Phần đầu, phẩm Chúc lụy (phẩm Đức Phật dặn dò và giao phó kinh pháp cho đệ tử gìn giữ), thứ năm mươi tám, đoạn hai.
Khánh Hỷ (tức tôn giả A-nan, người hầu cận Đức Phật, tên dịch theo nghĩa là "vui mừng") nên biết: nếu có người nam, người nữ có lòng lành nào đối với bộ kinh rất sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa (trí tuệ thấy rõ thực tướng của mọi sự vật, đưa người tu từ bờ mê sang bờ giác) mà nhận lấy, giữ gìn, đọc tụng, học cho đến thông suốt, suy nghĩ đúng như lý, lại rộng giảng cho người khác, phân tích chỉ bày khiến họ dễ hiểu, thì người ấy chính là đang gìn giữ Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chính và trọn vẹn của bậc Phật) mà chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại đã chứng được. Khánh Hỷ nên biết: nếu có người nam, người nữ có lòng lành nào đối với bộ kinh rất sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa này mà nhận lấy, giữ gìn, đọc tụng, học cho đến thông suốt, suy nghĩ đúng như lý, lại rộng giảng cho người khác, phân tích chỉ bày khiến họ dễ hiểu, thì người ấy chính là đang thu giữ Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề mà chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại đã chứng được.
Khánh Hỷ nên biết: nếu có người nam, người nữ có lòng lành nào, ngay trước mặt Ta, muốn đem đủ loại vòng hoa thượng hạng, hương xoa, hương rải, y phục, chuỗi ngọc, cờ báu, phướn, lọng, âm nhạc, đèn sáng để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen mà không lười mỏi, thì hãy đối với bộ kinh rất sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa mà nhận lấy, giữ gìn, đọc tụng, học cho đến thông suốt, suy nghĩ đúng như lý, lại rộng giảng cho người khác, phân tích chỉ bày khiến họ dễ hiểu; hoặc lại chép kinh ra, trang hoàng bằng các thứ báu, thường đem đủ loại vòng hoa thượng hạng, hương xoa, hương rải, y phục, chuỗi ngọc, cờ báu, phướn, lọng, âm nhạc, đèn sáng mà cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, không được lười mỏi.
Khánh Hỷ nên biết: nếu có người nam, người nữ có lòng lành nào cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa, thì chính là cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen Ta; cũng là cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen tất cả các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác (ba danh hiệu của Phật: "Như Lai" là bậc từ chân như mà đến; "Ứng" là bậc đáng được cúng dường; "Chánh Đẳng Giác" là bậc giác ngộ chân chính, trọn khắp) hiện đang thuyết pháp trong các thế giới khắp mười phương, cùng với chư Phật quá khứ và vị lai. Khánh Hỷ nên biết: nếu có người nam, người nữ có lòng lành nào nghe giảng bộ kinh rất sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa mà hết lòng tin nhận, cung kính, yêu thích, thì chính là tin nhận, cung kính, yêu thích chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại.
Khánh Hỷ, nếu ông yêu mến Ta mà không lìa bỏ, thì đối với Ta cũng nên yêu mến không lìa bỏ: bộ kinh rất sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa, dù chỉ một câu, cũng chớ để quên mất. Khánh Hỷ, Ta nói về nhân duyên giao phó bộ kinh rất sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế, tuy có vô lượng, nhưng nói gọn lại thì: Ta đã là bậc Thầy lớn của các ông, thì nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa cũng là bậc Thầy lớn của các ông. Các ông kính trọng Ta, thì cũng nên kính trọng Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa. Vì thế, Khánh Hỷ, Ta dùng vô lượng phương tiện khéo léo mà giao cho ông bộ kinh rất sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa; ông nên nhận lấy giữ gìn, chớ để quên mất.
Khánh Hỷ, nay Ta đem bộ kinh rất sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa này, trước vô lượng đại chúng gồm chư thiên (các vị trời), loài người, loài A-tố-lạc (A-tu-la, loài thần hiếu chiến, hay ganh đua với chư thiên) v.v., mà giao phó cho ông. Khánh Hỷ, nay Ta nói lời chân thật với ông: những ai có lòng tin trong sạch, muốn không lìa bỏ Phật, muốn không lìa bỏ Pháp (giáo lý của Phật), muốn không lìa bỏ Tăng (đoàn thể người xuất gia tu theo Phật), cũng muốn không lìa bỏ Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề mà chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại đã chứng, thì nhất định không được lìa bỏ bộ kinh rất sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế. Khánh Hỷ, đây là pháp mà chư Phật chúng Ta dùng để răn dạy và chỉ bảo các đệ tử.
Nếu có người nam, người nữ có lòng lành nào đối với bộ kinh rất sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa này mà ưa thích lắng nghe, nhận lấy giữ gìn, đọc tụng, suy nghĩ đúng như lý, dùng vô lượng cách mà rộng giảng cho người khác, phân tích chỉ bày, đặt bày xây dựng khiến họ dễ hiểu, thì những người nam, người nữ có lòng lành ấy sẽ mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, có thể sớm gần đến chỗ viên mãn nhất thiết trí trí (trí tuệ biết trọn vẹn tất cả mọi sự, tức trí tuệ của Phật). Vì sao? Vì Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề mà tất cả các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác đạt được đều nương vào Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa như thế mà sinh ra.
Khánh Hỷ nên biết: các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác ở quá khứ cũng nương vào Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa như thế mà sinh ra Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề; các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác ở vị lai cũng nương vào Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa như thế mà sinh ra Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề; tất cả các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác hiện đang thuyết pháp trong các thế giới ở phương đông, tây, nam, bắc, bốn phương góc, phương trên, phương dưới, cũng từ Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa như thế mà sinh ra Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề. Vì thế, Khánh Hỷ, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc đại Bồ-tát, người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh, đã tu hành ở bậc cao) muốn đạt Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, thì nên siêng năng tinh tấn tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa. Vì sao? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế là mẹ của các Bồ-tát Ma-ha-tát, do nó sinh ra các Bồ-tát Ma-ha-tát.
Khánh Hỷ nên biết: nếu Bồ-tát Ma-ha-tát siêng học sáu ba-la-mật-đa (sáu pháp tu hoàn hảo đưa đến bờ giác ngộ: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), thì đều sẽ mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề mà mình cầu. Vì thế, Khánh Hỷ, Ta đem bộ kinh rất sâu xa về sáu ba-la-mật-đa này, trước đại chúng, lại giao phó cho ông; ông nên nhận lấy giữ gìn đúng đắn, chớ để quên mất. Vì sao? Vì bộ kinh rất sâu xa về sáu ba-la-mật-đa như thế là kho tàng giáo pháp không cùng tận của các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác; tất cả Phật pháp đều từ đây sinh ra.
Khánh Hỷ nên biết: pháp mà tất cả các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác hiện đang giảng nói trong các thế giới ở phương đông, tây, nam, bắc, bốn phương góc, phương trên, phương dưới, đều từ kho pháp vô tận sáu ba-la-mật-đa này mà tuôn ra; pháp mà các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác ở quá khứ đã từng giảng nói, đều từ kho pháp vô tận sáu ba-la-mật-đa này mà tuôn ra; pháp mà các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác ở vị lai sẽ giảng nói, đều từ kho pháp vô tận sáu ba-la-mật-đa này mà tuôn ra.
Khánh Hỷ nên biết: các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác ở quá khứ cũng nương kho pháp vô tận sáu ba-la-mật-đa này mà siêng năng tu học, đã chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề; các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác ở vị lai cũng nương kho pháp vô tận sáu ba-la-mật-đa này mà siêng năng tu học, sẽ chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề; tất cả các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác hiện đang thuyết pháp trong các thế giới ở phương đông, tây, nam, bắc, bốn phương góc, phương trên, phương dưới, cũng nương kho pháp vô tận sáu ba-la-mật-đa này mà siêng năng tu học, hiện đang chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề.
Khánh Hỷ nên biết: chúng đệ tử của các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác ở quá khứ đều nương kho pháp vô tận sáu ba-la-mật-đa này mà siêng năng tu học, đã nhập Bát Niết-bàn (diệt độ hoàn toàn) trong cõi Niết-bàn vô dư y nhiệm mầu (Niết-bàn trọn vẹn, khi không còn sót lại cả thân xác làm chỗ nương, mọi khổ đau và nguyên nhân tái sinh đều đã dứt hết); chúng đệ tử của các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác ở vị lai đều nương kho pháp vô tận sáu ba-la-mật-đa này mà siêng năng tu học, sẽ nhập Bát Niết-bàn trong cõi Niết-bàn vô dư y nhiệm mầu; chúng đệ tử của tất cả các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác trong các thế giới ở phương đông, tây, nam, bắc, bốn phương góc, phương trên, phương dưới hiện nay, đều nương kho pháp vô tận sáu ba-la-mật-đa này mà siêng năng tu học, nay đang nhập Bát Niết-bàn trong cõi Niết-bàn vô dư y nhiệm mầu.
Lại nữa, Khánh Hỷ, giả sử ông vì các bổ-đặc-già-la (con người, chúng sinh cá thể) thuộc Thanh văn thừa (cỗ xe Thanh văn: lối tu của những người nghe lời Phật dạy mà tu để tự giải thoát, mục tiêu là quả A-la-hán) mà giảng pháp Thanh văn, nhờ pháp ấy mà tất cả chúng sinh trong ba nghìn đại thiên thế giới (một vũ trụ rộng lớn gồm một tỷ thế giới nhỏ) đều được quả A-la-hán (quả vị của bậc đã dứt sạch phiền não, ra khỏi vòng sinh tử), thì vẫn chưa phải là làm việc của người đệ tử đối với Ta. Nếu ông có thể vì bổ-đặc-già-la đang theo Bồ-tát thừa (lối tu của Bồ-tát, cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) mà giảng nói dù chỉ một câu pháp tương ứng với Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa, thì mới gọi là làm việc của người đệ tử đối với Ta. Ta đối với việc này hết lòng tùy hỷ (vui mừng theo), hơn cả việc ông giáo hóa tất cả chúng sinh trong ba nghìn đại thiên thế giới đều được quả A-la-hán.
Lại nữa, Khánh Hỷ, giả sử các loài chúng sinh trong ba nghìn đại thiên thế giới, nhờ sức giáo hóa của người khác, không trước không sau, đều được thân người, cùng một lúc chứng được quả A-la-hán; các vị A-la-hán ấy có những việc phúc nghiệp thù thắng thuộc về bố thí, những việc phúc nghiệp thuộc về giữ giới, những việc phúc nghiệp thuộc về tu thiền. Ý ông nghĩ sao, những việc phúc nghiệp ấy có nhiều chăng? Khánh Hỷ bạch rằng: Rất nhiều, bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính)! Rất nhiều, bạch Thiện Thệ (bậc đã khéo đi đến nơi giác ngộ)! Phật bảo Khánh Hỷ: Nếu có đệ tử Thanh văn có thể vì Bồ-tát Ma-ha-tát mà giảng nói pháp tương ứng với Bát-nhã ba-la-mật-đa trong một ngày một đêm, thì khối phúc đức đạt được còn nhiều hơn thế rất nhiều.
Khánh Hỷ nên biết: hãy gác lại một ngày một đêm, chỉ trong một ngày; lại gác một ngày, chỉ trong nửa ngày; lại gác nửa ngày, chỉ trong một thời (một buổi trong các buổi chia ra của ngày đêm); lại gác một thời, chỉ trong khoảng một bữa ăn; lại gác khoảng bữa ăn, chỉ trong chốc lát; lại gác chốc lát, chỉ trong thoáng chốc; lại gác thoáng chốc, chỉ trong khoảng một cái chớp mắt, một hơi thở; người Thanh văn ấy có thể vì Bồ-tát mà giảng nói pháp tương ứng với Bát-nhã ba-la-mật-đa, thì khối phúc đức đạt được còn nhiều hơn trước rất nhiều. Vì sao? Vì khối phúc đức mà người Thanh văn ấy đạt được vượt qua tất cả các căn lành của hàng Thanh văn và Độc giác (bậc tự mình giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên, không cần nghe Phật dạy, nhưng không giáo hóa rộng rãi).
Lại nữa, Khánh Hỷ, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát vì các bổ-đặc-già-la thuộc Thanh văn thừa mà giảng nói đủ loại pháp Thanh văn thừa, giả sử các loài chúng sinh trong ba nghìn đại thiên thế giới, nhờ pháp ấy mà tất cả đều chứng quả A-la-hán, đều đủ các loại công đức thù thắng. Ý ông nghĩ sao, Bồ-tát Ma-ha-tát ấy do nhân duyên này mà khối phúc đức đạt được có nhiều chăng? Khánh Hỷ bạch rằng: Rất nhiều, bạch Thế Tôn! Rất nhiều, bạch Thiện Thệ! Khối phúc đức mà Bồ-tát Ma-ha-tát ấy đạt được là vô lượng vô biên. Phật bảo Khánh Hỷ: Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát vì bổ-đặc-già-la thuộc Thanh văn thừa, hoặc bổ-đặc-già-la thuộc Độc giác thừa, hoặc bổ-đặc-già-la thuộc Vô thượng thừa (cỗ xe cao nhất, tức lối tu thành Phật), mà giảng nói pháp tương ứng với Bát-nhã ba-la-mật-đa trong một ngày một đêm, thì khối phúc đức đạt được còn nhiều hơn trước rất nhiều.
Khánh Hỷ nên biết: hãy gác lại một ngày một đêm, chỉ trong một ngày; lại gác một ngày, chỉ trong nửa ngày; lại gác nửa ngày, chỉ trong một thời; lại gác một thời, chỉ trong khoảng một bữa ăn; lại gác khoảng bữa ăn, chỉ trong chốc lát; lại gác chốc lát, chỉ trong thoáng chốc; lại gác thoáng chốc, chỉ trong khoảng một cái chớp mắt, một hơi thở; Bồ-tát Ma-ha-tát ấy có thể vì các bổ-đặc-già-la của ba thừa (ba lối tu: Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát) mà giảng nói pháp tương ứng với Bát-nhã ba-la-mật-đa, thì khối phúc đức đạt được còn nhiều hơn trước vô lượng vô số lần. Vì sao? Vì sự bố thí pháp tương ứng với Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa vượt qua tất cả sự bố thí pháp tương ứng với Thanh văn, Độc giác, và vượt qua các căn lành của hai thừa ấy. Vì sao vậy? Vì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tự mình cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, lại cũng dùng pháp tương ứng với Đại thừa (cỗ xe lớn, lối tu của Bồ-tát cứu độ khắp chúng sinh) mà chỉ bày, dạy dỗ, khích lệ. Khánh Hỷ, vị ấy giáo hóa các chúng sinh khiến họ đối với Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề được bất thoái chuyển (không còn thoái lui, chắc chắn tiến tới thành Phật).
Khánh Hỷ nên biết: Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tự mình tu bố thí ba-la-mật-đa (sự cho đi hoàn hảo: tài vật, giáo pháp, sự che chở), cũng dạy người khác tu bố thí ba-la-mật-đa; tự mình tu tịnh giới (giữ giới trong sạch), an nhẫn (nhẫn nhục, chịu đựng mà không sân hận), tinh tiến (siêng năng không lười), tĩnh lự (thiền định, tâm lắng yên chuyên chú), bát-nhã ba-la-mật-đa (trí tuệ), cũng dạy người khác tu tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa. Do nhân duyên ấy căn lành tăng trưởng; mà lại thoái lui khỏi Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề thì không có lẽ ấy.
Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tự mình tu tứ niệm trụ (bốn pháp quán để giữ tâm tỉnh giác: quán thân, quán cảm thọ, quán tâm, quán các pháp), cũng dạy người khác tu tứ niệm trụ; tự mình tu tứ chánh đoạn (bốn sự nỗ lực đúng: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm sinh điều lành chưa sinh, làm tăng điều lành đã sinh), tứ thần túc (bốn nền tảng của năng lực định: ý muốn, tinh tấn, tâm, quán xét), ngũ căn (năm gốc rễ tu tập: tín, tấn, niệm, định, tuệ), ngũ lực (năm sức mạnh phát từ năm căn ấy), thất đẳng giác chi (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ: niệm, trạch pháp, tinh tấn, hỷ, khinh an, định, xả), bát thánh đạo chi (tám nhánh của con đường thánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định đúng), cũng dạy người khác tu tứ chánh đoạn cho đến bát thánh đạo chi. Do nhân duyên ấy căn lành tăng trưởng; mà lại thoái lui khỏi Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề thì không có lẽ ấy.
Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tự mình an trụ nơi nội không (các căn bên trong như mắt, tai, mũi... đều không có tự tính thật), cũng dạy người khác an trụ nơi nội không; tự mình an trụ nơi ngoại không (các cảnh bên ngoài như hình sắc, âm thanh... đều không), nội ngoại không (cả trong lẫn ngoài đều không), không không (chính cái "không" cũng là không), đại không (mười phương rộng lớn cũng là không), thắng nghĩa không (chân lý tối thượng như Niết-bàn cũng là không), hữu vi không (các pháp do nhân duyên tạo tác đều không), vô vi không (các pháp không do tạo tác cũng không), tất cánh không (rốt ráo là không), vô tế không (không có điểm khởi đầu và kết thúc, cũng là không), tán không (các pháp vốn tan rã, không có gì để buông bỏ), vô biến dị không (cái không hề biến đổi cũng là không), bản tính không (bản tính của các pháp vốn là không), tự tướng không (tướng riêng của từng pháp là không), cộng tướng không (tướng chung của các pháp như vô thường, khổ cũng là không), nhất thiết pháp không (tất cả các pháp đều không), bất khả đắc không (không có gì nắm bắt được, cái không nắm bắt được ấy cũng là không), vô tính không (cái không có tự tính cũng là không), tự tính không (tự tính các pháp là không), vô tính tự tính không (cả không có tự tính lẫn tự tính đều là không), cũng dạy người khác an trụ nơi ngoại không cho đến vô tính tự tính không. Do nhân duyên ấy căn lành tăng trưởng; mà lại thoái lui khỏi Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề thì không có lẽ ấy.
Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tự mình an trụ nơi chân như (thực tướng như thế của mọi pháp, chân thật không đổi), cũng dạy người khác an trụ nơi chân như; tự mình an trụ nơi pháp giới (cảnh giới chân thật làm nền tảng của mọi pháp), pháp tính (bản tính thật của các pháp), bất hư vọng tính (tính không hư dối), bất biến dị tính (tính không biến đổi), bình đẳng tính (tính bình đẳng như nhau của mọi pháp), ly sinh tính (tính lìa sinh khởi), pháp định (tính yên định của pháp), pháp trụ (tính thường trụ của pháp), thật tế (chỗ tận cùng chân thật), hư không giới (cảnh giới như hư không, không ngăn ngại), bất tư nghì giới (cảnh giới không thể nghĩ bàn), cũng dạy người khác an trụ nơi pháp giới cho đến bất tư nghì giới. Do nhân duyên ấy căn lành tăng trưởng; mà lại thoái lui khỏi Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề thì không có lẽ ấy.
Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tự mình an trụ nơi khổ thánh đế (chân lý cao quý về khổ: đời sống trong vòng sinh tử là khổ), cũng dạy người khác an trụ nơi khổ thánh đế; tự mình an trụ nơi tập thánh đế (chân lý về nguyên nhân của khổ, tức phiền não và ái dục), diệt thánh đế (chân lý về sự dứt khổ, tức Niết-bàn), đạo thánh đế (chân lý về con đường dứt khổ), cũng dạy người khác an trụ nơi tập, diệt, đạo thánh đế. Do nhân duyên ấy căn lành tăng trưởng; mà lại thoái lui khỏi Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề thì không có lẽ ấy.
Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tự mình tu tứ tĩnh lự (bốn tầng thiền định thuộc cõi sắc), cũng dạy người khác tu tứ tĩnh lự; tự mình tu tứ vô lượng (bốn tâm rộng lớn không giới hạn: từ, bi, hỷ, xả) và tứ vô sắc định (bốn tầng định vượt khỏi hình sắc: Không vô biên xứ, Thức vô biên xứ, Vô sở hữu xứ, Phi tưởng phi phi tưởng xứ), cũng dạy người khác tu tứ vô lượng, tứ vô sắc định. Do nhân duyên ấy căn lành tăng trưởng; mà lại thoái lui khỏi Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề thì không có lẽ ấy.
Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tự mình tu bát giải thoát (tám pháp thiền định giúp thoát khỏi sự ràng buộc vào sắc và vô sắc), cũng dạy người khác tu bát giải thoát; tự mình tu bát thắng xứ (tám phép quán giúp làm chủ, vượt thắng các đối tượng quán), cửu thứ đệ định (chín tầng định lần lượt nối nhau: bốn thiền, bốn định vô sắc và định diệt thọ tưởng), thập biến xứ (mười phép quán một đối tượng như đất, nước, lửa, gió, xanh, vàng, đỏ, trắng, hư không, thức trùm khắp mọi nơi), cũng dạy người khác tu bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ. Do nhân duyên ấy căn lành tăng trưởng; mà lại thoái lui khỏi Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề thì không có lẽ ấy.
Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tự mình tu không giải thoát môn (cửa giải thoát quán các pháp đều không), cũng dạy người khác tu không giải thoát môn; tự mình tu vô tướng giải thoát môn (cửa giải thoát quán các pháp không có hình tướng để chấp) và vô nguyện giải thoát môn (cửa giải thoát không còn mong cầu tạo tác), cũng dạy người khác tu vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Do nhân duyên ấy căn lành tăng trưởng; mà lại thoái lui khỏi Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề thì không có lẽ ấy.
Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tự mình tu ngũ nhãn (năm thứ mắt: mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật), cũng dạy người khác tu ngũ nhãn; tự mình tu lục thần thông (sáu năng lực siêu phàm: biến hóa đi lại tự tại, tai nghe khắp nơi, biết tâm người khác, biết đời trước, mắt thấy khắp nơi, dứt sạch phiền não), cũng dạy người khác tu lục thần thông. Do nhân duyên ấy căn lành tăng trưởng; mà lại thoái lui khỏi Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề thì không có lẽ ấy.
Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tự mình tu Phật thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật, như biết rõ điều gì hợp lý và không hợp lý, biết nghiệp báo, biết căn cơ chúng sinh...), cũng dạy người khác tu Phật thập lực; tự mình tu tứ vô sở úy (bốn điều không hề sợ hãi khi thuyết pháp giữa đại chúng), tứ vô ngại giải (bốn sự hiểu biết và diễn đạt thông suốt không trở ngại: về pháp, về nghĩa, về ngôn từ, về biện tài), đại từ (thương yêu ban vui), đại bi (xót thương cứu khổ), đại hỷ (vui theo điều lành của người), đại xả (buông xả, đối xử bình đẳng), thập bát Phật bất cộng pháp (mười tám phẩm chất chỉ riêng Phật có, không chung với ai khác), cũng dạy người khác tu tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp. Do nhân duyên ấy căn lành tăng trưởng; mà lại thoái lui khỏi Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề thì không có lẽ ấy.
Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tự mình tu vô vong thất pháp (pháp không bao giờ quên mất điều cần nhớ), cũng dạy người khác tu vô vong thất pháp; tự mình tu hằng trụ xả tính (tính luôn an trụ trong tâm buông xả, bình thản), cũng dạy người khác tu hằng trụ xả tính. Do nhân duyên ấy căn lành tăng trưởng; mà lại thoái lui khỏi Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề thì không có lẽ ấy.
Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tự mình tu tất cả đà-la-ni môn (các pháp môn tổng trì, giúp ghi nhớ và gìn giữ trọn vẹn mọi giáo pháp, không để mất), cũng dạy người khác tu tất cả đà-la-ni môn; tự mình tu tất cả tam-ma-địa môn (các pháp môn định, giữ tâm chuyên chú một chỗ), cũng dạy người khác tu tất cả tam-ma-địa môn. Do nhân duyên ấy căn lành tăng trưởng; mà lại thoái lui khỏi Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề thì không có lẽ ấy.
Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tự mình tu nhất thiết trí (trí biết tổng quát tướng chung của mọi pháp), cũng dạy người khác tu nhất thiết trí; tự mình tu đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu hành để dẫn dắt chúng sinh) và nhất thiết tướng trí (trí biết tường tận mọi tướng chung và tướng riêng của tất cả các pháp, tức trí của Phật), cũng dạy người khác tu đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Do nhân duyên ấy căn lành tăng trưởng; mà lại thoái lui khỏi Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề thì không có lẽ ấy.
Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tự mình tu tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát, cũng dạy người khác tu tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát. Do nhân duyên ấy căn lành tăng trưởng; mà lại thoái lui khỏi Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề thì không có lẽ ấy. Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tự mình tu Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, cũng dạy người khác tu Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề. Do nhân duyên ấy căn lành tăng trưởng; mà lại thoái lui khỏi Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề thì không có lẽ ấy. Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tự mình tu vô sinh pháp nhẫn (sự chấp nhận và an trụ vững chắc vào chân lý rằng mọi pháp vốn không sinh không diệt), cũng dạy người khác tu vô sinh pháp nhẫn. Do nhân duyên ấy căn lành tăng trưởng; mà lại thoái lui khỏi Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề thì không có lẽ ấy.
Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tự mình trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật (làm cho cõi nước nơi mình sẽ thành Phật trở nên trong sạch tốt đẹp), cũng dạy người khác trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật; tự mình làm cho chúng sinh thành thục (giáo hóa chúng sinh cho căn lành chín muồi, đủ sức đạt giải thoát), cũng dạy người khác làm cho chúng sinh thành thục. Do nhân duyên ấy căn lành tăng trưởng; mà lại thoái lui khỏi Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề thì không có lẽ ấy. Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tự mình học chuyển pháp luân vô thượng (bánh xe giáo pháp cao nhất; "chuyển pháp luân" là thuyết giảng chánh pháp, làm cho giáo pháp lan truyền như bánh xe lăn đi), cũng dạy người khác học chuyển pháp luân vô thượng. Do nhân duyên ấy căn lành tăng trưởng; mà lại thoái lui khỏi Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề thì không có lẽ ấy.
Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tự mình dùng vô lượng tướng hảo (các tướng tốt và vẻ đẹp đặc biệt trên thân Phật, như ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp) vi diệu để trang nghiêm thân mình, cũng dạy người khác dùng vô lượng tướng hảo vi diệu để trang nghiêm thân mình. Do nhân duyên ấy căn lành tăng trưởng; mà lại thoái lui khỏi Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề thì không có lẽ ấy. Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tự mình quán thuận và quán nghịch mười hai duyên khởi (mười hai khâu nhân quả nối nhau tạo nên vòng sinh tử, từ vô minh đến già chết; quán thuận là xét từ nhân đến quả, quán nghịch là xét từ chỗ dứt nhân thì dứt quả), cũng dạy người khác quán thuận và quán nghịch mười hai duyên khởi. Do nhân duyên ấy căn lành tăng trưởng; mà lại thoái lui khỏi Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề thì không có lẽ ấy.
Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tự mình quán tất cả các pháp đều không có ngã (cái "tôi" thật có), không có hữu tình (chúng sinh có thật), không có mạng giả (kẻ sống có thọ mạng), không có sinh giả (kẻ được sinh ra), không có dưỡng giả (kẻ được nuôi dưỡng), không có sĩ phu (con người làm chủ), không có bổ-đặc-già-la (cá thể luân hồi), không có ý sinh (kẻ do ý sinh ra), không có nho đồng (người trẻ, một tên gọi của cái "ta"), không có tác giả (kẻ làm), không có thọ giả (kẻ nhận quả), không có tri giả (kẻ biết), không có kiến giả (kẻ thấy); cũng dạy người khác quán tất cả các pháp không có ngã cho đến không có kiến giả. Do nhân duyên ấy căn lành tăng trưởng; mà lại thoái lui khỏi Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề thì không có lẽ ấy.
Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tự mình quán tất cả các pháp như trò ảo thuật, như giấc mộng, như bóng trong gương, như tiếng vang, như bóng sáng, như ảo ảnh nắng (hơi nắng bốc lên trông như nước), như việc biến hóa, như thành tầm hương (thành Càn-thát-bà, lâu đài ảo hiện trên không trung, như ảo ảnh trên biển hay sa mạc), tuy đều có vẻ như có nhưng không có thực tính; cũng dạy người khác quán tất cả các pháp như trò ảo thuật cho đến như thành tầm hương, tuy đều có vẻ như có nhưng không có thực tính. Do nhân duyên ấy căn lành tăng trưởng; mà lại thoái lui khỏi Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề thì không có lẽ ấy.
Bấy giờ, Thế Tôn được bốn chúng (tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, cận sự nam, cận sự nữ) vây quanh, ngợi khen giảng nói Bát-nhã ba-la-mật-đa, giao phó cho Khánh Hỷ gìn giữ xong, lại ở trước đại chúng gồm tất cả chư thiên, loài rồng, dược-xoa (dạ-xoa, loài quỷ thần), kiện-đạt-phược (càn-thát-bà, thần nhạc trời), a-tố-lạc (a-tu-la), yết-lộ-đồ (ca-lâu-la, chim thần cánh vàng), khẩn-nại-lạc (khẩn-na-la, thần ca hát), mạc-hô-lạc-già (ma-hầu-la-già, thần rắn lớn), người và loài không phải người, mà hiện sức thần thông khiến cả chúng đều thấy đức Bất Động Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác (vị Phật ở cõi phương Đông) được các Thanh văn và Bồ-tát vây quanh trước sau, đang giảng pháp mầu cho hội chúng đông như biển; và thấy cõi nước ấy được trang nghiêm bằng muôn vẻ.
Chúng Tăng Thanh văn ở đó đều là A-la-hán, các lậu (phiền não rỉ chảy làm ô nhiễm tâm) đã dứt hết, không còn phiền não, được tự tại chân thật, tâm khéo giải thoát, tuệ khéo giải thoát; như con ngựa khôn đã được thuần phục, cũng như con rồng lớn; việc cần làm đã làm xong, điều cần thành đã thành tựu, đã bỏ mọi gánh nặng, đạt được lợi ích của chính mình, dứt hết các hữu kết (những trói buộc khiến còn tái sinh trong các cõi), biết đúng mà giải thoát, đạt đến chỗ tâm tự tại rốt ráo bậc nhất. Các chúng Bồ-tát Ma-ha-tát ở đó thảy đều được mọi người biết đến và kính ngưỡng, đã được đà-la-ni (năng lực ghi nhớ gìn giữ trọn vẹn giáo pháp) và tài biện luận không trở ngại, thành tựu vô lượng công đức thù thắng.
Phật thu sức thần thông lại; thế là đại chúng bỗng không còn thấy đức Bất Động Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác, các Thanh văn, Bồ-tát và hội chúng đông như biển, cùng muôn vẻ trang nghiêm của cõi Phật ấy nữa. Những việc như Phật Bất Động, các Bồ-tát, Thanh văn, sự trang nghiêm của cõi nước và hội chúng ấy, đều không phải là nơi mà nhãn căn (cơ quan thị giác, khả năng thấy của mắt) ở cõi này với tới được. Vì sao vậy? Vì Phật đã thu sức thần thông, nên đối với cảnh giới xa xôi kia không còn duyên để thấy.
Bấy giờ Phật bảo cụ thọ (bậc có tuổi đạo cao, tiếng tôn xưng tỳ-kheo) Khánh Hỷ: Cõi nước và hội chúng của đức Bất Động Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác, ông còn thấy nữa không? Khánh Hỷ bạch: Con không còn thấy nữa, vì việc ấy không phải là nơi mắt ở đây với tới được. Phật bảo Khánh Hỷ: Như những việc của cõi Phật và hội chúng kia không phải là cảnh giới mà mắt ở cõi này với tới được, tất cả các pháp cũng như vậy, đều không phải là cảnh giới mà nhãn căn với tới được. Pháp không đi đến pháp, pháp không thấy pháp, pháp không biết pháp. Khánh Hỷ nên biết: tất cả các pháp không có kẻ đi, không có kẻ thấy, không có kẻ biết, không động, không tạo tác.
Vì sao vậy? Vì tất cả các pháp đều không có tác dụng, tính chất của chủ thể nắm bắt và đối tượng bị nắm bắt đều xa lìa. Vì tất cả các pháp không thể nghĩ bàn, tính chất của chủ thể nghĩ bàn và đối tượng được nghĩ bàn đều xa lìa. Vì tất cả các pháp như những việc ảo thuật, do các duyên hòa hợp mà có vẻ như có. Vì tất cả các pháp không có kẻ làm, kẻ nhận, chỉ hiện ra một cách hư dối như là có, không bền chắc thật.
Khánh Hỷ nên biết: nếu Bồ-tát Ma-ha-tát biết như vậy, thấy như vậy, thực hành như vậy, thì đó là thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, cũng không chấp trước vào tướng của các pháp ấy. Khánh Hỷ nên biết: nếu Bồ-tát Ma-ha-tát học như vậy, thì đó là học Bát-nhã ba-la-mật-đa. Khánh Hỷ nên biết: nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn tất cả các ba-la-mật-đa mau được viên mãn, thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa. Vì sao vậy? Vì người học như thế, trong mọi sự học, là cao nhất, là hơn hết, là đứng đầu, là đáng tôn quý, là tuyệt diệu, là vi diệu, là trên hết, là không gì hơn; đem lợi ích an vui cho tất cả thế gian; ai không có chỗ nương tựa che chở thì làm chỗ nương tựa che chở cho họ; được chư Phật Thế Tôn chấp thuận và khen ngợi.
Khánh Hỷ nên biết: chư Phật và Bồ-tát an trụ trong sự học này có thể dùng tay phải nâng cả ba nghìn đại thiên thế giới, hoặc ném sang phương khác, hoặc đặt lại chỗ cũ, mà chúng sinh trong đó không hay không biết. Vì sao? Vì công đức và uy lực của Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa khó nghĩ bàn. Khánh Hỷ nên biết: chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại và các chúng Bồ-tát Ma-ha-tát học Bát-nhã ba-la-mật-đa này, nên đối với các pháp quá khứ, vị lai, hiện tại và các pháp vô vi (những gì không do nhân duyên tạo tác, không sinh diệt, như Niết-bàn, hư không) đều đạt được trí thấy biết không trở ngại. Vì thế, Khánh Hỷ, Ta nói rằng học Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa này, trong mọi sự học, là cao nhất, là hơn hết, là đứng đầu, là đáng tôn quý, là tuyệt diệu, là vi diệu, là trên hết, là không gì hơn.
Khánh Hỷ nên biết: những ai muốn đo lường giới hạn của Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa thì giống như kẻ ngu si muốn đo kích thước và giới hạn của hư không. Vì sao? Vì công đức của Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa là vô lượng, không có giới hạn. Khánh Hỷ nên biết: Ta trọn không nói rằng Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa có giới hạn đo lường được như danh thân (tập hợp các danh từ, tên gọi) v.v. Vì sao? Vì tất cả danh thân, cú thân (tập hợp các câu), văn thân (tập hợp các chữ, âm tiết) đều là pháp có giới hạn; còn Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa không phải là pháp có giới hạn. Các danh thân, cú thân, văn thân không thể đo lường được Bát-nhã ba-la-mật-đa, mà Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không phải là thứ bị chúng đo lường.
Bấy giờ cụ thọ Khánh Hỷ bạch Phật rằng: Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa được gọi là vô lượng? Phật bảo Khánh Hỷ: Vì tính của Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa là không cùng tận, nên gọi là vô lượng. Vì tính của Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa là xa lìa, nên gọi là vô lượng. Vì tính của Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa là vắng lặng, nên gọi là vô lượng. Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa như thật tế (chỗ tận cùng chân thật của mọi pháp), nên gọi là vô lượng. Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa như hư không, nên gọi là vô lượng.
Khánh Hỷ nên biết: các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác ở quá khứ đều học Bát-nhã ba-la-mật-đa, chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, vì các chúng sinh mà giảng nói chỉ bày, mà Bát-nhã ba-la-mật-đa này cũng không hề cạn hết. Các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác ở vị lai đều học Bát-nhã ba-la-mật-đa, chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, vì các chúng sinh mà giảng nói chỉ bày, mà Bát-nhã ba-la-mật-đa này cũng không hề cạn hết. Tất cả các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác hiện tại trong vô lượng, vô số, vô biên thế giới khắp mười phương đều học Bát-nhã ba-la-mật-đa, chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, vì các chúng sinh mà giảng nói chỉ bày, mà Bát-nhã ba-la-mật-đa này cũng không hề cạn hết. Vì sao? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa ví như hư không, không thể cạn hết. Những ai muốn làm cạn hết Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa thì chính là muốn làm cạn hết giới hạn của hư không.
Khánh Hỷ nên biết: vì Bát-nhã ba-la-mật-đa không thể cạn hết, nên đã không hết, nay không hết, sẽ không hết. Vì tĩnh lự (thiền định), tinh tiến (siêng năng), an nhẫn (nhẫn nhục), tịnh giới (giữ giới trong sạch), bố thí ba-la-mật-đa cũng không thể cạn hết, nên đã không hết, nay không hết, sẽ không hết. Khánh Hỷ nên biết: vì nội không không thể cạn hết, nên đã không hết, nay không hết, sẽ không hết. Vì ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không cũng không thể cạn hết, nên đã không hết, nay không hết, sẽ không hết.
Khánh Hỷ nên biết: vì chân như không thể cạn hết, nên đã không hết, nay không hết, sẽ không hết. Vì pháp giới, pháp tính, bất hư vọng tính, bất biến dị tính, bình đẳng tính, ly sinh tính, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới cũng không thể cạn hết, nên đã không hết, nay không hết, sẽ không hết. Khánh Hỷ nên biết: vì khổ thánh đế không thể cạn hết, nên đã không hết, nay không hết, sẽ không hết. Vì tập, diệt, đạo thánh đế cũng không thể cạn hết, nên đã không hết, nay không hết, sẽ không hết. Khánh Hỷ nên biết: vì tứ tĩnh lự không thể cạn hết, nên đã không hết, nay không hết, sẽ không hết. Vì tứ vô lượng, tứ vô sắc định cũng không thể cạn hết, nên đã không hết, nay không hết, sẽ không hết.
Khánh Hỷ nên biết: vì bát giải thoát không thể cạn hết, nên đã không hết, nay không hết, sẽ không hết. Vì bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ cũng không thể cạn hết, nên đã không hết, nay không hết, sẽ không hết. Khánh Hỷ nên biết: vì tứ niệm trụ không thể cạn hết, nên đã không hết, nay không hết, sẽ không hết. Vì tứ chánh đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi cũng không thể cạn hết, nên đã không hết, nay không hết, sẽ không hết. Khánh Hỷ nên biết: vì không giải thoát môn không thể cạn hết, nên đã không hết, nay không hết, sẽ không hết. Vì vô tướng, vô nguyện giải thoát môn cũng không thể cạn hết, nên đã không hết, nay không hết, sẽ không hết.
Khánh Hỷ nên biết: vì ngũ nhãn không thể cạn hết, nên đã không hết, nay không hết, sẽ không hết. Vì lục thần thông cũng không thể cạn hết, nên đã không hết, nay không hết, sẽ không hết. Khánh Hỷ nên biết: vì Phật thập lực không thể cạn hết, nên đã không hết, nay không hết, sẽ không hết. Vì tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, thập bát Phật bất cộng pháp cũng không thể cạn hết, nên đã không hết, nay không hết, sẽ không hết. Khánh Hỷ nên biết: vì vô vong thất pháp không thể cạn hết, nên đã không hết, nay không hết, sẽ không hết. Vì hằng trụ xả tính cũng không thể cạn hết, nên đã không hết, nay không hết, sẽ không hết.
Khánh Hỷ nên biết: vì tất cả đà-la-ni môn không thể cạn hết, nên đã không hết, nay không hết, sẽ không hết. Vì tất cả tam-ma-địa môn cũng không thể cạn hết, nên đã không hết, nay không hết, sẽ không hết. Khánh Hỷ nên biết: vì nhất thiết trí không thể cạn hết, nên đã không hết, nay không hết, sẽ không hết. Vì đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng không thể cạn hết, nên đã không hết, nay không hết, sẽ không hết. Khánh Hỷ nên biết: vì tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát không thể cạn hết, nên đã không hết, nay không hết, sẽ không hết. Vì Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật cũng không thể cạn hết, nên đã không hết, nay không hết, sẽ không hết. Vì sao vậy? Vì các pháp ấy không sinh, không diệt, cũng không trụ, không biến đổi, thì làm sao có thể đặt bày rằng có cạn hết?
Bấy giờ Thế Tôn lè tướng lưỡi rộng dài che khắp cả mặt (một trong các tướng tốt của Phật, biểu thị lời nói chân thật không hư dối), rồi thu tướng lưỡi lại, bảo Khánh Hỷ rằng: Ý ông nghĩ sao, lời nói phát ra từ tướng lưỡi như thế có hư dối chăng? Khánh Hỷ bạch Phật: Không, bạch Thế Tôn! Không, bạch Thiện Thệ! Phật bảo Khánh Hỷ: Từ nay về sau, ông nên vì bốn chúng mà rộng giảng Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa như thế, phân tích chỉ bày, đặt bày xây dựng, khiến họ dễ hiểu.
Khánh Hỷ nên biết: trong bộ kinh rất sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế, đã rộng nói tất cả các pháp Bồ-đề phần (các pháp tu hỗ trợ đưa đến giác ngộ) và tướng trạng của các pháp. Vì thế, tất cả các bổ-đặc-già-la cầu Thanh văn thừa, các bổ-đặc-già-la cầu Độc giác thừa, các bổ-đặc-già-la cầu Vô thượng thừa, đều nên đối với pháp môn được nói trong Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa này mà thường siêng tu học, chớ sinh lòng chán bỏ. Nếu được như thế thì sẽ mau an trụ nơi địa vị mà mình mong cầu.
Lại nữa, Khánh Hỷ, Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa là pháp có thể giúp ngộ nhập tất cả tướng, tất cả chữ, tất cả đà-la-ni môn. Các Bồ-tát Ma-ha-tát đều nên tu học tất cả đà-la-ni môn này. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát thọ trì các đà-la-ni môn như thế, thì mau có thể chứng được tất cả biện tài và các vô ngại giải (sự hiểu biết và diễn đạt thông suốt không trở ngại). Vì thế, Khánh Hỷ, Ta nói Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa như thế chính là kho pháp vô tận của tất cả các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác quá khứ, vị lai, hiện tại.
Khánh Hỷ, nay Ta nói rõ cho ông: nếu có ai đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa này mà nhận lấy giữ gìn, đọc tụng, học cho đến thông suốt, suy nghĩ đúng như lý, thì chính là gìn giữ Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của tất cả chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại. Khánh Hỷ, Ta nói Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa là đôi chân vững chắc của người đi trên con đường Bồ-đề, cũng là đại đà-la-ni (pháp tổng trì lớn, thâu giữ trọn vẹn) của tất cả Phật pháp vô thượng. Các ông nếu có thể thọ trì đà-la-ni Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa như thế, thì chính là thâu giữ trọn vẹn tất cả Phật pháp.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video