnh. Ở phương ấy sẽ có những bí-sô, bí-sô-ni, ổ-ba-sách-ca, ổ-ba-tư-ca, vua chúa, đại thần, trưởng giả, cư sĩ theo Bồ-tát thừa, có thể đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế mà sinh lòng tin hiểu sâu xa, chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng rộng; lại dùng đủ loại vòng hoa thượng hạng tuyệt đẹp, hương xoa, hương rải, y phục, chuỗi ngọc anh lạc, cờ báu, phướn, lọng, âm nhạc, đèn sáng để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế. Nhờ thiện căn thù thắng như thế, họ rốt cuộc không rơi vào các đường dữ hiểm ác, thường sinh trong cõi trời, cõi người, hưởng niềm vui giàu sang tốt đẹp. Nhờ sức mạnh ấy, sáu ba-la-mật-đa của họ được tăng thêm, mau chóng viên mãn. Nhờ đó họ lại có thể cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen chư Phật Thế Tôn. Về sau, tùy theo căn cơ thích hợp, họ nương theo pháp tam thừa, tu tập dần dần mà đi đến xuất ly.
Xá-lợi Tử! Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, sau khi ta diệt độ, sẽ từ phương Tây Bắc chuyển đến phương Bắc và dần dần hưng thịnh. Ở phương ấy sẽ có những bí-sô, bí-sô-ni, ổ-ba-sách-ca, ổ-ba-tư-ca, vua chúa, đại thần, trưởng giả, cư sĩ theo Bồ-tát thừa, có thể đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế mà sinh lòng tin hiểu sâu xa, chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng rộng; lại dùng đủ loại vòng hoa thượng hạng tuyệt đẹp, hương xoa, hương rải, y phục, chuỗi ngọc anh lạc, cờ báu, phướn, lọng, âm nhạc, đèn sáng để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế. Nhờ thiện căn thù thắng như thế, họ rốt cuộc không rơi vào các đường dữ hiểm ác, thường sinh trong cõi trời, cõi người, hưởng niềm vui giàu sang tốt đẹp. Nhờ sức mạnh ấy, sáu ba-la-mật-đa của họ được tăng thêm, mau chóng viên mãn. Nhờ đó họ lại có thể cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen chư Phật Thế Tôn. Về sau, tùy theo căn cơ thích hợp, họ nương theo pháp tam thừa, tu tập dần dần mà đi đến xuất ly.
Xá-lợi Tử! Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, sau khi ta diệt độ, lại từ phương Bắc đến phương Đông Bắc và dần dần hưng thịnh. Ở phương ấy sẽ có những bí-sô, bí-sô-ni, ổ-ba-sách-ca, ổ-ba-tư-ca, vua chúa, đại thần, trưởng giả, cư sĩ theo Bồ-tát thừa, có thể đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế mà sinh lòng tin hiểu sâu xa, chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng rộng; lại dùng đủ loại vòng hoa thượng hạng tuyệt đẹp, hương xoa, hương rải, y phục, chuỗi ngọc anh lạc, cờ báu, phướn, lọng, âm nhạc, đèn sáng để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế. Nhờ thiện căn thù thắng như thế, họ rốt cuộc không rơi vào các đường dữ hiểm ác, thường sinh trong cõi trời, cõi người, hưởng niềm vui giàu sang tốt đẹp. Nhờ sức mạnh ấy, sáu ba-la-mật-đa của họ được tăng thêm, mau chóng viên mãn. Nhờ đó họ lại có thể cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen chư Phật Thế Tôn. Về sau, tùy theo căn cơ thích hợp, họ nương theo pháp tam thừa, tu tập dần dần mà đi đến xuất ly.
Xá-lợi Tử! Sau khi ta diệt độ, vào thời kỳ về sau, giai đoạn cuối, trong năm trăm năm sau cùng (thời kỳ chánh pháp suy yếu dần), Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa sẽ làm nên việc lớn của Phật (tức việc giáo hóa, cứu độ chúng sinh) ở phương Đông Bắc. Vì sao vậy? Xá-lợi Tử! Pháp mà tất cả các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác tôn trọng chính là Bát-nhã ba-la-mật-đa. Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế được tất cả các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác cùng che chở, nghĩ nhớ.
Xá-lợi Tử! Giáo pháp, Tì-nại-da (giới luật) và chánh pháp vô thượng mà Phật chứng đắc không hề có tướng diệt mất. Giáo pháp, Tì-nại-da và chánh pháp vô thượng mà chư Phật chứng đắc chính là Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ở phương Đông Bắc ấy, nếu có thể đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này mà tin hiểu, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng rộng, thì ta thường che chở, nghĩ nhớ các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, khiến họ không bị phiền não, tổn hại.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ở phương Đông Bắc ấy, nếu có thể chép Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, lại dùng đủ loại vòng hoa thượng hạng tuyệt đẹp, hương xoa, hương rải, y phục, chuỗi ngọc anh lạc, cờ báu, phướn, lọng, âm nhạc, đèn sáng để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thì ta quả quyết nói rằng các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, nhờ thiện căn này, rốt cuộc không rơi vào các đường dữ hiểm ác, sinh trong cõi trời, cõi người, thường hưởng niềm vui tốt đẹp. Nhờ sức mạnh ấy, sáu ba-la-mật-đa của họ được tăng thêm. Nhờ đó họ lại có thể cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen chư Phật Thế Tôn. Về sau, tùy theo căn cơ thích hợp, họ nương theo pháp tam thừa, tu tập dần dần mà nhập bát niết-bàn (niết-bàn trọn vẹn, hoàn toàn chấm dứt sinh tử).
Vì sao vậy? Xá-lợi Tử! Ta dùng Phật nhãn trông thấy, chứng biết, khen ngợi công đức mà các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy đạt được. Tất cả các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác đang an ổn trụ thế, hiện đang thuyết pháp trong vô lượng, vô số, vô biên thế giới ở phương Đông, Tây, Nam, Bắc, bốn phương góc, phương trên và phương dưới, cũng dùng Phật nhãn trông thấy, chứng biết, khen ngợi công đức mà các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy đạt được."
Bấy giờ Xá-lợi Tử thưa Phật: "Bạch Thế Tôn! Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, sau khi Phật diệt độ, vào thời kỳ về sau, giai đoạn cuối, trong năm trăm năm sau cùng, sẽ được lưu truyền rộng rãi ở phương Đông Bắc chăng?"
Phật nói: "Xá-lợi Tử! Đúng vậy, đúng vậy! Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, sau khi ta diệt độ, vào thời kỳ về sau, giai đoạn cuối, trong năm trăm năm sau cùng, sẽ được lưu truyền rộng rãi ở phương Đông Bắc. Xá-lợi Tử! Sau khi ta diệt độ, vào thời kỳ về sau, giai đoạn cuối, trong năm trăm năm sau cùng, các thiện nam tử, thiện nữ nhân ở phương Đông Bắc ấy, nếu được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này mà sinh lòng tin hiểu sâu xa, chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng rộng, thì nên biết các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy đã phát tâm Vô thượng chánh đẳng giác từ lâu, đã tu hạnh Bồ-tát ma-ha-tát từ lâu, đã cúng dường nhiều đức Phật, đã phụng sự nhiều bạn lành, những thiện căn đã gieo đều đã chín muồi. Nhờ sức phúc ấy mà được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế và sinh lòng tin hiểu sâu xa, lại có thể chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng rộng cho người khác."
Khi ấy Xá-lợi Tử lại thưa Phật: "Bạch Thế Tôn! Sau khi Phật diệt độ, vào thời kỳ về sau, giai đoạn cuối, trong năm trăm năm sau cùng, ở phương Đông Bắc sẽ có bao nhiêu thiện nam tử, thiện nữ nhân theo Bồ-tát thừa được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế mà sinh lòng tin hiểu sâu xa, lại có thể chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng rộng cho người khác?"
Phật nói: "Xá-lợi Tử! Sau khi ta diệt độ, vào thời kỳ về sau, giai đoạn cuối, trong năm trăm năm sau cùng, ở phương Đông Bắc tuy có vô lượng thiện nam tử, thiện nữ nhân theo Bồ-tát thừa, nhưng ít người được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà sinh lòng tin hiểu sâu xa, tâm không kinh hãi, không sợ, không khiếp, cũng không lo buồn hối tiếc, lại có thể chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng rộng cho người khác.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa này mà tâm không kinh hãi, không sợ, không khiếp, cũng không lo buồn hối tiếc, sinh lòng tin hiểu sâu xa, chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy ngẫm, giảng rộng, thật là rất hiếm có. Vì sao vậy? Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy đã từng gần gũi, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen vô lượng đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác và các chúng Bồ-tát ma-ha-tát, đã thưa hỏi ý nghĩa tương ứng với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy chẳng bao lâu nhất định sẽ viên mãn bố thí ba-la-mật-đa, chẳng bao lâu nhất định sẽ viên mãn tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy chẳng bao lâu nhất định sẽ viên mãn nội không, chẳng bao lâu nhất định sẽ viên mãn ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy chẳng bao lâu nhất định sẽ viên mãn chân như, chẳng bao lâu nhất định sẽ viên mãn pháp giới, pháp tính, bất hư vọng tính, bất biến dị tính, bình đẳng tính, ly sinh tính, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghị giới.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy chẳng bao lâu nhất định sẽ viên mãn khổ thánh đế, chẳng bao lâu nhất định sẽ viên mãn tập, diệt, đạo thánh đế.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy chẳng bao lâu nhất định sẽ viên mãn tứ tĩnh lự, chẳng bao lâu nhất định sẽ viên mãn tứ vô lượng, tứ vô sắc định.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy chẳng bao lâu nhất định sẽ viên mãn bát giải thoát, chẳng bao lâu nhất định sẽ viên mãn bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy chẳng bao lâu nhất định sẽ viên mãn tứ niệm trụ, chẳng bao lâu nhất định sẽ viên mãn tứ chánh đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy chẳng bao lâu nhất định sẽ viên mãn không giải thoát môn, chẳng bao lâu nhất định sẽ viên mãn vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy chẳng bao lâu nhất định sẽ viên mãn Bồ-tát thập địa.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy chẳng bao lâu nhất định sẽ viên mãn ngũ nhãn, chẳng bao lâu nhất định sẽ viên mãn lục thần thông. Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy chẳng bao lâu nhất định sẽ viên mãn Phật thập lực, chẳng bao lâu nhất định sẽ viên mãn tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, thập bát Phật bất cộng pháp.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy chẳng bao lâu nhất định sẽ viên mãn vô vong thất pháp, chẳng bao lâu nhất định sẽ viên mãn hằng trụ xả tính. Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy chẳng bao lâu nhất định sẽ viên mãn nhất thiết trí, chẳng bao lâu nhất định sẽ viên mãn đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy chẳng bao lâu nhất định sẽ viên mãn tất cả đà-la-ni môn, chẳng bao lâu nhất định sẽ viên mãn tất cả tam-ma-địa môn.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy chẳng bao lâu nhất định sẽ viên mãn tất cả hạnh của Bồ-tát ma-ha-tát. Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy chẳng bao lâu nhất định sẽ viên mãn A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (phiên âm từ tiếng Phạn, cùng nghĩa với Vô thượng chánh đẳng bồ-đề: sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn của Phật).
Lại nữa, Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, vì được tất cả các đức Như Lai che chở, nghĩ nhớ, vì được vô lượng bạn lành dìu dắt, vì được thiện căn thù thắng nâng đỡ gìn giữ, vì muốn làm lợi ích cho nhiều chúng sinh, nên cầu hướng đến Vô thượng chánh đẳng bồ-đề. Vì sao vậy? Xá-lợi Tử! Ta thường vì các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy mà giảng những pháp tương ứng với nhất thiết trí trí (trí tuệ biết tất cả, tức trí tuệ của Phật). Các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác thời quá khứ cũng thường vì các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy mà giảng những pháp tương ứng với nhất thiết trí trí. Do nhân duyên ấy, các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy ở đời sau lại có thể cầu hướng đến Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, cũng có thể thuyết pháp cho người khác một cách thích hợp, khiến họ hướng đến Vô thượng chánh đẳng bồ-đề.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy thân tâm vững vàng, đến các ma vương cùng quyến thuộc (thân thích, bè đảng) của chúng còn không thể phá hoại được tâm cầu hướng đến Vô thượng chánh đẳng giác của họ, huống gì những kẻ khác ưa làm điều ác, chê bai Bát-nhã ba-la-mật-đa, lại có thể ngăn trở tâm họ, không cho họ cầu hướng đến chánh giác vô thượng. Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân Đại thừa như thế, nghe ta giảng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này, trong tâm được niềm vui lớn lao, mầu nhiệm của chánh pháp, cũng có thể giúp vô lượng chúng sinh đứng vững trong các pháp lành thù thắng, khiến họ hướng đến Vô thượng chánh đẳng bồ-đề.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy nay ở trước ta phát lời thệ nguyện rộng lớn: 'Ta sẽ giúp cho vô lượng trăm nghìn câu-chi (một đơn vị số lớn, bằng mười triệu) na-dữu-đa (một đơn vị số cực lớn) loài hữu tình được đứng vững, khiến họ phát tâm Vô thượng chánh đẳng giác, tu các hạnh của Bồ-tát ma-ha-tát; ta sẽ chỉ bày, khuyên dẫn, khen ngợi khích lệ, chúc mừng làm cho họ vui mừng, khiến họ đối với Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, cho đến được thọ ký bất thoái chuyển (được Phật báo trước rằng chắc chắn sẽ thành Phật, không còn thoái lui).'
Xá-lợi Tử! Ta rất hoan hỷ tùy hỷ (vui theo điều lành của người khác) với nguyện ấy. Vì sao vậy? Xá-lợi Tử! Ta thấy các thiện nam tử, thiện nữ nhân theo Bồ-tát thừa như thế, lời nguyện rộng lớn họ phát ra thì tâm và lời phù hợp nhau. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy ở đời vị lai nhất định có thể giúp cho vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa loài hữu tình được đứng vững, khiến họ phát tâm Vô thượng chánh đẳng giác, tu các hạnh của Bồ-tát ma-ha-tát; chỉ bày, khuyên dẫn, khen ngợi khích lệ, chúc mừng làm cho họ vui mừng, khiến họ đối với Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, cho đến được thọ ký bất thoái chuyển.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy cũng đã từng ở trước vô lượng đức Phật thời quá khứ phát lời thệ nguyện rộng lớn: 'Ta sẽ giúp cho vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa loài hữu tình được đứng vững, khiến họ phát tâm Vô thượng chánh đẳng giác, tu các hạnh của Bồ-tát ma-ha-tát; chỉ bày, khuyên dẫn, khen ngợi khích lệ, chúc mừng làm cho họ vui mừng, khiến họ đối với Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, cho đến được thọ ký bất thoái chuyển.'
Xá-lợi Tử! Chư Phật thời quá khứ cũng rất hoan hỷ tùy hỷ với nguyện ấy. Vì sao vậy? Xá-lợi Tử! Chư Phật thời quá khứ cũng thấy các thiện nam tử, thiện nữ nhân theo Bồ-tát thừa như thế, lời nguyện rộng lớn họ phát ra thì tâm và lời phù hợp nhau. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy ở đời vị lai nhất định có thể giúp cho vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa loài hữu tình được đứng vững, khiến họ phát tâm Vô thượng chánh đẳng giác, tu các hạnh của Bồ-tát ma-ha-tát; chỉ bày, khuyên dẫn, khen ngợi khích lệ, chúc mừng làm cho họ vui mừng, khiến họ đối với Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, cho đến được thọ ký bất thoái chuyển.
Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy có lòng tin hiểu rộng lớn, có thể dùng những hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị ngon, vật chạm tốt đẹp mà thực hành bố thí rộng lớn. Thực hành bố thí ấy rồi, lại có thể gieo trồng thiện căn rộng lớn. Nhờ thiện căn ấy lại có thể thu nhận quả báo rộng lớn. Thu nhận quả báo rộng lớn như thế rồi, họ chuyên dùng để làm lợi ích, đem an vui cho tất cả hữu tình; vì các hữu tình mà có thể bỏ ra tất cả những gì mình có, cả trong thân lẫn ngoài thân.
Họ đem thiện căn đã gieo như thế hồi hướng (chuyển công đức về một mục đích), nguyện được sinh vào các cõi Phật ở phương khác, nơi hiện có đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác đang giảng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế — chốn có giáo pháp vô thượng. Họ nghe giáo pháp vô thượng là Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế rồi, lại có thể giúp cho vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa loài hữu tình trong cõi Phật ấy được đứng vững, khiến họ phát tâm Vô thượng chánh đẳng giác, tu các hạnh của Bồ-tát ma-ha-tát; chỉ bày, khuyên dẫn, khen ngợi khích lệ, chúc mừng làm cho họ vui mừng, khiến họ đối với Vô thượng chánh đẳng bồ-đề được bất thoái chuyển."
Khi ấy Xá-lợi Tử lại thưa Phật: "Thật lạ lùng thay, Thế Tôn! Thật hiếm có thay, Thiện Thệ! Đối với tất cả các pháp trong quá khứ, vị lai, hiện tại, Phật không gì không chứng biết. Đối với chân như, pháp giới, pháp tính… của tất cả các pháp, Phật không gì không chứng biết. Đối với các giáo pháp, Phật không gì không chứng biết. Đối với những sai khác trong tâm và hành vi của các hữu tình, Phật không gì không chứng biết. Đối với chư Phật, Bồ-tát, Thanh văn (hàng đệ tử nghe lời Phật dạy mà giác ngộ) và các cõi Phật thời quá khứ, Phật không gì không chứng biết. Đối với chư Phật, Bồ-tát, Thanh văn và các cõi Phật thời vị lai, Phật không gì không chứng biết. Đối với chư Phật, Bồ-tát, Thanh văn và các cõi Phật thời hiện tại, Phật không gì không chứng biết. Đối với tất cả các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác trong các thế giới mười phương, cùng những pháp các ngài giảng, các Bồ-tát, Thanh văn, cõi Phật… Phật không gì không chứng biết.
Bạch Thế Tôn! Nếu Bồ-tát ma-ha-tát đối với sáu ba-la-mật-đa mà dũng mãnh tinh tiến, luôn cầu không ngừng, thì họ đối với sáu ba-la-mật-đa này có lúc được, có lúc không được chăng?"
Phật nói: "Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy luôn đối với sáu ba-la-mật-đa này mà dũng mãnh tinh tiến, vui vẻ cầu không ngừng, thì lúc nào cũng được, không có lúc nào không được. Vì sao vậy? Xá-lợi Tử! Vì các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy luôn đối với sáu ba-la-mật-đa này mà dũng mãnh tinh tiến, vui vẻ cầu không ngừng, nên chư Phật, Bồ-tát thường che chở, nghĩ nhớ."
Xá-lợi Tử thưa: "Bạch Thế Tôn! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, nếu có lúc không có được kinh điển tương ứng với sáu ba-la-mật-đa, thì làm sao có thể nói là họ được sáu ba-la-mật-đa này?"
Phật nói: "Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy luôn đối với sáu ba-la-mật-đa này mà dũng mãnh tin cầu, không tiếc thân mạng; nói rằng có lúc họ không có được kinh tương ứng này là điều không thể có. Vì sao vậy? Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, vì cầu Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, đã chỉ bày, khuyên dẫn, khen ngợi khích lệ, chúc mừng làm cho các loài hữu tình vui mừng, khiến họ đối với kinh điển tương ứng với sáu ba-la-mật-đa này mà thọ trì, đọc tụng, suy ngẫm, tu học. Nhờ thiện căn ấy, sinh ra ở đâu họ cũng thường có được khế kinh (kinh điển do Phật nói, hợp với chân lý và hợp với căn cơ người nghe) tương ứng với sáu ba-la-mật-đa này, thọ trì, đọc tụng, dũng mãnh tinh tiến tu hành đúng như lời dạy, giáo hóa chúng sinh cho thành thục, trang nghiêm làm thanh tịnh cõi Phật, mau chứng Vô thượng chánh đẳng bồ-đề."
Kinh Đại Bát-nhã ba-la-mật-đa, quyển thứ ba trăm lẻ hai.
Kinh Đại Bát-nhã ba-la-mật-đa, quyển thứ ba trăm lẻ ba.
Tam tạng pháp sư (vị thầy thông suốt ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) Huyền Trang vâng chiếu chỉ của vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video