Phần thứ hai, phẩm Vô Sở Hữu (phẩm "Không có gì cả"), thứ hai mươi mốt, đoạn thứ ba.
Lại nữa, này Thiện Hiện (tức Tu-bồ-đề, một trong các đại đệ tử của Phật, nổi tiếng hiểu sâu nhất về lý "không")! Bố thí ba-la-mật-đa (ba-la-mật-đa: hạnh tu hoàn hảo đưa người từ bờ mê sang bờ giác ngộ; bố thí: đem của cải, giáo pháp và sự che chở ban cho người khác) thuộc quá khứ thì không (không: trống rỗng, không có tự thể riêng biệt, cố định), không có tự thể của bố thí ba-la-mật-đa thuộc quá khứ. Bố thí ba-la-mật-đa thuộc vị lai và hiện tại thì không, không có tự thể của bố thí ba-la-mật-đa thuộc vị lai và hiện tại. Tịnh giới (giữ giới luật trong sạch), an nhẫn (nhẫn nại chịu đựng), tinh tấn (siêng năng nỗ lực tu tập), tĩnh lự (thiền định, lắng tâm suy xét) và bát-nhã (trí tuệ thấy rõ thực tướng của mọi sự vật) ba-la-mật-đa thuộc quá khứ thì không, không có tự thể của tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa thuộc quá khứ. Tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa thuộc vị lai và hiện tại thì không, không có tự thể của tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa thuộc vị lai và hiện tại.
Này Thiện Hiện! Trong cái không, bố thí ba-la-mật-đa thuộc quá khứ là bất khả đắc (không thể tìm thấy, không thể nắm bắt được). Vì sao vậy? Vì bố thí ba-la-mật-đa thuộc quá khứ chính là không, mà không tính (bản chất của cái không) cũng lại là không. Trong cái không, ngay cả cái không còn không thể nắm bắt được, huống chi trong cái không lại có bố thí ba-la-mật-đa thuộc quá khứ để nắm bắt được! Này Thiện Hiện! Trong cái không, bố thí ba-la-mật-đa thuộc vị lai và hiện tại là bất khả đắc. Vì sao vậy? Vì bố thí ba-la-mật-đa thuộc vị lai và hiện tại chính là không, không tính cũng là không. Trong cái không, ngay cả cái không còn không thể nắm bắt được, huống chi trong cái không lại có bố thí ba-la-mật-đa thuộc vị lai và hiện tại để nắm bắt được! Này Thiện Hiện! Trong cái không, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa thuộc quá khứ là bất khả đắc. Vì sao vậy? Vì tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa thuộc quá khứ chính là không, không tính cũng là không. Trong cái không, ngay cả cái không còn không thể nắm bắt được, huống chi trong cái không lại có tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa thuộc quá khứ để nắm bắt được! Này Thiện Hiện! Trong cái không, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa thuộc vị lai và hiện tại là bất khả đắc. Vì sao vậy? Vì tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa thuộc vị lai và hiện tại chính là không, không tính cũng là không. Trong cái không, ngay cả cái không còn không thể nắm bắt được, huống chi trong cái không lại có tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa thuộc vị lai và hiện tại để nắm bắt được!
Lại nữa, này Thiện Hiện! Tứ niệm trụ (bốn phép quán chú tâm: quán thân là bất tịnh, quán cảm thọ là khổ, quán tâm là vô thường, quán các pháp là vô ngã) thuộc quá khứ thì không, không có tự thể của tứ niệm trụ thuộc quá khứ. Tứ niệm trụ thuộc vị lai và hiện tại thì không, không có tự thể của tứ niệm trụ thuộc vị lai và hiện tại. Tứ chánh đoạn (bốn sự nỗ lực đúng đắn: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm cho điều thiện chưa sinh được sinh, làm cho điều thiện đã sinh tăng trưởng), tứ thần túc (bốn nền tảng giúp đạt định và thần thông: ý muốn, sự siêng năng, sự nhất tâm, sự quán xét), ngũ căn (năm năng lực gốc rễ: lòng tin, sự siêng năng, sự chú tâm, định, trí tuệ), ngũ lực (năm sức mạnh do năm căn ấy phát triển vững chắc mà thành), thất đẳng giác chi (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ: chú tâm, chọn lựa pháp, siêng năng, hoan hỷ, khinh an, định, buông xả) và bát thánh đạo chi (tám nhánh của con đường thánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, chú tâm đúng, định đúng) thuộc quá khứ thì không, không có tự thể của tứ chánh đoạn cho đến bát thánh đạo chi thuộc quá khứ. Tứ chánh đoạn cho đến bát thánh đạo chi thuộc vị lai và hiện tại thì không, không có tự thể của tứ chánh đoạn cho đến bát thánh đạo chi thuộc vị lai và hiện tại.
Này Thiện Hiện! Trong cái không, tứ niệm trụ thuộc quá khứ là bất khả đắc. Vì sao vậy? Vì tứ niệm trụ thuộc quá khứ chính là không, không tính cũng là không. Trong cái không, ngay cả cái không còn không thể nắm bắt được, huống chi trong cái không lại có tứ niệm trụ thuộc quá khứ để nắm bắt được! Này Thiện Hiện! Trong cái không, tứ niệm trụ thuộc vị lai và hiện tại là bất khả đắc. Vì sao vậy? Vì tứ niệm trụ thuộc vị lai và hiện tại chính là không, không tính cũng là không. Trong cái không, ngay cả cái không còn không thể nắm bắt được, huống chi trong cái không lại có tứ niệm trụ thuộc vị lai và hiện tại để nắm bắt được! Này Thiện Hiện! Trong cái không, tứ chánh đoạn cho đến bát thánh đạo chi thuộc quá khứ là bất khả đắc. Vì sao vậy? Vì tứ chánh đoạn cho đến bát thánh đạo chi thuộc quá khứ chính là không, không tính cũng là không. Trong cái không, ngay cả cái không còn không thể nắm bắt được, huống chi trong cái không lại có tứ chánh đoạn cho đến bát thánh đạo chi thuộc quá khứ để nắm bắt được! Này Thiện Hiện! Trong cái không, tứ chánh đoạn cho đến bát thánh đạo chi thuộc vị lai và hiện tại là bất khả đắc. Vì sao vậy? Vì tứ chánh đoạn cho đến bát thánh đạo chi thuộc vị lai và hiện tại chính là không, không tính cũng là không. Trong cái không, ngay cả cái không còn không thể nắm bắt được, huống chi trong cái không lại có tứ chánh đoạn cho đến bát thánh đạo chi thuộc vị lai và hiện tại để nắm bắt được!
Lại nữa, này Thiện Hiện! Cứ như thế cho đến Phật thập lực (mười trí lực đặc biệt của Phật, như biết rõ điều gì hợp lẽ và không hợp lẽ, biết rõ nghiệp báo ba đời của chúng sinh...) thuộc quá khứ thì không, không có tự thể của Phật thập lực thuộc quá khứ. Phật thập lực thuộc vị lai và hiện tại thì không, không có tự thể của Phật thập lực thuộc vị lai và hiện tại. Tứ vô sở úy (bốn điều không sợ hãi của Phật khi thuyết pháp: tự tin mình đã giác ngộ hoàn toàn, đã dứt sạch phiền não, đã chỉ rõ những chướng ngại trên đường tu, đã chỉ rõ con đường thoát khổ), tứ vô ngại giải (bốn trí hiểu biết và diễn đạt không trở ngại: về giáo pháp, về ý nghĩa, về ngôn ngữ, về biện luận), đại từ (lòng thương lớn, mong cho chúng sinh được vui), đại bi (lòng xót thương lớn, mong cứu chúng sinh khỏi khổ), đại hỷ (niềm vui lớn khi thấy chúng sinh được an vui), đại xả (tâm buông xả lớn, bình đẳng với tất cả, không thiên vị) và thập bát Phật bất cộng pháp (mười tám phẩm chất riêng chỉ Phật mới có, không chung với các bậc khác) thuộc quá khứ thì không, không có tự thể của tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp thuộc quá khứ. Tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp thuộc vị lai và hiện tại thì không, không có tự thể của tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp thuộc vị lai và hiện tại.
Này Thiện Hiện! Trong cái không, Phật thập lực thuộc quá khứ là bất khả đắc. Vì sao vậy? Vì Phật thập lực thuộc quá khứ chính là không, không tính cũng là không. Trong cái không, ngay cả cái không còn không thể nắm bắt được, huống chi trong cái không lại có Phật thập lực thuộc quá khứ để nắm bắt được! Này Thiện Hiện! Trong cái không, Phật thập lực thuộc vị lai và hiện tại là bất khả đắc. Vì sao vậy? Vì Phật thập lực thuộc vị lai và hiện tại chính là không, không tính cũng là không. Trong cái không, ngay cả cái không còn không thể nắm bắt được, huống chi trong cái không lại có Phật thập lực thuộc vị lai và hiện tại để nắm bắt được! Này Thiện Hiện! Trong cái không, tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp thuộc quá khứ là bất khả đắc. Vì sao vậy? Vì tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp thuộc quá khứ chính là không, không tính cũng là không. Trong cái không, ngay cả cái không còn không thể nắm bắt được, huống chi trong cái không lại có tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp thuộc quá khứ để nắm bắt được! Này Thiện Hiện! Trong cái không, tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp thuộc vị lai và hiện tại là bất khả đắc. Vì sao vậy? Vì tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp thuộc vị lai và hiện tại chính là không, không tính cũng là không. Trong cái không, ngay cả cái không còn không thể nắm bắt được, huống chi trong cái không lại có tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp thuộc vị lai và hiện tại để nắm bắt được!
Lại nữa, này Thiện Hiện! Dị sinh (phàm phu, người chưa thấy được chân lý, vì nghiệp khác nhau mà sinh vào các cõi khác nhau) thuộc quá khứ thì không, không có tự thể của dị sinh thuộc quá khứ. Dị sinh thuộc vị lai và hiện tại thì không, không có tự thể của dị sinh thuộc vị lai và hiện tại. Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu, hướng đến quả vị A-la-hán, tức bậc dứt sạch phiền não, thoát khỏi sinh tử), Độc giác (người tự mình giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên, không cần thầy chỉ dạy), Bồ-tát (người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ tất cả chúng sinh) và Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân như mà đến) thuộc quá khứ thì không, không có tự thể của Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát, Như Lai thuộc quá khứ. Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát, Như Lai thuộc vị lai và hiện tại thì không, không có tự thể của Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát, Như Lai thuộc vị lai và hiện tại.
Này Thiện Hiện! Trong cái không, dị sinh thuộc quá khứ là bất khả đắc. Vì sao vậy? Vì dị sinh thuộc quá khứ chính là không, không tính cũng là không. Trong cái không, ngay cả cái không còn không thể nắm bắt được, huống chi trong cái không lại có dị sinh thuộc quá khứ để nắm bắt được! Này Thiện Hiện! Trong cái không, dị sinh thuộc vị lai và hiện tại là bất khả đắc. Vì sao vậy? Vì dị sinh thuộc vị lai và hiện tại chính là không, không tính cũng là không. Trong cái không, ngay cả cái không còn không thể nắm bắt được, huống chi trong cái không lại có dị sinh thuộc vị lai và hiện tại để nắm bắt được! Bởi vì ngã (cái "tôi" thường còn), hữu tình (chúng sinh có tình thức), cho đến tri giả (kẻ biết), kiến giả (kẻ thấy) — tức các quan niệm cho rằng có một chủ thể thật — đều không hề có, không thể nắm bắt được. Này Thiện Hiện! Trong cái không, Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát, Như Lai thuộc quá khứ là bất khả đắc. Vì sao vậy? Vì Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát, Như Lai thuộc quá khứ chính là không, không tính cũng là không. Trong cái không, ngay cả cái không còn không thể nắm bắt được, huống chi trong cái không lại có Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát, Như Lai thuộc quá khứ để nắm bắt được! Này Thiện Hiện! Trong cái không, Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát, Như Lai thuộc vị lai và hiện tại là bất khả đắc. Vì sao vậy? Vì Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát, Như Lai thuộc vị lai và hiện tại chính là không, không tính cũng là không. Trong cái không, ngay cả cái không còn không thể nắm bắt được, huống chi trong cái không lại có Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát, Như Lai thuộc vị lai và hiện tại để nắm bắt được! Bởi vì ngã, hữu tình, cho đến tri giả, kiến giả đều không hề có, không thể nắm bắt được.
Lại nữa, này Thiện Hiện! Sắc (hình chất vật chất, gồm thân thể và thế giới vật lý) ở tiền tế (thời điểm trước, tức quá khứ) là bất khả đắc. Sắc ở hậu tế (thời điểm sau, tức vị lai) và trung tế (thời điểm giữa, tức hiện tại) là bất khả đắc. Trong sự bình đẳng của tam tế (ba thời quá khứ, hiện tại, vị lai vốn đồng như nhau, không sai khác), sắc cũng là bất khả đắc. Vì cớ sao? Này Thiện Hiện! Trong sự bình đẳng, sắc ở tiền tế, hậu tế, trung tế đều không thể nắm bắt được. Vì sao vậy? Vì trong sự bình đẳng, ngay cả tính bình đẳng còn không thể nắm bắt được, huống chi trong sự bình đẳng lại có sắc ở tiền tế, hậu tế, trung tế để nắm bắt được! Này Thiện Hiện! Thọ (cảm nhận khổ, vui, không khổ không vui), tưởng (nhận biết hình tướng, gọi tên), hành (các hoạt động tạo tác của tâm, như ý muốn) và thức (sự phân biệt, nhận biết) — cùng với sắc gọi là năm uẩn, tức năm nhóm hợp thành con người — ở tiền tế là bất khả đắc. Thọ, tưởng, hành, thức ở hậu tế và trung tế là bất khả đắc. Trong sự bình đẳng của tam tế, thọ, tưởng, hành, thức cũng là bất khả đắc. Vì cớ sao? Này Thiện Hiện! Trong sự bình đẳng, thọ, tưởng, hành, thức ở tiền tế, hậu tế, trung tế đều không thể nắm bắt được. Vì sao vậy? Vì trong sự bình đẳng, ngay cả tính bình đẳng còn không thể nắm bắt được, huống chi trong sự bình đẳng lại có thọ, tưởng, hành, thức ở tiền tế, hậu tế, trung tế để nắm bắt được!
Lại nữa, này Thiện Hiện! Nhãn xứ (con mắt, xét như nơi tiếp nhận hình sắc để sinh ra nhận thức) ở tiền tế là bất khả đắc (không thể tìm thấy, không thể nắm bắt được). Nhãn xứ ở hậu tế và trung tế là bất khả đắc. Trong sự bình đẳng của tam tế (ba thời quá khứ, hiện tại, vị lai vốn đồng như nhau), nhãn xứ cũng là bất khả đắc. Vì cớ sao? Này Thiện Hiện! Trong sự bình đẳng, nhãn xứ ở tiền tế (quá khứ), hậu tế (vị lai), trung tế (hiện tại) đều không thể nắm bắt được. Vì sao vậy? Vì trong sự bình đẳng, ngay cả tính bình đẳng còn không thể nắm bắt được, huống chi trong sự bình đẳng lại có nhãn xứ ở tiền tế, hậu tế, trung tế để nắm bắt được! Này Thiện Hiện! Nhĩ xứ (tai), tỷ xứ (mũi), thiệt xứ (lưỡi), thân xứ (thân) và ý xứ (ý, tâm suy nghĩ) ở tiền tế là bất khả đắc. Nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ ở hậu tế và trung tế là bất khả đắc. Trong sự bình đẳng của tam tế, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ cũng là bất khả đắc. Vì cớ sao? Này Thiện Hiện! Trong sự bình đẳng, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ ở tiền tế, hậu tế, trung tế đều không thể nắm bắt được. Vì sao vậy? Vì trong sự bình đẳng, ngay cả tính bình đẳng còn không thể nắm bắt được, huống chi trong sự bình đẳng lại có nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ ở tiền tế, hậu tế, trung tế để nắm bắt được!
Lại nữa, này Thiện Hiện! Sắc xứ (hình sắc, đối tượng mà mắt tiếp nhận) ở tiền tế là bất khả đắc. Sắc xứ ở hậu tế và trung tế là bất khả đắc. Trong sự bình đẳng của tam tế, sắc xứ cũng là bất khả đắc. Vì cớ sao? Này Thiện Hiện! Trong sự bình đẳng, sắc xứ ở tiền tế, hậu tế, trung tế đều không thể nắm bắt được. Vì sao vậy? Vì trong sự bình đẳng, ngay cả tính bình đẳng còn không thể nắm bắt được, huống chi trong sự bình đẳng lại có sắc xứ ở tiền tế, hậu tế, trung tế để nắm bắt được! Này Thiện Hiện! Thanh xứ (âm thanh), hương xứ (mùi), vị xứ (vị), xúc xứ (những gì thân chạm biết) và pháp xứ (các đối tượng của ý, như ý niệm, khái niệm) ở tiền tế là bất khả đắc. Thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ ở hậu tế và trung tế là bất khả đắc. Trong sự bình đẳng của tam tế, thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ cũng là bất khả đắc. Vì cớ sao? Này Thiện Hiện! Trong sự bình đẳng, thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ ở tiền tế, hậu tế, trung tế đều không thể nắm bắt được. Vì sao vậy? Vì trong sự bình đẳng, ngay cả tính bình đẳng còn không thể nắm bắt được, huống chi trong sự bình đẳng lại có thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ ở tiền tế, hậu tế, trung tế để nắm bắt được!
Lại nữa, này Thiện Hiện! Nhãn giới (con mắt, xét như một thành phần trong mười tám giới — mười tám yếu tố cấu thành mọi kinh nghiệm: sáu giác quan, sáu đối tượng, sáu thức) ở tiền tế là bất khả đắc. Nhãn giới ở hậu tế và trung tế là bất khả đắc. Trong sự bình đẳng của tam tế, nhãn giới cũng là bất khả đắc. Vì cớ sao? Này Thiện Hiện! Trong sự bình đẳng, nhãn giới ở tiền tế, hậu tế, trung tế đều không thể nắm bắt được. Vì sao vậy? Vì trong sự bình đẳng, ngay cả tính bình đẳng còn không thể nắm bắt được, huống chi trong sự bình đẳng lại có nhãn giới ở tiền tế, hậu tế, trung tế để nắm bắt được! Này Thiện Hiện! Nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới ở tiền tế là bất khả đắc. Nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới ở hậu tế và trung tế là bất khả đắc. Trong sự bình đẳng của tam tế, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới cũng là bất khả đắc. Vì cớ sao? Này Thiện Hiện! Trong sự bình đẳng, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới ở tiền tế, hậu tế, trung tế đều không thể nắm bắt được. Vì sao vậy? Vì trong sự bình đẳng, ngay cả tính bình đẳng còn không thể nắm bắt được, huống chi trong sự bình đẳng lại có nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới ở tiền tế, hậu tế, trung tế để nắm bắt được!
Lại nữa, này Thiện Hiện! Sắc giới (hình sắc, xét như một thành phần trong mười tám giới; ở đây không phải là cõi Sắc) ở tiền tế là bất khả đắc. Sắc giới ở hậu tế và trung tế là bất khả đắc. Trong sự bình đẳng của tam tế, sắc giới cũng là bất khả đắc. Vì cớ sao? Này Thiện Hiện! Trong sự bình đẳng, sắc giới ở tiền tế, hậu tế, trung tế đều không thể nắm bắt được. Vì sao vậy? Vì trong sự bình đẳng, ngay cả tính bình đẳng còn không thể nắm bắt được, huống chi trong sự bình đẳng lại có sắc giới ở tiền tế, hậu tế, trung tế để nắm bắt được! Này Thiện Hiện! Thanh, hương, vị, xúc, pháp giới ở tiền tế là bất khả đắc. Thanh, hương, vị, xúc, pháp giới ở hậu tế và trung tế là bất khả đắc. Trong sự bình đẳng của tam tế, thanh, hương, vị, xúc, pháp giới cũng là bất khả đắc. Vì cớ sao? Này Thiện Hiện! Trong sự bình đẳng, thanh, hương, vị, xúc, pháp giới ở tiền tế, hậu tế, trung tế đều không thể nắm bắt được. Vì sao vậy? Vì trong sự bình đẳng, ngay cả tính bình đẳng còn không thể nắm bắt được, huống chi trong sự bình đẳng lại có thanh, hương, vị, xúc, pháp giới ở tiền tế, hậu tế, trung tế để nắm bắt được!
Lại nữa, này Thiện Hiện! Nhãn thức giới (cái biết sinh ra do mắt tiếp xúc với hình sắc) ở tiền tế là bất khả đắc. Nhãn thức giới ở hậu tế và trung tế là bất khả đắc. Trong sự bình đẳng của tam tế, nhãn thức giới cũng là bất khả đắc. Vì cớ sao? Này Thiện Hiện! Trong sự bình đẳng, nhãn thức giới ở tiền tế, hậu tế, trung tế đều không thể nắm bắt được. Vì sao vậy? Vì trong sự bình đẳng, ngay cả tính bình đẳng còn không thể nắm bắt được, huống chi trong sự bình đẳng lại có nhãn thức giới ở tiền tế, hậu tế, trung tế để nắm bắt được! Này Thiện Hiện! Nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới ở tiền tế là bất khả đắc. Nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới ở hậu tế và trung tế là bất khả đắc. Trong sự bình đẳng của tam tế, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới cũng là bất khả đắc. Vì cớ sao? Này Thiện Hiện! Trong sự bình đẳng, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới ở tiền tế, hậu tế, trung tế đều không thể nắm bắt được. Vì sao vậy? Vì trong sự bình đẳng, ngay cả tính bình đẳng còn không thể nắm bắt được, huống chi trong sự bình đẳng lại có nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới ở tiền tế, hậu tế, trung tế để nắm bắt được!
Lại nữa, này Thiện Hiện! Nhãn xúc (sự gặp gỡ giữa mắt, hình sắc và cái biết của mắt) ở tiền tế là bất khả đắc. Nhãn xúc ở hậu tế và trung tế là bất khả đắc. Trong sự bình đẳng của tam tế, nhãn xúc cũng là bất khả đắc. Vì cớ sao? Này Thiện Hiện! Trong sự bình đẳng, nhãn xúc ở tiền tế, hậu tế, trung tế đều không thể nắm bắt được. Vì sao vậy? Vì trong sự bình đẳng, ngay cả tính bình đẳng còn không thể nắm bắt được, huống chi trong sự bình đẳng lại có nhãn xúc ở tiền tế, hậu tế, trung tế để nắm bắt được! Này Thiện Hiện! Nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc ở tiền tế là bất khả đắc. Nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc ở hậu tế và trung tế là bất khả đắc. Trong sự bình đẳng của tam tế, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc cũng là bất khả đắc. Vì cớ sao? Này Thiện Hiện! Trong sự bình đẳng, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc ở tiền tế, hậu tế, trung tế đều không thể nắm bắt được. Vì sao vậy? Vì trong sự bình đẳng, ngay cả tính bình đẳng còn không thể nắm bắt được, huống chi trong sự bình đẳng lại có nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc ở tiền tế, hậu tế, trung tế để nắm bắt được!
Lại nữa, này Thiện Hiện! Các thọ (cảm nhận khổ, vui, không khổ không vui) sinh ra do nhãn xúc làm duyên (điều kiện) ở tiền tế là bất khả đắc. Các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên ở hậu tế và trung tế là bất khả đắc. Trong sự bình đẳng của tam tế, các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên cũng là bất khả đắc. Vì cớ sao? Này Thiện Hiện! Trong sự bình đẳng, các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên ở tiền tế, hậu tế, trung tế đều không thể nắm bắt được. Vì sao vậy? Vì trong sự bình đẳng, ngay cả tính bình đẳng còn không thể nắm bắt được, huống chi trong sự bình đẳng lại có các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên để nắm bắt được! Này Thiện Hiện! Các thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên ở tiền tế là bất khả đắc. Các thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên ở hậu tế và trung tế là bất khả đắc. Trong sự bình đẳng của tam tế, các thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên cũng là bất khả đắc. Vì cớ sao? Này Thiện Hiện! Trong sự bình đẳng, các thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên ở tiền tế, hậu tế, trung tế đều không thể nắm bắt được. Vì sao vậy? Vì trong sự bình đẳng, ngay cả tính bình đẳng còn không thể nắm bắt được, huống chi trong sự bình đẳng lại có các thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên ở tiền tế, hậu tế, trung tế để nắm bắt được!
Lại nữa, này Thiện Hiện! Bố thí ba-la-mật-đa ở tiền tế là bất khả đắc. Bố thí ba-la-mật-đa ở hậu tế và trung tế là bất khả đắc. Trong sự bình đẳng của tam tế, bố thí ba-la-mật-đa cũng là bất khả đắc. Vì cớ sao? Này Thiện Hiện! Trong sự bình đẳng, bố thí ba-la-mật-đa ở tiền tế, hậu tế, trung tế đều không thể nắm bắt được. Vì sao vậy? Vì trong sự bình đẳng, ngay cả tính bình đẳng còn không thể nắm bắt được, huống chi trong sự bình đẳng lại có bố thí ba-la-mật-đa ở tiền tế, hậu tế, trung tế để nắm bắt được! Này Thiện Hiện! Tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa ở tiền tế là bất khả đắc. Tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa ở hậu tế và trung tế là bất khả đắc. Trong sự bình đẳng của tam tế, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa cũng là bất khả đắc. Vì cớ sao? Này Thiện Hiện! Trong sự bình đẳng, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa ở tiền tế, hậu tế, trung tế đều không thể nắm bắt được. Vì sao vậy? Vì trong sự bình đẳng, ngay cả tính bình đẳng còn không thể nắm bắt được, huống chi trong sự bình đẳng lại có tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa ở tiền tế, hậu tế, trung tế để nắm bắt được!
Lại nữa, này Thiện Hiện! Tứ niệm trụ ở tiền tế là bất khả đắc. Tứ niệm trụ ở hậu tế và trung tế là bất khả đắc. Trong sự bình đẳng của tam tế, tứ niệm trụ cũng là bất khả đắc. Vì cớ sao? Này Thiện Hiện! Trong sự bình đẳng, tứ niệm trụ ở tiền tế, hậu tế, trung tế đều không thể nắm bắt được. Vì sao vậy? Vì trong sự bình đẳng, ngay cả tính bình đẳng còn không thể nắm bắt được, huống chi trong sự bình đẳng lại có tứ niệm trụ ở tiền tế, hậu tế, trung tế để nắm bắt được! Này Thiện Hiện! Tứ chánh đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi ở tiền tế là bất khả đắc. Tứ chánh đoạn cho đến bát thánh đạo chi ở hậu tế và trung tế là bất khả đắc. Trong sự bình đẳng của tam tế, tứ chánh đoạn cho đến bát thánh đạo chi cũng là bất khả đắc. Vì cớ sao? Này Thiện Hiện! Trong sự bình đẳng, tứ chánh đoạn cho đến bát thánh đạo chi ở tiền tế, hậu tế, trung tế đều không thể nắm bắt được. Vì sao vậy? Vì trong sự bình đẳng, ngay cả tính bình đẳng còn không thể nắm bắt được, huống chi trong sự bình đẳng lại có tứ chánh đoạn cho đến bát thánh đạo chi ở tiền tế, hậu tế, trung tế để nắm bắt được!
Lại nữa, này Thiện Hiện! Cứ như thế cho đến Phật thập lực ở tiền tế là bất khả đắc. Phật thập lực ở hậu tế và trung tế là bất khả đắc. Trong sự bình đẳng của tam tế, Phật thập lực cũng là bất khả đắc. Vì cớ sao? Này Thiện Hiện! Trong sự bình đẳng, Phật thập lực ở tiền tế, hậu tế, trung tế đều không thể nắm bắt được. Vì sao vậy? Vì trong sự bình đẳng, ngay cả tính bình đẳng còn không thể nắm bắt được, huống chi trong sự bình đẳng lại có Phật thập lực ở tiền tế, hậu tế, trung tế để nắm bắt được! Này Thiện Hiện! Tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, thập bát Phật bất cộng pháp ở tiền tế là bất khả đắc. Tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp ở hậu tế và trung tế là bất khả đắc. Trong sự bình đẳng của tam tế, tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp cũng là bất khả đắc. Vì cớ sao? Này Thiện Hiện! Trong sự bình đẳng, tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp ở tiền tế, hậu tế, trung tế đều không thể nắm bắt được. Vì sao vậy? Vì trong sự bình đẳng, ngay cả tính bình đẳng còn không thể nắm bắt được, huống chi trong sự bình đẳng lại có tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp ở tiền tế, hậu tế, trung tế để nắm bắt được!
Lại nữa, này Thiện Hiện! Dị sinh ở tiền tế là bất khả đắc. Dị sinh ở hậu tế và trung tế là bất khả đắc. Trong sự bình đẳng của tam tế, dị sinh cũng là bất khả đắc. Vì cớ sao? Này Thiện Hiện! Trong sự bình đẳng, dị sinh ở tiền tế, hậu tế, trung tế đều không thể nắm bắt được. Vì sao vậy? Vì trong sự bình đẳng, ngay cả tính bình đẳng còn không thể nắm bắt được, huống chi trong sự bình đẳng lại có dị sinh ở tiền tế, hậu tế, trung tế để nắm bắt được! Bởi vì ngã, hữu tình, cho đến tri giả, kiến giả đều không hề có, không thể nắm bắt được. Này Thiện Hiện! Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát, Như Lai ở tiền tế là bất khả đắc. Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát, Như Lai ở hậu tế và trung tế là bất khả đắc. Trong sự bình đẳng của tam tế, Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát, Như Lai cũng là bất khả đắc. Vì cớ sao? Này Thiện Hiện! Trong sự bình đẳng, Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát, Như Lai ở tiền tế, hậu tế, trung tế đều không thể nắm bắt được. Vì sao vậy? Vì trong sự bình đẳng, ngay cả tính bình đẳng còn không thể nắm bắt được, huống chi trong sự bình đẳng lại có Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát, Như Lai ở tiền tế, hậu tế, trung tế để nắm bắt được! Bởi vì ngã, hữu tình, cho đến tri giả, kiến giả đều không hề có, không thể nắm bắt được.
Như vậy đó, này Thiện Hiện! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc Bồ-tát có tâm nguyện và công hạnh rộng lớn) khi tu hành bát-nhã ba-la-mật-đa, an trụ trong tính bình đẳng của tam tế này, siêng năng tu học, nhờ không chấp giữ mà mau chóng viên mãn nhất thiết tướng trí (trí tuệ biết rõ trọn vẹn mọi hình tướng, mọi khía cạnh của tất cả các pháp — trí tuệ toàn hảo của Phật). Này Thiện Hiện! Đó gọi là Đại thừa (cỗ xe lớn, con đường tu chở được vô số chúng sinh đến giác ngộ) bình đẳng ba thời của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ trong Đại thừa như thế, thì vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc (tức A-tu-la, loài thần có phước lớn nhưng hay sân giận, tranh đấu) v.v. trong thế gian, mau chóng chứng đắc nhất thiết tướng trí, đem lợi ích và an vui cho tất cả hữu tình (chúng sinh có tình thức).
Bấy giờ, Cụ thọ (tiếng tôn xưng vị tỳ-kheo, nghĩa là bậc có đầy đủ tuổi thọ về đạo đức và trí tuệ) Thiện Hiện bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật)! Hay thay, hay thay! Như Lai, Ứng (bậc xứng đáng được cúng dường), Chánh Đẳng Giác (bậc giác ngộ chân chính, trọn vẹn, bình đẳng) đã khéo nói đúng đắn về Đại thừa của Bồ-tát Ma-ha-tát. Bạch Thế Tôn! Đại thừa như thế là tôn quý nhất, thù thắng nhất, cao tột nhất, vi diệu nhất. Các Bồ-tát Ma-ha-tát trong quá khứ tu học trong Đại thừa này, đã chứng đắc nhất thiết tướng trí, đem lợi ích an vui cho tất cả hữu tình. Các Bồ-tát Ma-ha-tát trong vị lai tu học trong Đại thừa này, sẽ chứng đắc nhất thiết tướng trí, đem lợi ích an vui cho tất cả hữu tình. Các Bồ-tát Ma-ha-tát ở vô lượng, vô số, vô biên thế giới khắp mười phương (đông, tây, nam, bắc, bốn hướng giữa, trên và dưới) hiện nay tu học trong Đại thừa này, đang chứng đắc nhất thiết tướng trí, đem lợi ích an vui cho tất cả hữu tình. Vì vậy Đại thừa là tôn quý nhất, thù thắng nhất, cao tột nhất, vi diệu nhất, có thể làm chỗ nương tựa chân thật thù thắng cho tất cả Bồ-tát Ma-ha-tát, có thể khiến Bồ-tát Ma-ha-tát mau chóng chứng đắc nhất thiết tướng trí, đem lợi ích an vui cho tất cả hữu tình."
Phật bảo Thiện Hiện: "Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói. Này Thiện Hiện! Các Bồ-tát Ma-ha-tát trong quá khứ, vị lai và hiện tại đều nương vào Đại thừa mà siêng năng tu học, mau chóng chứng được Vô thượng chánh đẳng bồ-đề (sự giác ngộ chân chính, trọn vẹn, cao tột không gì hơn — tức quả vị Phật), đem lợi ích an vui cho các loài hữu tình. Vì vậy Đại thừa là tôn quý nhất, thù thắng nhất, cao tột nhất, vi diệu nhất, vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video