Thiên 441 — Hội 1 · Phẩm 70 Không thể lay động · phần 3

 Phẩm Bất Khả Động (phẩm "Không thể lay động"), thứ bảy mươi, phần ba, thuộc Hội thứ nhất.

 Này Thiện Hiện (tên dịch nghĩa của ngài Tu-bồ-đề, một đại đệ tử của Phật, nổi tiếng hiểu sâu về tính không), nên biết: ở đây không có ngã (cái "tôi" thường còn, có thực thể riêng) nào có thể nắm bắt được. Cũng không có hữu tình (chúng sinh có tình cảm và nhận thức), mạng giả (kẻ mang mạng sống), sinh giả (kẻ được sinh ra), dưỡng giả (kẻ được nuôi lớn), sĩ phu (con người làm chủ thân mình), bổ-đặc-già-la (phiên âm tiếng Phạn pudgala: cái "người" đi luân hồi qua nhiều đời), ý sinh (kẻ do ý mà sinh), nho đồng (người trẻ, chỉ con người như một thực thể), tác giả (kẻ làm), sử tác giả (kẻ khiến người khác làm), khởi giả (kẻ khởi lên hành động), sử khởi giả (kẻ khiến người khác khởi lên), thọ giả (kẻ nhận lãnh quả báo), sử thọ giả (kẻ khiến người khác nhận lãnh), tri giả (kẻ biết), kiến giả (kẻ thấy) nào có thể nắm bắt được. (Đây đều là những tên gọi khác nhau mà người đời gán cho cái "tôi".)

 Không có sắc (thân thể và mọi thứ vật chất có hình chất) nào có thể nắm bắt được. Cũng không có thọ (cảm giác vui, khổ, trung tính), tưởng (sự nhận biết hình ảnh, khái niệm), hành (các hoạt động tạo tác của tâm như ý muốn), thức (sự phân biệt, nhận biết) nào có thể nắm bắt được. (Năm thứ này gọi là năm uẩn, tức năm nhóm hợp thành con người.)

 Không có nhãn xứ (mắt, xét như chỗ dựa sinh ra nhận thức; "xứ" là nơi giác quan và đối tượng gặp nhau) nào có thể nắm bắt được. Cũng không có nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, ý xứ (tai, mũi, lưỡi, thân, ý) nào có thể nắm bắt được. Không có sắc xứ (hình sắc mà mắt thấy) nào có thể nắm bắt được. Cũng không có thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ (âm thanh, mùi, vị, vật chạm vào thân, và đối tượng của ý) nào có thể nắm bắt được.

 Không có nhãn giới ("giới" là loại, phạm trù; ở đây là phạm trù mắt) nào có thể nắm bắt được. Cũng không có nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới nào có thể nắm bắt được. Không có sắc giới (ở đây là phạm trù hình sắc, đối tượng của mắt, không phải cõi Sắc) nào có thể nắm bắt được. Cũng không có thanh, hương, vị, xúc, pháp giới nào có thể nắm bắt được. Không có nhãn thức giới (phạm trù sự nhận biết của mắt) nào có thể nắm bắt được. Cũng không có nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới nào có thể nắm bắt được.

 Không có nhãn xúc (sự tiếp xúc giữa mắt, cảnh và nhận biết của mắt) nào có thể nắm bắt được. Cũng không có nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc nào có thể nắm bắt được. Không có các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra (những cảm giác vui, khổ, không vui không khổ phát sinh từ sự tiếp xúc của mắt) nào có thể nắm bắt được. Cũng không có các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra nào có thể nắm bắt được.

 Không có địa giới (yếu tố đất, tính cứng chắc) nào có thể nắm bắt được. Cũng không có thủy giới (yếu tố nước, tính ướt), hỏa giới (yếu tố lửa, tính nóng), phong giới (yếu tố gió, tính chuyển động), không giới (yếu tố khoảng trống), thức giới (yếu tố tâm thức) nào có thể nắm bắt được.

 Không có nhân duyên (điều kiện là nguyên nhân trực tiếp sinh ra sự vật) nào có thể nắm bắt được. Cũng không có đẳng vô gián duyên (điều kiện do niệm tâm trước vừa dứt thì liền mở đường cho niệm tâm sau sinh ra, không gián đoạn), sở duyên duyên (điều kiện là đối tượng mà tâm hướng đến), tăng thượng duyên (mọi điều kiện hỗ trợ hoặc không cản trở) nào có thể nắm bắt được. Không có các pháp (sự vật, hiện tượng) do duyên sinh ra nào có thể nắm bắt được.

 Không có vô minh (sự mê mờ, không thấy rõ sự thật) nào có thể nắm bắt được. Cũng không có hành (hành vi tạo nghiệp), thức (tâm thức đi thọ sinh), danh sắc (phần tâm và phần thân lúc mới hình thành), lục xứ (sáu giác quan), xúc (sự tiếp xúc), thọ (cảm giác), ái (lòng khát khao), thủ (sự bám giữ), hữu (sự tồn tại do nghiệp đưa đến đời sau), sinh, lão tử (già và chết), sầu, than, khổ, ưu, não nào có thể nắm bắt được. (Chuỗi này gọi là mười hai nhân duyên, giải thích vòng sống chết luân hồi.)

 Không có bố thí ba-la-mật-đa (ba-la-mật-đa: phiên âm tiếng Phạn pāramitā, nghĩa là "đến bờ bên kia", tức pháp tu hoàn hảo đưa đến giác ngộ; bố thí là đem cho) nào có thể nắm bắt được. Cũng không có tịnh giới (giữ giới trong sạch), an nhẫn (nhẫn nhục, chịu đựng), tinh tiến (siêng năng), tĩnh lự (thiền định), bát-nhã (trí tuệ thấu suốt tính không) ba-la-mật-đa nào có thể nắm bắt được.

 Không có nội không (sáu giác quan bên trong vốn rỗng không) nào có thể nắm bắt được. Cũng không có ngoại không (sáu đối tượng bên ngoài vốn không), nội ngoại không (cả trong lẫn ngoài đều không), không không (chính cái "không" cũng không), đại không (mười phương rộng lớn cũng không), thắng nghĩa không (chân lý tối thượng, cả niết-bàn cũng không), hữu vi không (các pháp do điều kiện tạo thành là không), vô vi không (các pháp không do điều kiện tạo thành cũng không), tất cánh không (rốt ráo là không), vô tế không (không có đầu không có cuối nên không), tán không (các pháp vốn phân tán, không có khối thật), vô biến dị không (cái không đổi khác cũng không), bản tính không (bản tính của mọi pháp vốn là không), tự tướng không (đặc tính riêng của mỗi pháp là không), cộng tướng không (đặc tính chung của các pháp là không), nhất thiết pháp không (tất cả các pháp đều không), bất khả đắc không (không thể nắm bắt nên không), vô tính không (cái không có tự tính là không), tự tính không (tự tính là không), vô tính tự tính không (cả không có tự tính lẫn tự tính đều không) nào có thể nắm bắt được.

 Không có tứ niệm trụ (bốn phép quán giữ tâm tỉnh giác: quán thân, quán cảm thọ, quán tâm, quán các pháp) nào có thể nắm bắt được. Cũng không có tứ chánh đoạn (bốn sự nỗ lực đúng: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm sinh điều thiện chưa có, tăng trưởng điều thiện đã có), tứ thần túc (bốn nền tảng của năng lực thiền định: ý muốn, siêng năng, tâm chuyên nhất, quán xét), ngũ căn (năm gốc lành: lòng tin, tinh tấn, chánh niệm, định, tuệ), ngũ lực (năm gốc lành ấy khi đã thành sức mạnh), thất đẳng giác chi (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ), bát thánh đạo chi (tám nhánh của con đường thánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định đúng) nào có thể nắm bắt được.

 Không có khổ thánh đế (chân lý cao quý về khổ) nào có thể nắm bắt được. Cũng không có tập thánh đế (chân lý về nguyên nhân của khổ), diệt thánh đế (chân lý về sự dứt khổ), đạo thánh đế (chân lý về con đường dứt khổ) nào có thể nắm bắt được.

 Không có tứ tĩnh lự (bốn tầng thiền định) nào có thể nắm bắt được. Cũng không có tứ vô lượng (bốn tâm rộng lớn không lường: từ, bi, hỷ, xả), tứ vô sắc định (bốn tầng định vượt khỏi hình sắc: định không gian vô biên, định thức vô biên, định không có gì cả, định chẳng phải có tưởng chẳng phải không tưởng) nào có thể nắm bắt được.

 Không có bát giải thoát (tám tầng thiền quán giúp thoát khỏi sự ràng buộc) nào có thể nắm bắt được. Cũng không có bát thắng xứ (tám phép quán giúp làm chủ, vượt thắng đối tượng), cửu thứ đệ định (chín tầng định nối tiếp nhau theo thứ tự: bốn thiền, bốn định vô sắc và định diệt hết cảm thọ, tưởng), thập biến xứ (mười phép quán một đối tượng trùm khắp mọi nơi: đất, nước, lửa, gió, xanh, vàng, đỏ, trắng, hư không, thức) nào có thể nắm bắt được.

 Không có tất cả đà-la-ni môn (đà-la-ni: phiên âm tiếng Phạn dhāraṇī, năng lực ghi nhớ, gìn giữ mọi điều đã nghe không quên; "môn" là cửa, tức phương pháp) nào có thể nắm bắt được. Cũng không có tất cả tam-ma-địa môn (tam-ma-địa: phiên âm tiếng Phạn samādhi, tức định, tâm chuyên chú vào một chỗ) nào có thể nắm bắt được.

 Không có không giải thoát môn (cửa giải thoát bằng cách quán mọi pháp là không) nào có thể nắm bắt được. Cũng không có vô tướng giải thoát môn (cửa giải thoát bằng cách không bám vào hình tướng), vô nguyện giải thoát môn (cửa giải thoát bằng cách không mong cầu, không tạo tác) nào có thể nắm bắt được.

 Không có Cực hỷ địa (tầng thứ nhất trong mười "địa", tức mười bậc tu của bồ-tát: bậc vui mừng tột độ) nào có thể nắm bắt được. Cũng không có Ly cấu địa (bậc lìa nhơ), Phát quang địa (bậc phát ánh sáng), Diệm tuệ địa (bậc trí tuệ rực cháy), Cực nan thắng địa (bậc rất khó vượt), Hiện tiền địa (bậc trí tuệ hiện ra trước mắt), Viễn hành địa (bậc đi xa), Bất động địa (bậc không lay động), Thiện tuệ địa (bậc trí tuệ khéo léo), Pháp vân địa (bậc mây pháp, che khắp như mây) nào có thể nắm bắt được.

 Không có ngũ nhãn (năm loại mắt: mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật) nào có thể nắm bắt được. Cũng không có lục thần thông (sáu năng lực siêu phàm: đi lại biến hóa tự tại, nghe xa, biết tâm người khác, biết các đời trước, thấy xa, dứt sạch phiền não) nào có thể nắm bắt được.

 Không có Phật thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật) nào có thể nắm bắt được. Cũng không có tứ vô sở úy (bốn điều không sợ hãi của Phật khi thuyết pháp), tứ vô ngại giải (bốn khả năng hiểu và diễn đạt không trở ngại: về pháp, về nghĩa, về ngôn từ, về biện luận), đại từ (lòng thương lớn, đem niềm vui đến), đại bi (lòng xót thương lớn, cứu khổ), đại hỷ (niềm vui lớn trước điều lành của người), đại xả (sự buông bỏ, bình đẳng lớn), mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám phẩm chất chỉ Phật mới có, không chung với ai khác) nào có thể nắm bắt được.

 Không có vô vong thất pháp (phẩm chất không bao giờ quên sót) nào có thể nắm bắt được. Cũng không có hằng trụ xả tính (tâm luôn an trụ trong sự buông xả, bình thản) nào có thể nắm bắt được.

 Không có nhất thiết trí (trí biết khái quát tất cả các pháp, là trí của hàng Thanh văn và Độc giác) nào có thể nắm bắt được. Cũng không có đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu, là trí của bồ-tát), nhất thiết tướng trí (trí biết trọn vẹn mọi pháp cả tổng quát lẫn từng chi tiết, là trí của Phật) nào có thể nắm bắt được.

 Không có dự lưu quả (quả vị thánh đầu tiên, người đã bước vào dòng thánh) nào có thể nắm bắt được. Cũng không có nhất lai quả (quả vị chỉ còn trở lại cõi người một lần), bất hoàn quả (quả vị không còn trở lại cõi dục), a-la-hán quả (quả vị đã dứt sạch phiền não, thoát khỏi luân hồi), độc giác bồ-đề (sự giác ngộ của bậc tự giác ngộ mà không có thầy, nhờ quán nhân duyên) nào có thể nắm bắt được.

 Không có tất cả hạnh của bồ-tát ma-ha-tát (bồ-tát: người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh; ma-ha-tát: bậc đại sĩ, người lớn lao) nào có thể nắm bắt được. Cũng không có vô thượng chánh đẳng bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chánh, trọn vẹn khắp cả) của chư Phật nào có thể nắm bắt được.

 Không có sắc pháp và phi sắc pháp (pháp có hình chất và pháp không có hình chất) nào có thể nắm bắt được. Cũng không có pháp hữu kiến, vô kiến (thấy được bằng mắt hay không thấy được), hữu đối, vô đối (có ngăn ngại, chiếm chỗ hay không), hữu lậu, vô lậu (còn phiền não rỉ chảy hay đã sạch phiền não), hữu vi, vô vi (do điều kiện tạo thành hay không do điều kiện tạo thành) nào có thể nắm bắt được.

 Không có ba mươi hai tướng đại sĩ (ba mươi hai đặc điểm thân tướng tốt đẹp của bậc vĩ nhân, tức của Phật) nào có thể nắm bắt được. Cũng không có tám mươi tùy hảo (tám mươi nét đẹp phụ đi kèm theo các tướng chính) nào có thể nắm bắt được.

 Thiện Hiện, các bồ-tát ma-ha-tát không phải vì con đường vô thượng chánh đẳng bồ-đề mà cầu hướng đến vô thượng chánh đẳng bồ-đề; chỉ vì bản tính các pháp vốn là không nên mới cầu hướng đến vô thượng chánh đẳng bồ-đề.

 Thiện Hiện, bản tính không (bản tính vốn rỗng không, không có thực thể cố định của mọi pháp) này, dù ở thời trước, thời sau hay thời giữa (quá khứ, vị lai, hiện tại), lúc nào cũng là bản tính không, chưa từng có lúc nào không rỗng không. Các bồ-tát ma-ha-tát an trụ trong ba-la-mật-đa của bản tính không, vì muốn giúp các loài hữu tình thoát khỏi việc chấp vào ý tưởng "có hữu tình" và ý tưởng "có pháp", nên thực hành đạo tướng trí.

 Khi bồ-tát ma-ha-tát ấy thực hành đạo tướng trí thì tức là thực hành tất cả các con đường, đó là: con đường Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy, cầu quả a-la-hán), con đường Độc giác, con đường bồ-tát, con đường Như Lai (Phật).

 Thiện Hiện, bồ-tát ma-ha-tát ấy sau khi đã viên mãn tất cả các con đường, liền có thể làm cho các hữu tình mình giáo hóa được chín muồi, cũng có thể trang nghiêm, làm thanh tịnh cõi Phật mà mình mong cầu, giữ lại sức sống tuổi thọ để tiến đến chứng vô thượng chánh đẳng bồ-đề. Khi đã chứng vô thượng chánh đẳng bồ-đề, có thể khiến cho Phật nhãn (mắt Phật, cái thấy của Phật) luôn không đứt đoạn, không hư hoại.

 Thế nào gọi là Phật nhãn? Chính bản tính không được gọi là Phật nhãn. Thiện Hiện, các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác (ba danh hiệu của Phật: Như Lai là đấng đến từ chân như; Ứng là bậc xứng đáng được cúng dường; Chánh Đẳng Giác là bậc giác ngộ chân chánh, trọn vẹn) ở quá khứ, tất cả đều lấy bản tính không làm Phật nhãn. Các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác ở vị lai, tất cả đều lấy bản tính không làm Phật nhãn. Tất cả các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hiện nay ở vô số thế giới khắp mười phương, tất cả đều lấy bản tính không làm Phật nhãn.

 Thiện Hiện, chắc chắn không có đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác nào rời bản tính không mà ra đời. Chư Phật ra đời, không vị nào không giảng nói nghĩa bản tính không. Các hữu tình được giáo hóa phải nghe Phật nói lý bản tính không thì mới vào được thánh đạo (con đường của bậc thánh) và chứng được quả của thánh đạo; rời bản tính không thì không có phương tiện nào khác.

 Vì thế, Thiện Hiện, các bồ-tát ma-ha-tát muốn chứng vô thượng chánh đẳng bồ-đề, phải an trụ đúng đắn trong lý bản tính không mà tu hành bát-nhã ba-la-mật-đa cùng các hạnh khác của bồ-tát ma-ha-tát. Nếu an trụ đúng đắn trong lý bản tính không mà tu hành bát-nhã ba-la-mật-đa cùng các hạnh khác của bồ-tát ma-ha-tát, thì rốt cuộc không bao giờ thoái mất nhất thiết trí trí (trí tuệ của bậc biết tất cả, tức trí Phật).

 Lúc ấy, cụ thọ (cách gọi tôn kính một vị tỳ-kheo có tuổi đạo và đức hạnh) Thiện Hiện thưa Phật rằng: "Bạch Thế Tôn (đấng được đời tôn kính, danh hiệu của Phật), các bồ-tát ma-ha-tát thật là hiếm có. Tuy thực hành tất cả các pháp đều là bản tính không, mà đối với bản tính không chưa từng làm mất hay hư hoại.

 Nghĩa là: không chấp sắc khác với bản tính không, cũng không chấp thọ, tưởng, hành, thức khác với bản tính không. Không chấp nhãn xứ khác với bản tính không, cũng không chấp nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ khác với bản tính không. Không chấp sắc xứ khác với bản tính không, cũng không chấp thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ khác với bản tính không.

 Không chấp nhãn giới khác với bản tính không, cũng không chấp nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới khác với bản tính không. Không chấp sắc giới khác với bản tính không, cũng không chấp thanh, hương, vị, xúc, pháp giới khác với bản tính không. Không chấp nhãn thức giới khác với bản tính không, cũng không chấp nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới khác với bản tính không.

 Không chấp nhãn xúc khác với bản tính không, cũng không chấp nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc khác với bản tính không. Không chấp các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra khác với bản tính không, cũng không chấp các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên sinh ra khác với bản tính không.

 Không chấp địa giới khác với bản tính không, cũng không chấp thủy, hỏa, phong, không, thức giới khác với bản tính không. Không chấp nhân duyên khác với bản tính không, cũng không chấp đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên khác với bản tính không. Không chấp các pháp do duyên sinh ra khác với bản tính không.

 Không chấp vô minh khác với bản tính không, cũng không chấp hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não khác với bản tính không.

 Không chấp bố thí ba-la-mật-đa khác với bản tính không, cũng không chấp tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa khác với bản tính không.

 Không chấp nội không khác với bản tính không, cũng không chấp ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không khác với bản tính không.

 Không chấp tứ niệm trụ khác với bản tính không, cũng không chấp tứ chánh đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi khác với bản tính không. Không chấp khổ thánh đế khác với bản tính không, cũng không chấp tập, diệt, đạo thánh đế khác với bản tính không.

 Không chấp tứ tĩnh lự khác với bản tính không, cũng không chấp tứ vô lượng, tứ vô sắc định khác với bản tính không. Không chấp bát giải thoát khác với bản tính không, cũng không chấp bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ khác với bản tính không.

 Không chấp tất cả đà-la-ni môn khác với bản tính không, cũng không chấp tất cả tam-ma-địa môn khác với bản tính không. Không chấp không giải thoát môn khác với bản tính không, cũng không chấp vô tướng, vô nguyện giải thoát môn khác với bản tính không.

 Không chấp Cực hỷ địa khác với bản tính không, cũng không chấp Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm tuệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện tuệ địa, Pháp vân địa khác với bản tính không.

 Không chấp ngũ nhãn khác với bản tính không, cũng không chấp lục thần thông khác với bản tính không. Không chấp Phật thập lực khác với bản tính không, cũng không chấp tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật khác với bản tính không.

 Không chấp ba mươi hai tướng đại sĩ khác với bản tính không, cũng không chấp tám mươi tùy hảo khác với bản tính không. Không chấp vô vong thất pháp khác với bản tính không, cũng không chấp hằng trụ xả tính khác với bản tính không.

 Không chấp nhất thiết trí khác với bản tính không, cũng không chấp đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí khác với bản tính không. Không chấp dự lưu quả khác với bản tính không, cũng không chấp nhất lai, bất hoàn, a-la-hán quả, độc giác bồ-đề khác với bản tính không. Không chấp tất cả hạnh của bồ-tát ma-ha-tát khác với bản tính không, cũng không chấp vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật khác với bản tính không.

 Bạch Thế Tôn, sắc tức là bản tính không, bản tính không tức là sắc. Thọ, tưởng, hành, thức tức là bản tính không, bản tính không tức là thọ, tưởng, hành, thức. Nhãn xứ tức là bản tính không, bản tính không tức là nhãn xứ. Nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ tức là bản tính không, bản tính không tức là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ. Sắc xứ tức là bản tính không, bản tính không tức là sắc xứ. Thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ tức là bản tính không, bản tính không tức là thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ.

 Nhãn giới tức là bản tính không, bản tính không tức là nhãn giới. Nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới tức là bản tính không, bản tính không tức là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới. Sắc giới tức là bản tính không, bản tính không tức là sắc giới. Thanh, hương, vị, xúc, pháp giới tức là bản tính không, bản tính không tức là thanh, hương, vị, xúc, pháp giới. Nhãn thức giới tức là bản tính không, bản tính không tức là nhãn thức giới. Nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới tức là bản tính không, bản tính không tức là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới.

 Nhãn xúc tức là bản tính không, bản tính không tức là nhãn xúc. Nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc tức là bản tính không, bản tính không tức là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc. Các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra tức là bản tính không, bản tính không tức là các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra. Các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên sinh ra tức là bản tính không, bản tính không tức là các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên sinh ra.

 Địa giới tức là bản tính không, bản tính không tức là địa giới. Thủy, hỏa, phong, không, thức giới tức là bản tính không, bản tính không tức là thủy, hỏa, phong, không, thức giới. Nhân duyên tức là bản tính không, bản tính không tức là nhân duyên. Đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên tức là bản tính không, bản tính không tức là đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên. Các pháp do duyên sinh ra tức là bản tính không, bản tính không tức là các pháp do duyên sinh ra.

 Vô minh tức là bản tính không, bản tính không tức là vô minh. Hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não tức là bản tính không, bản tính không tức là hành cho đến lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não.

 Bố thí ba-la-mật-đa tức là bản tính không, bản tính không tức là bố thí ba-la-mật-đa. Tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa tức là bản tính không, bản tính không tức là tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Nội không tức là bản tính không, bản tính không tức là nội không. Ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không tức là bản tính không, bản tính không tức là ngoại không cho đến vô tính tự tính không.

 Tứ niệm trụ tức là bản tính không, bản tính không tức là tứ niệm trụ. Tứ chánh đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi tức là bản tính không, bản tính không tức là tứ chánh đoạn cho đến bát thánh đạo chi. Khổ thánh đế tức là bản tính không, bản tính không tức là khổ thánh đế. Tập, diệt, đạo thánh đế tức là bản tính không, bản tính không tức là tập, diệt, đạo thánh đế.

 Tứ tĩnh lự tức là bản tính không, bản tính không tức là tứ tĩnh lự. Tứ vô lượng, tứ vô sắc định tức là bản tính không, bản tính không tức là tứ vô lượng, tứ vô sắc định. Bát giải thoát tức là bản tính không, bản tính không tức là bát giải thoát. Bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ tức là bản tính không, bản tính không tức là bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ.

 Tất cả đà-la-ni môn tức là bản tính không, bản tính không tức là tất cả đà-la-ni môn. Tất cả tam-ma-địa môn tức là bản tính không, bản tính không tức là tất cả tam-ma-địa môn. Không giải thoát môn tức là bản tính không, bản tính không tức là không giải thoát môn. Vô tướng, vô nguyện giải thoát môn tức là bản tính không, bản tính không tức là vô tướng, vô nguyện giải thoát môn.

 Cực hỷ địa tức là bản tính không, bản tính không tức là Cực hỷ địa. Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm tuệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện tuệ địa, Pháp vân địa tức là bản tính không, bản tính không tức là Ly cấu địa cho đến Pháp vân địa.

 Ngũ nhãn tức là bản tính không, bản tính không tức là ngũ nhãn. Lục thần thông tức là bản tính không, bản tính không tức là lục thần thông. Phật thập lực tức là bản tính không, bản tính không tức là Phật thập lực. Tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật tức là bản tính không, bản tính không tức là tứ vô sở úy cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật.

 Ba mươi hai tướng đại sĩ tức là bản tính không, bản tính không tức là ba mươi hai tướng đại sĩ. Tám mươi tùy hảo tức là bản tính không, bản tính không tức là tám mươi tùy hảo. Vô vong thất pháp tức là bản tính không, bản tính không tức là vô vong thất pháp. Hằng trụ xả tính tức là bản tính không, bản tính không tức là hằng trụ xả tính.

 Nhất thiết trí tức là bản tính không, bản tính không tức là nhất thiết trí. Đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí tức là bản tính không, bản tính không tức là đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Dự lưu quả tức là bản tính không, bản tính không tức là dự lưu quả. Nhất lai, bất hoàn, a-la-hán quả, độc giác bồ-đề tức là bản tính không, bản tính không tức là nhất lai, bất hoàn, a-la-hán quả, độc giác bồ-đề. Tất cả hạnh của bồ-tát ma-ha-tát tức là bản tính không, bản tính không tức là tất cả hạnh của bồ-tát ma-ha-tát. Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật tức là bản tính không, bản tính không tức là vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật."

 Phật bảo Thiện Hiện: "Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói. Các bồ-tát ma-ha-tát thật là hiếm có. Tuy thực hành tất cả các pháp đều là bản tính không, mà đối với bản tính không chưa từng làm mất hay hư hoại.

 Thiện Hiện, sắc không khác bản tính không, bản tính không không khác sắc; sắc tức là bản tính không, bản tính không tức là sắc. Thọ, tưởng, hành, thức không khác bản tính không, bản tính không không khác thọ, tưởng, hành, thức; thọ, tưởng, hành, thức tức là bản tính không, bản tính không tức là thọ, tưởng, hành, thức.

 Thiện Hiện, nhãn xứ không khác bản tính không, bản tính không không khác nhãn xứ; nhãn xứ tức là bản tính không, bản tính không tức là nhãn xứ. Nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ không khác bản tính không, bản tính không không khác nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ tức là bản tính không, bản tính không tức là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ.

 Thiện Hiện, sắc xứ không khác bản tính không, bản tính không không khác sắc xứ; sắc xứ tức là bản tính không, bản tính không tức là sắc xứ. Thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ không khác bản tính không, bản tính không không khác thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ tức là bản tính không, bản tính không tức là thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ.

 Thiện Hiện, nhãn giới không khác bản tính không, bản tính không không khác nhãn giới; nhãn giới tức là bản tính không, bản tính không tức là nhãn giới. Nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới không khác bản tính không, bản tính không không khác nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới tức là bản tính không, bản tính không tức là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới.

 Thiện Hiện, sắc giới không khác bản tính không, bản tính không không khác sắc giới; sắc giới tức là bản tính không, bản tính không tức là sắc giới. Thanh, hương, vị, xúc, pháp giới không khác bản tính không, bản tính không không khác thanh, hương, vị, xúc, pháp giới; thanh, hương, vị, xúc, pháp giới tức là bản tính không, bản tính không tức là thanh, hương, vị, xúc, pháp giới.

 Thiện Hiện, nhãn thức giới không khác bản tính không, bản tính không không khác nhãn thức giới; nhãn thức giới tức là bản tính không, bản tính không tức là nhãn thức giới. Nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới không khác bản tính không, bản tính không không khác nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới tức là bản tính không, bản tính không tức là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới.

 Thiện Hiện, nhãn xúc không khác bản tính không, bản tính không không khác nhãn xúc; nhãn xúc tức là bản tính không, bản tính không tức là nhãn xúc. Nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc không khác bản tính không, bản tính không không khác nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc tức là bản tính không, bản tính không tức là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc.

 Thiện Hiện, các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra không khác bản tính không, bản tính không không khác các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra; các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra tức là bản tính không, bản tính không tức là các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra. Các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên sinh ra không khác bản tính không, bản tính không không khác các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên sinh ra; các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên sinh ra tức là bản tính không, bản tính không tức là các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên sinh ra.

 Thiện Hiện, địa giới không khác bản tính không, bản tính không không khác địa giới; địa giới tức là bản tính không, bản tính không tức là địa giới. Thủy, hỏa, phong, không, thức giới không khác bản tính không, bản tính không không khác thủy, hỏa, phong, không, thức giới; thủy, hỏa, phong, không, thức giới tức là bản tính không, bản tính không tức là thủy, hỏa, phong, không, thức giới.

 Thiện Hiện, nhân duyên không khác bản tính không, bản tính không không khác nhân duyên; nhân duyên tức là bản tính không, bản tính không tức là nhân duyên. Đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên không khác bản tính không, bản tính không không khác đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên; đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên tức là bản tính không, bản tính không tức là đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên.

 Thiện Hiện, các pháp do duyên sinh ra không khác bản tính không, bản tính không không khác các pháp do duyên sinh ra; các pháp do duyên sinh ra tức là bản tính không, bản tính không tức là các pháp do duyên sinh ra.

 Thiện Hiện, vô minh không khác bản tính không, bản tính không không khác vô minh; vô minh tức là bản tính không, bản tính không tức là vô minh. Hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não không khác bản tính không, bản tính không không khác hành cho đến lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não; hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não tức là bản tính không, bản tính không tức là hành cho đến lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não.

 Thiện Hiện, bố thí ba-la-mật-đa không khác bản tính không, bản tính không không khác bố thí ba-la-mật-đa; bố thí ba-la-mật-đa tức là bản tính không, bản tính không tức là bố thí ba-la-mật-đa. Tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa không khác bản tính không, bản tính không không khác tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa; tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa tức là bản tính không, bản tính không tức là tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Thiện Hiện, nội không không khác bản tính không, bản tính không không khác nội không; nội không tức là bản tính không, bản tính không tức là nội không. Ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không không khác bản tính không, bản tính không không khác ngoại không cho đến vô tính tự tính không; ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không tức là bản tính không, bản tính không tức là ngoại không cho đến vô tính tự tính không.

 Thiện Hiện, tứ niệm trụ không khác bản tính không, bản tính không không khác tứ niệm trụ; tứ niệm trụ tức là bản tính không, bản tính không tức là tứ niệm trụ. Tứ chánh đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi không khác bản tính không, bản tính không không khác tứ chánh đoạn cho đến bát thánh đạo chi; tứ chánh đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi tức là bản tính không, bản tính không tức là tứ chánh đoạn cho đến bát thánh đạo chi.

 Thiện Hiện, khổ thánh đế không khác bản tính không, bản tính không không khác khổ thánh đế; khổ thánh đế tức là bản tính không, bản tính không tức là khổ thánh đế. Tập, diệt, đạo thánh đế không khác bản tính không, bản tính không không khác tập, diệt, đạo thánh đế; tập, diệt, đạo thánh đế tức là bản tính không, bản tính không tức là tập, diệt, đạo thánh đế.

 Thiện Hiện, tứ tĩnh lự không khác bản tính không, bản tính không không khác tứ tĩnh lự; tứ tĩnh lự tức là bản tính không, bản tính không tức là tứ tĩnh lự. Tứ vô lượng, tứ vô sắc định không khác bản tính không, bản tính không không khác tứ vô lượng, tứ vô sắc định; tứ vô lượng, tứ vô sắc định tức là bản tính không, bản tính không tức là tứ vô lượng, tứ vô sắc định.

 Thiện Hiện, bát giải thoát không khác bản tính không, bản tính không không khác bát giải thoát; bát giải thoát tức là bản tính không, bản tính không tức là bát giải thoát. Bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ không khác bản tính không, bản tính không không khác bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ; bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ tức là bản tính không, bản tính không tức là bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ.

 Thiện Hiện, đà-la-ni môn không khác bản tính không, bản tính không không khác đà-la-ni môn; đà-la-ni môn tức là bản tính không, bản tính không tức là đà-la-ni môn. Tam-ma-địa môn không khác bản tính không, bản tính không không khác tam-ma-địa môn; tam-ma-địa môn tức là bản tính không, bản tính không tức là tam-ma-địa môn.

 Thiện Hiện, không giải thoát môn không khác bản tính không, bản tính không không khác không giải thoát môn; không giải thoát môn tức là bản tính không, bản tính không tức là không giải thoát môn. Vô tướng, vô nguyện giải thoát môn không khác bản tính không, bản tính không không khác vô tướng, vô nguyện giải thoát môn; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn tức là bản tính không, bản tính không tức là vô tướng, vô nguyện giải thoát môn.

 Thiện Hiện, Cực hỷ địa không khác bản tính không, bản tính không không khác Cực hỷ địa; Cực hỷ địa tức là bản tính không, bản tính không tức là Cực hỷ địa. Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm tuệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện tuệ địa, Pháp vân địa không khác bản tính không, bản tính không không khác Ly cấu địa cho đến Pháp vân địa; Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm tuệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện tuệ địa, Pháp vân địa tức là bản tính không, bản tính không tức là Ly cấu địa cho đến Pháp vân địa.

 Thiện Hiện, ngũ nhãn không khác bản tính không, bản tính không không khác ngũ nhãn; ngũ nhãn tức là bản tính không, bản tính không tức là ngũ nhãn. Lục thần thông không khác bản tính không, bản tính không không khác lục thần thông; lục thần thông tức là bản tính không, bản tính không tức là lục thần thông.

 Thiện Hiện, Phật thập lực không khác bản tính không, bản tính không không khác Phật thập lực; Phật thập lực tức là bản tính không, bản tính không tức là Phật thập lực. Tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật không khác bản tính không, bản tính không không khác tứ vô sở úy cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật; tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật tức là bản tính không, bản tính không tức là tứ vô sở úy cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật.

 Thiện Hiện, ba mươi hai tướng đại sĩ không khác bản tính không, bản tính không không khác ba mươi hai tướng đại sĩ; ba mươi hai tướng đại sĩ tức là bản tính không, bản tính không tức là ba mươi hai tướng đại sĩ. Tám mươi tùy hảo không khác bản tính không, bản tính không không khác tám mươi tùy hảo; tám mươi tùy hảo tức là bản tính không, bản tính không tức là tám mươi tùy hảo.

 Thiện Hiện, vô vong thất pháp không khác bản tính không, bản tính không không khác vô vong thất pháp; vô vong thất pháp tức là bản tính không, bản tính không tức là vô vong thất pháp. Hằng trụ xả tính không khác bản tính không, bản tính không không khác hằng trụ xả tính; hằng trụ xả tính tức là bản tính không, bản tính không tức là hằng trụ xả tính.

 Thiện Hiện, nhất thiết trí không khác bản tính không, bản tính không không khác nhất thiết trí; nhất thiết trí tức là bản tính không, bản tính không tức là nhất thiết trí. Đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí không khác bản tính không, bản tính không không khác đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí tức là bản tính không, bản tính không tức là đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

 Thiện Hiện, dự lưu quả không khác bản tính không, bản tính không không khác dự lưu quả; dự lưu quả tức là bản tính không, bản tính không tức là dự lưu quả. Nhất lai, bất hoàn, a-la-hán quả, độc giác bồ-đề không khác bản tính không, bản tính không không khác nhất lai, bất hoàn, a-la-hán quả, độc giác bồ-đề; nhất lai, bất hoàn, a-la-hán quả, độc giác bồ-đề tức là bản tính không, bản tính không tức là nhất lai, bất hoàn, a-la-hán quả, độc giác bồ-đề.

 Thiện Hiện, tất cả hạnh của bồ-tát ma-ha-tát không khác bản tính không, bản tính không không khác tất cả hạnh của bồ-tát ma-ha-tát; tất cả hạnh của bồ-tát ma-ha-tát tức là bản tính không, bản tính không tức là tất cả hạnh của bồ-tát ma-ha-tát. Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật không khác bản tính không, bản tính không không khác vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật; vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật tức là bản tính không, bản tính không tức là vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật.

 Lại nữa, Thiện Hiện, giả như sắc khác bản tính không, bản tính không khác sắc, sắc không phải là bản tính không, bản tính không không phải là sắc; thọ, tưởng, hành, thức khác bản tính không, bản tính không khác thọ, tưởng, hành, thức, thọ, tưởng, hành, thức không phải là bản tính không, bản tính không không phải là thọ, tưởng, hành, thức.

 Thiện Hiện, giả như nhãn xứ khác bản tính không, bản tính không khác nhãn xứ, nhãn xứ không phải là bản tính không, bản tính không không phải là nhãn xứ; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ khác bản tính không, bản tính không khác nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ không phải là bản tính không, bản tính không không phải là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ.

 Thiện Hiện, giả như sắc xứ khác bản tính không, bản tính không khác sắc xứ, sắc xứ không phải là bản tính không, bản tính không không phải là sắc xứ; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ khác bản tính không, bản tính không khác thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ, thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ không phải là bản tính không, bản tính không không phải là thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ.

 Thiện Hiện, giả như nhãn giới khác bản tính không, bản tính không khác nhãn giới, nhãn giới không phải là bản tính không, bản tính không không phải là nhãn giới; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới khác bản tính không, bản tính không khác nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới không phải là bản tính không, bản tính không không phải là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới.

 Thiện Hiện, giả như sắc giới khác bản tính không, bản tính không khác sắc giới, sắc giới không phải là bản tính không, bản tính không không phải là sắc giới; thanh, hương, vị, xúc, pháp giới khác bản tính không, bản tính không khác thanh, hương, vị, xúc, pháp giới, thanh, hương, vị, xúc, pháp giới không phải là bản tính không, bản tính không không phải là thanh, hương, vị, xúc, pháp giới.

 Thiện Hiện, giả như nhãn thức giới khác bản tính không, bản tính không khác nhãn thức giới, nhãn thức giới không phải là bản tính không, bản tính không không phải là nhãn thức giới; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới khác bản tính không, bản tính không khác nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới không phải là bản tính không, bản tính không không phải là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới.

 Thiện Hiện, giả như nhãn xúc khác bản tính không, bản tính không khác nhãn xúc, nhãn xúc không phải là bản tính không, bản tính không không phải là nhãn xúc; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc khác bản tính không, bản tính không khác nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc không phải là bản tính không, bản tính không không phải là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc.

 Thiện Hiện, giả như các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra khác bản tính không, bản tính không khác các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra, các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra không phải là bản tính không, bản tính không không phải là các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra. Thiện Hiện, giả như các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên sinh ra khác bản tính không, bản tính không khác các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên sinh ra, các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên sinh ra không phải là bản tính không, bản tính không không phải là các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên sinh ra.

 Thiện Hiện, giả như địa giới khác bản tính không, bản tính không khác địa giới, địa giới không phải là bản tính không, bản tính không không phải là địa giới; thủy, hỏa, phong, không, thức giới khác bản tính không, bản tính không khác thủy, hỏa, phong, không, thức giới, thủy, hỏa, phong, không, thức giới không phải là bản tính không, bản tính không không phải là thủy, hỏa, phong, không, thức giới.

 Thiện Hiện, giả như nhân duyên khác bản tính không, bản tính không khác nhân duyên, nhân duyên không phải là bản tính không, bản tính không không phải là nhân duyên; đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên khác bản tính không, bản tính không khác đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên, đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên không phải là bản tính không, bản tính không không phải là đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên.

 Thiện Hiện, giả như các pháp do duyên sinh ra khác bản tính không, bản tính không khác các pháp do duyên sinh ra, các pháp do duyên sinh ra không phải là bản tính không, bản tính không không phải là các pháp do duyên sinh ra.

 Thiện Hiện, giả như vô minh khác bản tính không, bản tính không khác vô minh, vô minh không phải là bản tính không, bản tính không không phải là vô minh; hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não khác bản tính không, bản tính không khác hành cho đến lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não, hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não không phải là bản tính không, bản tính không không phải là hành cho đến lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não.

 Thiện Hiện, giả như bố thí ba-la-mật-đa khác bản tính không, bản tính không khác bố thí ba-la-mật-đa, bố thí ba-la-mật-đa không phải là bản tính không, bản tính không không phải là bố thí ba-la-mật-đa; tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa khác bản tính không, bản tính không khác tịnh giới cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa không phải là bản tính không, bản tính không không phải là tịnh giới cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Thiện Hiện, giả như nội không khác bản tính không, bản tính không khác nội không, nội không không phải là bản tính không, bản tính không không phải là nội không; ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không khác bản tính không, bản tính không khác ngoại không cho đến vô tính tự tính không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không không phải là bản tính không, bản tính không không phải là ngoại không cho đến vô tính tự tính không.

 Thiện Hiện, giả như tứ niệm trụ khác bản tính không, bản tính không khác tứ niệm trụ, tứ niệm trụ không phải là bản tính không, bản tính không không phải là tứ niệm trụ; tứ chánh đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi khác bản tính không, bản tính không khác tứ chánh đoạn cho đến bát thánh đạo chi, tứ chánh đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi không phải là bản tính không, bản tính không không phải là tứ chánh đoạn cho đến bát thánh đạo chi.

 Thiện Hiện, giả như khổ thánh đế khác bản tính không, bản tính không khác khổ thánh đế, khổ thánh đế không phải là bản tính không, bản tính không không phải là khổ thánh đế; tập, diệt, đạo thánh đế khác bản tính không, bản tính không khác tập, diệt, đạo thánh đế, tập, diệt, đạo thánh đế không phải là bản tính không, bản tính không không phải là tập, diệt, đạo thánh đế.

 Thiện Hiện, giả như tứ tĩnh lự khác bản tính không, bản tính không khác tứ tĩnh lự, tứ tĩnh lự không phải là bản tính không, bản tính không không phải là tứ tĩnh lự; tứ vô lượng, tứ vô sắc định khác bản tính không, bản tính không khác tứ vô lượng, tứ vô sắc định, tứ vô lượng, tứ vô sắc định không phải là bản tính không, bản tính không không phải là tứ vô lượng, tứ vô sắc định.

 Thiện Hiện, giả như bát giải thoát khác bản tính không, bản tính không khác bát giải thoát, bát giải thoát không phải là bản tính không, bản tính không không phải là bát giải thoát; bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ khác bản tính không, bản tính không khác bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ, bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ không phải là bản tính không, bản tính không không phải là bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ.

 Thiện Hiện, giả như đà-la-ni môn khác bản tính không, bản tính không khác đà-la-ni môn, đà-la-ni môn không phải là bản tính không, bản tính không không phải là đà-la-ni môn; tam-ma-địa môn khác bản tính không, bản tính không khác tam-ma-địa môn, tam-ma-địa môn không phải là bản tính không, bản tính không không phải là tam-ma-địa môn.

 Thiện Hiện, giả như Cực hỷ địa khác bản tính không, bản tính không khác Cực hỷ địa, Cực hỷ địa không phải là bản tính không, bản tính không không phải là Cực hỷ địa; Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm tuệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện tuệ địa, Pháp vân địa khác bản tính không, bản tính không khác Ly cấu địa cho đến Pháp vân địa, Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm tuệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện tuệ địa, Pháp vân địa không phải là bản tính không, bản tính không không phải là Ly cấu địa cho đến Pháp vân địa.

 Thiện Hiện, giả như ngũ nhãn khác bản tính không, bản tính không khác ngũ nhãn, ngũ nhãn không phải là bản tính không, bản tính không không phải là ngũ nhãn; lục thần thông khác bản tính không, bản tính không khác lục thần thông, lục thần thông không phải là bản tính không, bản tính không không phải là lục thần thông.

 Thiện Hiện, giả như Phật thập lực khác bản tính không, bản tính không khác Phật thập lực, Phật thập lực không phải là bản tính không, bản tính không không phải là Phật thập lực; tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật khác bản tính không, bản tính không khác tứ vô sở úy cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật, tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật không phải là bản tính không, bản tính không không phải là tứ vô sở úy cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật.

 Thiện Hiện, giả như ba mươi hai tướng đại sĩ khác bản tính không, bản tính không khác ba mươi hai tướng đại sĩ, ba mươi hai tướng đại sĩ không phải là bản tính không, bản tính không không phải là ba mươi hai tướng đại sĩ; tám mươi tùy hảo khác bản tính không, bản tính không khác tám mươi tùy hảo, tám mươi tùy hảo không phải là bản tính không, bản tính không không phải là tám mươi tùy hảo.

 Thiện Hiện, giả như vô vong thất pháp khác bản tính không, bản tính không khác vô vong thất pháp, vô vong thất pháp không phải là bản tính không, bản tính không không phải là vô vong thất pháp; hằng trụ xả tính khác bản tính không, bản tính không khác hằng trụ xả tính, hằng trụ xả tính không phải là bản tính không, bản tính không không phải là hằng trụ xả tính.

 Thiện Hiện, giả như nhất thiết trí khác bản tính không, bản tính không khác nhất thiết trí, nhất thiết trí không phải là bản tính không, bản tính không không phải là nhất thiết trí; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí khác bản tính không, bản tính không khác đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí không phải là bản tính không, bản tính không không phải là đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

 Thiện Hiện, giả như dự lưu quả khác bản tính không, bản tính không khác dự lưu quả, dự lưu quả không phải là bản tính không, bản tính không không phải là dự lưu quả; nhất lai, bất hoàn, a-la-hán quả, độc giác bồ-đề khác bản tính không, bản tính không khác nhất lai, bất hoàn, a-la-hán quả, độc giác bồ-đề, nhất lai, bất hoàn, a-la-hán quả, độc giác bồ-đề không phải là bản tính không, bản tính không không phải là nhất lai, bất hoàn, a-la-hán quả, độc giác bồ-đề.

 Thiện Hiện, giả như tất cả hạnh của bồ-tát ma-ha-tát khác bản tính không, bản tính không khác tất cả hạnh của bồ-tát ma-ha-tát, tất cả hạnh của bồ-tát ma-ha-tát không phải là bản tính không, bản tính không không phải là tất cả hạnh của bồ-tát ma-ha-tát; vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật khác bản tính không, bản tính không khác vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật, vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật không phải là bản tính không, bản tính không không phải là vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật — thì các bồ-tát ma-ha-tát khi tu hành bát-nhã ba-la-mật-đa đã không thể quán tất cả các pháp đều là bản tính không mà chứng đắc vô thượng chánh đẳng bồ-đề."

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ ba trăm tám mươi tám.

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ ba trăm mười chín (?).

 Tam tạng pháp sư (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) Huyền Trang vâng chiếu chỉ của vua mà dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video