Phần thứ hai, phẩm "Bền chắc và không bền chắc" (Kiên phi kiên), thứ sáu mươi bốn, đoạn hai.
Này chư thiên (các vị trời), nên biết: Các sắc (phần vật chất, gồm thân thể và mọi hình tướng vật chất) lìa (tức là vắng bặt, tách rời, không có tự tính, không có thực thể riêng để nắm giữ), thì bố thí ba-la-mật-đa (ba-la-mật-đa: pháp tu hoàn hảo đưa người tu từ bờ mê sang bờ giác ngộ; bố thí: đem của cải, giáo pháp, sự che chở cho người khác) cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa (tức trọn sáu ba-la-mật-đa: bố thí; tịnh giới – giữ giới trong sạch; an nhẫn – nhẫn nhịn chịu đựng; tinh tiến – siêng năng không lười; tĩnh lự – thiền định; bát-nhã – trí tuệ thấu suốt thực tướng của mọi sự) cũng lìa. Thọ (cảm giác khổ, vui, hoặc không khổ không vui), tưởng (sự nhận biết, hình dung), hành (các tạo tác, ý chí của tâm), thức (sự phân biệt, nhận biết) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các sắc lìa thì nhất thiết trí trí (trí tuệ biết trọn vẹn tất cả mọi sự, là trí tuệ của Phật) cũng lìa; thọ, tưởng, hành, thức lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Các nhãn xứ (xứ: chỗ làm nảy sinh nhận thức; nhãn xứ là mắt) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Nhĩ xứ (tai), tỷ xứ (mũi), thiệt xứ (lưỡi), thân xứ (thân), ý xứ (ý, tâm) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các nhãn xứ lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Các sắc xứ (hình sắc, đối tượng của mắt) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Thanh xứ (âm thanh), hương xứ (mùi), vị xứ (vị), xúc xứ (cảm giác đụng chạm), pháp xứ (đối tượng của ý) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các sắc xứ lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Các nhãn giới (giới: yếu tố cấu thành nhận thức; nhãn giới là yếu tố mắt) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các nhãn giới lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Các sắc giới (ở đây là yếu tố hình sắc, tức đối tượng của mắt, không phải cõi Sắc) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Thanh, hương, vị, xúc, pháp giới (các yếu tố âm thanh, mùi, vị, đụng chạm, đối tượng của ý) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các sắc giới lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa; thanh, hương, vị, xúc, pháp giới lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Các nhãn thức giới (yếu tố nhận biết phát sinh qua mắt) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới (các yếu tố nhận biết qua tai, mũi, lưỡi, thân, ý) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các nhãn thức giới lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Các nhãn xúc (sự tiếp xúc khi mắt, cảnh và sự nhận biết gặp nhau) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các nhãn xúc lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Các thọ do nhãn xúc làm duyên (duyên: điều kiện làm cho phát sinh) mà sinh ra lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa; các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà sinh ra lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Các địa giới (yếu tố đất, tức chất cứng chắc) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Thủy giới (yếu tố nước, chất ướt), hỏa giới (yếu tố lửa, hơi nóng), phong giới (yếu tố gió, sự chuyển động), không giới (yếu tố khoảng trống), thức giới (yếu tố nhận biết) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các địa giới lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa; thủy, hỏa, phong, không, thức giới lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Các nhân duyên (nguyên nhân trực tiếp sinh ra sự vật) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Đẳng vô gián duyên (điều kiện do niệm tâm trước vừa diệt liền mở đường cho niệm tâm sau sinh ra, không gián đoạn), sở duyên duyên (điều kiện là đối tượng mà tâm nương vào để nhận biết), tăng thượng duyên (mọi điều kiện hỗ trợ hoặc không ngăn trở sự phát sinh) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các nhân duyên lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa; đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Các vô minh (sự mê muội không thấy đúng sự thật, khâu đầu tiên của chuỗi mười hai nhân duyên dẫn đến sinh tử) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Hành cho đến lão tử (các khâu tiếp theo của chuỗi ấy: hành, thức, danh sắc, sáu xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, và cuối cùng là già chết) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các vô minh lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa; hành cho đến lão tử lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Các bố thí ba-la-mật-đa lìa, thì nội không cho đến vô tính tự tính không (mười tám thứ "không", tức các cách quán thấy mọi sự đều trống rỗng, không có tự tính: bắt đầu từ nội không – sáu căn bên trong là không, cho đến vô tính tự tính không – cái không có tự tính và chính tự tính ấy cũng là không) cũng lìa. Tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa lìa, thì nội không cho đến vô tính tự tính không cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các bố thí ba-la-mật-đa lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa; tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Các nội không lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Ngoại không (sáu cảnh bên ngoài là không) cho đến vô tính tự tính không lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các nội không lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa; ngoại không cho đến vô tính tự tính không lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Các chân như (tính chân thật, như vậy mãi không thay đổi của mọi sự) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Pháp giới cho đến bất tư nghị giới (các tên gọi khác của chân lý tối hậu: pháp giới, pháp tính, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh diệt, pháp định, pháp trụ, thực tế, cõi hư không, cho đến cõi không thể nghĩ bàn) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các chân như lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa; pháp giới cho đến bất tư nghị giới lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Các khổ thánh đế (sự thật cao quý về khổ: đời sống trong vòng sinh tử là khổ) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Tập thánh đế (sự thật về nguyên nhân gây khổ), diệt thánh đế (sự thật về sự chấm dứt khổ), đạo thánh đế (sự thật về con đường dứt khổ) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các khổ thánh đế lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa; tập, diệt, đạo thánh đế lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Các tứ niệm trụ (bốn phép tu giữ tâm chú tâm quán xét thân, cảm thọ, tâm và các pháp) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Tứ chính đoạn cho đến bát thánh đạo chi (các pháp tu hỗ trợ giác ngộ tiếp theo: bốn sự nỗ lực chân chính, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy giác chi, cho đến tám chi của con đường thánh) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các tứ niệm trụ lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa; tứ chính đoạn cho đến bát thánh đạo chi lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Các tứ tĩnh lự (bốn tầng thiền định thuộc cõi Sắc) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Tứ vô lượng (bốn tâm từ, bi, hỷ, xả trải rộng khắp chúng sinh không giới hạn) và tứ vô sắc định (bốn tầng định thuộc cõi Vô sắc, nơi không còn hình sắc vật chất) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các tứ tĩnh lự lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa; tứ vô lượng, tứ vô sắc định lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Các bát giải thoát (tám phép thiền định giúp thoát dần khỏi sự ràng buộc vào sắc và vô sắc) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Bát thắng xứ (tám phép quán giúp làm chủ, vượt thắng các cảnh), cửu thứ đệ định (chín tầng định tiến lên lần lượt, nối tiếp nhau), thập biến xứ (mười phép quán thấy một yếu tố như đất, nước, màu xanh... trùm khắp mọi nơi) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các bát giải thoát lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa; bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Các không giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ quán thấy mọi sự đều không có tự tính) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Vô tướng giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ không bám vào hình tướng nào) và vô nguyện giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ không còn mong cầu, tạo tác điều gì) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các không giải thoát môn lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Các tịnh quán địa (địa: giai vị tu chứng; tịnh quán địa là giai vị đầu trong mười giai vị chung cho mọi hàng tu) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Chủng tính địa cho đến Như Lai địa (các giai vị tiếp theo: chủng tính địa, đệ bát địa, cụ kiến địa, bạc địa, ly dục địa, dĩ biện địa, độc giác địa, bồ-tát địa, cho đến Như Lai địa – giai vị của Phật) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các tịnh quán địa lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa; chủng tính địa cho đến Như Lai địa lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Các cực hỷ địa (giai vị thứ nhất trong mười giai vị của bồ-tát, khi vui mừng tột độ vì vừa chứng thánh) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Ly cấu địa cho đến pháp vân địa (các giai vị bồ-tát tiếp theo, từ giai vị lìa nhơ bẩn, cho đến giai vị thứ mười, khi giáo pháp và trí tuệ như mây lớn che trùm khắp) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các cực hỷ địa lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa; ly cấu địa cho đến pháp vân địa lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Các đà-la-ni môn (pháp môn tổng trì, giúp ghi nhớ, giữ gìn mọi điều lành không để quên mất) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Tam-ma-địa môn (pháp môn định, giữ tâm chuyên chú vững vàng) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các đà-la-ni môn lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa; tam-ma-địa môn lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Các ngũ nhãn (năm thứ mắt: mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Lục thần thông (sáu năng lực siêu phàm: biến hóa, nhìn xa, nghe xa, biết tâm người, biết đời trước, dứt sạch phiền não) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các ngũ nhãn lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa; lục thần thông lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Các Như Lai thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật, như biết rõ điều gì hợp lý, điều gì không hợp lý...) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Tứ vô sở úy (bốn điều Phật hoàn toàn không e sợ khi thuyết pháp giữa đại chúng) cho đến thập bát Phật bất cộng pháp (mười tám phẩm chất riêng chỉ Phật mới có, không chung với ai khác) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các Như Lai thập lực lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa; tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Các tam thập nhị đại sĩ tướng (ba mươi hai tướng tốt nơi thân của bậc đại nhân, tức Phật) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Bát thập tùy hảo (tám mươi vẻ đẹp phụ đi kèm các tướng tốt) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các tam thập nhị đại sĩ tướng lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa; bát thập tùy hảo lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Các vô vong thất pháp (phẩm chất không bao giờ quên sót điều gì) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Hằng trụ xả tính (tính luôn an trú trong sự buông xả, tâm bình thản không dao động) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các vô vong thất pháp lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa; hằng trụ xả tính lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Các nhất thiết trí (trí biết tổng quát rằng mọi sự đều không, là trí của hàng Thanh văn, Độc giác) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu để dẫn dắt chúng sinh, là trí của bồ-tát) và nhất thiết tướng trí (trí biết tường tận mọi tướng trạng của mọi sự, là trí của Phật) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các nhất thiết trí lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Các dự lưu quả (quả vị thánh đầu tiên, khi vừa bước vào dòng thánh) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Nhất lai quả (quả vị chỉ còn trở lại cõi người một lần) cho đến độc giác bồ-đề (gồm cả quả bất hoàn – không trở lại cõi Dục nữa, quả a-la-hán – dứt sạch phiền não, và sự giác ngộ của bậc Độc giác – người tự giác ngộ không cần thầy) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các dự lưu quả lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa; nhất lai quả cho đến độc giác bồ-đề lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Các hạnh của bồ-tát ma-ha-tát (bồ-tát: người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh; ma-ha-tát: bậc lớn lao, tức đại bồ-tát) lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các hạnh của bồ-tát ma-ha-tát lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Vô thượng chính đẳng bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn) của chư Phật lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: vô thượng chính đẳng bồ-đề của chư Phật lìa thì nhất thiết trí trí cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Các nhất thiết trí trí lìa, thì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lìa. Cứ như thế cho đến: các nhất thiết trí trí lìa thì vô thượng chính đẳng bồ-đề của chư Phật cũng lìa.
Này chư thiên, nên biết: Nếu bồ-tát ma-ha-tát nghe nói rằng các pháp (mọi sự vật, hiện tượng) không pháp nào là không lìa xa, mà tâm không kinh hãi, không sợ sệt, không khiếp đảm, không lo buồn, không hối tiếc, không chìm, không đắm, thì nên biết bồ-tát ma-ha-tát ấy đang thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.
Bấy giờ, Thế Tôn (danh hiệu tôn kính của Đức Phật: bậc được cả thế gian tôn kính) bảo Thiện Hiện (tức Tu-bồ-đề, một trong các đại đệ tử của Phật, giỏi nhất về lý "không"): "Vì nhân duyên gì mà các bồ-tát ma-ha-tát đối với bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không chìm, không đắm?"
Cụ thọ (tiếng tôn xưng vị tỳ-kheo có tuổi đạo, đức hạnh đầy đủ) Thiện Hiện bạch: "Bạch Thế Tôn, vì tất cả các pháp đều chẳng phải có, đều lìa xa, đều vắng lặng, đều không có gì, đều không sinh không diệt, nên các bồ-tát ma-ha-tát đối với bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không chìm, không đắm. Bạch Thế Tôn, do các nhân duyên như thế, các bồ-tát ma-ha-tát đối với bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không chìm, không đắm. Vì sao vậy? Vì các bồ-tát ma-ha-tát, đối với tất cả các pháp, thì cái có thể làm chìm đắm, cái bị chìm đắm, lúc chìm đắm, chỗ chìm đắm, người chìm đắm, và cái do đó mà chìm đắm, thảy đều không thể nắm bắt được, bởi tất cả các pháp đều không thể nắm bắt được.
Bạch Thế Tôn, nếu bồ-tát ma-ha-tát nghe nói như vậy mà tâm không kinh, không sợ, không hãi, không lo, không hối, không chìm, không đắm, thì nên biết bồ-tát ma-ha-tát ấy đang thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Vì sao vậy? Vì bồ-tát ma-ha-tát ấy quán thấy tất cả các pháp đều không thể nắm bắt, không thể đặt bày ra được rằng: đây là cái làm chìm đắm, đây là cái bị chìm đắm, đây là lúc chìm đắm, đây là chỗ chìm đắm, đây là người chìm đắm, và do cái này mà chìm đắm. Vì nhân duyên ấy, các bồ-tát ma-ha-tát nghe nói như vậy mà tâm không kinh, không sợ, không hãi, không lo, không hối, không chìm, không đắm.
Bạch Thế Tôn, nếu bồ-tát ma-ha-tát có thể thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa như thế, thì các vị Thiên Đế Thích (vua cõi trời Ba Mươi Ba), Đại Phạm Thiên Vương (vua cõi trời Phạm thiên) và các vị chúa của chúng sinh thường cùng nhau lễ kính."
Phật bảo Thiện Hiện: "Nếu bồ-tát ma-ha-tát có thể thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa như thế, thì chẳng những luôn được các vị Thiên Đế Thích, Đại Phạm Thiên Vương và các vị chúa của chúng sinh cùng lễ kính, mà bồ-tát ma-ha-tát ấy còn luôn được các chư thiên cao hơn nữa cùng lễ kính, như trời Cực Quang Tịnh (cõi trời thuộc tầng thiền thứ hai, ánh sáng trong sạch rực rỡ), trời Biến Tịnh (cõi trời thuộc tầng thiền thứ ba, sự trong sạch trùm khắp), trời Quảng Quả (cõi trời thuộc tầng thiền thứ tư, phúc báo rộng lớn), trời Tịnh Cư (năm cõi trời trong sạch, nơi các bậc thánh không còn trở lại cõi Dục cư trú) cùng các chúng trời khác. Bồ-tát ma-ha-tát ấy cũng luôn được tất cả các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác (danh hiệu của Phật: Như Lai – bậc từ chân như mà đến; Ứng – bậc xứng đáng được cúng dường; Chính Đẳng Giác – bậc giác ngộ chân chính, trọn vẹn) đang hiện tại thuyết pháp trong vô lượng, vô số, vô biên thế giới khắp mười phương cùng hộ niệm (che chở và nhớ nghĩ đến).
Này Thiện Hiện, nên biết: Vì bồ-tát ma-ha-tát ấy có thể thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa như thế, nên khiến cho bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn (đầy đủ trọn vẹn); cũng khiến cho nội không cho đến vô tính tự tính không mau được viên mãn; cũng khiến cho chân như cho đến bất tư nghị giới mau được viên mãn; cũng khiến cho các thánh đế khổ, tập, diệt, đạo mau được viên mãn; cũng khiến cho tứ niệm trụ cho đến bát thánh đạo chi mau được viên mãn; cũng khiến cho tứ tĩnh lự, tứ vô lượng, tứ vô sắc định mau được viên mãn; cũng khiến cho bát giải thoát cho đến thập biến xứ mau được viên mãn; cũng khiến cho các giải thoát môn không, vô tướng, vô nguyện mau được viên mãn; cũng khiến cho cực hỷ địa cho đến pháp vân địa mau được viên mãn; cũng khiến cho tất cả đà-la-ni môn, tam-ma-địa môn mau được viên mãn; cũng khiến cho ngũ nhãn, lục thần thông mau được viên mãn; cũng khiến cho Như Lai thập lực cho đến thập bát Phật bất cộng pháp mau được viên mãn; cũng khiến cho vô vong thất pháp, hằng trụ xả tính mau được viên mãn; cũng khiến cho nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí mau được viên mãn; cũng khiến cho tất cả hạnh của bồ-tát ma-ha-tát mau được viên mãn; cũng khiến cho vô thượng chính đẳng bồ-đề của chư Phật mau được viên mãn; cũng khiến cho nhất thiết trí trí mau được viên mãn.
Này Thiện Hiện, nên biết: Nếu bồ-tát ma-ha-tát có thể thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa như thế, thì thường được các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác cùng chúng bồ-tát ma-ha-tát cùng nhau hộ niệm, mau chóng viên mãn được mọi công đức. Nên biết bồ-tát ma-ha-tát ấy đang đi vào chỗ mà Phật nên đi, cũng đang chân chính tu tập hạnh mà Phật đã tu, cho nên bồ-tát ấy giống như Phật Thế Tôn.
Này Thiện Hiện, nên biết: Tâm của bồ-tát ma-ha-tát ấy bền chắc. Giả sử tất cả hữu tình (chúng sinh có tình thức) trong các thế giới của chư Phật nhiều như cát sông Căng-già (sông Hằng ở Ấn Độ) khắp mười phương đều là ác ma (loài ma xấu ác chuyên phá hoại người tu), mỗi ác ma lại hóa ra chừng ấy ác ma nữa, các ác ma ấy đều có thần lực vô lượng vô biên; dù các ác ma ấy dốc hết thần lực cũng không thể ngăn trở bồ-tát ma-ha-tát ấy, khiến không thực hành được bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa, không chứng được vô thượng chính đẳng bồ-đề. Vì sao vậy? Vì bồ-tát ma-ha-tát ấy đã đạt được phương tiện thiện xảo (cách khéo léo, linh hoạt để tu tập và giáo hóa) của bát-nhã ba-la-mật-đa, thấu rõ tất cả các pháp đều không thể nắm bắt được.
Này Thiện Hiện, nếu bồ-tát ma-ha-tát thành tựu hai pháp thì tất cả ác ma không thể ngăn trở, khiến không thực hành được bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa, không chứng được vô thượng chính đẳng bồ-đề. Hai pháp ấy là gì? Một là quán thấy các pháp rốt ráo đều là không (tất cánh không: trống rỗng hoàn toàn, đến cùng tột). Hai là không bỏ rơi tất cả hữu tình.
Này Thiện Hiện, nếu bồ-tát ma-ha-tát thành tựu hai pháp thì tất cả ác ma không thể ngăn trở, khiến không thực hành được bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa, không chứng được vô thượng chính đẳng bồ-đề. Hai pháp ấy là gì? Một là đã nói thế nào thì đều làm được như thế. Hai là thường được chư Phật hộ niệm.
Này Thiện Hiện, nếu bồ-tát ma-ha-tát có thể thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa như thế, thì các chư thiên, thần linh thường đến lễ kính, gần gũi cúng dường, thưa hỏi và khuyến khích, nói thế này: 'Lành thay, bậc Đại sĩ! Muốn chứng vô thượng chính đẳng bồ-đề thì nên siêng năng an trú nơi không, vô tướng, vô nguyện. Vì sao vậy? Thưa Đại sĩ, nếu bồ-tát ma-ha-tát siêng năng an trú nơi không, vô tướng, vô nguyện, thì đối với tất cả hữu tình: kẻ không chỗ nương tựa thì làm được chỗ nương tựa; kẻ không chỗ quy về thì làm được chỗ quy về; kẻ không ai cứu giúp che chở thì làm được người cứu giúp che chở; kẻ không chỗ hướng đến thì làm được chỗ hướng đến; kẻ không có bãi cồn (chỗ đặt chân an toàn giữa dòng nước) thì làm được bãi cồn; kẻ không có nhà cửa thì làm được nhà cửa; với kẻ ở trong tối tăm thì làm được ánh sáng; với kẻ điếc mù thì làm được tai mắt. Vì sao vậy? Thưa Đại sĩ, an trú nơi không, vô tướng, vô nguyện như thế tức là an trú bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa. Nếu có thể an trú bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa thì mau chứng vô thượng chính đẳng bồ-đề.'
Này Thiện Hiện, nếu bồ-tát ma-ha-tát có thể an trú bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa như thế, thì các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác hiện tại trong vô lượng, vô số, vô biên thế giới khắp mười phương, khi ở giữa đại chúng thuyết chính pháp, đều tự nhiên vui mừng, khen ngợi tán thán tên tuổi, dòng họ và các công đức của bồ-tát ma-ha-tát ấy, tức là những công đức vi diệu của sự an trú bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa.
Này Thiện Hiện, nên biết: Như nay Ta vì đại chúng tuyên nói bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa, ở trước đại chúng tự nhiên vui mừng khen ngợi tán thán tên tuổi, dòng họ và các công đức của bồ-tát ma-ha-tát Bảo Tràng, bồ-tát ma-ha-tát Đỉnh Kế cùng các bồ-tát ma-ha-tát khác, và các bồ-tát ma-ha-tát đang ở nơi đức Phật Bất Động (tức Phật A-súc, vị Phật ở thế giới phương Đông) hiện nay tu phạm hạnh (đời sống thanh tịnh) trong sạch, an trú bát-nhã ba-la-mật-đa, tức là những công đức vi diệu của sự an trú bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa.
Hiện nay, tất cả các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác trong các thế giới chư Phật nhiều như cát sông Căng-già ở phương Đông đều vì đại chúng tuyên nói bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa. Ở nơi ấy cũng có các bồ-tát ma-ha-tát tu phạm hạnh trong sạch, an trú bát-nhã ba-la-mật-đa. Các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác ấy, mỗi vị ở trước đại chúng, đều tự nhiên vui mừng khen ngợi tán thán tên tuổi, dòng họ và các công đức của các bồ-tát ma-ha-tát ấy, tức là những công đức vi diệu của sự an trú bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa.
Tất cả các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác trong các thế giới chư Phật nhiều như cát sông Căng-già ở phương Nam, phương Tây, phương Bắc, bốn phương phụ, phương trên và phương dưới cũng đều vì đại chúng tuyên nói bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa. Ở nơi ấy cũng có các bồ-tát ma-ha-tát tu phạm hạnh trong sạch, an trú bát-nhã ba-la-mật-đa. Các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác ấy, mỗi vị ở trước đại chúng, đều tự nhiên vui mừng khen ngợi tán thán tên tuổi, dòng họ và các công đức của các bồ-tát ma-ha-tát ấy, tức là những công đức vi diệu của sự an trú bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa.
Này Thiện Hiện, nên biết: Có bồ-tát ma-ha-tát từ lúc mới phát tâm (mới khởi chí nguyện cầu thành Phật) đã tu hành bát-nhã ba-la-mật-đa, dần dần viên mãn con đường đại bồ-đề, dần dần viên mãn bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa, cho đến sẽ đạt được nhất thiết trí trí. Bồ-tát ấy cũng được tất cả các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác trong các thế giới chư Phật nhiều như cát sông Căng-già khắp mười phương, khi thuyết chính pháp, ở trước đại chúng tự nhiên vui mừng khen ngợi tán thán tên tuổi, dòng họ và các công đức của bồ-tát ma-ha-tát ấy, tức là những công đức vi diệu của sự tu hành bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa. Vì sao vậy? Này Thiện Hiện, vì bồ-tát ma-ha-tát ấy làm được việc khó làm: không để hạt giống Phật bị dứt mất (giữ cho dòng giác ngộ được tiếp nối) và làm lợi ích cho hữu tình."
Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, những bồ-tát ma-ha-tát nào được các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác, khi thuyết chính pháp, ở trước đại chúng tự nhiên vui mừng khen ngợi tán thán tên tuổi, dòng họ và các công đức? Đó là những vị ở địa vị bất thoái chuyển (không còn lùi bước trên đường tu, chắc chắn tiến tới thành Phật) hay ở địa vị còn có thể thoái chuyển?"
Phật bảo Thiện Hiện: "Có bồ-tát ma-ha-tát an trú ở địa vị bất thoái chuyển, tu hành bát-nhã ba-la-mật-đa, được các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác, khi thuyết chính pháp, ở trước đại chúng tự nhiên vui mừng khen ngợi tán thán tên tuổi, dòng họ và các công đức. Lại có bồ-tát ma-ha-tát tuy chưa được thọ ký (được Phật báo trước rằng sau này sẽ thành Phật) mà vẫn thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa, cũng được các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác, khi thuyết chính pháp, ở trước đại chúng tự nhiên vui mừng khen ngợi tán thán tên tuổi, dòng họ và các công đức."
Bấy giờ, Thiện Hiện lại bạch Phật: "Những vị được nói đến ấy là những bồ-tát nào?"
Phật bảo Thiện Hiện: "Có bồ-tát ma-ha-tát noi theo những hạnh mà Phật Bất Động đã làm khi còn là bồ-tát để học theo, đã được an trú ở địa vị bất thoái chuyển. Bồ-tát ma-ha-tát ấy được các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác, khi thuyết chính pháp, ở trước đại chúng tự nhiên vui mừng khen ngợi tán thán tên tuổi, dòng họ và các công đức. Lại có bồ-tát ma-ha-tát noi theo những hạnh mà bồ-tát ma-ha-tát Bảo Tràng, bồ-tát ma-ha-tát Đỉnh Kế và các vị khác đã làm để học theo. Bồ-tát ma-ha-tát ấy tuy chưa được thọ ký, nhưng siêng năng tinh tấn thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, cũng được các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác, khi thuyết chính pháp, ở trước đại chúng tự nhiên vui mừng khen ngợi tán thán tên tuổi, dòng họ và các công đức.
Lại nữa, này Thiện Hiện, có bồ-tát ma-ha-tát thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, đối với tính không sinh của tất cả các pháp tuy tin hiểu sâu sắc nhưng chưa chứng được vô sinh pháp nhẫn (sự chứng ngộ và an trú vững vàng nơi chân lý rằng mọi pháp vốn không sinh, không diệt). Đối với bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, tuy tin hiểu sâu sắc nhưng cũng chưa được vô sinh pháp nhẫn. Đối với tính rốt ráo trống rỗng của tất cả các pháp, tuy tin hiểu sâu sắc nhưng cũng chưa được vô sinh pháp nhẫn. Đối với tính vắng lặng của tất cả các pháp, tuy tin hiểu sâu sắc nhưng cũng chưa được vô sinh pháp nhẫn. Đối với tính lìa xa của tất cả các pháp, tuy tin hiểu sâu sắc nhưng cũng chưa được vô sinh pháp nhẫn. Đối với tính hư dối của tất cả các pháp, tuy tin hiểu sâu sắc nhưng cũng chưa được vô sinh pháp nhẫn. Đối với tính không của tất cả các pháp, tuy tin hiểu sâu sắc nhưng cũng chưa được vô sinh pháp nhẫn. Đối với tính không có gì của tất cả các pháp, tuy tin hiểu sâu sắc nhưng cũng chưa được vô sinh pháp nhẫn. Đối với tính không tự chủ của tất cả các pháp, tuy tin hiểu sâu sắc nhưng cũng chưa được vô sinh pháp nhẫn. Đối với tính không bền chắc của tất cả các pháp, tuy tin hiểu sâu sắc nhưng cũng chưa được vô sinh pháp nhẫn. Này Thiện Hiện, những bồ-tát ma-ha-tát như thế cũng được các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác, khi thuyết chính pháp, ở trước đại chúng tự nhiên vui mừng khen ngợi tán thán tên tuổi, dòng họ và các công đức.
Này Thiện Hiện, nếu bồ-tát ma-ha-tát được các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác, khi thuyết chính pháp, ở trước đại chúng tự nhiên vui mừng khen ngợi tán thán tên tuổi, dòng họ và các công đức, thì bồ-tát ma-ha-tát ấy vượt qua các địa vị của hàng Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu, cầu giải thoát cho riêng mình) và Độc giác, chắc chắn sẽ đạt vô thượng chính đẳng bồ-đề. Này Thiện Hiện, nếu bồ-tát ma-ha-tát thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, được các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác, khi thuyết chính pháp, ở trước đại chúng tự nhiên vui mừng khen ngợi tán thán tên tuổi, dòng họ và các công đức, thì bồ-tát ma-ha-tát ấy chắc chắn sẽ an trú ở địa vị bất thoái chuyển; an trú ở địa vị ấy rồi sẽ mau chứng vô thượng chính đẳng bồ-đề.
Lại nữa, này Thiện Hiện, nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nam, người nữ có lòng lành, tin theo Phật pháp) theo Bồ-tát thừa (cỗ xe Bồ-tát, tức con đường tu cầu thành Phật để cứu độ mọi người) nghe nói ý nghĩa của bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa như thế mà không ngờ, không hoặc, không mê, không rối, chỉ nghĩ thế này: 'Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa đúng như Phật đã nói, lẽ ấy tất nhiên đúng, chắc chắn không điên đảo', thì các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, nhờ nghe bát-nhã ba-la-mật-đa mà sinh lòng tin trong sạch sâu xa, dần dần sẽ được nghe rộng bát-nhã ba-la-mật-đa ở nơi Phật Bất Động và nơi các bồ-tát ma-ha-tát, đối với ý nghĩa ấy sinh lòng tin hiểu sâu sắc. Tin hiểu rồi sẽ được an trú ở địa vị bất thoái chuyển; an trú ở địa vị ấy rồi sẽ mau chứng vô thượng chính đẳng bồ-đề.
Này Thiện Hiện, các thiện nam tử, thiện nữ nhân theo Bồ-tát thừa ấy, chỉ cần nghe bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa như thế mà không ngờ, không hoặc, không mê, không lầm, sinh lòng tin hiểu sâu sắc, không sinh lòng chê bai, mà còn được vô lượng căn lành (gốc rễ của điều thiện, sinh ra phúc lành về sau) vi diệu, huống chi là có thể thọ trì (tiếp nhận và giữ gìn), đọc tụng, thông thuộc, theo lý chân như mà buộc tâm suy nghĩ, an trú nơi chân như mà siêng năng tu học! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy sẽ mau chóng an trú ở địa vị bất thoái chuyển, mau chứng vô thượng chính đẳng bồ-đề, chuyển bánh xe pháp mầu (tức thuyết pháp giáo hóa, như bánh xe lăn đi nghiền nát mê lầm) để cứu độ các loài hữu tình."
Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, tính thật của các pháp rốt cuộc không thể nắm bắt được, thì làm sao có thể nói các bồ-tát ma-ha-tát an trú nơi chân như, siêng năng tu học, mau chóng an trú ở địa vị bất thoái chuyển, mau chứng vô thượng chính đẳng bồ-đề, chuyển bánh xe pháp mầu để cứu độ các loài hữu tình?"
Phật bảo Thiện Hiện: "Như người do Phật hóa hiện ra an trú nơi chân như, tu hạnh bồ-tát, mau chóng an trú ở địa vị bất thoái chuyển, mau chứng vô thượng chính đẳng bồ-đề, chuyển bánh xe pháp mầu để cứu độ các loài hữu tình; các bồ-tát ma-ha-tát cũng như thế, an trú nơi chân như, tu hạnh bồ-tát, mau chóng an trú ở địa vị bất thoái chuyển, mau chứng vô thượng chính đẳng bồ-đề, chuyển bánh xe pháp mầu để cứu độ các loài hữu tình."
Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật: "Người do Như Lai hóa hiện ra hoàn toàn không có thật; ngoài chân như ra cũng không có pháp nào nắm bắt được. Vậy ai an trú nơi chân như tu hạnh bồ-tát? Ai sẽ an trú ở địa vị bất thoái chuyển? Ai chứng vô thượng chính đẳng bồ-đề? Ai chuyển bánh xe pháp, nói pháp gì, độ chúng sinh nào? Bạch Thế Tôn, chân như còn không thể nắm bắt được, huống chi lại có việc an trú nơi chân như tu hạnh bồ-tát, mau chóng an trú ở địa vị bất thoái chuyển, mau chứng vô thượng chính đẳng bồ-đề, chuyển bánh xe pháp mầu để cứu độ các loài hữu tình! Nếu điều đó là có thật thì chắc chắn không có lẽ ấy."
Phật bảo Thiện Hiện: "Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói. Người do Như Lai hóa hiện ra hoàn toàn không có thật; ngoài chân như ra cũng không có pháp nào nắm bắt được. Vậy ai an trú nơi chân như tu hạnh bồ-tát? Ai sẽ an trú ở địa vị bất thoái chuyển? Ai chứng vô thượng chính đẳng bồ-đề? Ai chuyển bánh xe pháp, nói pháp gì, độ chúng sinh nào? Này Thiện Hiện, chân như còn không thể nắm bắt được, huống chi lại có việc an trú nơi chân như tu hạnh bồ-tát, mau chóng an trú ở địa vị bất thoái chuyển, mau chứng vô thượng chính đẳng bồ-đề, chuyển bánh xe pháp mầu để cứu độ các loài hữu tình! Nếu điều đó là có thật thì chắc chắn không có lẽ ấy.
Vì sao vậy? Này Thiện Hiện, dù chư Phật ra đời hay không ra đời, các pháp vốn tự nhiên như thế, không lìa chân như, nói rộng ra cho đến không lìa bất tư nghị giới. Này Thiện Hiện, quyết định không có việc an trú nơi chân như tu hạnh bồ-tát, nói rộng ra cho đến cứu độ các loài hữu tình. Vì sao vậy? Này Thiện Hiện, chân như của các pháp không sinh, không diệt, cũng không có chút phần nào của trụ (sự tồn tại) hay dị (sự biến đổi) có thể nắm bắt được. Này Thiện Hiện, nếu pháp không sinh, không diệt, cũng không có chút phần nào của trụ hay dị có thể nắm bắt được, thì ai ở trong đó tu hạnh bồ-tát? Ai sẽ an trú ở địa vị bất thoái chuyển? Ai chứng vô thượng chính đẳng bồ-đề? Ai chuyển bánh xe pháp, nói pháp gì, độ chúng sinh nào? Trong đó tất cả đều không có gì; nếu điều đó là có thật thì chắc chắn không có lẽ ấy. Chỉ là theo cách nói của thế gian mà tạm đặt bày ra là có thôi."
Bấy giờ, Thiên Đế Thích bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, bát-nhã ba-la-mật-đa như thế thật cực kỳ sâu xa, khó tin, khó hiểu. Các bồ-tát ma-ha-tát thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, tuy biết các pháp đều không thể nắm bắt được mà vẫn cầu vô thượng chính đẳng bồ-đề, muốn vì hữu tình tuyên nói chính pháp, đó là việc rất khó. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, quyết định không có việc an trú nơi chân như tu hạnh bồ-tát, chứng được vô thượng chính đẳng bồ-đề, vì các hữu tình mà nói chính pháp; vậy mà các bồ-tát ma-ha-tát thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, quán thấy tất cả các pháp hoàn toàn không có gì, đối với pháp tính sâu xa mà tâm không kinh, không sợ, không hãi, không ngờ, không vướng, không chìm, không đắm, cũng không mê muội rối loạn. Những việc như thế thật là hiếm có."
Bấy giờ, Thiện Hiện nói với Đế Thích: "Này Kiêu-thi-ca (tên họ của Đế Thích khi còn làm người), như ông nói rằng các bồ-tát ma-ha-tát thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, quán thấy tất cả các pháp hoàn toàn không có gì, đối với pháp tính sâu xa mà tâm không kinh, không sợ, không hãi, không ngờ, không vướng, không chìm, không đắm, cũng không mê muội rối loạn, những việc như thế rất hiếm có. Này Kiêu-thi-ca, các bồ-tát ma-ha-tát thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, quán thấy tất cả các pháp bản tính đều là không; trong cái không ấy hoàn toàn không có gì, thì ai có thể kinh sợ, cho đến mê muội rối loạn? Vì vậy, việc bồ-tát thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, đối với pháp tính sâu xa mà tâm không kinh, không sợ, không hãi, không ngờ, không vướng, không chìm, không đắm, không mê, không rối, thì chưa phải là hiếm có."
Khi ấy, Thiên Đế Thích thưa với Thiện Hiện: "Những điều Đại đức (tiếng tôn xưng vị tỳ-kheo có đức hạnh lớn) nói đều dựa vào cái không, cho nên lời nói luôn không bị vướng mắc ngăn ngại. Ví như lấy mũi tên ngửa lên bắn vào hư không, dù xa hay gần đều không vướng mắc gì. Những điều Đại đức nói cũng như thế, ai có thể ở trong đó mà dám chống cãi lại?"
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video