Phần đầu, phẩm "Nhiều câu hỏi mà không hai" thứ sáu mươi mốt, đoạn thứ sáu
Này Thiện Hiện (tức Tu-bồ-đề, một vị đại đệ tử của Phật, nổi tiếng hiểu sâu về lý "không")! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc đại Bồ-tát, tức người phát nguyện tu hành để thành Phật và cứu độ mọi chúng sinh, đã đạt địa vị lớn) luôn nghĩ thế này: "Ta không nên an trú (bám vào, dừng lại nơi) nhãn giới (yếu tố mắt, một trong mười tám "giới" là các yếu tố tạo nên mọi kinh nghiệm của con người); cũng không nên an trú nhĩ giới, tỷ giới, thiệt giới, thân giới, ý giới (các yếu tố tai, mũi, lưỡi, thân, ý)". Vì sao? Vì nhãn giới không phải là cái có thể an trú, cũng không phải là chỗ để được an trú vào; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới cũng không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào. Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy có thể luôn luôn tương ưng (gắn liền, khớp hợp) với sáu ba-la-mật-đa (sáu hạnh tu đưa người từ bờ mê sang bờ giác ngộ: bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã), không rời bỏ nhau.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát luôn nghĩ thế này: "Ta không nên an trú sắc giới (yếu tố hình sắc, tức đối tượng mà mắt thấy); cũng không nên an trú thanh giới, hương giới, vị giới, xúc giới, pháp giới (các yếu tố âm thanh, mùi, vị, vật chạm vào thân, và các đối tượng của ý)". Vì sao? Vì sắc giới không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào; thanh, hương, vị, xúc, pháp giới cũng không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào. Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy có thể luôn luôn tương ưng với sáu ba-la-mật-đa, không rời bỏ nhau.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát luôn nghĩ thế này: "Ta không nên an trú nhãn thức giới (yếu tố cái biết của mắt, tức sự nhận biết phát sinh khi mắt gặp hình sắc); cũng không nên an trú nhĩ thức giới, tỷ thức giới, thiệt thức giới, thân thức giới, ý thức giới (cái biết của tai, mũi, lưỡi, thân, ý)". Vì sao? Vì nhãn thức giới không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới cũng không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào. Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy có thể luôn luôn tương ưng với sáu ba-la-mật-đa, không rời bỏ nhau.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát luôn nghĩ thế này: "Ta không nên an trú nhãn xúc (sự tiếp xúc hội tụ giữa mắt, hình sắc và cái biết của mắt); cũng không nên an trú nhĩ xúc, tỷ xúc, thiệt xúc, thân xúc, ý xúc". Vì sao? Vì nhãn xúc không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc cũng không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào. Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy có thể luôn luôn tương ưng với sáu ba-la-mật-đa, không rời bỏ nhau.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát luôn nghĩ thế này: "Ta không nên an trú các cảm thọ (cảm giác vui, khổ, hoặc không vui không khổ) sinh ra do nhãn xúc làm duyên (điều kiện); cũng không nên an trú các cảm thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên". Vì sao? Vì các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào; các cảm thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên cũng không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào. Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy có thể luôn luôn tương ưng với sáu ba-la-mật-đa, không rời bỏ nhau.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát luôn nghĩ thế này: "Ta không nên an trú địa giới (yếu tố đất, tức tính cứng chắc); cũng không nên an trú thủy giới, hỏa giới, phong giới, không giới, thức giới (các yếu tố nước, lửa, gió, khoảng trống hư không và cái biết — cùng với đất là sáu yếu tố cấu thành con người)". Vì sao? Vì địa giới không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào; thủy, hỏa, phong, không, thức giới cũng không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào. Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy có thể luôn luôn tương ưng với sáu ba-la-mật-đa, không rời bỏ nhau.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát luôn nghĩ thế này: "Ta không nên an trú vô minh (sự mê muội, không thấy rõ chân lý — khâu đầu tiên trong mười hai nhân duyên, tức chuỗi mười hai mắt xích nối nhau khiến chúng sinh xoay vòng sống chết); cũng không nên an trú hành (những hoạt động tạo nghiệp), thức (cái biết đầu thai), danh sắc (phần tinh thần và thể xác lúc mới thành hình), lục xứ (sáu giác quan), xúc (sự tiếp xúc), thọ (cảm giác), ái (lòng tham muốn), thủ (sự bám giữ), hữu (sự tồn tại do nghiệp đã tạo, dẫn đến đời sau), sinh, lão tử, cùng sầu, than, khổ, ưu, não (buồn rầu, than khóc, đau khổ, lo âu, phiền muộn)". Vì sao? Vì vô minh không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào; từ hành cho đến lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não cũng không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào. Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy có thể luôn luôn tương ưng với sáu ba-la-mật-đa, không rời bỏ nhau.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát luôn nghĩ thế này: "Ta không nên an trú bố thí ba-la-mật-đa (hạnh cho đi trọn vẹn); cũng không nên an trú tịnh giới (giữ giới luật trong sạch), an nhẫn (nhẫn nhịn chịu đựng), tinh tiến (siêng năng không lùi bước), tĩnh lự (thiền định, giữ tâm lặng yên chuyên chú), bát-nhã (trí tuệ thấy rõ thực tướng của mọi sự vật) ba-la-mật-đa". Vì sao? Vì bố thí ba-la-mật-đa không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào; từ tịnh giới cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào. Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy có thể luôn luôn tương ưng với sáu ba-la-mật-đa, không rời bỏ nhau.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát luôn nghĩ thế này: "Ta không nên an trú nội không (các giác quan bên trong vốn trống rỗng, không có thực thể riêng); cũng không nên an trú ngoại không (các đối tượng bên ngoài vốn không), nội ngoại không (cả trong lẫn ngoài đều không), không không (chính cái "không" cũng là không), đại không (mười phương rộng lớn cũng là không), thắng nghĩa không (chân lý tối cao cũng là không), hữu vi không (các pháp do nhân duyên tạo thành là không), vô vi không (các pháp không do tạo tác cũng là không), tất cánh không (rốt ráo hoàn toàn là không), vô tế không (không có khởi đầu, không có kết thúc), tán không (các pháp vốn rời rã, không có gì để bỏ đi), vô biến dị không (cái không thay đổi cũng là không), bản tính không (bản tính vốn không), tự tướng không (đặc điểm riêng của từng pháp là không), cộng tướng không (đặc điểm chung của các pháp là không), nhất thiết pháp không (mọi pháp đều không), bất khả đắc không (không thể nắm bắt được, nên là không), vô tính không (cái không có tự tính cũng là không), tự tính không (tự tính vốn không), vô tính tự tính không (cả không có tự tính lẫn tự tính đều là không)". Vì sao? Vì nội không không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào; từ ngoại không cho đến vô tính tự tính không cũng không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào. Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy có thể luôn luôn tương ưng với sáu ba-la-mật-đa, không rời bỏ nhau.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát luôn nghĩ thế này: "Ta không nên an trú chân như (cái tính như thật, không đổi của mọi sự vật); cũng không nên an trú pháp giới (bản chất chung của mọi pháp), pháp tính (bản tính của các pháp), bất hư vọng tính (tính không giả dối), bất biến dị tính (tính không đổi khác), bình đẳng tính (tính bình đẳng như nhau), ly sinh tính (tính lìa khỏi sinh diệt), pháp định (sự an định của pháp), pháp trụ (sự thường trụ của pháp), thực tế (bờ mé chân thật), hư không giới (cảnh giới như hư không), bất tư nghị giới (cảnh giới không thể nghĩ bàn)". Vì sao? Vì chân như không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào; từ pháp giới cho đến bất tư nghị giới cũng không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào. Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy có thể luôn luôn tương ưng với sáu ba-la-mật-đa, không rời bỏ nhau.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát luôn nghĩ thế này: "Ta không nên an trú khổ thánh đế (chân lý cao quý về khổ, tức đời sống vốn đầy khổ đau — điều thứ nhất trong bốn chân lý mà Phật dạy); cũng không nên an trú tập thánh đế (chân lý về nguyên nhân gây ra khổ), diệt thánh đế (chân lý về sự chấm dứt khổ), đạo thánh đế (chân lý về con đường dẫn đến dứt khổ)". Vì sao? Vì khổ thánh đế không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào; tập, diệt, đạo thánh đế cũng không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào. Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy có thể luôn luôn tương ưng với sáu ba-la-mật-đa, không rời bỏ nhau.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát luôn nghĩ thế này: "Ta không nên an trú tứ tĩnh lự (bốn tầng thiền định thuộc cõi Sắc, tâm ngày càng lặng sâu); cũng không nên an trú tứ vô lượng (bốn tâm rộng lớn không giới hạn: từ — ban vui, bi — cứu khổ, hỷ — vui theo cái vui của người, xả — buông bỏ, bình đẳng) và tứ vô sắc định (bốn tầng định thuộc cõi Vô sắc, nơi không còn hình sắc vật chất)". Vì sao? Vì tứ tĩnh lự không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào; tứ vô lượng, tứ vô sắc định cũng không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào. Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy có thể luôn luôn tương ưng với sáu ba-la-mật-đa, không rời bỏ nhau.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát luôn nghĩ thế này: "Ta không nên an trú bát giải thoát (tám phép thiền quán giúp tâm thoát khỏi sự trói buộc vào hình sắc và cảm thọ); cũng không nên an trú bát thắng xứ (tám phép quán làm chủ, vượt trội trên các đối tượng quán), cửu thứ đệ định (chín tầng định nối tiếp nhau theo thứ tự, không xen tâm khác), thập biến xứ (mười phép quán cho một đối tượng như đất, nước, màu xanh… trùm khắp mọi nơi)". Vì sao? Vì bát giải thoát không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào; bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ cũng không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào. Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy có thể luôn luôn tương ưng với sáu ba-la-mật-đa, không rời bỏ nhau.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát luôn nghĩ thế này: "Ta không nên an trú tứ niệm trụ (bốn phép giữ chánh niệm: quán thân, cảm thọ, tâm và các pháp); cũng không nên an trú tứ chính đoạn (bốn sự nỗ lực đúng đắn: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm sinh điều thiện chưa có, tăng trưởng điều thiện đã có), tứ thần túc (bốn nền tảng của năng lực định: mong muốn, siêng năng, tâm, suy xét), ngũ căn (năm gốc rễ của sự tu: tin, siêng năng, nhớ nghĩ chân chính, định, tuệ), ngũ lực (năm sức mạnh phát triển từ năm căn ấy), thất đẳng giác chi (bảy yếu tố dẫn đến giác ngộ), bát thánh đạo chi (tám nhánh của con đường cao quý: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định đúng)". Vì sao? Vì tứ niệm trụ không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào; từ tứ chính đoạn cho đến bát thánh đạo chi cũng không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào. Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy có thể luôn luôn tương ưng với sáu ba-la-mật-đa, không rời bỏ nhau.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát luôn nghĩ thế này: "Ta không nên an trú không giải thoát môn (cửa giải thoát bằng cách quán mọi pháp đều trống rỗng); cũng không nên an trú vô tướng giải thoát môn (cửa giải thoát bằng cách quán mọi pháp không có hình tướng cố định) và vô nguyện giải thoát môn (cửa giải thoát bằng cách không còn mong cầu, chấp đắm điều gì)". Vì sao? Vì không giải thoát môn không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn cũng không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào. Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy có thể luôn luôn tương ưng với sáu ba-la-mật-đa, không rời bỏ nhau.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát luôn nghĩ thế này: "Ta không nên an trú ngũ nhãn (năm loại mắt: mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật); cũng không nên an trú lục thần thông (sáu năng lực siêu phàm: biến hóa tự tại, nghe xa, thấy xa, biết tâm người khác, biết đời trước, dứt sạch phiền não)". Vì sao? Vì ngũ nhãn không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào; lục thần thông cũng không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào. Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy có thể luôn luôn tương ưng với sáu ba-la-mật-đa, không rời bỏ nhau.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát luôn nghĩ thế này: "Ta không nên an trú Phật thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật, như biết rõ điều gì hợp lẽ, điều gì không hợp lẽ, biết rõ nghiệp báo…); cũng không nên an trú tứ vô sở úy (bốn điều Phật hoàn toàn không e sợ khi thuyết pháp), tứ vô ngại giải (bốn khả năng hiểu biết và diễn giải thông suốt không trở ngại: về pháp, về nghĩa, về ngôn ngữ, về biện thuyết), đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả (lòng thương ban vui, thương cứu khổ, vui theo niềm vui của chúng sinh, buông xả bình đẳng — ở mức rộng lớn nhất), thập bát Phật bất cộng pháp (mười tám phẩm chất riêng chỉ Phật mới có, không chung với ai khác)". Vì sao? Vì Phật thập lực không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào; từ tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp cũng không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào. Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy có thể luôn luôn tương ưng với sáu ba-la-mật-đa, không rời bỏ nhau.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát luôn nghĩ thế này: "Ta không nên an trú vô vong thất pháp (phẩm chất không bao giờ quên sót điều gì); cũng không nên an trú hằng trụ xả tính (tính luôn an trú trong sự buông xả, tâm bình thản không dao động)". Vì sao? Vì vô vong thất pháp không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào; hằng trụ xả tính cũng không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào. Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy có thể luôn luôn tương ưng với sáu ba-la-mật-đa, không rời bỏ nhau.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát luôn nghĩ thế này: "Ta không nên an trú nhất thiết trí (trí biết tổng quát tính không của mọi pháp); cũng không nên an trú đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu hành và sai biệt của chúng) và nhất thiết tướng trí (trí biết trọn vẹn mọi khía cạnh chung và riêng của tất cả các pháp — trí tuệ viên mãn của Phật)". Vì sao? Vì nhất thiết trí không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào. Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy có thể luôn luôn tương ưng với sáu ba-la-mật-đa, không rời bỏ nhau.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát luôn nghĩ thế này: "Ta không nên an trú tất cả các pháp môn đà-la-ni (pháp môn tổng trì, tức năng lực ghi nhớ và giữ gìn trọn vẹn mọi giáo pháp, không để mất); cũng không nên an trú tất cả các pháp môn tam-ma-địa (các phép thiền định, giữ tâm chuyên nhất)". Vì sao? Vì tất cả các pháp môn đà-la-ni không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào; tất cả các pháp môn tam-ma-địa cũng không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào. Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy có thể luôn luôn tương ưng với sáu ba-la-mật-đa, không rời bỏ nhau.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát luôn nghĩ thế này: "Ta không nên an trú quả Dự lưu (quả vị đầu tiên của bậc thánh, mới bước vào dòng thánh); cũng không nên an trú quả Nhất lai (chỉ còn trở lại cõi người một lần), quả Bất hoàn (không còn trở lại cõi dục) và quả A-la-hán (bậc đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh)". Vì sao? Vì quả Dự lưu không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào; quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán cũng không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào. Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy có thể luôn luôn tương ưng với sáu ba-la-mật-đa, không rời bỏ nhau.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát luôn nghĩ thế này: "Ta không nên an trú Độc giác bồ-đề (sự giác ngộ của bậc Độc giác, tức người tự mình ngộ đạo khi không có Phật ra đời, nhờ quán lý nhân duyên)". Vì sao? Vì Độc giác bồ-đề không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào. Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy có thể luôn luôn tương ưng với sáu ba-la-mật-đa, không rời bỏ nhau.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát luôn nghĩ thế này: "Ta không nên an trú tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát". Vì sao? Vì tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào. Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy có thể luôn luôn tương ưng với sáu ba-la-mật-đa, không rời bỏ nhau.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát luôn nghĩ thế này: "Ta không nên an trú vô thượng chính đẳng bồ-đề (sự giác ngộ chân chính, trọn vẹn, cao nhất không gì hơn) của chư Phật". Vì sao? Vì vô thượng chính đẳng bồ-đề của chư Phật không phải là cái có thể an trú, không phải là chỗ được an trú vào. Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy có thể luôn luôn tương ưng với sáu ba-la-mật-đa, không rời bỏ nhau.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát có thể dùng phương tiện (cách thức khéo léo) không an trú như thế để tu hành sáu ba-la-mật-đa, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy sẽ mau chứng được vô thượng chính đẳng bồ-đề.
Này Thiện Hiện! Ví như có người muốn ăn quả am-một-la (quả xoài) hoặc quả bán-na-sa (quả mít), trước hết lấy hạt đem trồng nơi đất tốt, theo đúng thời tiết mà tưới nước, giữ gìn, chăm bón; dần dần mọc ra mầm, thân, cành, lá; đến khi thời tiết thuận hợp thì ra hoa kết quả; quả chín rồi thì hái mà ăn. Cũng vậy, này Thiện Hiện, Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đạt được vô thượng chính đẳng bồ-đề thì trước hết phải học sáu ba-la-mật-đa; lại đối với các hữu tình (chúng sinh có tình thức), hoặc dùng bố thí, hoặc dùng lời nói ái ngữ (lời dịu dàng thương yêu), hoặc dùng lợi hành (việc làm có ích cho người), hoặc dùng đồng sự (cùng làm việc, cùng chung hoàn cảnh với người) mà thu phục, nâng đỡ họ. Thu phục rồi thì dạy họ an trú trong bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa. An trú rồi thì họ được giải thoát khỏi mọi sinh, già, bệnh, chết, chứng được niềm an vui thường còn, rốt ráo. Bồ-tát như thế sẽ đạt được vô thượng chính đẳng bồ-đề, chuyển bánh xe Pháp nhiệm mầu (tức giảng dạy chánh pháp, khiến giáo pháp lan truyền như bánh xe lăn đi), độ thoát vô lượng chúng sinh.
Vì thế, này Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đối với các pháp mà tự mình tỏ ngộ, không phải nhờ vào người khác; muốn có thể làm cho tất cả hữu tình được thành thục (chín muồi trên đường tu); muốn khéo trang nghiêm làm thanh tịnh cõi Phật; muốn mau ngồi yên trên tòa bồ-đề nhiệm mầu (chỗ ngồi thành Phật); muốn hàng phục được tất cả quân ma; muốn mau chứng được nhất thiết trí trí (trí tuệ biết tất cả, tức trí tuệ của Phật); muốn chuyển bánh xe Pháp để giúp loài hữu tình thoát khỏi sinh, già, bệnh, chết — thì nên học sáu ba-la-mật-đa, dùng bốn nhiếp sự (bốn cách thu phục lòng người: bố thí, ái ngữ, lợi hành, đồng sự) làm phương tiện mà thu phục các loài hữu tình. Khi Bồ-tát chuyên cần tu học như thế, nên thường siêng năng tu học bát-nhã ba-la-mật-đa.
Bấy giờ, cụ thọ (tiếng tôn xưng bậc tu hành cao tuổi đạo) Thiện Hiện bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật)! Phật dạy Bồ-tát Ma-ha-tát nên thường siêng học bát-nhã ba-la-mật-đa phải không?" Phật đáp: "Này Thiện Hiện! Đúng vậy, đúng vậy. Ta dạy Bồ-tát Ma-ha-tát nên thường siêng năng tu học bát-nhã ba-la-mật-đa. Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đối với các pháp được đại tự tại (làm chủ hoàn toàn, không bị ràng buộc), thì nên học bát-nhã ba-la-mật-đa. Vì sao? Này Thiện Hiện! Vì bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu có thể khiến Bồ-tát được tự tại đối với tất cả các pháp.
Lại nữa, này Thiện Hiện! Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu là phương tiện làm sinh trưởng các pháp lành, là cánh cửa mà các pháp lành hướng về. Ví như biển lớn là nơi giúp sinh ra và nuôi lớn các vật báu, và là cửa mà mọi dòng nước đều đổ về. Cũng vậy, này Thiện Hiện, bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu là phương tiện làm sinh trưởng các pháp lành, là cánh cửa mà chúng hướng về. Vì thế, này Thiện Hiện, những người (bổ-đặc-già-la, tức con người, cá thể) cầu Thanh văn thừa (cỗ xe của hàng đệ tử nghe Phật giảng mà tu, nhằm tự giải thoát), những người cầu Độc giác thừa, những người cầu Bồ-tát thừa (cỗ xe của bậc tu để thành Phật, cứu độ tất cả), đều nên thường siêng năng tu học bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu này.
Này Thiện Hiện! Khi các Bồ-tát Ma-ha-tát siêng năng tu học bát-nhã ba-la-mật-đa này, nên siêng năng tu học bố thí ba-la-mật-đa, nên siêng năng tu học tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa; nên siêng năng an trú nội không; nên siêng năng an trú ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không; nên siêng năng an trú chân như; nên siêng năng an trú pháp giới, pháp tính, bất hư vọng tính, bất biến dị tính, bình đẳng tính, ly sinh tính, pháp định, pháp trụ, thực tế, hư không giới, bất tư nghị giới; nên siêng năng an trú khổ thánh đế; nên siêng năng an trú tập, diệt, đạo thánh đế; nên siêng năng tu học tứ tĩnh lự; nên siêng năng tu học tứ vô lượng, tứ vô sắc định; nên siêng năng tu học bát giải thoát; nên siêng năng tu học bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ; nên siêng năng tu học tứ niệm trụ; nên siêng năng tu học tứ chính đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi; nên siêng năng tu học không giải thoát môn; nên siêng năng tu học vô tướng, vô nguyện giải thoát môn; nên siêng năng tu học ngũ nhãn; nên siêng năng tu học lục thần thông; nên siêng năng tu học Phật thập lực; nên siêng năng tu học tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, thập bát Phật bất cộng pháp; nên siêng năng tu học vô vong thất pháp; nên siêng năng tu học hằng trụ xả tính; nên siêng năng tu học tất cả pháp môn đà-la-ni; nên siêng năng tu học tất cả pháp môn tam-ma-địa; nên siêng năng tu học nhất thiết trí; nên siêng năng tu học đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.
Này Thiện Hiện! Như người bắn cung giỏi, mặc giáp trụ vững chắc, cầm cung tên tốt, thì không sợ kẻ thù. Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy: thâu giữ bát-nhã ba-la-mật-đa; thâu giữ tĩnh lự, tinh tiến, an nhẫn, tịnh giới, bố thí ba-la-mật-đa; thâu giữ nội không; thâu giữ ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không; thâu giữ chân như; thâu giữ pháp giới, pháp tính, bất hư vọng tính, bất biến dị tính, bình đẳng tính, ly sinh tính, pháp định, pháp trụ, thực tế, hư không giới, bất tư nghị giới; thâu giữ khổ thánh đế; thâu giữ tập, diệt, đạo thánh đế; thâu giữ tứ tĩnh lự; thâu giữ tứ vô lượng, tứ vô sắc định; thâu giữ bát giải thoát; thâu giữ bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ; thâu giữ tứ niệm trụ; thâu giữ tứ chính đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi; thâu giữ không giải thoát môn; thâu giữ vô tướng, vô nguyện giải thoát môn; thâu giữ ngũ nhãn; thâu giữ lục thần thông; thâu giữ Phật thập lực; thâu giữ tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, thập bát Phật bất cộng pháp; thâu giữ vô vong thất pháp; thâu giữ hằng trụ xả tính; thâu giữ tất cả pháp môn đà-la-ni; thâu giữ tất cả pháp môn tam-ma-địa; thâu giữ nhất thiết trí; thâu giữ đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Khi thâu giữ các công đức như thế, đều lấy bát-nhã ba-la-mật-đa làm phương tiện. Do nhân duyên ấy, tất cả quân ma, ngoại đạo (những người theo các giáo phái ngoài Phật giáo) và các học thuyết khác đều không thể khuất phục được vị ấy. Vì thế, này Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn chứng vô thượng chính đẳng bồ-đề, thì nên siêng năng tu học bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa như thế, liền được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm (che chở, nghĩ nhớ đến và gia hộ)."
Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa như thế thì liền được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm?"
Phật dạy: "Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa như thế mà có thể thực hành bố thí ba-la-mật-đa, có thể thực hành tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa, thì vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa như thế mà có thể thực hành nội không, có thể thực hành ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không, thì vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa như thế mà có thể thực hành chân như, có thể thực hành pháp giới, pháp tính, bất hư vọng tính, bất biến dị tính, bình đẳng tính, ly sinh tính, pháp định, pháp trụ, thực tế, hư không giới, bất tư nghị giới, thì vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa như thế mà có thể thực hành khổ thánh đế, có thể thực hành tập, diệt, đạo thánh đế, thì vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa như thế mà có thể thực hành tứ tĩnh lự, có thể thực hành tứ vô lượng, tứ vô sắc định, thì vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa như thế mà có thể thực hành bát giải thoát, có thể thực hành bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ, thì vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa như thế mà có thể thực hành tứ niệm trụ, có thể thực hành tứ chính đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi, thì vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa như thế mà có thể thực hành không giải thoát môn, có thể thực hành vô tướng, vô nguyện giải thoát môn, thì vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa như thế mà có thể thực hành ngũ nhãn, có thể thực hành lục thần thông, thì vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa như thế mà có thể thực hành Phật thập lực, có thể thực hành tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, thập bát Phật bất cộng pháp, thì vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa như thế mà có thể thực hành vô vong thất pháp, có thể thực hành hằng trụ xả tính, thì vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa như thế mà có thể thực hành tất cả pháp môn đà-la-ni, có thể thực hành tất cả pháp môn tam-ma-địa, thì vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm.
Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa như thế mà có thể thực hành nhất thiết trí, có thể thực hành đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, thì vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm."
Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy thực hành bố thí ba-la-mật-đa như thế nào thì liền được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm? Thực hành tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa như thế nào thì liền được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm?
Bạch Thế Tôn! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy thực hành nội không như thế nào thì liền được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm? Thực hành ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không như thế nào thì liền được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm?
Bạch Thế Tôn! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy thực hành chân như như thế nào thì liền được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm? Thực hành pháp giới, pháp tính, bất hư vọng tính, bất biến dị tính, bình đẳng tính, ly sinh tính, pháp định, pháp trụ, thực tế, hư không giới, bất tư nghị giới như thế nào thì liền được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm?
Bạch Thế Tôn! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy thực hành khổ thánh đế như thế nào thì liền được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm? Thực hành tập, diệt, đạo thánh đế như thế nào thì liền được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm?
Bạch Thế Tôn! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy thực hành tứ tĩnh lự như thế nào thì liền được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm? Thực hành tứ vô lượng, tứ vô sắc định như thế nào thì liền được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm?
Bạch Thế Tôn! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy thực hành bát giải thoát như thế nào thì liền được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm? Thực hành bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ như thế nào thì liền được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm?
Bạch Thế Tôn! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy thực hành tứ niệm trụ như thế nào thì liền được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm? Thực hành tứ chính đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi như thế nào thì liền được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm?
Bạch Thế Tôn! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy thực hành không giải thoát môn như thế nào thì liền được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm? Thực hành vô tướng, vô nguyện giải thoát môn như thế nào thì liền được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm?
Bạch Thế Tôn! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy thực hành ngũ nhãn như thế nào thì liền được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm? Thực hành lục thần thông như thế nào thì liền được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm?
Bạch Thế Tôn! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy thực hành Phật thập lực như thế nào thì liền được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm? Thực hành tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, thập bát Phật bất cộng pháp như thế nào thì liền được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm?
Bạch Thế Tôn! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy thực hành vô vong thất pháp như thế nào thì liền được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm? Thực hành hằng trụ xả tính như thế nào thì liền được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm?
Bạch Thế Tôn! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy thực hành tất cả pháp môn đà-la-ni như thế nào thì liền được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm? Thực hành tất cả pháp môn tam-ma-địa như thế nào thì liền được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm?
Bạch Thế Tôn! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy thực hành nhất thiết trí như thế nào thì liền được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm? Thực hành đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí như thế nào thì liền được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm?"
Phật dạy: "Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành bố thí ba-la-mật-đa, quán thấy bố thí ba-la-mật-đa là bất khả đắc (không thể nắm bắt, không có thực thể để chấp lấy), vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm. Khi thực hành tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa, quán thấy từ tịnh giới cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa là bất khả đắc, vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm.
Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành nội không, quán thấy nội không là bất khả đắc, vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm. Khi thực hành ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không, quán thấy từ ngoại không cho đến vô tính tự tính không là bất khả đắc, vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm.
Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành chân như, quán thấy chân như là bất khả đắc, vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm. Khi thực hành pháp giới, pháp tính, bất hư vọng tính, bất biến dị tính, bình đẳng tính, ly sinh tính, pháp định, pháp trụ, thực tế, hư không giới, bất tư nghị giới, quán thấy từ pháp giới cho đến bất tư nghị giới là bất khả đắc, vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm.
Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành khổ thánh đế, quán thấy khổ thánh đế là bất khả đắc, vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm. Khi thực hành tập, diệt, đạo thánh đế, quán thấy tập, diệt, đạo thánh đế là bất khả đắc, vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm.
Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành tứ tĩnh lự, quán thấy tứ tĩnh lự là bất khả đắc, vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm. Khi thực hành tứ vô lượng, tứ vô sắc định, quán thấy tứ vô lượng, tứ vô sắc định là bất khả đắc, vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm.
Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành bát giải thoát, quán thấy bát giải thoát là bất khả đắc, vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm. Khi thực hành bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ, quán thấy bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ là bất khả đắc, vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm.
Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành tứ niệm trụ, quán thấy tứ niệm trụ là bất khả đắc, vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm. Khi thực hành tứ chính đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi, quán thấy từ tứ chính đoạn cho đến bát thánh đạo chi là bất khả đắc, vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm.
Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành không giải thoát môn, quán thấy không giải thoát môn là bất khả đắc, vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm. Khi thực hành vô tướng, vô nguyện giải thoát môn, quán thấy vô tướng, vô nguyện giải thoát môn là bất khả đắc, vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm.
Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành ngũ nhãn, quán thấy ngũ nhãn là bất khả đắc, vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm. Khi thực hành lục thần thông, quán thấy lục thần thông là bất khả đắc, vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm.
Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Phật thập lực, quán thấy Phật thập lực là bất khả đắc, vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm. Khi thực hành tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, thập bát Phật bất cộng pháp, quán thấy từ tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp là bất khả đắc, vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm.
Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành vô vong thất pháp, quán thấy vô vong thất pháp là bất khả đắc, vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm. Khi thực hành hằng trụ xả tính, quán thấy hằng trụ xả tính là bất khả đắc, vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm.
Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành tất cả pháp môn đà-la-ni, quán thấy tất cả pháp môn đà-la-ni là bất khả đắc, vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm. Khi thực hành tất cả pháp môn tam-ma-địa, quán thấy tất cả pháp môn tam-ma-địa là bất khả đắc, vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm.
Này Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành nhất thiết trí, quán thấy nhất thiết trí là bất khả đắc, vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm. Khi thực hành đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, quán thấy đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là bất khả đắc, vì thế mà được chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm.
Lại nữa, này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì sắc (hình sắc, phần vật chất — uẩn thứ nhất trong năm uẩn, tức năm nhóm yếu tố tạo thành con người) là bất khả đắc; hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì thọ (cảm giác), tưởng (nhận biết hình ảnh, khái niệm), hành (các hoạt động tâm lý tạo tác), thức (cái biết phân biệt) là bất khả đắc.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì nhãn xứ (mắt, xét như một trong mười hai "xứ" — sáu giác quan và sáu đối tượng của chúng) là bất khả đắc; hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là bất khả đắc.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì sắc xứ (hình sắc, xét như đối tượng của mắt trong mười hai xứ) là bất khả đắc; hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là bất khả đắc.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì nhãn giới là bất khả đắc; hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới là bất khả đắc.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì sắc giới (yếu tố hình sắc) là bất khả đắc; hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là bất khả đắc.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì nhãn thức giới là bất khả đắc; hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là bất khả đắc.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì nhãn xúc là bất khả đắc; hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc là bất khả đắc.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên là bất khả đắc; hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì các cảm thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên là bất khả đắc.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì địa giới là bất khả đắc; hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì thủy, hỏa, phong, không, thức giới là bất khả đắc.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì vô minh là bất khả đắc; hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não là bất khả đắc.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì bố thí ba-la-mật-đa là bất khả đắc; hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa là bất khả đắc.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì nội không là bất khả đắc; hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không là bất khả đắc.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì chân như là bất khả đắc; hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì pháp giới, pháp tính, bất hư vọng tính, bất biến dị tính, bình đẳng tính, ly sinh tính, pháp định, pháp trụ, thực tế, hư không giới, bất tư nghị giới là bất khả đắc.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì khổ thánh đế là bất khả đắc; hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì tập, diệt, đạo thánh đế là bất khả đắc.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì tứ tĩnh lự là bất khả đắc; hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì tứ vô lượng, tứ vô sắc định là bất khả đắc.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì bát giải thoát là bất khả đắc; hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ là bất khả đắc.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì tứ niệm trụ là bất khả đắc; hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì tứ chính đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi là bất khả đắc.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì không giải thoát môn là bất khả đắc; hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì vô tướng, vô nguyện giải thoát môn là bất khả đắc.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì ngũ nhãn là bất khả đắc; hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì lục thần thông là bất khả đắc.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì Phật thập lực là bất khả đắc; hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, thập bát Phật bất cộng pháp là bất khả đắc.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì vô vong thất pháp là bất khả đắc; hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì hằng trụ xả tính là bất khả đắc.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì nhất thiết trí là bất khả đắc; hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là bất khả đắc.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì tất cả pháp môn đà-la-ni là bất khả đắc; hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì tất cả pháp môn tam-ma-địa là bất khả đắc.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì quả Dự lưu là bất khả đắc; hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là bất khả đắc.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì Độc giác bồ-đề là bất khả đắc.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là bất khả đắc.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy là vì vô thượng chính đẳng bồ-đề của chư Phật là bất khả đắc.
Lại nữa, này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại không phải vì sắc mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy; không phải vì thọ, tưởng, hành, thức mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại không phải vì nhãn xứ mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy; không phải vì nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại không phải vì sắc xứ mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy; không phải vì thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại không phải vì nhãn giới mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy; không phải vì nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại không phải vì sắc giới mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy; không phải vì thanh, hương, vị, xúc, pháp giới mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại không phải vì nhãn thức giới mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy; không phải vì nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại không phải vì nhãn xúc mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy; không phải vì nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại không phải vì các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy; không phải vì các cảm thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại không phải vì địa giới mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy; không phải vì thủy, hỏa, phong, không, thức giới mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại không phải vì vô minh mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy; không phải vì hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại không phải vì bố thí ba-la-mật-đa mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy; không phải vì tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại không phải vì nội không mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy; không phải vì ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại không phải vì chân như mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy; không phải vì pháp giới, pháp tính, bất hư vọng tính, bất biến dị tính, bình đẳng tính, ly sinh tính, pháp định, pháp trụ, thực tế, hư không giới, bất tư nghị giới mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại không phải vì khổ thánh đế mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy; không phải vì tập, diệt, đạo thánh đế mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại không phải vì tứ tĩnh lự mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy; không phải vì tứ vô lượng, tứ vô sắc định mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy.
Này Thiện Hiện! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại không phải vì bát giải thoát mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy; không phải vì bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ mà hộ niệm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy.
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ ba trăm năm mươi sáu.
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ ba trăm mười bảy (?) (có lẽ là quyển ba trăm năm mươi bảy).
Pháp sư Tam tạng (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) Huyền Trang vâng chiếu chỉ của vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video