Thiên 434 — Hội 1 · Phẩm 68 Tướng các công đức · phần 5

 Phần đầu, phẩm "Các tướng công đức", thứ sáu mươi tám, đoạn thứ năm.

 Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện (tức ngài Tu-bồ-đề, một vị đại đệ tử của Phật; "cụ thọ" là lời tôn xưng bậc tu hành có đức) bạch Phật: "Bạch Thế Tôn (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính)! Nếu pháp giới (bản thể chung của mọi sự vật), chân như (cái như thật, không bao giờ đổi khác của sự vật) và thực tế (cái giới hạn chân thật, chỗ tận cùng của thực tại) chân thật thì không hề chuyển dời hay vượt ra ngoài, vậy sắc (thân thể và mọi thứ vật chất) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Thọ (cảm giác), tưởng (sự nhận biết, hình dung), hành (sự tạo tác, ý chí của tâm) và thức (sự hiểu biết phân biệt) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Năm thứ này gọi là năm uẩn, tức năm nhóm tạo nên con người.

 Bạch Thế Tôn! Nhãn xứ (con mắt, xét như chỗ dựa để sinh ra sự thấy) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, ý xứ (tai, mũi, lưỡi, thân, ý, xét như chỗ dựa để sinh ra sự nghe, ngửi, nếm, chạm, nghĩ) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Sắc xứ (hình dáng, màu sắc, tức đối tượng của mắt) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Thanh xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, pháp xứ (âm thanh, mùi, vị, vật chạm vào thân, và các đối tượng của ý) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn giới (mắt, xét như một yếu tố riêng biệt) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Nhĩ giới, tỷ giới, thiệt giới, thân giới, ý giới (tai, mũi, lưỡi, thân, ý, xét như những yếu tố riêng biệt) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Sắc giới (ở đây là yếu tố hình sắc, đối tượng của mắt) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Thanh giới, hương giới, vị giới, xúc giới, pháp giới (yếu tố âm thanh, mùi, vị, vật chạm, và đối tượng của ý) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn thức giới (yếu tố cái biết do mắt, tức sự thấy biết) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Nhĩ thức giới, tỷ thức giới, thiệt thức giới, thân thức giới, ý thức giới (yếu tố cái biết do tai, mũi, lưỡi, thân, ý) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Nhãn xúc (sự tiếp xúc giữa mắt, hình sắc và cái biết của mắt) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Nhĩ xúc, tỷ xúc, thiệt xúc, thân xúc, ý xúc (sự tiếp xúc tương ứng của tai, mũi, lưỡi, thân, ý) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Các cảm thọ (cảm giác vui, khổ, hoặc không vui không khổ) sinh ra do nhãn xúc làm duyên (điều kiện) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Các cảm thọ sinh ra do nhĩ xúc, tỷ xúc, thiệt xúc, thân xúc, ý xúc làm duyên có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Địa giới (yếu tố đất, tính cứng chắc) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Thủy giới, hỏa giới, phong giới, không giới, thức giới (yếu tố nước – tính ướt dính, lửa – tính nóng, gió – tính chuyển động, khoảng trống, và cái biết) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Nhân duyên (nguyên nhân trực tiếp sinh ra sự vật) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Đẳng vô gián duyên (điều kiện do tâm niệm trước vừa diệt liền mở đường cho tâm niệm sau sinh ra, không có khoảng hở), sở duyên duyên (điều kiện là đối tượng mà tâm hướng tới), tăng thượng duyên (mọi điều kiện hỗ trợ, hoặc ít ra không ngăn trở) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Các pháp (sự vật, hiện tượng) do các duyên sinh ra có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Vô minh (sự mê mờ, không thấy rõ chân lý — khâu đầu trong mười hai mắt xích của vòng sinh tử) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Hành (những tạo tác, nghiệp), thức (tâm thức đi vào thai), danh sắc (thân và tâm lúc mới hình thành), lục xứ (sáu giác quan), xúc (tiếp xúc), thọ (cảm giác), ái (ham muốn), thủ (bám giữ), hữu (sự tồn tại, nghiệp dẫn tới đời sau), sinh (sinh ra), lão tử (già và chết), cùng sầu, than, khổ, lo, buồn phiền có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Bố thí ba-la-mật-đa (ba-la-mật-đa: hạnh tu hoàn hảo đưa người từ bờ mê sang bờ giác ngộ; đây là hạnh hoàn hảo về sự cho tặng) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Tịnh giới (giữ giới trong sạch), an nhẫn (nhẫn nhịn, chịu đựng), tinh tiến (siêng năng không lùi bước), tĩnh lự (thiền định, giữ tâm lắng yên), bát-nhã (trí tuệ thấy rõ thực tướng) ba-la-mật-đa có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Tứ tĩnh lự (bốn tầng thiền định thuộc cõi Sắc) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Tứ vô lượng (bốn tâm rộng lớn không giới hạn: thương yêu, xót thương, vui theo, buông xả) và tứ vô sắc định (bốn tầng định cao hơn, vượt khỏi mọi hình sắc) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Tứ niệm trụ (bốn phép giữ chánh niệm: quán thân, quán cảm thọ, quán tâm, quán các pháp) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Tứ chính đoạn (bốn sự nỗ lực đúng đắn: ngăn điều ác chưa sinh, dứt điều ác đã sinh, làm sinh điều thiện chưa có, tăng trưởng điều thiện đã có), tứ thần túc (bốn nền tảng của năng lực thiền định: ý muốn, siêng năng, tâm chuyên chú, quán xét), ngũ căn (năm gốc rễ: lòng tin, siêng năng, chánh niệm, định, tuệ), ngũ lực (năm gốc rễ ấy khi đã thành sức mạnh), thất đẳng giác chi (bảy yếu tố đưa tới giác ngộ: niệm, chọn lựa pháp, tinh tiến, hỷ, khinh an, định, xả), bát thánh đạo chi (tám nhánh của con đường thánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định đúng) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Không giải thoát môn (cửa giải thoát do thấy mọi pháp đều trống không) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Vô tướng giải thoát môn (cửa giải thoát do không chấp vào hình tướng) và vô nguyện giải thoát môn (cửa giải thoát do không còn mong cầu gì) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Nội không (các pháp bên trong, tức sáu giác quan, là trống không) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Ngoại không (các pháp bên ngoài, tức sáu đối tượng, là không), nội ngoại không (cả trong lẫn ngoài đều không), không không (chính cái "không" cũng là không), đại không (mười phương rộng lớn cũng là không), thắng nghĩa không (chân lý tối thượng, niết-bàn, cũng là không), hữu vi không (các pháp do nhân duyên tạo tác là không), vô vi không (các pháp không do tạo tác cũng là không), tất cánh không (rốt ráo hoàn toàn là không), vô tế không (không có điểm đầu điểm cuối nên là không), tán không (các pháp do tụ hợp rồi tan rã nên là không), vô biến dị không (cái không đổi khác cũng là không), bản tính không (bản tính vốn có của các pháp là không), tự tướng không (tướng riêng của từng pháp là không), cộng tướng không (tướng chung như vô thường, khổ… cũng là không), nhất thiết pháp không (tất cả các pháp đều không), bất khả đắc không (không có gì nắm bắt được nên là không), vô tính không (cái không có tự thể cũng là không), tự tính không (tự thể của các pháp là không), vô tính tự tính không (cả cái không có tự thể lẫn tự thể đều là không) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Khổ thánh đế (chân lý cao quý về khổ) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Tập thánh đế (chân lý về nguyên nhân của khổ), diệt thánh đế (chân lý về sự dứt hết khổ), đạo thánh đế (chân lý về con đường dứt khổ) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Bát giải thoát (tám pháp thiền định giúp thoát khỏi sự ràng buộc vào hình sắc và những gì vượt ngoài hình sắc) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Bát thắng xứ (tám phép quán giúp làm chủ, vượt thắng đối tượng quán), cửu thứ đệ định (chín tầng định tiến lên nối tiếp nhau không gián đoạn), thập biến xứ (mười phép quán một đối tượng như đất, nước, lửa, gió, xanh, vàng, đỏ, trắng, hư không, thức trùm khắp mọi nơi) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Tất cả đà-la-ni môn (các pháp môn ghi nhớ, nắm giữ trọn vẹn giáo pháp không quên) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Tất cả tam-ma-địa môn (các pháp môn thiền định, giữ tâm chuyên nhất) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Cực hỷ địa (tầng bậc thứ nhất trong mười tầng tu chứng của Bồ-tát, nơi vui mừng tột bậc) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Ly cấu địa (lìa nhơ bẩn), Phát quang địa (phát ra ánh sáng trí tuệ), Diệm tuệ địa (trí tuệ rực cháy như lửa), Cực nan thắng địa (rất khó vượt qua), Hiện tiền địa (trí tuệ hiện rõ trước mắt), Viễn hành địa (đi rất xa), Bất động địa (không còn lay động), Thiện tuệ địa (trí tuệ khéo léo), Pháp vân địa (giáo pháp như mây che khắp) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Ngũ nhãn (năm loại mắt: mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Lục thần thông (sáu năng lực siêu phàm: biến hóa đi lại tự tại, tai trời, biết tâm người khác, biết đời trước, mắt trời, dứt sạch phiền não) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Phật thập lực (mười năng lực trí tuệ của Phật) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Tứ vô sở úy (bốn điều Phật hoàn toàn không e sợ khi thuyết pháp), tứ vô ngại giải (bốn sự hiểu biết và diễn nói không vướng mắc: về pháp, về nghĩa, về ngôn từ, về biện tài), thập bát Phật bất cộng pháp (mười tám phẩm chất riêng chỉ Phật mới có) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Đại từ (lòng thương lớn, muốn đem vui cho chúng sinh) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Đại bi (lòng xót thương lớn, muốn cứu khổ), đại hỷ (niềm vui lớn khi chúng sinh được an vui), đại xả (sự buông xả lớn, bình đẳng với tất cả) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Vô vong thất pháp (phẩm chất không bao giờ quên sót, luôn nhớ rõ) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Hằng trụ xả tính (tính luôn an trụ trong sự buông xả, bình thản) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Nhất thiết trí (trí biết tổng quát tất cả các pháp) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu hành) và nhất thiết tướng trí (trí biết trọn vẹn mọi tướng trạng của mọi pháp, trí tuệ của Phật) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Ba mươi hai tướng đại sĩ (ba mươi hai tướng tốt nổi bật trên thân bậc vĩ nhân như Phật) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Tám mươi vẻ đẹp phụ theo (những nét đẹp nhỏ đi kèm các tướng tốt) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Quả Dự lưu (quả vị thánh đầu tiên, người đã bước vào dòng thánh) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Quả Nhất lai (chỉ còn trở lại cõi đời một lần), quả Bất hoàn (không còn trở lại cõi dục), quả A-la-hán (bậc đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh), và Độc giác bồ-đề (sự giác ngộ của bậc tự mình ngộ đạo nhờ quán nhân duyên, không có thầy chỉ dạy) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Hạnh tu của tất cả Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát: người phát tâm cầu giác ngộ để cứu độ chúng sinh; Ma-ha-tát: bậc lớn) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Vô thượng chính đẳng bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn) của chư Phật có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Pháp thế gian (những gì thuộc về cõi đời luân hồi) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Pháp xuất thế gian (những gì vượt ra khỏi cõi đời, đưa tới giải thoát) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Pháp hữu lậu (những pháp còn phiền não rỉ chảy, còn dẫn tới sinh tử) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Pháp vô lậu (những pháp không còn phiền não) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?

 Bạch Thế Tôn! Pháp hữu vi (những pháp do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng? Pháp vô vi (những pháp không do tạo tác, không sinh không diệt) có khác với pháp giới, chân như, thực tế chăng?"

 Phật dạy: "Không phải vậy, Thiện Hiện! Sắc không khác pháp giới, chân như, thực tế; thọ, tưởng, hành, thức cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế. Thiện Hiện! Nhãn xứ không khác pháp giới, chân như, thực tế; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế. Thiện Hiện! Sắc xứ không khác pháp giới, chân như, thực tế; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế. Thiện Hiện! Nhãn giới không khác pháp giới, chân như, thực tế; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế. Thiện Hiện! Sắc giới không khác pháp giới, chân như, thực tế; thanh, hương, vị, xúc, pháp giới cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế. Thiện Hiện! Nhãn thức giới không khác pháp giới, chân như, thực tế; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế. Thiện Hiện! Nhãn xúc không khác pháp giới, chân như, thực tế; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế. Thiện Hiện! Các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên không khác pháp giới, chân như, thực tế; các cảm thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế.

 Thiện Hiện! Địa giới không khác pháp giới, chân như, thực tế; thủy, hỏa, phong, không, thức giới cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế. Thiện Hiện! Nhân duyên không khác pháp giới, chân như, thực tế; đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế. Thiện Hiện! Các pháp do các duyên sinh ra không khác pháp giới, chân như, thực tế. Thiện Hiện! Vô minh không khác pháp giới, chân như, thực tế; hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, than, khổ, lo, buồn phiền cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế.

 Thiện Hiện! Bố thí ba-la-mật-đa không khác pháp giới, chân như, thực tế; tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế. Thiện Hiện! Tứ tĩnh lự không khác pháp giới, chân như, thực tế; tứ vô lượng, tứ vô sắc định cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế. Thiện Hiện! Tứ niệm trụ không khác pháp giới, chân như, thực tế; tứ chính đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế. Thiện Hiện! Không giải thoát môn không khác pháp giới, chân như, thực tế; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế.

 Thiện Hiện! Nội không không khác pháp giới, chân như, thực tế; ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế. Thiện Hiện! Khổ thánh đế không khác pháp giới, chân như, thực tế; tập, diệt, đạo thánh đế cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế. Thiện Hiện! Bát giải thoát không khác pháp giới, chân như, thực tế; bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế. Thiện Hiện! Tất cả đà-la-ni môn không khác pháp giới, chân như, thực tế; tất cả tam-ma-địa môn cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế.

 Thiện Hiện! Cực hỷ địa không khác pháp giới, chân như, thực tế; Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm tuệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện tuệ địa, Pháp vân địa cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế. Thiện Hiện! Ngũ nhãn không khác pháp giới, chân như, thực tế; lục thần thông cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế. Thiện Hiện! Phật thập lực không khác pháp giới, chân như, thực tế; tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, thập bát Phật bất cộng pháp cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế. Thiện Hiện! Đại từ không khác pháp giới, chân như, thực tế; đại bi, đại hỷ, đại xả cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế. Thiện Hiện! Vô vong thất pháp không khác pháp giới, chân như, thực tế; hằng trụ xả tính cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế. Thiện Hiện! Nhất thiết trí không khác pháp giới, chân như, thực tế; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế.

 Thiện Hiện! Ba mươi hai tướng đại sĩ không khác pháp giới, chân như, thực tế; tám mươi vẻ đẹp phụ cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế. Thiện Hiện! Quả Dự lưu không khác pháp giới, chân như, thực tế; quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán và Độc giác bồ-đề cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế. Thiện Hiện! Hạnh tu của tất cả Bồ-tát Ma-ha-tát không khác pháp giới, chân như, thực tế; Vô thượng chính đẳng bồ-đề của chư Phật cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế. Thiện Hiện! Pháp thế gian không khác pháp giới, chân như, thực tế; pháp xuất thế gian cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế. Thiện Hiện! Pháp hữu lậu không khác pháp giới, chân như, thực tế; pháp vô lậu cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế. Thiện Hiện! Pháp hữu vi không khác pháp giới, chân như, thực tế; pháp vô vi cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế."

 Khi ấy cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Nếu sắc không khác pháp giới, chân như, thực tế, thọ, tưởng, hành, thức cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế; bạch Thế Tôn, nếu nhãn xứ không khác pháp giới, chân như, thực tế, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế; bạch Thế Tôn, nếu sắc xứ không khác pháp giới, chân như, thực tế, thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế; bạch Thế Tôn, nếu nhãn giới không khác pháp giới, chân như, thực tế, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế; bạch Thế Tôn, nếu sắc giới không khác pháp giới, chân như, thực tế, thanh, hương, vị, xúc, pháp giới cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế; bạch Thế Tôn, nếu nhãn thức giới không khác pháp giới, chân như, thực tế, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế; bạch Thế Tôn, nếu nhãn xúc không khác pháp giới, chân như, thực tế, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế; bạch Thế Tôn, nếu các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên không khác pháp giới, chân như, thực tế, các cảm thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế;

 bạch Thế Tôn, nếu địa giới không khác pháp giới, chân như, thực tế, thủy, hỏa, phong, không, thức giới cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế; bạch Thế Tôn, nếu nhân duyên không khác pháp giới, chân như, thực tế, đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế; bạch Thế Tôn, nếu các pháp do các duyên sinh ra không khác pháp giới, chân như, thực tế; bạch Thế Tôn, nếu vô minh không khác pháp giới, chân như, thực tế, hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, than, khổ, lo, buồn phiền cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế;

 bạch Thế Tôn, nếu bố thí ba-la-mật-đa không khác pháp giới, chân như, thực tế, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế; bạch Thế Tôn, nếu tứ tĩnh lự không khác pháp giới, chân như, thực tế, tứ vô lượng, tứ vô sắc định cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế; bạch Thế Tôn, nếu tứ niệm trụ không khác pháp giới, chân như, thực tế, tứ chính đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế; bạch Thế Tôn, nếu không giải thoát môn không khác pháp giới, chân như, thực tế, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế;

 bạch Thế Tôn, nếu nội không không khác pháp giới, chân như, thực tế, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế; bạch Thế Tôn, nếu khổ thánh đế không khác pháp giới, chân như, thực tế, tập, diệt, đạo thánh đế cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế; bạch Thế Tôn, nếu bát giải thoát không khác pháp giới, chân như, thực tế, bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế; bạch Thế Tôn, nếu tất cả đà-la-ni môn không khác pháp giới, chân như, thực tế, tất cả tam-ma-địa môn cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế;

 bạch Thế Tôn, nếu Cực hỷ địa không khác pháp giới, chân như, thực tế, Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm tuệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện tuệ địa, Pháp vân địa cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế; bạch Thế Tôn, nếu ngũ nhãn không khác pháp giới, chân như, thực tế, lục thần thông cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế; bạch Thế Tôn, nếu Phật thập lực không khác pháp giới, chân như, thực tế, tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, thập bát Phật bất cộng pháp cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế; bạch Thế Tôn, nếu đại từ không khác pháp giới, chân như, thực tế, đại bi, đại hỷ, đại xả cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế; bạch Thế Tôn, nếu vô vong thất pháp không khác pháp giới, chân như, thực tế, hằng trụ xả tính cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế; bạch Thế Tôn, nếu nhất thiết trí không khác pháp giới, chân như, thực tế, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế;

 bạch Thế Tôn, nếu ba mươi hai tướng đại sĩ không khác pháp giới, chân như, thực tế, tám mươi vẻ đẹp phụ cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế; bạch Thế Tôn, nếu quả Dự lưu không khác pháp giới, chân như, thực tế, quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán và Độc giác bồ-đề cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế; bạch Thế Tôn, nếu hạnh tu của tất cả Bồ-tát Ma-ha-tát không khác pháp giới, chân như, thực tế, Vô thượng chính đẳng bồ-đề của chư Phật cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế; bạch Thế Tôn, nếu pháp thế gian không khác pháp giới, chân như, thực tế, pháp xuất thế gian cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế; bạch Thế Tôn, nếu pháp hữu lậu không khác pháp giới, chân như, thực tế, pháp vô lậu cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế; bạch Thế Tôn, nếu pháp hữu vi không khác pháp giới, chân như, thực tế, pháp vô vi cũng không khác pháp giới, chân như, thực tế,

 thì vì sao, bạch Thế Tôn, lại đặt ra rằng pháp đen (việc ác) chiêu cảm quả dị thục đen (dị thục: quả báo chín muồi ở thời điểm khác và mang tính chất khác với nhân đã gây; "đen" là quả khổ), tức là địa ngục, bàng sinh (loài súc vật) và cõi quỷ (cõi ngạ quỷ, loài quỷ đói); đặt ra rằng pháp trắng (việc thiện) chiêu cảm quả dị thục trắng (quả vui), tức là cõi người và cõi trời; đặt ra rằng pháp vừa đen vừa trắng (việc lẫn lộn thiện ác) chiêu cảm quả dị thục vừa đen vừa trắng, tức là một phần loài bàng sinh, cõi quỷ và một phần loài người; đặt ra rằng pháp không đen không trắng (việc tu vô lậu, vượt trên thiện ác thế gian) chiêu cảm quả dị thục không đen không trắng, tức là quả Dự lưu, hoặc quả Nhất lai, hoặc quả Bất hoàn, hoặc quả A-la-hán, hoặc Độc giác bồ-đề, hoặc Vô thượng chính đẳng bồ-đề?"

 Phật dạy: "Thiện Hiện! Là dựa vào thế tục đế (chân lý theo quy ước, theo cách nói thông thường của thế gian) mà đặt ra những sự sai khác về nhân quả như vậy, chứ không dựa vào thắng nghĩa (chân lý tối thượng, sự thật rốt ráo). Trong thắng nghĩa đế, không thể nói có sự sai khác về nhân quả. Vì sao thế? Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, bản tính của tất cả các pháp không thể phân biệt, không thể nói, không thể chỉ ra, thì làm sao có sự sai khác về nhân quả được?

 Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, sắc không sinh, không diệt, không nhiễm (dơ), không tịnh (sạch); thọ, tưởng, hành, thức cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không. Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, nhãn xứ không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không. Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, sắc xứ không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không. Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, nhãn giới không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không. Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, sắc giới không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; thanh, hương, vị, xúc, pháp giới cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không.

 Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, nhãn thức giới không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không. Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, nhãn xúc không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không. Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; các cảm thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không. Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, địa giới không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; thủy, hỏa, phong, không, thức giới cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không.

 Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, nhân duyên không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không. Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, các pháp do các duyên sinh ra không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không. Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, vô minh không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, than, khổ, lo, buồn phiền cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không.

 Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, bố thí ba-la-mật-đa không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không. Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, tứ tĩnh lự không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; tứ vô lượng, tứ vô sắc định cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không. Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, tứ niệm trụ không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; tứ chính đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không. Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, không giải thoát môn không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không.

 Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, nội không không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không. Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, khổ thánh đế không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; tập, diệt, đạo thánh đế cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không. Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, bát giải thoát không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không. Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, tất cả đà-la-ni môn không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; tất cả tam-ma-địa môn cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không.

 Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, Cực hỷ địa không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm tuệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện tuệ địa, Pháp vân địa cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không. Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, ngũ nhãn không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; lục thần thông cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không. Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, Phật thập lực không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, thập bát Phật bất cộng pháp cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không. Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, đại từ không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; đại bi, đại hỷ, đại xả cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không. Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, vô vong thất pháp không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; hằng trụ xả tính cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không. Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, nhất thiết trí không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không.

 Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, ba mươi hai tướng đại sĩ không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; tám mươi vẻ đẹp phụ cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không. Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, quả Dự lưu không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán và Độc giác bồ-đề cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không. Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, hạnh tu của tất cả Bồ-tát Ma-ha-tát không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; Vô thượng chính đẳng bồ-đề của chư Phật cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không. Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, pháp thế gian không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; pháp xuất thế gian cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không. Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, pháp hữu lậu không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; pháp vô lậu cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không. Thiện Hiện! Trong thắng nghĩa đế, pháp hữu vi không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh; pháp vô vi cũng không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, vì tất cánh không và vô tế không."

 Khi ấy cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Nếu vì dựa vào thế tục đế mà đặt ra sự sai khác về nhân quả, chứ không dựa vào thắng nghĩa đế, thì hết thảy phàm phu ngu muội (dị sinh: kẻ chưa thấy chân lý, do nghiệp khác nhau mà sinh vào các loài khác nhau) lẽ ra đều phải có quả Dự lưu, hoặc phải có quả Nhất lai, hoặc phải có quả Bất hoàn, hoặc phải có quả A-la-hán, hoặc phải có Độc giác bồ-đề, hoặc phải có A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (phiên âm tiếng Phạn, nghĩa là sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn của Phật)."

 Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Hết thảy phàm phu ngu muội có biết đúng như thật về thế tục đế và thắng nghĩa đế chăng? Nếu biết đúng như thật thì họ hẳn phải có quả Dự lưu, hoặc quả Nhất lai, hoặc quả Bất hoàn, hoặc quả A-la-hán, hoặc Độc giác bồ-đề, hoặc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Nhưng các phàm phu ngu muội không biết đúng như thật về thế tục đế và thắng nghĩa đế, không có thánh đạo (con đường tu của bậc thánh), không tu thánh đạo, thì làm sao họ có các quả thánh sai khác? Chỉ có các bậc thánh mới biết đúng như thật về thế tục đế và thắng nghĩa đế, có thánh đạo và có tu thánh đạo; cho nên mới có được các quả thánh sai khác."

 Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Có phải tu thánh đạo thì được quả thánh chăng?" Phật dạy: "Không phải vậy, Thiện Hiện! Không phải tu thánh đạo mà được quả thánh, cũng không phải không tu thánh đạo mà được quả thánh; không phải lìa thánh đạo mà được quả thánh, cũng không phải trụ trong thánh đạo mà được quả thánh. Vì sao thế? Thiện Hiện! Vì trong thắng nghĩa đế, đạo và quả của đạo đều không thể nắm bắt được. Như vậy, Thiện Hiện, khi Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, tuy vì hữu tình (chúng sinh có tình thức) mà đặt ra các quả thánh sai khác nhau, nhưng không phân biệt rằng những quả thánh ấy được đặt ra sai khác trong cõi hữu vi hay cõi vô vi."

 Bấy giờ cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Nếu không phân biệt rằng những quả thánh ấy được đặt ra sai khác trong cõi hữu vi hay cõi vô vi, thì vì sao, bạch Thế Tôn, Ngài lại nói: dứt ba kết (ba thứ trói buộc: chấp có cái ta nơi thân, chấp vào giới cấm sai lầm, và hoài nghi) gọi là quả Dự lưu; làm mỏng tham dục và sân giận gọi là quả Nhất lai; dứt hết vĩnh viễn năm kết thuận hạ phần (năm thứ trói buộc giữ người lại ở cõi Dục bên dưới: chấp thân có ta, chấp giới cấm sai, nghi, tham dục, sân giận) gọi là quả Bất hoàn; dứt hết vĩnh viễn năm kết thuận thượng phần (năm thứ trói buộc giữ người lại ở các cõi trên: ham thích cõi Sắc, ham thích cõi Vô sắc, kiêu mạn, tâm xao động, vô minh) gọi là quả A-la-hán; khiến mọi pháp có sinh khởi đều trở thành pháp diệt mất gọi là Độc giác bồ-đề; dứt hẳn mọi sự nối tiếp của tập khí (những thói quen, dấu vết còn sót lại của phiền não) gọi là Vô thượng chính đẳng bồ-đề? Bạch Thế Tôn! Con phải hiểu thế nào nghĩa lời Phật dạy rằng không phân biệt những quả thánh ấy được đặt ra sai khác trong cõi hữu vi hay cõi vô vi?"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Những quả thánh đã nói, là quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, Độc giác bồ-đề, và Vô thượng chính đẳng bồ-đề của chư Phật, là hữu vi hay là vô vi?" Thiện Hiện thưa: "Những quả thánh ấy đều là vô vi, không phải hữu vi." Phật bảo Thiện Hiện: "Trong pháp vô vi có sự phân biệt chăng?" Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, không! Bạch Thiện Thệ (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đã khéo đi đến nơi giải thoát), không!"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Nếu có thiện nam, thiện nữ thấu suốt rằng tất cả các pháp hữu vi và vô vi đều cùng một tướng, tức là vô tướng (không có hình tướng nào), thì khi ấy, những thiện nam, thiện nữ đó có còn phân biệt đối với các pháp rằng: đây là hữu vi, hay đây là vô vi chăng?" Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, không! Bạch Thiện Thệ, không!"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy. Khi thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, tuy vì hữu tình mà giảng nói các pháp, nhưng không phân biệt tướng của các pháp được nói ra, vì nội không, hoặc vì ngoại không, hoặc vì nội ngoại không, hoặc vì không không, hoặc vì đại không, hoặc vì thắng nghĩa không, hoặc vì hữu vi không, hoặc vì vô vi không, hoặc vì tất cánh không, hoặc vì vô tế không, hoặc vì tán không, hoặc vì vô biến dị không, hoặc vì bản tính không, hoặc vì tự tướng không, hoặc vì cộng tướng không, hoặc vì nhất thiết pháp không, hoặc vì bất khả đắc không, hoặc vì vô tính không, hoặc vì tự tính không, hoặc vì vô tính tự tính không.

 Thiện Hiện! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tự mình không bám chấp vào các pháp, cũng có thể dạy người khác không bám chấp vào các pháp. Tức là đối với bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa; hoặc đối với tứ tĩnh lự, tứ vô lượng, tứ vô sắc định; hoặc đối với tứ niệm trụ, tứ chính đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi; hoặc đối với nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không; hoặc đối với chân như cho đến bất tư nghị giới (chuỗi các tên gọi khác nhau của thực tính các pháp, từ chân như, pháp giới… cho đến cảnh giới không thể nghĩ bàn); hoặc đối với khổ, tập, diệt, đạo thánh đế; hoặc đối với không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn; hoặc đối với bát giải thoát, bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ; hoặc đối với tất cả đà-la-ni môn, tam-ma-địa môn; hoặc đối với mười địa của Bồ-tát; hoặc đối với ngũ nhãn, lục thần thông; hoặc đối với Phật thập lực, tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, thập bát Phật bất cộng pháp; hoặc đối với vô vong thất pháp, hằng trụ xả tính; hoặc đối với nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí v.v…, đều không bám chấp. Vì không bám chấp nên ở mọi nơi đều không bị ngăn ngại.

 Như những người do các Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác (danh hiệu của Phật: Như Lai là bậc đến từ chân như; Ứng là bậc đáng được cúng dường; Chính Đẳng Giác là bậc giác ngộ chân chính, trọn vẹn) hóa hiện ra: tuy thực hành bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa, nhưng đối với quả của những hạnh ấy không nhận lấy, không bám chấp, chỉ vì muốn cho hữu tình được bát-niết-bàn (nhập niết-bàn trọn vẹn, diệt hết mọi khổ đau, thoát hẳn sinh tử). Tuy thực hành tứ tĩnh lự, tứ vô lượng, tứ vô sắc định, nhưng đối với quả ấy không nhận lấy, không bám chấp, chỉ vì muốn cho hữu tình được bát-niết-bàn. Tuy thực hành tứ niệm trụ, tứ chính đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi, nhưng đối với quả ấy không nhận lấy, không bám chấp, chỉ vì muốn cho hữu tình được bát-niết-bàn.

 Tuy thực hành nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không, nhưng đối với quả ấy không nhận lấy, không bám chấp, chỉ vì muốn cho hữu tình được bát-niết-bàn. Tuy thực hành chân như cho đến bất tư nghị giới, nhưng đối với quả ấy không nhận lấy, không bám chấp, chỉ vì muốn cho hữu tình được bát-niết-bàn. Tuy thực hành khổ, tập, diệt, đạo thánh đế, nhưng đối với quả ấy không nhận lấy, không bám chấp, chỉ vì muốn cho hữu tình được bát-niết-bàn. Tuy thực hành không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn, nhưng đối với quả ấy không nhận lấy, không bám chấp, chỉ vì muốn cho hữu tình được bát-niết-bàn. Tuy thực hành bát giải thoát, bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ, nhưng đối với quả ấy không nhận lấy, không bám chấp, chỉ vì muốn cho hữu tình được bát-niết-bàn. Tuy thực hành tất cả đà-la-ni môn, tất cả tam-ma-địa môn, nhưng đối với quả ấy không nhận lấy, không bám chấp, chỉ vì muốn cho hữu tình được bát-niết-bàn.

 Tuy thực hành mười địa của Bồ-tát, nhưng đối với quả ấy không nhận lấy, không bám chấp, chỉ vì muốn cho hữu tình được bát-niết-bàn. Tuy thực hành ngũ nhãn, lục thần thông, nhưng đối với quả ấy không nhận lấy, không bám chấp, chỉ vì muốn cho hữu tình được bát-niết-bàn. Tuy thực hành Phật thập lực, tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, thập bát Phật bất cộng pháp, nhưng đối với quả ấy không nhận lấy, không bám chấp, chỉ vì muốn cho hữu tình được bát-niết-bàn. Tuy thực hành vô vong thất pháp, hằng trụ xả tính, nhưng đối với quả ấy không nhận lấy, không bám chấp, chỉ vì muốn cho hữu tình được bát-niết-bàn. Tuy thực hành nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí v.v…, nhưng đối với quả ấy không nhận lấy, không bám chấp, chỉ vì muốn cho hữu tình được bát-niết-bàn.

 Thiện Hiện! Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy. Khi thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, đối với tất cả các pháp, dù là thế gian hay xuất thế gian, hữu lậu hay vô lậu, hữu vi hay vô vi, đều không có chỗ trụ bám, cũng không có gì ngăn ngại. Vì sao thế? Vì đã khéo thấu suốt thực tướng như thật của các pháp."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video