Hội thứ nhất – Phẩm Tương Ưng, thứ ba, phần hai (tương ưng: khế hợp, ăn khớp, gắn liền với nhau).
Lại nữa, này Xá-lợi-tử (tức Śāriputra, vị đệ tử có trí tuệ bậc nhất của đức Phật)! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát: người phát tâm cầu thành Phật để cứu giúp mọi chúng sinh; Ma-ha-tát: bậc lớn, tức đại Bồ-tát) khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa (trí tuệ thấu suốt thực tướng của mọi sự vật, đưa người tu vượt sang bờ giác ngộ) thì không thấy sắc (phần vật chất, gồm thân thể và mọi hình tướng vật chất; là uẩn đầu tiên trong năm uẩn, tức năm nhóm yếu tố hợp thành con người) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy thọ (cảm giác vui, khổ, hoặc không vui không khổ), tưởng (sự nhận biết, hình dung hình ảnh và khái niệm), hành (các hoạt động tạo tác của tâm, nhất là ý muốn), thức (sự nhận biết, phân biệt của tâm) là tương ưng hay không tương ưng.
Không thấy nhãn xứ (mắt, xét như chỗ dựa phát sinh sự thấy; "xứ" là một trong mười hai xứ, gồm sáu giác quan và sáu đối tượng của chúng) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, ý xứ (tai, mũi, lưỡi, thân, ý) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy sắc xứ (hình sắc, tức đối tượng của mắt) là tương ưng hay không tương ưng; không thấy thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ (âm thanh, mùi, vị, vật chạm xúc, và các đối tượng của ý) là tương ưng hay không tương ưng.
Không thấy nhãn giới (mắt, xét như một yếu tố trong mười tám giới, gồm sáu giác quan, sáu đối tượng và sáu thức) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy sắc giới (ở đây là hình sắc xét như một yếu tố trong mười tám giới, không phải cõi Sắc) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy nhãn thức giới (sự nhận biết phát sinh qua mắt) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới (sự nhận biết qua tai, mũi, lưỡi, thân, ý) là tương ưng hay không tương ưng.
Không thấy nhãn xúc (sự gặp gỡ, tiếp xúc giữa mắt, hình sắc và sự nhận biết của mắt) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên (điều kiện) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy các cảm thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên là tương ưng hay không tương ưng.
Không thấy địa giới (yếu tố đất, tức tính cứng chắc; một trong sáu yếu tố hợp thành thân người và vạn vật) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy thủy giới (yếu tố nước, tính ướt), hỏa giới (yếu tố lửa, tính nóng), phong giới (yếu tố gió, tính chuyển động), không giới (khoảng trống) và thức giới (yếu tố nhận biết) là tương ưng hay không tương ưng.
Không thấy nhân duyên (ở đây là một trong bốn loại duyên: nguyên nhân trực tiếp sinh ra sự vật) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy đẳng vô gián duyên (tâm niệm trước vừa diệt liền mở đường cho tâm niệm sau sinh ra, nối tiếp không gián đoạn), sở duyên duyên (đối tượng mà tâm hướng tới, làm điều kiện cho tâm sinh khởi), tăng thượng duyên (mọi điều kiện trợ giúp, hoặc không ngăn cản, cho sự vật sinh ra) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy các pháp (sự vật, hiện tượng) sinh ra từ duyên là tương ưng hay không tương ưng.
Không thấy vô minh (sự mê lầm, không thấy rõ chân lý; là khâu đầu tiên trong mười hai nhân duyên, tức chuỗi mười hai khâu nối nhau khiến chúng sinh xoay vòng sống chết) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy hành (ở đây là các hành động tạo nghiệp), thức (tâm thức đi vào đời mới), danh sắc (thân và tâm lúc mới thành hình), lục xứ (sáu giác quan), xúc (sự tiếp xúc), thọ (cảm giác), ái (lòng khát khao ham muốn), thủ (sự bám giữ), hữu (sự tồn tại, tức nghiệp lực dẫn tới đời sau), sinh (sự sinh ra), lão tử (già và chết), cùng sầu, than, khổ, ưu, não (buồn rầu, than khóc, đau khổ, lo lắng, phiền muộn) là tương ưng hay không tương ưng.
Không thấy Dục giới (cõi Dục: cõi của chúng sinh còn ham muốn ăn uống, dục tình, gồm địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, loài người và các tầng trời thấp) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy Sắc giới (cõi Sắc: các tầng trời của chúng sinh đã lìa dục nhưng còn thân vật chất vi tế) và Vô sắc giới (cõi Vô Sắc: cõi chỉ còn tâm thức, không còn thân vật chất) là tương ưng hay không tương ưng.
Không thấy bố thí ba-la-mật-đa (ba-la-mật-đa: hạnh tu đưa người vượt sang bờ giải thoát; bố thí: đem của cải, giáo pháp và sự an ổn ban cho người khác) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy tịnh giới (giữ giới hạnh trong sạch), an nhẫn (nhẫn nhục, chịu đựng), tinh tiến (siêng năng không lùi), tĩnh lự (thiền định, tâm lắng yên chuyên nhất), bát-nhã (trí tuệ) ba-la-mật-đa là tương ưng hay không tương ưng.
Không thấy nội không (sáu giác quan bên trong vốn trống rỗng, không có thực thể) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy ngoại không (sáu đối tượng bên ngoài vốn không), nội ngoại không (cả trong lẫn ngoài đều không), không không (chính cái "không" cũng là không), đại không (cả mười phương không gian rộng lớn cũng không), thắng nghĩa không (ngay cả chân lý tối cao cũng không có thực thể), hữu vi không (các pháp do nhân duyên tạo tác đều không), vô vi không (các pháp không do tạo tác, như Niết-bàn, cũng không), tất cánh không (rốt ráo hoàn toàn là không), vô tế không (không có đầu mối khởi đầu hay chỗ tận cùng nên là không), tán không (các pháp vốn do tụ hợp rồi tan rã nên là không), vô biến dị không (cái được xem là không biến đổi cũng là không), bản tính không (bản tính các pháp vốn không), tự tướng không (đặc tính riêng của mỗi pháp cũng không), cộng tướng không (đặc tính chung của các pháp như vô thường, khổ cũng không), nhất thiết pháp không (tất cả các pháp đều không), bất khả đắc không (không có gì nắm bắt được nên là không), vô tính không (không có tự tính thì cũng không), tự tính không (tự tính vốn là không), vô tính tự tính không (cả cái không có tự tính lẫn tự tính đều là không) là tương ưng hay không tương ưng.
Không thấy chân như (bản chất chân thật, như như không đổi của mọi sự vật) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy pháp giới (cõi tính chân thật bao trùm mọi pháp), pháp tính (bản tính của các pháp), bất hư vọng tính (tính không hư dối), bất biến dị tính (tính không biến đổi), bình đẳng tính (tính bình đẳng như nhau), ly sinh tính (tính lìa khỏi sinh diệt), pháp định (trật tự nhất định của các pháp), pháp trụ (các pháp an trụ thường hằng như vậy), thật tế (giới hạn chân thật, tận cùng của thực tại), hư không giới (tính như hư không, không bị ngăn ngại), bất tư nghị giới (cảnh giới không thể nghĩ bàn) là tương ưng hay không tương ưng.
Không thấy tứ niệm trụ (bốn phép giữ tâm tỉnh giác: quán thân, quán cảm thọ, quán tâm, quán các pháp) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy tứ chánh đoạn (bốn sự siêng năng chân chánh: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm cho điều thiện chưa sinh được sinh, làm cho điều thiện đã sinh thêm lớn), tứ thần túc (bốn nền tảng của năng lực siêu việt: mong muốn, siêng năng, tâm chuyên nhất, quán xét), ngũ căn (năm căn lành: lòng tin, siêng năng, tỉnh giác, định, trí tuệ), ngũ lực (năm sức mạnh do năm căn lớn mạnh mà thành), thất đẳng giác chi (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ), bát thánh đạo chi (tám nhánh của con đường thánh: thấy biết đúng, suy nghĩ đúng, lời nói đúng, hành động đúng, sinh sống đúng, siêng năng đúng, tỉnh giác đúng, định đúng) là tương ưng hay không tương ưng.
Không thấy khổ thánh đế (chân lý cao quý về khổ: đời sống trong sinh tử là khổ) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy tập thánh đế (chân lý về nguyên nhân gây khổ), diệt thánh đế (chân lý về sự dứt hết khổ, tức Niết-bàn), đạo thánh đế (chân lý về con đường dứt khổ) là tương ưng hay không tương ưng.
Không thấy thập thiện nghiệp đạo (mười điều lành: không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không nói đâm thọc, không nói lời độc ác, không nói lời thêu dệt, không tham lam, không giận dữ, không thấy biết sai lệch) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy ngũ cận sự giới (năm giới của người cư sĩ tại gia — "cận sự" là người gần gũi phụng sự Phật, Pháp, Tăng: không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu) và bát cận trụ giới (tám giới mà cư sĩ giữ trong một ngày một đêm để sống gần giống người xuất gia) là tương ưng hay không tương ưng.
Không thấy thí tính phúc nghiệp sự (việc tạo phúc thuộc về bố thí) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy giới tính phúc nghiệp sự (việc tạo phúc thuộc về giữ giới) và tu tính phúc nghiệp sự (việc tạo phúc thuộc về tu tập thiền định) là tương ưng hay không tương ưng.
Không thấy tứ tĩnh lự (bốn bậc thiền định thuộc cõi Sắc) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy tứ vô lượng (bốn tâm rộng lớn không giới hạn: thương yêu ban vui, xót thương cứu khổ, vui theo niềm vui của người, buông xả bình đẳng) và tứ vô sắc định (bốn bậc định thuộc cõi Vô Sắc: Không vô biên xứ, Thức vô biên xứ, Vô sở hữu xứ, Phi tưởng phi phi tưởng xứ) là tương ưng hay không tương ưng.
Không thấy bát giải thoát (tám phép thiền quán giúp thoát khỏi sự trói buộc của hình sắc và tâm tưởng) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy bát thắng xứ (tám phép quán hình sắc để làm chủ, vượt thắng đối tượng), cửu thứ đệ định (chín bậc định nhập vào lần lượt, không xen tâm niệm khác: bốn thiền, bốn định vô sắc và định diệt thọ tưởng), thập biến xứ (mười phép quán một đối tượng — đất, nước, lửa, gió, xanh, vàng, đỏ, trắng, hư không, thức — trải khắp mọi nơi) là tương ưng hay không tương ưng.
Không thấy không giải thoát môn (cửa giải thoát bằng cách quán mọi pháp đều không) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy vô tướng giải thoát môn (cửa giải thoát quán các pháp không có hình tướng nào để nắm bắt) và vô nguyện giải thoát môn (cửa giải thoát không còn mong cầu, tạo tác điều gì) là tương ưng hay không tương ưng.
Không thấy tất cả đà-la-ni môn (đà-la-ni: năng lực ghi nhớ, nắm giữ giáo pháp không quên mất; cũng chỉ các câu chân ngôn) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy tất cả tam-ma-địa môn (tam-ma-địa: chánh định, tâm chuyên nhất vào một đối tượng) là tương ưng hay không tương ưng.
Không thấy Cực hỷ địa (bậc thứ nhất trong mười địa — mười giai đoạn tu chứng của Bồ-tát; ở bậc này vui mừng tột độ vì mới thấy chân lý) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy Ly cấu địa (bậc lìa mọi nhơ bẩn), Phát quang địa (bậc phát ra ánh sáng trí tuệ), Diệm tuệ địa (bậc trí tuệ rực cháy như lửa), Cực nan thắng địa (bậc rất khó vượt qua), Hiện tiền địa (bậc trí tuệ hiện rõ trước mắt), Viễn hành địa (bậc đi rất xa), Bất động địa (bậc không còn lay động), Thiện tuệ địa (bậc trí tuệ khéo léo), Pháp vân địa (bậc giáo pháp như mây lớn che phủ khắp nơi) là tương ưng hay không tương ưng.
Không thấy ngũ nhãn (năm loại mắt: mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy lục thần thông (sáu năng lực siêu việt: đi lại biến hóa tự tại, tai nghe khắp nơi, biết tâm người khác, biết các đời trước, mắt thấy khắp nơi, dứt sạch phiền não) là tương ưng hay không tương ưng.
Không thấy Phật thập lực (mười năng lực trí tuệ của Phật) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy tứ vô sở úy (bốn điều không sợ hãi của Phật khi giảng pháp), tứ vô ngại giải (bốn trí hiểu biết và diễn đạt không ngăn ngại: về giáo pháp, về ý nghĩa, về ngôn từ, về biện luận), đại từ (thương yêu ban vui lớn), đại bi (xót thương cứu khổ lớn), đại hỷ (vui theo lớn), đại xả (buông xả bình đẳng lớn), thập bát Phật bất cộng pháp (mười tám phẩm chất riêng chỉ Phật mới có, không chung với ai khác) là tương ưng hay không tương ưng.
Không thấy ba mươi hai tướng đại sĩ (ba mươi hai tướng tốt nổi bật trên thân bậc Đại sĩ, tức Phật) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy tám mươi vẻ đẹp phụ (tám mươi nét đẹp nhỏ đi kèm theo các tướng tốt) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy vô vong thất pháp (phẩm chất không bao giờ quên mất điều gì) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy hằng trụ xả tính (tính luôn an trụ trong sự buông xả, tâm thường bình thản) là tương ưng hay không tương ưng.
Không thấy nhất thiết trí (trí biết hết thảy các pháp) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu hành), nhất thiết tướng trí (trí biết tường tận mọi hình tướng, mọi chi tiết của mọi pháp), nhất thiết tướng vi diệu trí (trí nhiệm mầu biết hết mọi hình tướng) (?) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy nhất thiết trí trí (trí của bậc biết tất cả, tức trí toàn giác của Phật) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy việc nhổ sạch vĩnh viễn tất cả phiền não và tập khí (thói quen, dấu vết còn sót lại của phiền não) là tương ưng hay không tương ưng.
Không thấy quả Dự lưu (quả vị đầu tiên trong bốn quả của hàng Thanh văn — người tu nhờ nghe lời Phật dạy; ở quả này bắt đầu dự vào dòng thánh) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy quả Nhất lai (còn trở lại cõi Dục một lần nữa), quả Bất hoàn (không còn trở lại cõi Dục), quả A-la-hán (dứt sạch phiền não, không còn tái sinh) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy Độc giác bồ-đề (sự giác ngộ của bậc Độc giác — người tự mình giác ngộ nhờ quán nhân duyên, không có thầy chỉ dạy) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy hạnh tu của tất cả Bồ-tát Ma-ha-tát là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chánh và trọn vẹn khắp cả của chư Phật) là tương ưng hay không tương ưng.
Không thấy ngã (cái "tôi" được tưởng là có thật và thường còn) là tương ưng hay không tương ưng. Không thấy hữu tình (chúng sinh có tình thức), mạng giả (kẻ có mạng sống), sinh giả (kẻ được sinh ra), dưỡng giả (kẻ được nuôi lớn), sĩ phu (con người, kẻ trượng phu), bổ-đặc-già-la (phiên âm tiếng Phạn pudgala: chủ thể đi từ đời này sang đời khác trong luân hồi), ý sinh (kẻ do ý sinh ra), nho đồng (chàng trai trẻ), tác giả (kẻ làm), sử tác giả (kẻ khiến người khác làm), khởi giả (kẻ khởi lên), sử khởi giả (kẻ khiến người khác khởi lên), thọ giả (kẻ nhận chịu), sử thọ giả (kẻ khiến người khác nhận chịu), tri giả (kẻ biết), kiến giả (kẻ thấy) — tất cả đều là những tên gọi của cái "tôi" — là tương ưng hay không tương ưng. Này Xá-lợi-tử! Vì lẽ ấy, nên biết rằng các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét cái không với cái không là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét vô tướng với vô tướng là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét vô nguyện với vô nguyện là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Này Xá-lợi-tử! Vì không, vô tướng, vô nguyện đều không có chuyện tương ưng hay không tương ưng. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, sau khi đã nhập vào tự tướng không của tất cả các pháp (thấu rõ đặc tính riêng của mỗi pháp cũng là không), thì không quán xét sắc là tương ưng hay không tương ưng, không quán xét thọ, tưởng, hành, thức là tương ưng hay không tương ưng. Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy không quán xét sắc với tiền tế (mé trước, tức quá khứ) là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Vì không thấy có tiền tế. Không quán xét thọ, tưởng, hành, thức với tiền tế là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Vì không thấy có tiền tế. Không quán xét sắc với hậu tế (mé sau, tức tương lai) là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Vì không thấy có hậu tế. Không quán xét thọ, tưởng, hành, thức với hậu tế là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Vì không thấy có hậu tế. Không quán xét sắc với hiện tại là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Vì không thấy có hiện tại. Không quán xét thọ, tưởng, hành, thức với hiện tại là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Vì không thấy có hiện tại.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét tiền tế với hậu tế là tương ưng hay không tương ưng; không quán xét tiền tế với hiện tại là tương ưng hay không tương ưng; không quán xét hậu tế với tiền tế là tương ưng hay không tương ưng; không quán xét hậu tế với hiện tại là tương ưng hay không tương ưng; không quán xét hiện tại với tiền tế là tương ưng hay không tương ưng; không quán xét hiện tại với hậu tế là tương ưng hay không tương ưng; không quán xét tiền tế với hậu tế và hiện tại là tương ưng hay không tương ưng; không quán xét hậu tế với tiền tế và hiện tại là tương ưng hay không tương ưng; không quán xét hiện tại với tiền tế và hậu tế là tương ưng hay không tương ưng; không quán xét tiền tế, hậu tế, hiện tại là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Này Xá-lợi-tử! Vì ba đời (quá khứ, hiện tại, tương lai) đều là không. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét nhất thiết trí với quá khứ là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến quá khứ còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với quá khứ là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét nhất thiết trí với vị lai là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến vị lai còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với vị lai là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét nhất thiết trí với hiện tại là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến hiện tại còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với hiện tại là tương ưng hay không tương ưng. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét nhất thiết trí với sắc là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến sắc còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với sắc là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét nhất thiết trí với thọ, tưởng, hành, thức là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến thọ, tưởng, hành, thức còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với thọ, tưởng, hành, thức là tương ưng hay không tương ưng. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét nhất thiết trí với nhãn xứ là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến nhãn xứ còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với nhãn xứ là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét nhất thiết trí với nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là tương ưng hay không tương ưng. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét nhất thiết trí với sắc xứ là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến sắc xứ còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với sắc xứ là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét nhất thiết trí với thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là tương ưng hay không tương ưng. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét nhất thiết trí với nhãn giới là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến nhãn giới còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với nhãn giới là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét nhất thiết trí với nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới là tương ưng hay không tương ưng. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét nhất thiết trí với sắc giới (hình sắc trong mười tám giới) là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến sắc giới còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với sắc giới là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét nhất thiết trí với thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến thanh, hương, vị, xúc, pháp giới còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là tương ưng hay không tương ưng. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét nhất thiết trí với nhãn thức giới là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến nhãn thức giới còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với nhãn thức giới là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét nhất thiết trí với nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là tương ưng hay không tương ưng. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét nhất thiết trí với nhãn xúc là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến nhãn xúc còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với nhãn xúc là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét nhất thiết trí với nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc là tương ưng hay không tương ưng. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét nhất thiết trí với các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét nhất thiết trí với các cảm thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến các cảm thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với các cảm thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên là tương ưng hay không tương ưng. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét nhất thiết trí với địa giới là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến địa giới còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với địa giới là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét nhất thiết trí với thủy, hỏa, phong, không, thức giới là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến thủy, hỏa, phong, không, thức giới còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với thủy, hỏa, phong, không, thức giới là tương ưng hay không tương ưng. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét nhất thiết trí với nhân duyên là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến nhân duyên còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với nhân duyên là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét nhất thiết trí với đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên và các pháp sinh ra từ duyên là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên và các pháp sinh ra từ duyên còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên và các pháp sinh ra từ duyên là tương ưng hay không tương ưng. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét nhất thiết trí với vô minh là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến vô minh còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với vô minh là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét nhất thiết trí với hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến hành cho đến lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với hành cho đến lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não là tương ưng hay không tương ưng. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét nhất thiết trí với bố thí ba-la-mật-đa là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến bố thí ba-la-mật-đa còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với bố thí ba-la-mật-đa là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét nhất thiết trí với tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa là tương ưng hay không tương ưng. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét nhất thiết trí với nội không là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến nội không còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với nội không là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét nhất thiết trí với ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến ngoại không cho đến vô tính tự tính không còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với ngoại không cho đến vô tính tự tính không là tương ưng hay không tương ưng. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét nhất thiết trí với tứ niệm trụ là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến tứ niệm trụ còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với tứ niệm trụ là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét nhất thiết trí với tứ chánh đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến tứ chánh đoạn cho đến bát thánh đạo chi còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với tứ chánh đoạn cho đến bát thánh đạo chi là tương ưng hay không tương ưng. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét nhất thiết trí với khổ thánh đế là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến khổ thánh đế còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với khổ thánh đế là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét nhất thiết trí với tập, diệt, đạo thánh đế là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến tập, diệt, đạo thánh đế còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với tập, diệt, đạo thánh đế là tương ưng hay không tương ưng. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét nhất thiết trí với tứ tĩnh lự là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến tứ tĩnh lự còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với tứ tĩnh lự là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét nhất thiết trí với tứ vô lượng, tứ vô sắc định là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến tứ vô lượng, tứ vô sắc định còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với tứ vô lượng, tứ vô sắc định là tương ưng hay không tương ưng. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét nhất thiết trí với bát giải thoát là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến bát giải thoát còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với bát giải thoát là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét nhất thiết trí với bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ là tương ưng hay không tương ưng. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét nhất thiết trí với không giải thoát môn là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến không giải thoát môn còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với không giải thoát môn là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét nhất thiết trí với vô tướng, vô nguyện giải thoát môn là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến vô tướng, vô nguyện giải thoát môn còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với vô tướng, vô nguyện giải thoát môn là tương ưng hay không tương ưng. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét nhất thiết trí với tất cả đà-la-ni môn là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến tất cả đà-la-ni môn còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với tất cả đà-la-ni môn là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét nhất thiết trí với tất cả tam-ma-địa môn là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến tất cả tam-ma-địa môn còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với tất cả tam-ma-địa môn là tương ưng hay không tương ưng. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét nhất thiết trí với Cực hỷ địa là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến Cực hỷ địa còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với Cực hỷ địa là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét nhất thiết trí với Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm tuệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện tuệ địa, Pháp vân địa là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến Ly cấu địa cho đến Pháp vân địa còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với Ly cấu địa cho đến Pháp vân địa là tương ưng hay không tương ưng. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét nhất thiết trí với ngũ nhãn là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến ngũ nhãn còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với ngũ nhãn là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét nhất thiết trí với lục thần thông là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến lục thần thông còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với lục thần thông là tương ưng hay không tương ưng. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét nhất thiết trí với Phật thập lực là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến Phật thập lực còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với Phật thập lực là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét nhất thiết trí với tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, thập bát Phật bất cộng pháp là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp là tương ưng hay không tương ưng. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét nhất thiết trí với ba mươi hai tướng đại sĩ là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến ba mươi hai tướng đại sĩ còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với ba mươi hai tướng đại sĩ là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét nhất thiết trí với tám mươi vẻ đẹp phụ là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến tám mươi vẻ đẹp phụ còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với tám mươi vẻ đẹp phụ là tương ưng hay không tương ưng. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét nhất thiết trí với vô vong thất pháp là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến vô vong thất pháp còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với vô vong thất pháp là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét nhất thiết trí với hằng trụ xả tính là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến hằng trụ xả tính còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với hằng trụ xả tính là tương ưng hay không tương ưng. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét nhất thiết trí với nhất thiết trí là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến nhất thiết trí còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với nhất thiết trí là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét nhất thiết trí với đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là tương ưng hay không tương ưng. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét nhất thiết trí với Phật (bậc đã giác ngộ hoàn toàn) là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến Phật còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với Phật là tương ưng hay không tương ưng. Không quán xét nhất thiết trí với bồ-đề (sự giác ngộ) là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Ngay đến bồ-đề còn không thấy là có, huống chi lại quán xét nhất thiết trí với bồ-đề là tương ưng hay không tương ưng. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không quán xét nhất thiết trí với Phật là tương ưng hay không tương ưng, cũng không quán xét Phật với nhất thiết trí là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí chính là Phật, Phật chính là nhất thiết trí. Không quán xét nhất thiết trí với bồ-đề là tương ưng hay không tương ưng, không quán xét bồ-đề với nhất thiết trí là tương ưng hay không tương ưng. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí chính là bồ-đề, bồ-đề chính là nhất thiết trí. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không chấp trước (bám dính, cố chấp) rằng sắc là có, không chấp trước rằng sắc là không có; không chấp trước rằng thọ, tưởng, hành, thức là có, không chấp trước rằng thọ, tưởng, hành, thức là không có. Không chấp trước rằng sắc là thường (còn mãi không đổi), không chấp trước rằng sắc là vô thường (luôn biến đổi, không bền); không chấp trước rằng thọ, tưởng, hành, thức là thường, không chấp trước rằng thọ, tưởng, hành, thức là vô thường. Không chấp trước rằng sắc là vui, không chấp trước rằng sắc là khổ; không chấp trước rằng thọ, tưởng, hành, thức là vui, không chấp trước rằng thọ, tưởng, hành, thức là khổ. Không chấp trước rằng sắc là ngã (có cái "tôi" chủ thể), không chấp trước rằng sắc là vô ngã (không có cái "tôi"); không chấp trước rằng thọ, tưởng, hành, thức là ngã, không chấp trước rằng thọ, tưởng, hành, thức là vô ngã.
Không chấp trước rằng sắc là tịch tĩnh (lặng yên, dứt hết phiền não), không chấp trước rằng sắc là không tịch tĩnh; không chấp trước rằng thọ, tưởng, hành, thức là tịch tĩnh, không chấp trước rằng thọ, tưởng, hành, thức là không tịch tĩnh. Không chấp trước rằng sắc là không (trống rỗng, không có thực thể), không chấp trước rằng sắc là chẳng không; không chấp trước rằng thọ, tưởng, hành, thức là không, không chấp trước rằng thọ, tưởng, hành, thức là chẳng không. Không chấp trước rằng sắc là vô tướng (không có hình tướng để nắm bắt), không chấp trước rằng sắc là hữu tướng (có hình tướng); không chấp trước rằng thọ, tưởng, hành, thức là vô tướng, không chấp trước rằng thọ, tưởng, hành, thức là hữu tướng. Không chấp trước rằng sắc là vô nguyện (không có gì để mong cầu), không chấp trước rằng sắc là hữu nguyện (có điều để mong cầu); không chấp trước rằng thọ, tưởng, hành, thức là vô nguyện, không chấp trước rằng thọ, tưởng, hành, thức là hữu nguyện. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không chấp trước rằng nhãn xứ là có, không chấp trước rằng nhãn xứ là không có; không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là có, không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là không có. Không chấp trước rằng nhãn xứ là thường, không chấp trước rằng nhãn xứ là vô thường; không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là thường, không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là vô thường. Không chấp trước rằng nhãn xứ là vui, không chấp trước rằng nhãn xứ là khổ; không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là vui, không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là khổ. Không chấp trước rằng nhãn xứ là ngã, không chấp trước rằng nhãn xứ là vô ngã; không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là ngã, không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là vô ngã.
Không chấp trước rằng nhãn xứ là tịch tĩnh, không chấp trước rằng nhãn xứ là không tịch tĩnh; không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là tịch tĩnh, không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là không tịch tĩnh. Không chấp trước rằng nhãn xứ là không, không chấp trước rằng nhãn xứ là chẳng không; không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là không, không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là chẳng không. Không chấp trước rằng nhãn xứ là vô tướng, không chấp trước rằng nhãn xứ là hữu tướng; không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là vô tướng, không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là hữu tướng. Không chấp trước rằng nhãn xứ là vô nguyện, không chấp trước rằng nhãn xứ là hữu nguyện; không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là vô nguyện, không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là hữu nguyện. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không chấp trước rằng sắc xứ là có, không chấp trước rằng sắc xứ là không có; không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là có, không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là không có. Không chấp trước rằng sắc xứ là thường, không chấp trước rằng sắc xứ là vô thường; không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là thường, không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là vô thường. Không chấp trước rằng sắc xứ là vui, không chấp trước rằng sắc xứ là khổ; không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là vui, không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là khổ. Không chấp trước rằng sắc xứ là ngã, không chấp trước rằng sắc xứ là vô ngã; không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là ngã, không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là vô ngã.
Không chấp trước rằng sắc xứ là tịch tĩnh, không chấp trước rằng sắc xứ là không tịch tĩnh; không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là tịch tĩnh, không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là không tịch tĩnh. Không chấp trước rằng sắc xứ là không, không chấp trước rằng sắc xứ là chẳng không; không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là không, không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là chẳng không. Không chấp trước rằng sắc xứ là vô tướng, không chấp trước rằng sắc xứ là hữu tướng; không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là vô tướng, không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là hữu tướng. Không chấp trước rằng sắc xứ là vô nguyện, không chấp trước rằng sắc xứ là hữu nguyện; không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là vô nguyện, không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là hữu nguyện. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không chấp trước rằng nhãn giới là có, không chấp trước rằng nhãn giới là không có; không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới là có, không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới là không có. Không chấp trước rằng nhãn giới là thường, không chấp trước rằng nhãn giới là vô thường; không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới là thường, không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới là vô thường. Không chấp trước rằng nhãn giới là vui, không chấp trước rằng nhãn giới là khổ; không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới là vui, không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới là khổ. Không chấp trước rằng nhãn giới là ngã, không chấp trước rằng nhãn giới là vô ngã; không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới là ngã, không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới là vô ngã.
Không chấp trước rằng nhãn giới là tịch tĩnh, không chấp trước rằng nhãn giới là không tịch tĩnh; không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới là tịch tĩnh, không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới là không tịch tĩnh. Không chấp trước rằng nhãn giới là không, không chấp trước rằng nhãn giới là chẳng không; không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới là không, không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới là chẳng không. Không chấp trước rằng nhãn giới là vô tướng, không chấp trước rằng nhãn giới là hữu tướng; không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới là vô tướng, không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới là hữu tướng. Không chấp trước rằng nhãn giới là vô nguyện, không chấp trước rằng nhãn giới là hữu nguyện; không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới là vô nguyện, không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới là hữu nguyện. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không chấp trước rằng sắc giới là có, không chấp trước rằng sắc giới là không có; không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là có, không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là không có. Không chấp trước rằng sắc giới là thường, không chấp trước rằng sắc giới là vô thường; không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là thường, không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là vô thường. Không chấp trước rằng sắc giới là vui, không chấp trước rằng sắc giới là khổ; không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là vui, không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là khổ. Không chấp trước rằng sắc giới là ngã, không chấp trước rằng sắc giới là vô ngã; không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là ngã, không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là vô ngã.
Không chấp trước rằng sắc giới là tịch tĩnh, không chấp trước rằng sắc giới là không tịch tĩnh; không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là tịch tĩnh, không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là không tịch tĩnh. Không chấp trước rằng sắc giới là không, không chấp trước rằng sắc giới là chẳng không; không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là không, không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là chẳng không. Không chấp trước rằng sắc giới là vô tướng, không chấp trước rằng sắc giới là hữu tướng; không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là vô tướng, không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là hữu tướng. Không chấp trước rằng sắc giới là vô nguyện, không chấp trước rằng sắc giới là hữu nguyện; không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là vô nguyện, không chấp trước rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp giới là hữu nguyện. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì không chấp trước rằng nhãn thức giới là có, không chấp trước rằng nhãn thức giới là không có; không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là có, không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là không có. Không chấp trước rằng nhãn thức giới là thường, không chấp trước rằng nhãn thức giới là vô thường; không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là thường, không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là vô thường. Không chấp trước rằng nhãn thức giới là vui, không chấp trước rằng nhãn thức giới là khổ; không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là vui, không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là khổ. Không chấp trước rằng nhãn thức giới là ngã, không chấp trước rằng nhãn thức giới là vô ngã; không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là ngã, không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là vô ngã.
Không chấp trước rằng nhãn thức giới là tịch tĩnh, không chấp trước rằng nhãn thức giới là không tịch tĩnh; không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là tịch tĩnh, không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là không tịch tĩnh. Không chấp trước rằng nhãn thức giới là không, không chấp trước rằng nhãn thức giới là chẳng không; không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là không, không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là chẳng không. Không chấp trước rằng nhãn thức giới là vô tướng, không chấp trước rằng nhãn thức giới là hữu tướng; không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là vô tướng, không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là hữu tướng. Không chấp trước rằng nhãn thức giới là vô nguyện, không chấp trước rằng nhãn thức giới là hữu nguyện; không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là vô nguyện, không chấp trước rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới là hữu nguyện. Này Xá-lợi-tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì tương ưng với các pháp như thế, nên nói là tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa.
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ năm (hết).
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ sáu.
Tam tạng pháp sư (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) Huyền Trang (vị cao tăng đời Đường, Trung Quốc) vâng chiếu chỉ của vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video