Phần đầu, phẩm "Răn dạy và chỉ bảo" (Giáo giới giáo thọ), thứ bảy, đoạn hai mươi lăm.
Thiện Hiện (tên Hán của ngài Subhuti, một vị đại đệ tử của Phật, nổi tiếng hiểu sâu về tính không), ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ (tên gọi, lời nói gán thêm vào sự vật) "quả Dự lưu (quả vị thứ nhất trong bốn quả vị của hàng Thanh văn, bậc vừa bước vào dòng Thánh) là tịnh hay bất tịnh (trong sạch hay nhơ uế)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc đại Bồ-tát, người phát nguyện lớn cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh); tăng ngữ "quả Nhất lai (quả vị thứ hai, chỉ còn trở lại cõi người một lần), Bất hoàn (quả vị thứ ba, không còn trở lại cõi Dục nữa), A-la-hán (quả vị cao nhất của hàng Thanh văn, đã dứt hết phiền não, thoát khỏi luân hồi) là tịnh hay bất tịnh" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn (danh hiệu tôn xưng Phật, bậc được cả thế gian tôn kính), sự tịnh hay bất tịnh của quả Dự lưu, sự tịnh hay bất tịnh của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự tịnh hay bất tịnh của quả Dự lưu và tăng ngữ về sự tịnh hay bất tịnh của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu là tịnh hay bất tịnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là tịnh hay bất tịnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu là không hay bất không (không: trống rỗng, không có thực thể tự tồn tại; bất không: chẳng trống rỗng)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là không hay bất không" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự không hay bất không của quả Dự lưu, sự không hay bất không của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự không hay bất không của quả Dự lưu và tăng ngữ về sự không hay bất không của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu là không hay bất không" là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là không hay bất không" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu là hữu tướng hay vô tướng (có hay không có hình tướng, dấu hiệu để nhận biết, phân biệt)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là hữu tướng hay vô tướng" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự hữu tướng hay vô tướng của quả Dự lưu, sự hữu tướng hay vô tướng của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự hữu tướng hay vô tướng của quả Dự lưu và tăng ngữ về sự hữu tướng hay vô tướng của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu là hữu tướng hay vô tướng" là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là hữu tướng hay vô tướng" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu là hữu nguyện hay vô nguyện (có hay không có sự mong cầu, mưu tính, chấp giữ)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là hữu nguyện hay vô nguyện" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự hữu nguyện hay vô nguyện của quả Dự lưu, sự hữu nguyện hay vô nguyện của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự hữu nguyện hay vô nguyện của quả Dự lưu và tăng ngữ về sự hữu nguyện hay vô nguyện của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu là hữu nguyện hay vô nguyện" là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là hữu nguyện hay vô nguyện" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu là tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh (vắng lặng, dứt hết mọi xao động phiền não, hay không vắng lặng)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh của quả Dự lưu, sự tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh của quả Dự lưu và tăng ngữ về sự tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu là tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu là viễn ly hay bất viễn ly (lìa xa mọi nhiễm ô, ràng buộc, hay không lìa xa)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là viễn ly hay bất viễn ly" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự viễn ly hay bất viễn ly của quả Dự lưu, sự viễn ly hay bất viễn ly của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự viễn ly hay bất viễn ly của quả Dự lưu và tăng ngữ về sự viễn ly hay bất viễn ly của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu là viễn ly hay bất viễn ly" là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là viễn ly hay bất viễn ly" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu là hữu vi hay vô vi (hữu vi: do nhân duyên tạo thành nên có sinh có diệt; vô vi: không do tạo tác, không sinh không diệt)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là hữu vi hay vô vi" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự hữu vi hay vô vi của quả Dự lưu, sự hữu vi hay vô vi của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự hữu vi hay vô vi của quả Dự lưu và tăng ngữ về sự hữu vi hay vô vi của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu là hữu vi hay vô vi" là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là hữu vi hay vô vi" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu là hữu lậu hay vô lậu (hữu lậu: còn phiền não rỉ chảy, còn dẫn đến luân hồi; vô lậu: đã hết phiền não)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là hữu lậu hay vô lậu" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự hữu lậu hay vô lậu của quả Dự lưu, sự hữu lậu hay vô lậu của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự hữu lậu hay vô lậu của quả Dự lưu và tăng ngữ về sự hữu lậu hay vô lậu của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu là hữu lậu hay vô lậu" là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là hữu lậu hay vô lậu" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu là sinh hay diệt (phát sinh hay mất đi)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là sinh hay diệt" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự sinh hay diệt của quả Dự lưu, sự sinh hay diệt của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự sinh hay diệt của quả Dự lưu và tăng ngữ về sự sinh hay diệt của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu là sinh hay diệt" là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là sinh hay diệt" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu là thiện hay phi thiện (tốt lành hay không tốt lành)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là thiện hay phi thiện" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự thiện hay phi thiện của quả Dự lưu, sự thiện hay phi thiện của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự thiện hay phi thiện của quả Dự lưu và tăng ngữ về sự thiện hay phi thiện của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu là thiện hay phi thiện" là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là thiện hay phi thiện" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu là hữu tội hay vô tội (có lỗi lầm đáng chê trách hay không)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là hữu tội hay vô tội" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự hữu tội hay vô tội của quả Dự lưu, sự hữu tội hay vô tội của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự hữu tội hay vô tội của quả Dự lưu và tăng ngữ về sự hữu tội hay vô tội của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu là hữu tội hay vô tội" là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là hữu tội hay vô tội" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu là có phiền não hay không phiền não (phiền não: các trạng thái tâm nhơ uế như tham lam, giận dữ, si mê, làm cho thân tâm khổ não)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là có phiền não hay không phiền não" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự có phiền não hay không phiền não của quả Dự lưu, sự có phiền não hay không phiền não của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự có phiền não hay không phiền não của quả Dự lưu và tăng ngữ về sự có phiền não hay không phiền não của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu là có phiền não hay không phiền não" là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là có phiền não hay không phiền não" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu là thế gian hay xuất thế gian (thuộc về cõi đời trầm luân hay vượt ra khỏi cõi đời ấy)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là thế gian hay xuất thế gian" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự thế gian hay xuất thế gian của quả Dự lưu, sự thế gian hay xuất thế gian của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự thế gian hay xuất thế gian của quả Dự lưu và tăng ngữ về sự thế gian hay xuất thế gian của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu là thế gian hay xuất thế gian" là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là thế gian hay xuất thế gian" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu là tạp nhiễm hay thanh tịnh (lẫn lộn nhơ nhiễm phiền não hay trong sạch)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là tạp nhiễm hay thanh tịnh" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự tạp nhiễm hay thanh tịnh của quả Dự lưu, sự tạp nhiễm hay thanh tịnh của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự tạp nhiễm hay thanh tịnh của quả Dự lưu và tăng ngữ về sự tạp nhiễm hay thanh tịnh của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu là tạp nhiễm hay thanh tịnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là tạp nhiễm hay thanh tịnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn (sinh tử: vòng sống chết luân hồi không dứt; Niết-bàn: cảnh giới đã diệt hết phiền não, chấm dứt luân hồi)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, việc quả Dự lưu thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn, việc quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn, rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về việc quả Dự lưu thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn và tăng ngữ về việc quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn" là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa hai bên (ở bên trong thân tâm, ở nơi ngoại cảnh bên ngoài, hay ở khoảng giữa trong và ngoài)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa hai bên" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, việc quả Dự lưu ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa hai bên, việc quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa hai bên, rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về việc quả Dự lưu ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa hai bên và tăng ngữ về việc quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa hai bên! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa hai bên" là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa hai bên" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu là khả đắc hay bất khả đắc (có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là khả đắc hay bất khả đắc" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự khả đắc hay bất khả đắc của quả Dự lưu, sự khả đắc hay bất khả đắc của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự khả đắc hay bất khả đắc của quả Dự lưu và tăng ngữ về sự khả đắc hay bất khả đắc của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng: tăng ngữ "quả Dự lưu là khả đắc hay bất khả đắc" là Bồ-tát Ma-ha-tát; tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là khả đắc hay bất khả đắc" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Lại nữa, Thiện Hiện, ông xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề (sự giác ngộ của bậc Độc giác — người tự mình giác ngộ mà không cần thầy chỉ dạy, thường sống một mình)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Cụ thọ (tiếng tôn xưng vị tỳ-kheo lớn tuổi, đức hạnh đầy đủ) Thiện Hiện thưa: Bạch Thế Tôn, Độc giác Bồ-đề rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề"! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là thường hay vô thường (còn mãi không đổi hay biến đổi, không bền)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự thường hay vô thường của Độc giác Bồ-đề rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự thường hay vô thường của Độc giác Bồ-đề! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là thường hay vô thường" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là lạc hay khổ (vui sướng hay đau khổ)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự lạc hay khổ của Độc giác Bồ-đề rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự lạc hay khổ của Độc giác Bồ-đề! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là lạc hay khổ" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là ngã hay vô ngã (có một cái ta làm chủ thể chân thật, thường còn, hay không có cái ta ấy)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự ngã hay vô ngã của Độc giác Bồ-đề rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự ngã hay vô ngã của Độc giác Bồ-đề! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là ngã hay vô ngã" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là tịnh hay bất tịnh" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự tịnh hay bất tịnh của Độc giác Bồ-đề rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự tịnh hay bất tịnh của Độc giác Bồ-đề! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là tịnh hay bất tịnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là không hay bất không" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự không hay bất không của Độc giác Bồ-đề rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự không hay bất không của Độc giác Bồ-đề! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là không hay bất không" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là hữu tướng hay vô tướng" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự hữu tướng hay vô tướng của Độc giác Bồ-đề rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự hữu tướng hay vô tướng của Độc giác Bồ-đề! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là hữu tướng hay vô tướng" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là hữu nguyện hay vô nguyện" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự hữu nguyện hay vô nguyện của Độc giác Bồ-đề rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự hữu nguyện hay vô nguyện của Độc giác Bồ-đề! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là hữu nguyện hay vô nguyện" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh của Độc giác Bồ-đề rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh của Độc giác Bồ-đề! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là viễn ly hay bất viễn ly" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự viễn ly hay bất viễn ly của Độc giác Bồ-đề rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự viễn ly hay bất viễn ly của Độc giác Bồ-đề! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là viễn ly hay bất viễn ly" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là hữu vi hay vô vi" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự hữu vi hay vô vi của Độc giác Bồ-đề rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự hữu vi hay vô vi của Độc giác Bồ-đề! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là hữu vi hay vô vi" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là hữu lậu hay vô lậu" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự hữu lậu hay vô lậu của Độc giác Bồ-đề rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự hữu lậu hay vô lậu của Độc giác Bồ-đề! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là hữu lậu hay vô lậu" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là sinh hay diệt" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự sinh hay diệt của Độc giác Bồ-đề rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự sinh hay diệt của Độc giác Bồ-đề! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là sinh hay diệt" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là thiện hay phi thiện" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự thiện hay phi thiện của Độc giác Bồ-đề rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự thiện hay phi thiện của Độc giác Bồ-đề! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là thiện hay phi thiện" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là hữu tội hay vô tội" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự hữu tội hay vô tội của Độc giác Bồ-đề rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự hữu tội hay vô tội của Độc giác Bồ-đề! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là hữu tội hay vô tội" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là có phiền não hay không phiền não" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự có phiền não hay không phiền não của Độc giác Bồ-đề rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự có phiền não hay không phiền não của Độc giác Bồ-đề! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là có phiền não hay không phiền não" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là thế gian hay xuất thế gian" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự thế gian hay xuất thế gian của Độc giác Bồ-đề rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự thế gian hay xuất thế gian của Độc giác Bồ-đề! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là thế gian hay xuất thế gian" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là tạp nhiễm hay thanh tịnh" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự tạp nhiễm hay thanh tịnh của Độc giác Bồ-đề rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự tạp nhiễm hay thanh tịnh của Độc giác Bồ-đề! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là tạp nhiễm hay thanh tịnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, việc Độc giác Bồ-đề thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về việc Độc giác Bồ-đề thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa hai bên" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, việc Độc giác Bồ-đề ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa hai bên rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về việc Độc giác Bồ-đề ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa hai bên! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa hai bên" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là khả đắc hay bất khả đắc" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự khả đắc hay bất khả đắc của Độc giác Bồ-đề rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự khả đắc hay bất khả đắc của Độc giác Bồ-đề! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Độc giác Bồ-đề là khả đắc hay bất khả đắc" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Lại nữa, Thiện Hiện, ông xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát (mọi pháp tu hành của bậc đại Bồ-tát)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Cụ thọ Thiện Hiện thưa: Bạch Thế Tôn, tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát"! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là thường hay vô thường" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự thường hay vô thường của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự thường hay vô thường của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là thường hay vô thường" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là lạc hay khổ" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự lạc hay khổ của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự lạc hay khổ của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là lạc hay khổ" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là ngã hay vô ngã" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự ngã hay vô ngã của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự ngã hay vô ngã của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là ngã hay vô ngã" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là tịnh hay bất tịnh" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự tịnh hay bất tịnh của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự tịnh hay bất tịnh của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là tịnh hay bất tịnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là không hay bất không" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự không hay bất không của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự không hay bất không của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là không hay bất không" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là hữu tướng hay vô tướng" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự hữu tướng hay vô tướng của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự hữu tướng hay vô tướng của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là hữu tướng hay vô tướng" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là hữu nguyện hay vô nguyện" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự hữu nguyện hay vô nguyện của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự hữu nguyện hay vô nguyện của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là hữu nguyện hay vô nguyện" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là viễn ly hay bất viễn ly" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự viễn ly hay bất viễn ly của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự viễn ly hay bất viễn ly của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là viễn ly hay bất viễn ly" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là hữu vi hay vô vi" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự hữu vi hay vô vi của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự hữu vi hay vô vi của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là hữu vi hay vô vi" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là hữu lậu hay vô lậu" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự hữu lậu hay vô lậu của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự hữu lậu hay vô lậu của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là hữu lậu hay vô lậu" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là sinh hay diệt" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự sinh hay diệt của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự sinh hay diệt của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là sinh hay diệt" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là thiện hay phi thiện" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự thiện hay phi thiện của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự thiện hay phi thiện của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là thiện hay phi thiện" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là hữu tội hay vô tội" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự hữu tội hay vô tội của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự hữu tội hay vô tội của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là hữu tội hay vô tội" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là có phiền não hay không phiền não" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự có phiền não hay không phiền não của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự có phiền não hay không phiền não của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là có phiền não hay không phiền não" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là thế gian hay xuất thế gian" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự thế gian hay xuất thế gian của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự thế gian hay xuất thế gian của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là thế gian hay xuất thế gian" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là tạp nhiễm hay thanh tịnh" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự tạp nhiễm hay thanh tịnh của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự tạp nhiễm hay thanh tịnh của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là tạp nhiễm hay thanh tịnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, việc tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về việc tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa hai bên" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, việc tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa hai bên rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về việc tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa hai bên! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa hai bên" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là khả đắc hay bất khả đắc" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự khả đắc hay bất khả đắc của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự khả đắc hay bất khả đắc của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là khả đắc hay bất khả đắc" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Lại nữa, Thiện Hiện, ông xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật (sự giác ngộ cao tột, chân chính và trọn khắp của các đức Phật, không gì hơn được)" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Cụ thọ Thiện Hiện thưa: Bạch Thế Tôn, Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ "Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật"! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là thường hay vô thường" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự thường hay vô thường của Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự thường hay vô thường của Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là thường hay vô thường" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là lạc hay khổ" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự lạc hay khổ của Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự lạc hay khổ của Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là lạc hay khổ" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là ngã hay vô ngã" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự ngã hay vô ngã của Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự ngã hay vô ngã của Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là ngã hay vô ngã" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là tịnh hay bất tịnh" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự tịnh hay bất tịnh của Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự tịnh hay bất tịnh của Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là tịnh hay bất tịnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là không hay bất không" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự không hay bất không của Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự không hay bất không của Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là không hay bất không" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là hữu tướng hay vô tướng" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự hữu tướng hay vô tướng của Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự hữu tướng hay vô tướng của Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là hữu tướng hay vô tướng" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là hữu nguyện hay vô nguyện" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự hữu nguyện hay vô nguyện của Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự hữu nguyện hay vô nguyện của Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là hữu nguyện hay vô nguyện" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh của Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh của Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là tịch tĩnh hay bất tịch tĩnh" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa gì mà nói rằng: tăng ngữ "Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là viễn ly hay bất viễn ly" chẳng phải là Bồ-tát Ma-ha-tát? Bạch Thế Tôn, sự viễn ly hay bất viễn ly của Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật rốt ráo còn chẳng thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có. Huống chi lại có tăng ngữ về sự viễn ly hay bất viễn ly của Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật! Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói rằng tăng ngữ "Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là viễn ly hay bất viễn ly" là Bồ-tát Ma-ha-tát?
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa (kinh lớn về trí tuệ hoàn hảo đưa người sang bờ giác ngộ), quyển thứ ba mươi lăm.
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ ba mươi sáu.
Tam tạng pháp sư (vị thầy tinh thông cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) Huyền Trang vâng chiếu vua dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video