Phần thứ hai — Phẩm Nhiếp Thụ (thâu nhận và gìn giữ), thứ hai mươi chín, đoạn một.
Bấy giờ Thiên Đế Thích (vua cõi trời Ba Mươi Ba, vị đứng đầu các vị trời ở trên đỉnh núi Tu-di) thưa với Phật rằng: "Bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Đức Phật), các vị Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc đại Bồ-tát: người phát nguyện tu hành thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) thật là lạ lùng, hiếm có. Đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa (trí tuệ siêu việt thấy rõ bản chất thật của mọi sự vật, đưa người tu sang bờ giác ngộ) này, họ hết lòng lắng nghe, nhận lấy và giữ gìn, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng theo lẽ, chép viết, giảng giải, làm cho lan truyền rộng khắp.
Nhờ vậy họ thâu nhận được những điều lợi ích tốt đẹp, công đức thù thắng hiếm có ngay trong đời hiện tại như thế này: làm cho các hữu tình (chúng sinh có tình thức, tức mọi loài có cảm giác và tâm thức) được thành thục (căn lành chín muồi, đủ sức tiếp nhận giáo pháp mà được giải thoát), làm cho cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh; đi từ cõi nước của Phật này đến cõi nước của Phật khác để gần gũi, phụng sự chư Phật Thế Tôn.
Đối với các thiện căn (gốc rễ điều lành, tức những việc lành làm nhân đưa đến quả tốt), tùy theo điều mình ưa thích, nhờ cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen chư Phật mà liền có thể làm cho chúng sinh sôi lớn mạnh, mau được trọn vẹn. Ở chỗ chư Phật, họ lắng nghe tiếp nhận chánh pháp (giáo pháp chân chính của Phật), cho đến khi đạt Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn khắp cả — tức quả vị Phật); trong suốt khoảng thời gian ấy không hề quên mất.
Họ mau chóng có được: dòng họ trọn vẹn tốt đẹp, người mẹ sinh ra mình trọn vẹn tốt đẹp, thân được sinh ra trọn vẹn tốt đẹp, quyến thuộc trọn vẹn tốt đẹp, tướng hảo trọn vẹn (tướng hảo: ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp phụ trên thân của bậc thánh), ánh sáng trọn vẹn, đôi mắt thù thắng trọn vẹn, đôi tai thù thắng trọn vẹn, âm thanh trọn vẹn, đẳng trì trọn vẹn (đẳng trì: trạng thái thiền định giữ tâm bình đều, chuyên chú vào một đối tượng, còn gọi là tam-ma-địa), tổng trì trọn vẹn (tổng trì: năng lực ghi nhớ, nắm giữ mọi giáo pháp không để quên mất, còn gọi là đà-la-ni).
Lại nhờ sức phương tiện thiện xảo (sự khéo léo dùng những cách thích hợp để giáo hóa chúng sinh), họ tự biến hóa thân mình giống như hình tướng của Phật, đi từ thế giới này đến thế giới khác, đến những cõi không có Phật mà ngợi khen, giảng nói bố thí ba-la-mật-đa cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa (tức sáu ba-la-mật-đa — sáu hạnh tu hoàn hảo đưa sang bờ giác ngộ — gồm: bố thí là đem cho; tịnh giới là giữ giới trong sạch; an nhẫn là nhẫn nại chịu đựng; tinh tiến là siêng năng; tĩnh lự là thiền định; bát-nhã là trí tuệ); ngợi khen, giảng nói từ nội không cho đến vô tính tự tính không (mười tám thứ "không": quán thấy từ các giác quan bên trong thân cho đến bản tính của mọi sự vật đều trống rỗng, không có thực thể cố định); ngợi khen, giảng nói bốn tĩnh lự (bốn tầng thiền định của cõi Sắc), bốn vô lượng (bốn tâm rộng lớn không giới hạn: thương yêu ban vui, xót thương cứu khổ, vui theo niềm vui của người, buông xả bình đẳng), bốn vô sắc định (bốn tầng thiền định vượt khỏi mọi hình sắc); ngợi khen, giảng nói bốn niệm trụ (bốn phép quán giữ tâm tỉnh giác: quán thân, quán cảm giác, quán tâm, quán các pháp), nói rộng ra cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám phẩm chất riêng chỉ Phật mới có, không chung với các hàng khác).
Lại nhờ sức phương tiện thiện xảo, họ vì các hữu tình mà tuyên nói những điều cốt yếu của giáo pháp, tùy theo căn cơ mà đặt họ vào giáo pháp tam thừa (ba cỗ xe, tức ba con đường tu: Thanh văn, Độc giác và Bồ-tát), làm cho họ vĩnh viễn thoát khỏi sinh, già, bệnh, chết, chứng nhập cõi vô dư y bát-niết-bàn (Niết-bàn trọn vẹn, không còn sót lại chỗ nương là thân xác, tức sự tịch diệt hoàn toàn). Hoặc lại cứu vớt họ khỏi nỗi khổ ở các ác thú (những đường ác: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), khiến họ được hưởng các niềm vui tốt đẹp trong cõi trời, cõi người."
Khi ấy Thiên Đế Thích lại thưa Phật rằng: "Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế thật lạ lùng hiếm có. Nếu ai thâu nhận được Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế, thì đó là thâu nhận đầy đủ sáu ba-la-mật-đa, nói rộng ra cho đến thâu nhận đầy đủ mười tám pháp bất cộng của Phật; cũng là thâu nhận đầy đủ quả Dự lưu (quả thánh đầu tiên, mới bước vào dòng thánh), quả Nhất lai (còn trở lại cõi Dục một lần nữa), quả Bất hoàn (không còn trở lại cõi Dục), quả A-la-hán (bậc đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh), Độc giác Bồ-đề (sự giác ngộ của bậc tự tu tự ngộ vào thời không có Phật), hạnh của tất cả Bồ-tát Ma-ha-tát, Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật, nhất thiết trí (trí biết toàn bộ các pháp ở mặt chung), đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu để dẫn dắt chúng sinh), nhất thiết tướng trí (trí biết trọn vẹn mọi tướng trạng chung và riêng của mọi pháp, tức trí tuệ của Phật)."
Bấy giờ Phật bảo Thiên Đế Thích: "Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói. Nếu ai thâu nhận được Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế, thì đó là thâu nhận đầy đủ sáu ba-la-mật-đa, nói rộng ra cho đến thâu nhận đầy đủ nhất thiết tướng trí."
"Lại nữa, Kiều-thi-ca (tên họ của Thiên Đế Thích thời còn làm người)! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nam, người nữ có lòng lành tin theo Phật pháp) đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa mà hết lòng lắng nghe, nhận lấy giữ gìn, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng theo lẽ, chép viết, giảng giải, làm cho lan truyền rộng khắp, thì những thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy sẽ thâu nhận được đủ loại lợi ích công đức thù thắng trong đời hiện tại và đời sau. Ông hãy lắng nghe cho kỹ, khéo để tâm suy xét, Ta sẽ vì ông mà phân biệt giảng giải."
Thiên Đế Thích thưa: "Vâng, bạch đấng Đại Thánh, xin Ngài nói ngay cho, chúng con rất muốn được nghe."
Phật bảo Kiều-thi-ca: "Nếu có đủ loại người theo ngoại đạo (các giáo phái ngoài Phật pháp), hoặc các Tự Tại Thiên Ma ở cõi Dục (ma vương ở cõi trời Tha Hóa Tự Tại, tầng trời cao nhất của cõi Dục — cõi của chúng sinh còn ham muốn ăn uống, dục tình) cùng quyến thuộc của chúng, hoặc những kẻ hung dữ độc ác, tăng thượng mạn (kiêu mạn, chưa chứng đắc mà tự cho là đã chứng đắc, tự cho mình hơn người) khác, muốn gây ra đủ thứ việc không lợi ích cho những thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, muốn làm cho họ xa lìa, chống trái, chán bỏ, chê bai Bát-nhã ba-la-mật-đa, thì bọn chúng vừa khởi tâm liền mau gặp tai họa, tự chuốc lấy diệt vong, không thành được điều mong muốn.
Vì sao vậy? Kiều-thi-ca! Vì các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy từ lâu đời đã tu hành bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa. Nếu các hữu tình vì keo kiệt tham lam mà lâu đời tranh giành đấu đá nhau, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy buông bỏ hết mọi thứ thuộc bên trong (thân mạng) và bên ngoài (của cải), dùng phương tiện làm cho họ an trụ vào bố thí ba-la-mật-đa. Nếu các hữu tình lâu đời phá giới, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy buông bỏ hết mọi thứ bên trong bên ngoài, dùng phương tiện làm cho họ an trụ vào tịnh giới ba-la-mật-đa. Nếu các hữu tình lâu đời sân hận giận dữ, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy buông bỏ hết mọi thứ bên trong bên ngoài, dùng phương tiện làm cho họ an trụ vào an nhẫn ba-la-mật-đa. Nếu các hữu tình lâu đời lười biếng, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy buông bỏ hết mọi thứ bên trong bên ngoài, dùng phương tiện làm cho họ an trụ vào tinh tiến ba-la-mật-đa. Nếu các hữu tình lâu đời tâm tán loạn, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy buông bỏ hết mọi thứ bên trong bên ngoài, dùng phương tiện làm cho họ an trụ vào tĩnh lự ba-la-mật-đa. Nếu các hữu tình lâu đời ngu si, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy buông bỏ hết mọi thứ bên trong bên ngoài, dùng phương tiện làm cho họ an trụ vào Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Nếu các hữu tình trôi lăn trong sinh tử, từ lâu đời thường bị các tùy miên, triền, cấu như tham, sân, si (tùy miên: phiền não ngủ ngầm trong tâm; triền: phiền não đang trói buộc tâm; cấu: phiền não làm nhơ bẩn tâm) quấy nhiễu tâm, gây ra đủ thứ việc không lợi ích, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy dùng phương tiện thiện xảo làm cho họ dứt sạch các tùy miên, triền, cấu như tham, sân, si, làm cho họ an trụ vào bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định; hoặc làm cho họ an trụ vào bốn niệm trụ, nói rộng ra cho đến tám thánh đạo chi (tám nhánh của con đường thánh: thấy biết đúng, suy nghĩ đúng, lời nói đúng, việc làm đúng, nghề sống đúng, siêng năng đúng, ghi nhớ tỉnh giác đúng, thiền định đúng); hoặc làm cho họ an trụ vào ba cửa giải thoát Không, Vô tướng, Vô nguyện (quán mọi pháp đều trống rỗng; không bám vào hình tướng; không còn mong cầu gì); hoặc làm cho họ an trụ vào quả Dự lưu cho đến quả A-la-hán; hoặc làm cho họ an trụ vào Độc giác Bồ-đề; hoặc làm cho họ an trụ vào mười địa của Bồ-tát (mười giai vị tu chứng từ thấp lên cao của Bồ-tát); hoặc làm cho họ an trụ vào Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật.
Kiều-thi-ca! Như vậy gọi là lợi ích công đức thù thắng trong đời hiện tại mà các Bồ-tát Ma-ha-tát thâu nhận được khi đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa này hết lòng lắng nghe, nhận lấy giữ gìn, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng theo lẽ, chép viết, giảng giải, làm cho lan truyền rộng khắp.
Kiều-thi-ca! Do nhân duyên này, Bồ-tát Ma-ha-tát ấy ở đời vị lai sẽ mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, chuyển bánh xe diệu pháp (giảng thuyết giáo pháp mầu nhiệm, ví như xoay bánh xe nghiền nát phiền não), giáo hóa vô lượng chúng sinh, tùy theo bản nguyện mà dùng phương tiện đặt để họ, khiến họ tu học ba thừa đến chỗ rốt ráo, cho đến chứng được vô dư Niết-bàn (Niết-bàn trọn vẹn không còn sót lại thân xác). Kiều-thi-ca! Như vậy gọi là lợi ích công đức thù thắng trong đời vị lai mà các Bồ-tát Ma-ha-tát thâu nhận được khi đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa này hết lòng lắng nghe, nhận lấy giữ gìn, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng theo lẽ, chép viết, giảng giải, làm cho lan truyền rộng khắp."
"Lại nữa, Kiều-thi-ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa này hết lòng lắng nghe, nhận lấy giữ gìn, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng theo lẽ, chép viết, giảng giải, làm cho lan truyền rộng khắp, thì ở nơi chốn ấy, nếu có ác ma cùng quyến thuộc của ma, nếu có đủ loại người ngoại đạo, nếu có những kẻ hung dữ độc ác, tăng thượng mạn khác, ghét ghen Bát-nhã ba-la-mật-đa, muốn tìm cách ngăn trở, phá hoại, làm cho chìm mất, vặn vẹo chất vấn, lăng nhục, chống cự, thì dù có ý muốn ấy rốt cuộc cũng không thể thành. Bọn họ nhờ tạm được nghe tiếng Bát-nhã mà các điều ác dần dần tiêu diệt, công đức dần dần sinh ra; về sau nương theo ba thừa mà đi đến chỗ dứt hết khổ; hoặc thoát khỏi các đường ác, sinh vào cõi trời, cõi người.
Kiều-thi-ca! Ví như có một thứ thuốc quý tên là Mạc-kỳ, uy lực của thuốc ấy có thể tiêu trừ mọi chất độc. Thứ thuốc quý ấy ở đâu thì các loài sâu bọ có nọc độc không thể đến gần. Có con rắn độc lớn đói bụng, bò đi tìm mồi, gặp một con vật liền muốn cắn mà ăn thịt; con vật kia sợ chết, chạy đến chỗ thuốc quý, con rắn ngửi thấy hơi thuốc liền lui chạy. Vì sao vậy? Kiều-thi-ca! Vì thứ thuốc quý ấy có uy lực lớn, có thể giúp ích thân mạng, chế ngự và tiêu trừ mọi chất độc. Nên biết, Bát-nhã ba-la-mật-đa có uy lực lớn cũng lại như vậy.
Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân hết lòng lắng nghe, nhận lấy giữ gìn, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng theo lẽ, chép viết, giảng giải, làm cho lan truyền rộng khắp, thì các ác ma muốn làm việc ác đối với vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy, nhờ sức uy thần của Bát-nhã ba-la-mật-đa này, việc ác của chúng tại nơi ấy tự sẽ tiêu diệt, không làm được gì. Vì sao vậy? Kiều-thi-ca! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa này có uy lực lớn, có thể dẹp tan mọi điều ác, làm tăng các pháp lành.
Kiều-thi-ca! Thế nào là Bát-nhã ba-la-mật-đa có thể dẹp tan mọi điều ác, làm tăng trưởng các điều lành? Kiều-thi-ca! Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế có thể diệt trừ tham dục, sân hận, ngu si, vô minh (sự mê muội không thấy biết chân lý, khâu đầu tiên của chuỗi mười hai nhân duyên), cho đến cả khối khổ lớn thuần túy (khâu cuối của chuỗi nhân duyên ấy, tức toàn bộ nỗi khổ của sinh tử); diệt trừ các chướng cái (những thứ ngăn che tâm, không cho điều lành phát sinh), tùy miên, triền, cấu, kết phược (các phiền não trói buộc chúng sinh vào sinh tử); diệt trừ ngã kiến (chấp có một cái "ta" thật), hữu tình kiến (chấp có chúng sinh thật), bổ-đặc-già-la kiến (chấp có một chủ thể thật trôi lăn qua các đời; bổ-đặc-già-la nghĩa là "người", "chủ thể luân hồi"), đoạn kiến (cho rằng chết là mất hẳn), thường kiến (cho rằng có cái thường còn mãi không đổi), hữu kiến (chấp mọi thứ là có thật), vô kiến (chấp mọi thứ là hoàn toàn không có), cho đến đủ loại thấy biết sai lệch khác; diệt trừ keo kiệt tham lam, phá giới, giận dữ, lười biếng, tán loạn, ngu si; diệt trừ tưởng cho là thường còn, tưởng cho là vui sướng, tưởng cho là có "ta", tưởng cho là trong sạch (bốn cái thấy điên đảo: thấy vô thường là thường, khổ là vui, không có "ta" mà cho là có, nhơ bẩn mà cho là sạch); cùng tất cả tham, sân, si, kiêu mạn, nghi ngờ, các thấy biết sai lệch và các hành tạo tác (?) khác.
Kiều-thi-ca! Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế có thể diệt trừ sự bám chấp vào sắc cho đến sự bám chấp vào thức (năm uẩn — năm nhóm hợp thành con người: sắc là thân thể vật chất, thọ là cảm giác, tưởng là nhận biết hình dung, hành là tạo tác của tâm, thức là sự phân biệt nhận biết); có thể diệt trừ sự bám chấp vào mắt cho đến sự bám chấp vào ý (sáu căn — sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý); có thể diệt trừ sự bám chấp vào sắc cho đến sự bám chấp vào pháp (sáu cảnh — sáu đối tượng của giác quan: hình sắc, âm thanh, mùi, vị, vật xúc chạm, và pháp là đối tượng của ý); có thể diệt trừ sự bám chấp vào nhãn thức cho đến ý thức (sáu thức: cái biết của mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý); có thể diệt trừ sự bám chấp vào nhãn xúc cho đến ý xúc (sự tiếp xúc giữa giác quan, đối tượng và cái biết); có thể diệt trừ sự bám chấp vào các cảm giác do nhãn xúc sinh ra cho đến các cảm giác do ý xúc sinh ra; có thể diệt trừ sự bám chấp vào bố thí ba-la-mật-đa cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa; có thể diệt trừ sự bám chấp vào nội không cho đến vô tính tự tính không; có thể diệt trừ sự bám chấp vào bốn niệm trụ, nói rộng ra cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật; có thể diệt trừ sự bám chấp vào nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí; có thể diệt trừ sự bám chấp vào Bồ-đề (giác ngộ) và Niết-bàn (sự dứt sạch phiền não, tịch diệt an vui).
Kiều-thi-ca! Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế có thể diệt trừ tất cả những pháp ác ấy, và có thể làm tăng trưởng các pháp đối trị (những pháp đối nghịch dùng để trừ bỏ) chúng. Vì vậy, Bát-nhã ba-la-mật-đa có uy lực lớn, tôn quý nhất, thù thắng nhất."
"Lại nữa, Kiều-thi-ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa này hết lòng lắng nghe, nhận lấy giữ gìn, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng theo lẽ, chép viết, giảng giải, làm cho lan truyền rộng khắp, thì những thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy thường được Tứ Đại Thiên Vương (bốn vị vua trời giữ gìn bốn phương), Thiên Đế Thích, Đại Phạm Thiên Vương chủ cõi Kham Nhẫn (vua trời Phạm Thiên, làm chủ cõi Kham Nhẫn — tức cõi Ta-bà, cõi mà chúng sinh phải chịu đựng nhiều khổ não), các vị trời Tịnh Cư (những tầng trời nơi các bậc thánh quả Bất hoàn cư ngụ) trong khắp tam thiên đại thiên thế giới (một vũ trụ lớn gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ), cùng các vị trời, loài rồng, dược-xoa (một loài quỷ thần có sức mạnh, đi lại nhanh nhẹn), a-tố-lạc (loài thần có sức mạnh, hay gây chiến với các vị trời, còn gọi là a-tu-la) và các vị thiện thần khác đều đến che chở, không để mọi tai nạn bất ngờ xâm hại quấy nhiễu; những gì cầu xin đúng pháp đều được toại nguyện.
Ở các thế giới của chư Phật nhiều như cát sông Hằng khắp phương đông, tây, nam, bắc, bốn hướng phụ, phương trên, phương dưới, tất cả các đấng Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác (ba danh hiệu của Phật: Như Lai là bậc đến từ chân lý như thật; Ứng là bậc đáng được cúng dường; Chánh Đẳng Giác là bậc giác ngộ chân chính và trọn vẹn) cũng thường che chở, nghĩ đến những thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, làm cho điều ác của họ dần tiêu diệt, pháp lành càng thêm tăng trưởng. Nghĩa là làm cho tăng trưởng bố thí ba-la-mật-đa cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa, vì lấy vô sở đắc làm phương tiện (không bám chấp rằng có điều gì để nắm bắt, để đạt được); cũng làm cho tăng trưởng phép quán nội không cho đến phép quán vô tính tự tính không, vì lấy vô sở đắc làm phương tiện; cũng làm cho tăng trưởng bốn niệm trụ, nói rộng ra cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật, vì lấy vô sở đắc làm phương tiện; cũng làm cho tăng trưởng tất cả các pháp môn tam-ma-địa (các pháp môn thiền định chuyên chú tâm) và tất cả các pháp môn đà-la-ni (các pháp môn tổng trì, ghi nhớ giữ gìn giáo pháp), vì lấy vô sở đắc làm phương tiện; cũng làm cho tăng trưởng nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, vì lấy vô sở đắc làm phương tiện.
Kiều-thi-ca! Những thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy do nhân duyên này mà lời nói có uy nghiêm, ai nghe cũng kính cẩn tiếp nhận; khi cân nhắc bàn luận thì lời nói không sai lầm rối loạn; biết rõ ơn nghĩa mà đền đáp, bền lòng phụng sự bạn lành; không bị keo kiệt, ghen ghét, giận dữ, oán hận, che giấu lỗi lầm, bực bội, nịnh hót, dối gạt, giả trá… che lấp.
Kiều-thi-ca! Những thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy tự mình có thể lìa bỏ việc giết hại sinh mạng, cũng khuyên người khác lìa bỏ việc giết hại sinh mạng, ngợi khen đúng đắn pháp lìa bỏ việc giết hại sinh mạng, vui mừng khen ngợi người lìa bỏ việc giết hại sinh mạng; cho đến tự mình có thể lìa bỏ tà kiến (thấy biết sai lệch), cũng khuyên người khác lìa bỏ tà kiến, ngợi khen đúng đắn pháp lìa bỏ tà kiến, vui mừng khen ngợi người lìa bỏ tà kiến (đây là mười điều lành, từ không giết hại cho đến không theo tà kiến).
Họ tự mình có thể thực hành bố thí ba-la-mật-đa, cũng khuyên người khác thực hành bố thí ba-la-mật-đa, ngợi khen đúng đắn pháp thực hành bố thí ba-la-mật-đa, vui mừng khen ngợi người thực hành bố thí ba-la-mật-đa; cho đến tự mình có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, cũng khuyên người khác thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, ngợi khen đúng đắn pháp thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, vui mừng khen ngợi người thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Họ tự mình có thể thực hành nội không, cũng khuyên người khác thực hành nội không, ngợi khen đúng đắn pháp thực hành nội không, vui mừng khen ngợi người thực hành nội không; cho đến tự mình có thể thực hành vô tính tự tính không, cũng khuyên người khác thực hành vô tính tự tính không, ngợi khen đúng đắn pháp thực hành vô tính tự tính không, vui mừng khen ngợi người thực hành vô tính tự tính không.
Họ tự mình có thể tu tất cả các pháp môn tam-ma-địa, cũng khuyên người khác tu tất cả các pháp môn tam-ma-địa, ngợi khen đúng đắn pháp tu tất cả các pháp môn tam-ma-địa, vui mừng khen ngợi người tu tất cả các pháp môn tam-ma-địa. Họ tự mình có thể tu tất cả các pháp môn đà-la-ni, cũng khuyên người khác tu tất cả các pháp môn đà-la-ni, ngợi khen đúng đắn pháp tu tất cả các pháp môn đà-la-ni, vui mừng khen ngợi người tu tất cả các pháp môn đà-la-ni.
Họ tự mình có thể tu bốn tĩnh lự, cũng khuyên người khác tu bốn tĩnh lự, ngợi khen đúng đắn pháp tu bốn tĩnh lự, vui mừng khen ngợi người tu bốn tĩnh lự. Họ tự mình có thể tu bốn vô lượng, cũng khuyên người khác tu bốn vô lượng, ngợi khen đúng đắn pháp tu bốn vô lượng, vui mừng khen ngợi người tu bốn vô lượng. Họ tự mình có thể tu bốn vô sắc định, cũng khuyên người khác tu bốn vô sắc định, ngợi khen đúng đắn pháp tu bốn vô sắc định, vui mừng khen ngợi người tu bốn vô sắc định.
Họ tự mình có thể tu bốn niệm trụ, cũng khuyên người khác tu bốn niệm trụ, ngợi khen đúng đắn pháp tu bốn niệm trụ, vui mừng khen ngợi người tu bốn niệm trụ; cho đến tự mình có thể tu tám thánh đạo chi, cũng khuyên người khác tu tám thánh đạo chi, ngợi khen đúng đắn pháp tu tám thánh đạo chi, vui mừng khen ngợi người tu tám thánh đạo chi.
Họ tự mình có thể tu ba cửa giải thoát, cũng khuyên người khác tu ba cửa giải thoát, ngợi khen đúng đắn pháp tu ba cửa giải thoát, vui mừng khen ngợi người tu ba cửa giải thoát. Họ tự mình có thể tu tám giải thoát (tám phép thiền quán giúp thoát khỏi sự trói buộc vào thế giới hình sắc và vô hình sắc), cũng khuyên người khác tu tám giải thoát, ngợi khen đúng đắn pháp tu tám giải thoát, vui mừng khen ngợi người tu tám giải thoát. Họ tự mình có thể vào chín thứ đệ định theo chiều xuôi và chiều ngược (chín tầng thiền định nối tiếp nhau theo thứ tự: bốn tĩnh lự, bốn vô sắc định và diệt thọ tưởng định — định dứt hết cảm giác và tưởng; đi từ thấp lên cao rồi từ cao xuống thấp), cũng khuyên người khác vào chín thứ đệ định theo chiều xuôi và chiều ngược, ngợi khen đúng đắn pháp vào chín thứ đệ định theo chiều xuôi và chiều ngược, vui mừng khen ngợi người vào chín thứ đệ định theo chiều xuôi và chiều ngược.
Họ tự mình có thể tu mười lực của Phật (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật, như biết rõ điều gì hợp lẽ, điều gì không hợp lẽ, biết rõ nghiệp báo…), cũng khuyên người khác tu mười lực của Phật, ngợi khen đúng đắn pháp tu mười lực của Phật, vui mừng khen ngợi người tu mười lực của Phật; cho đến tự mình có thể tu mười tám pháp bất cộng của Phật, cũng khuyên người khác tu mười tám pháp bất cộng của Phật, ngợi khen đúng đắn pháp tu mười tám pháp bất cộng của Phật, vui mừng khen ngợi người tu mười tám pháp bất cộng của Phật.
Họ tự mình có thể tu pháp không quên mất và tính luôn an trụ trong xả (luôn ghi nhớ không quên mất điều cần làm; tâm luôn bình thản, buông xả, không dao động), cũng khuyên người khác tu pháp không quên mất và tính luôn an trụ trong xả, ngợi khen đúng đắn pháp tu pháp không quên mất và tính luôn an trụ trong xả, vui mừng khen ngợi người tu pháp không quên mất và tính luôn an trụ trong xả. Họ tự mình có thể tu nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, cũng khuyên người khác tu nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, ngợi khen đúng đắn pháp tu nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, vui mừng khen ngợi người tu nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.
Kiều-thi-ca! Những thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy tu hành bố thí cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa, lấy vô sở đắc làm phương tiện, cùng với tất cả hữu tình bình đẳng chung hưởng, đem hồi hướng (hướng công đức mình về một mục đích) về Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề.
Kiều-thi-ca! Những thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy thường nghĩ như vầy: "Nếu ta không thực hành bố thí ba-la-mật-đa thì sẽ sinh vào nhà nghèo hèn; đến thế lực còn không có, làm sao có thể làm cho tất cả hữu tình thành thục, làm cho cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh, huống chi là đạt được nhất thiết trí trí (trí tuệ của bậc biết tất cả, tức trí tuệ của Phật)! Nếu ta không giữ gìn tịnh giới ba-la-mật-đa thì sẽ sinh vào các đường ác; đến thân người thấp hèn còn không có được, làm sao có thể làm cho tất cả hữu tình thành thục, làm cho cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh, huống chi là đạt được nhất thiết trí trí! Nếu ta không tu an nhẫn ba-la-mật-đa thì sẽ bị các giác quan khiếm khuyết, hình dáng xấu xí, không có được thân sắc trọn vẹn của Bồ-tát. Nếu được thân sắc trọn vẹn của Bồ-tát mà thực hành hạnh Bồ-tát, thì hữu tình nào trông thấy cũng hết sức vui mừng, tin nhận lời mình nói, ắt sẽ đạt được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề. Nếu không được thân sắc trọn vẹn ấy, làm sao có thể làm cho tất cả hữu tình thành thục, làm cho cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh, huống chi là đạt được nhất thiết trí trí!
Nếu ta lười biếng, không khởi tinh tiến ba-la-mật-đa, thì đến con đường thù thắng của Bồ-tát còn không đạt được, làm sao có thể làm cho tất cả hữu tình thành thục, làm cho cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh, huống chi là đạt được nhất thiết trí trí! Nếu tâm ta tán loạn, không vào tĩnh lự ba-la-mật-đa, thì đến thiền định thù thắng của Bồ-tát còn không khởi lên được, làm sao có thể làm cho tất cả hữu tình thành thục, làm cho cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh, huống chi là đạt được nhất thiết trí trí! Nếu ta không có trí tuệ, không học Bát-nhã ba-la-mật-đa, thì đến phương tiện thiện xảo để vượt qua địa vị của hai thừa (hàng Thanh văn và Độc giác, những người chỉ lo tự giải thoát) còn không đạt được, làm sao có thể làm cho tất cả hữu tình thành thục, làm cho cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh, huống chi là đạt được nhất thiết trí trí!"
Kiều-thi-ca! Những thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy thường nghĩ như vầy: "Ta không nên chạy theo sức mạnh của keo kiệt tham lam; nếu chạy theo sức mạnh ấy thì bố thí ba-la-mật-đa của ta không được trọn vẹn. Ta không nên chạy theo sức mạnh của sự phá giới; nếu chạy theo sức mạnh ấy thì tịnh giới ba-la-mật-đa của ta không được trọn vẹn. Ta không nên chạy theo sức mạnh của giận dữ; nếu chạy theo sức mạnh ấy thì an nhẫn ba-la-mật-đa của ta không được trọn vẹn. Ta không nên chạy theo sức mạnh của lười biếng; nếu chạy theo sức mạnh ấy thì tinh tiến ba-la-mật-đa của ta không được trọn vẹn. Ta không nên chạy theo sức mạnh của tâm tán loạn; nếu chạy theo sức mạnh ấy thì tĩnh lự ba-la-mật-đa của ta không được trọn vẹn. Ta không nên chạy theo sức mạnh của trí tuệ sai lệch; nếu chạy theo sức mạnh ấy thì Bát-nhã ba-la-mật-đa của ta không được trọn vẹn. Nếu bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa mà ta tu không được trọn vẹn, thì rốt cuộc không thể đạt được nhất thiết trí trí."
Kiều-thi-ca! Những thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy không rời tâm hướng về nhất thiết trí trí, lấy vô sở đắc làm phương tiện, đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa này hết lòng lắng nghe, nhận lấy giữ gìn, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng theo lẽ, chép viết, giảng giải, làm cho lan truyền rộng khắp, thì ắt sẽ được những lợi ích công đức thù thắng như thế trong đời hiện tại và đời vị lai."
Kinh Đại Bát-nhã ba-la-mật-đa, quyển thứ bốn trăm hai mươi bảy.
Kinh Đại Bát-nhã ba-la-mật-đa, quyển thứ bốn trăm mười tám (?).
Tam tạng Pháp sư Huyền Trang (vị cao tăng đời Đường thông suốt ba tạng kinh điển: Kinh, Luật, Luận) vâng chiếu vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video