Phần thứ hai, phẩm Thọ ký (lời Phật báo trước cho người tu về việc tương lai sẽ thành Phật), thứ hai mươi tám.
Bấy giờ trong đại chúng, Thiên Đế Thích (vua trời, chúa tể cõi trời Ba Mươi Ba) cùng chư thiên cõi Dục (cõi của những loài còn ham muốn ăn uống, dục lạc), Phạm Thiên vương (vua trời Phạm Thiên) cùng chư thiên cõi Sắc (cõi trời của những vị đã lìa dục, chỉ còn thân sắc vi tế), và thần Y-xá-na (một vị thần lớn), các vị tiên, các thiên nữ, đồng thời ba lần khen ngợi những điều Cụ thọ (cách xưng hô tôn kính đối với vị tu hành cao tuổi đạo) Thiện Hiện (tức Tu-bồ-đề, một đại đệ tử của Phật, giỏi bậc nhất về lý "không") đã nói, rằng: "Tôn giả Thiện Hiện nương thần lực của Phật làm chỗ nương tựa, đã khéo vì chúng tôi phân tích, chỉ bày bát-nhã ba-la-mật-đa (trí tuệ thấu suốt thực tướng các pháp, đưa người tu sang bờ giải thoát) rất sâu — là nguyên nhân Phật ra đời, là pháp cốt yếu cao tột. Nếu có vị Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc đại Bồ-tát, người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh) nào đối với bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu như thế mà tu hành đúng như lời dạy, không xa lìa, thì chúng tôi sẽ kính thờ vị ấy như kính thờ Phật.
Vì sao vậy? Vì trong bộ kinh bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu này không có pháp nào có thể nắm bắt được. Nghĩa là trong đây không có sắc (thân và vật chất) để nắm bắt, không có thọ, tưởng, hành, thức (cảm nhận, nhận biết hình tướng, tác ý tạo nghiệp, nhận thức phân biệt) để nắm bắt; như thế cho đến không có nhất thiết trí (trí biết tổng quát tất cả các pháp đều không) để nắm bắt, không có đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu để dẫn dắt chúng sinh), nhất thiết tướng trí (trí biết trọn vẹn mọi tướng của mọi pháp, là trí của Phật) để nắm bắt. Tuy không có các pháp như thế để nắm bắt, nhưng vẫn đặt ra giáo pháp thánh của tam thừa (ba cỗ xe, tức ba con đường tu), đó là giáo pháp Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu để giải thoát cho mình), giáo pháp Độc giác (người tự tu tự ngộ không cần thầy) và giáo pháp Vô thượng thừa (cỗ xe cao tột, tức con đường Bồ-tát tu thành Phật)."
Bấy giờ Phật bảo chư thiên: "Đúng vậy, đúng vậy, như các vị nói. Trong bộ kinh bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu này, tuy không có các pháp như sắc v.v. để nắm bắt, nhưng vẫn đặt ra giáo pháp thánh của tam thừa. Nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát nào đối với bát-nhã ba-la-mật-đa này, lấy vô sở đắc (không nắm bắt bất cứ điều gì) làm phương tiện (cách thức, chỗ nương để tu tập), có thể thực hành đúng như lời dạy, không xa lìa, thì các vị chư thiên phải luôn kính thờ vị ấy như kính thờ các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác (danh hiệu của Phật: bậc từ chân như mà đến, bậc đáng được cúng dường, bậc giác ngộ chân chính trọn vẹn).
Vì sao vậy? Này chư thiên! Trong bộ kinh bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu này, tuy nói rộng có giáo pháp thánh của tam thừa, nhưng lại nói: Không phải chính nơi bố thí ba-la-mật-đa (hạnh cho đi đạt đến chỗ rốt ráo; ba-la-mật-đa là pháp tu đưa sang bờ giải thoát) mà tìm được Như Lai, không phải lìa bố thí ba-la-mật-đa mà tìm được Như Lai; cho đến không phải chính nơi bát-nhã ba-la-mật-đa mà tìm được Như Lai, không phải lìa bát-nhã ba-la-mật-đa mà tìm được Như Lai. Không phải chính nơi nội không (cái không của các căn bên trong, loại đầu trong mười tám loại "không") mà tìm được Như Lai, không phải lìa nội không mà tìm được Như Lai; cho đến không phải chính nơi vô tính tự tính không (cái không của tự tính vốn không có tự tính, loại cuối trong mười tám loại "không") mà tìm được Như Lai, không phải lìa vô tính tự tính không mà tìm được Như Lai. Không phải chính nơi tứ niệm trụ (bốn phép quán: quán thân, thọ, tâm, pháp) mà tìm được Như Lai, không phải lìa tứ niệm trụ mà tìm được Như Lai; nói rộng ra cho đến không phải chính nơi mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám đức riêng chỉ Phật mới có) mà tìm được Như Lai, không phải lìa mười tám pháp bất cộng của Phật mà tìm được Như Lai. Như thế cho đến không phải chính nơi nhất thiết trí mà tìm được Như Lai, không phải lìa nhất thiết trí mà tìm được Như Lai; không phải chính nơi đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí mà tìm được Như Lai, không phải lìa đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí mà tìm được Như Lai.
Này chư thiên! Nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát nào đối với tất cả các pháp lấy vô sở đắc làm phương tiện, siêng năng tu học bố thí ba-la-mật-đa như thế, nói rộng ra cho đến nhất thiết tướng trí, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy đối với bát-nhã ba-la-mật-đa này có thể tu hành chân chính, thường không xa lìa. Vì thế các vị nên kính thờ vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy như kính thờ các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác.
Chư thiên nên biết! Thuở xưa vào thời Phật Nhiên Đăng (vị Phật thời quá khứ đã thọ ký cho Phật Thích Ca), tại đầu ngã tư đường ở kinh đô Chúng Hoa, ta gặp Phật Nhiên Đăng, dâng lên năm đóa hoa sen, trải tóc che bùn (cho Phật bước qua), được nghe pháp vi diệu cao tột. Vì lấy vô sở đắc làm phương tiện, nên ta liền được không xa lìa bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa; không xa lìa nội không cho đến vô tính tự tính không; không xa lìa tứ niệm trụ cho đến bát thánh đạo chi (tám nhánh của con đường thánh: chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tiến, chánh niệm, chánh định); không xa lìa tứ tĩnh lự (bốn bậc thiền định của cõi Sắc), tứ vô lượng (bốn tâm rộng lớn không lường: từ, bi, hỷ, xả), tứ vô sắc định (bốn bậc định của cõi Vô sắc); không xa lìa tất cả các pháp môn tam-ma-địa (các phép định tâm, tâm chuyên chú một chỗ), tất cả các pháp môn đà-la-ni (các phép tổng trì, ghi nhớ giữ gìn mọi pháp không quên mất); không xa lìa thập lực của Phật (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật), tứ vô sở úy (bốn điều không sợ hãi khi thuyết pháp), tứ vô ngại giải (bốn tài biện giải thông suốt không trở ngại), đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật; không xa lìa vô lượng, vô số, vô biên các pháp khác của Phật.
Khi ấy Phật Nhiên Đăng liền thọ ký cho ta sẽ đắc vô thượng chánh đẳng đại bồ-đề (sự giác ngộ lớn cao tột, chân chính, bình đẳng trọn vẹn của Phật), nói rằng: "Này thiện nam tử! Đời sau, qua vô số kiếp (kiếp là khoảng thời gian cực kỳ dài), ngay tại cõi này, trong Hiền kiếp (tên của kiếp hiện tại, kiếp có nghìn vị Phật hiền thánh ra đời), ông sẽ thành Phật, hiệu là Thích Ca Mâu Ni Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, giảng nói bát-nhã ba-la-mật-đa, cứu độ vô lượng chúng sinh.""
Bấy giờ chư thiên đều bạch Phật: "Thật hiếm có, bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính)! Thật hiếm có, bạch Thiện Thệ (bậc đã khéo đi đến bờ giải thoát, một danh hiệu của Phật)! Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế thật là hiếm có, khiến các vị Bồ-tát Ma-ha-tát mau chóng nắm giữ được nhất thiết trí trí (trí tuệ biết tất cả, tức trí tuệ viên mãn của Phật), lấy vô sở đắc làm phương tiện, đối với tất cả sắc không lấy không bỏ, đối với thọ, tưởng, hành, thức không lấy không bỏ, cho đến đối với nhất thiết trí không lấy không bỏ, đối với đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí không lấy không bỏ."
Bấy giờ Phật nhìn khắp bốn chúng hòa hợp, gồm Bí-sô (tỳ-kheo, tu sĩ nam xuất gia), Bí-sô-ni (tỳ-kheo-ni, tu sĩ nữ xuất gia), Ổ-ba-sách-ca (cư sĩ nam tại gia giữ giới), Ổ-ba-tư-ca (cư sĩ nữ tại gia giữ giới), cùng chúng Bồ-tát Ma-ha-tát, và chư thiên từ trời Tứ Đại Vương Chúng (cõi trời của bốn vị Thiên vương hộ thế, tầng trời thấp nhất) cho đến trời Sắc Cứu Cánh (tầng trời cao nhất của cõi Sắc), tất cả đều đến tập hội cùng làm chứng minh. Ngài liền quay sang bảo Thiên Đế Thích: "Kiều-thi-ca (tên gọi khác của Đế Thích)! Nếu có Bồ-tát Ma-ha-tát, hoặc Bí-sô, Bí-sô-ni, Ổ-ba-sách-ca, Ổ-ba-tư-ca, hoặc các thiên tử, thiên nữ, hoặc các thiện nam tử, thiện nữ nhân, không lìa tâm hướng về nhất thiết trí trí, lấy vô sở đắc làm phương tiện, đối với bát-nhã ba-la-mật-đa này cung kính lắng nghe, thọ trì (tiếp nhận và giữ gìn), đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, giảng nói cho người khác, làm cho lưu truyền rộng rãi, thì nên biết những người ấy, tất cả ác ma và quân ác ma đều không thể quấy nhiễu, làm hại được.
Vì sao vậy? Kiều-thi-ca! Vì các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy khéo an trụ nơi không, vô tướng, vô nguyện (ba cửa giải thoát: thấy các pháp đều không, không chấp vào hình tướng, không mong cầu tạo tác) của sắc; khéo an trụ nơi không, vô tướng, vô nguyện của thọ, tưởng, hành, thức; như thế cho đến khéo an trụ nơi không, vô tướng, vô nguyện của nhất thiết trí; khéo an trụ nơi không, vô tướng, vô nguyện của đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Không thể lấy cái không mà quấy hại cái không, không thể lấy vô tướng mà quấy hại vô tướng, không thể lấy vô nguyện mà quấy hại vô nguyện. Vì sao vậy? Vì các pháp như thế đều không có tự tính, kẻ quấy hại và người bị quấy hại đều không thể nắm bắt được.
Lại nữa, Kiều-thi-ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, người và phi nhân (các loài không phải người như quỷ thần) đều không thể quấy hại. Vì sao vậy? Kiều-thi-ca! Vì các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy lấy vô sở đắc làm phương tiện, đối với các hữu tình (chúng sinh có tình thức) khéo tu tâm từ, bi, hỷ, xả. Lại nữa, Kiều-thi-ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy trọn không bị các duyên hiểm ác bất ngờ làm khổ hại, cũng không chết oan uổng. Vì sao vậy? Kiều-thi-ca! Vì các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy tu hành bố thí ba-la-mật-đa, chân chính nuôi dưỡng, đem lại an vui cho các hữu tình.
Lại nữa, Kiều-thi-ca! Trong tam thiên đại thiên thế giới này (một vũ trụ lớn gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ), những vị trời từ trời Tứ Đại Vương Chúng cho đến trời Quảng Quả (một tầng trời thuộc cõi Sắc) đã phát tâm cầu vô thượng bồ-đề, nếu đối với bát-nhã ba-la-mật-đa này chưa lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, thì nay nên không lìa tâm hướng về nhất thiết trí trí, lấy vô sở đắc làm phương tiện, đối với bát-nhã ba-la-mật-đa này hết lòng lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý.
Lại nữa, Kiều-thi-ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân không lìa tâm hướng về nhất thiết trí trí, lấy vô sở đắc làm phương tiện, đối với bát-nhã ba-la-mật-đa này hết lòng lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, thì các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, dù ở trong nhà hoang, ở nơi đồng vắng, ở đường hiểm hay ở chỗ nguy nan, trọn không sợ hãi, kinh hoàng, dựng tóc gáy. Vì sao vậy? Kiều-thi-ca! Vì các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy không lìa tâm hướng về nhất thiết trí trí, lấy vô sở đắc làm phương tiện, khéo tu nội không cho đến vô tính tự tính không (mười tám loại "không", từ cái không của các căn bên trong cho đến cái không của tự tính vốn không có tự tính)."
Bấy giờ, trong tam thiên đại thiên thế giới Kham Nhẫn (tức cõi Sa-bà, cõi chúng sinh phải chịu đựng nhiều khổ não) này, tất cả chư thiên từ trời Tứ Đại Vương Chúng cho đến trời Sắc Cứu Cánh cung kính chắp tay cùng bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân không lìa tâm hướng về nhất thiết trí trí, lấy vô sở đắc làm phương tiện, thường có thể đối với bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu này hết lòng lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép, giảng giải, làm cho lưu truyền rộng rãi, thì chúng con, các vị trời, sẽ thường theo bên ủng hộ, không để mọi tai họa bất ngờ xâm hại. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn! Vì các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy chính là Bồ-tát Ma-ha-tát.
Bạch Thế Tôn! Nhờ các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà các hữu tình vĩnh viễn dứt khỏi các nẻo ác hiểm như địa ngục, bàng sinh (loài súc vật), cõi quỷ đói, A-tố-lạc (loài a-tu-la, thần hay giận dữ, đánh nhau với chư thiên). Bạch Thế Tôn! Nhờ các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà chư thiên, loài người, dược-xoa (loài quỷ thần có sức mạnh, đi lại nhanh chóng), loài rồng v.v. vĩnh viễn lìa khỏi mọi khổ như tai họa bất ngờ, dịch bệnh, nghèo túng, đói khát, lạnh nóng. Bạch Thế Tôn! Nhờ các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà chư thiên, loài người, A-tố-lạc v.v. vĩnh viễn lìa khỏi mọi việc không như ý; nơi họ ở, binh đao mãi mãi dứt bặt, tất cả hữu tình đối với nhau bằng lòng từ ái.
Bạch Thế Tôn! Nhờ các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có thập thiện nghiệp đạo (mười con đường nghiệp lành: không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không nói hai lưỡi, không nói lời ác, không nói lời thêu dệt, không tham, không sân, không si), có tứ tĩnh lự (bốn bậc thiền định của cõi Sắc), tứ vô lượng (bốn tâm từ, bi, hỷ, xả rộng lớn không lường), tứ vô sắc định (bốn bậc định của cõi Vô sắc); có bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa; có nội không cho đến vô tính tự tính không; có tứ niệm trụ nói rộng ra cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật; cho đến có nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.
Bạch Thế Tôn! Nhờ các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có các dòng họ lớn sát-đế-lợi (giai cấp vua chúa, võ tướng ở Ấn Độ xưa), các dòng họ lớn bà-la-môn (giai cấp tư tế, giữ việc tế lễ ở Ấn Độ xưa), các dòng họ lớn trưởng giả (người giàu có, có danh vọng), các dòng họ lớn cư sĩ (người tại gia có của cải, đức hạnh), các vua nước nhỏ, các vị Chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng dùng chánh pháp thống trị thiên hạ), cùng các quan phụ tá, bề tôi.
Bạch Thế Tôn! Nhờ các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có trời Tứ Đại Vương Chúng cho đến trời Tha Hóa Tự Tại (tầng trời cao nhất của cõi Dục), trời Phạm Chúng (tầng trời thấp nhất của cõi Sắc) cho đến trời Sắc Cứu Cánh, trời Không Vô Biên Xứ (tầng thấp nhất của cõi Vô sắc) cho đến trời Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ (tầng cao nhất của cõi Vô sắc, nơi tâm tưởng cực vi tế, chẳng phải có tưởng cũng chẳng phải không có tưởng).
Bạch Thế Tôn! Nhờ các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có bậc Dự lưu (bậc thánh đầu tiên, đã nhập vào dòng thánh) và quả Dự lưu, cho đến bậc A-la-hán (bậc thánh cao nhất của hàng Thanh văn, đã dứt sạch phiền não) và quả A-la-hán, có bậc Độc giác và Độc giác bồ-đề (sự giác ngộ của bậc Độc giác). Bạch Thế Tôn! Nhờ các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát làm cho hữu tình thành thục, làm trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật, chứng được vô thượng chánh đẳng bồ-đề, chuyển bánh xe pháp vi diệu (tức thuyết pháp, giáo pháp lan truyền như bánh xe lăn đi nghiền nát phiền não), cứu độ vô lượng chúng sinh. Bạch Thế Tôn! Nhờ các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có Phật bảo, Pháp bảo, Bí-sô Tăng bảo (Ba ngôi báu: Phật, giáo pháp của Phật và đoàn thể tăng sĩ), làm lợi ích, an vui cho tất cả hữu tình.
Bạch Thế Tôn! Do nhân duyên này, chúng con là chư thiên cùng A-tố-lạc, các loài rồng, dược-xoa và những người, phi nhân có thế lực lớn, phải thường theo bên, cung kính bảo vệ các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy, không để mọi tai họa bất ngờ xâm hại, khiến cho các việc lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép v.v. đối với bát-nhã ba-la-mật-đa không bao giờ gián đoạn."
Bấy giờ Thế Tôn bảo Thiên Đế Thích cùng các vị trời, rồng, A-tố-lạc khác: "Đúng vậy, đúng vậy, như các vị nói. Nhờ các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà các hữu tình vĩnh viễn dứt khỏi các nẻo ác, cho đến Ba ngôi báu xuất hiện ở đời, đem lại lợi ích lớn cho các hữu tình. Vì thế các vị trời, rồng, thần cùng những người, phi nhân có thế lực lớn phải thường theo bên, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, chăm chỉ bảo vệ các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy, đừng để mọi tai họa bất ngờ xâm hại. Nếu các vị có thể cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, chăm chỉ bảo vệ các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy, thì nên biết đó chính là cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, chăm chỉ bảo vệ ta và tất cả các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác ở mười phương. Vì thế các vị phải thường theo bên các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, chăm chỉ bảo vệ, không được rời bỏ dù chỉ chốc lát.
Chư thiên nên biết! Giả sử tam thiên đại thiên thế giới của Phật đầy ắp các bậc Thanh văn, Độc giác, dày đặc như rừng mía, lau sậy, tre trúc, lúa, gai, không chừa một kẽ hở; có các thiện nam tử, thiện nữ nhân đối với ruộng phước (người đáng cúng dường, ví như ruộng tốt gieo hạt thì gặt được phước) ấy, đem vô lượng thứ đồ dùng vui thích tốt đẹp nhất mà cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen suốt cả đời. Nếu lại có người chỉ trong khoảnh khắc cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen một vị Bồ-tát Ma-ha-tát mới phát tâm mà không lìa sáu ba-la-mật-đa (sáu pháp tu đưa sang bờ giải thoát: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tiến, thiền định, trí tuệ), thì đem công đức trước so với khối phước này, trăm phần không bằng một, nghìn phần không bằng một, cho đến phần Ổ-ba-ni-sát-đàm (đơn vị chia nhỏ đến cực điểm, nhỏ không thể đếm) cũng không bằng một.
Vì sao vậy? Không phải nhờ hàng Thanh văn và Độc giác mà có Bồ-tát Ma-ha-tát cùng các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác xuất hiện ở đời; mà chính nhờ Bồ-tát Ma-ha-tát nên thế gian mới có Thanh văn, Độc giác và các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác. Vì thế tất cả các vị trời, rồng, A-tố-lạc, người, phi nhân phải thường bảo vệ, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy, đừng để mọi tai họa bất ngờ xâm hại. Khối phước các vị nhờ đó mà có được sẽ khiến các vị luôn được an vui trong cõi người, cõi trời, cho đến khi đắc vô thượng chánh đẳng bồ-đề; phước có được ấy mãi mãi không bao giờ cạn hết."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video