Thiên 642 — Hội 3 · Phẩm 10 Địa ngục · phần 2

 Phần thứ ba, Phẩm Địa Ngục, thứ mười, đoạn hai.

 Bấy giờ, Cụ thọ (bậc trưởng lão đủ tuổi đạo và đức hạnh, cách gọi tôn kính một vị tỳ-kheo) Thiện Hiện (tức Tu-bồ-đề, một đại đệ tử của Phật, nổi tiếng hiểu sâu về lẽ "không") lại thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn (Đấng được cả thế gian tôn kính, tức Đức Phật), Bát-nhã Ba-la-mật-đa (trí tuệ hoàn hảo, đưa người từ bờ mê sang bờ giác ngộ) rất sâu xa chính là Ma-ha Ba-la-mật-đa (sự hoàn hảo lớn lao)."

 Phật bảo Thiện Hiện: "Ông dựa vào ý gì mà nói rằng Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu xa chính là Ma-ha Ba-la-mật-đa?"

 Thiện Hiện đáp: "Bạch Thế Tôn, vì Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa không làm cho sắc (hình thể vật chất; là uẩn thứ nhất trong năm uẩn, tức năm nhóm hợp thành thân tâm con người) lớn ra hay nhỏ đi. Đối với thọ (cảm giác), tưởng (sự nhận biết hình tướng), hành (các hoạt động tạo tác của tâm), thức (sự phân biệt, nhận biết) cũng không làm cho lớn ra hay nhỏ đi. Cứ như thế, cho đến vô thượng chánh đẳng bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chính, trọn vẹn và bình đẳng) của Phật cũng không làm cho lớn ra hay nhỏ đi. Đối với các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác (danh hiệu của Phật: Như Lai là bậc từ chân lý như thật mà đến; Ứng là bậc xứng đáng được cúng dường; Chánh Đẳng Giác là bậc giác ngộ chân chính, trọn vẹn) cũng không làm cho lớn ra hay nhỏ đi.

 Đối với sắc, không làm cho tụ lại hay tan ra. Đối với thọ, tưởng, hành, thức cũng không làm cho tụ lại hay tan ra. Cứ như thế, cho đến vô thượng chánh đẳng bồ-đề của Phật cũng không làm cho tụ lại hay tan ra. Đối với các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cũng không làm cho tụ lại hay tan ra.

 Đối với sắc, không làm thành có hạn lượng hay không có hạn lượng. Đối với thọ, tưởng, hành, thức cũng không làm thành có hạn lượng hay không có hạn lượng. Cứ như thế, cho đến vô thượng chánh đẳng bồ-đề của Phật cũng không làm thành có hạn lượng hay không có hạn lượng. Đối với các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cũng không làm thành có hạn lượng hay không có hạn lượng.

 Đối với sắc, không làm cho rộng ra hay hẹp lại. Đối với thọ, tưởng, hành, thức cũng không làm cho rộng ra hay hẹp lại. Cứ như thế, cho đến vô thượng chánh đẳng bồ-đề của Phật cũng không làm cho rộng ra hay hẹp lại. Đối với các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cũng không làm cho rộng ra hay hẹp lại.

 Đối với sắc, không làm cho có sức mạnh hay không có sức mạnh. Đối với thọ, tưởng, hành, thức cũng không làm cho có sức mạnh hay không có sức mạnh. Cứ như thế, cho đến vô thượng chánh đẳng bồ-đề của Phật cũng không làm cho có sức mạnh hay không có sức mạnh. Đối với các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cũng không làm cho có sức mạnh hay không có sức mạnh.

 Con dựa vào ý ấy nên mới nói rằng Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu xa chính là Ma-ha Ba-la-mật-đa.

 Bạch Thế Tôn, nếu có vị Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc hữu tình lớn, phát tâm cầu giác ngộ để cứu độ mọi chúng sinh) mới học Đại thừa (cỗ xe lớn, tức con đường tu hướng đến thành Phật và cứu độ tất cả), nương vào Bát-nhã cho đến Bố thí Ba-la-mật-đa (sự hoàn hảo về cho tặng; sáu pháp hoàn hảo gồm: bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã) mà khởi lên ý nghĩ rằng: "Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu xa không làm cho sắc lớn ra hay nhỏ đi, không làm cho tụ lại hay tan ra, không làm thành có hạn lượng hay không có hạn lượng, không làm cho rộng ra hay hẹp lại, không làm cho có sức mạnh hay không có sức mạnh; cứ như thế, cho đến các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cũng không làm cho lớn ra hay nhỏ đi, không làm cho tụ lại hay tan ra, không làm thành có hạn lượng hay không có hạn lượng, không làm cho rộng ra hay hẹp lại, không làm cho có sức mạnh hay không có sức mạnh", thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy, vì khởi lên ý nghĩ đó, nên không phải là đang thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa.

 Bạch Thế Tôn, nếu có vị Bồ-tát Ma-ha-tát mới học Đại thừa, nương vào Bát-nhã cho đến Bố thí Ba-la-mật-đa mà khởi lên ý nghĩ rằng: "Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu xa làm cho sắc lớn ra, nhỏ đi, làm cho tụ lại, tan ra, làm thành có hạn lượng, không có hạn lượng, làm cho rộng ra, hẹp lại, làm cho có sức mạnh, không có sức mạnh; cứ như thế, cho đến các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cũng làm cho lớn ra, nhỏ đi, làm cho tụ lại, tan ra, làm thành có hạn lượng, không có hạn lượng, làm cho rộng ra, hẹp lại, làm cho có sức mạnh, không có sức mạnh", thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy, vì khởi lên ý nghĩ đó, nên không phải là đang thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa.

 Bạch Thế Tôn, nếu có vị Bồ-tát Ma-ha-tát mới học Đại thừa, không nương vào Bát-nhã cho đến Bố thí Ba-la-mật-đa mà khởi lên ý nghĩ rằng: "Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu xa không làm cho sắc lớn ra hay nhỏ đi, không làm cho tụ lại hay tan ra, không làm thành có hạn lượng hay không có hạn lượng, không làm cho rộng ra hay hẹp lại, không làm cho có sức mạnh hay không có sức mạnh; cứ như thế, cho đến các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cũng không làm cho lớn ra hay nhỏ đi, không làm cho tụ lại hay tan ra, không làm thành có hạn lượng hay không có hạn lượng, không làm cho rộng ra hay hẹp lại, không làm cho có sức mạnh hay không có sức mạnh", thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy, vì khởi lên ý nghĩ đó, nên không phải là đang thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa.

 Bạch Thế Tôn, nếu có vị Bồ-tát Ma-ha-tát mới học Đại thừa, không nương vào Bát-nhã cho đến Bố thí Ba-la-mật-đa mà khởi lên ý nghĩ rằng: "Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu xa làm cho sắc lớn ra, nhỏ đi, làm cho tụ lại, tan ra, làm thành có hạn lượng, không có hạn lượng, làm cho rộng ra, hẹp lại, làm cho có sức mạnh, không có sức mạnh; cứ như thế, cho đến các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cũng làm cho lớn ra, nhỏ đi, làm cho tụ lại, tan ra, làm thành có hạn lượng, không có hạn lượng, làm cho rộng ra, hẹp lại, làm cho có sức mạnh, không có sức mạnh", thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy, vì khởi lên ý nghĩ đó, nên không phải là đang thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa.

 Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát khởi lên ý nghĩ rằng Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu xa đối với sắc: hoặc làm cho lớn nhỏ, hoặc không làm cho lớn nhỏ; hoặc làm cho tụ tan, hoặc không làm cho tụ tan; hoặc làm thành có hạn lượng, không hạn lượng, hoặc không làm thành có hạn lượng, không hạn lượng; hoặc làm cho rộng hẹp, hoặc không làm cho rộng hẹp; hoặc làm cho có sức mạnh, không sức mạnh, hoặc không làm cho có sức mạnh, không sức mạnh; cứ như thế, cho đến đối với các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác: hoặc làm cho lớn nhỏ, hoặc không làm cho lớn nhỏ; hoặc làm cho tụ tan, hoặc không làm cho tụ tan; hoặc làm thành có hạn lượng, không hạn lượng, hoặc không làm thành có hạn lượng, không hạn lượng; hoặc làm cho rộng hẹp, hoặc không làm cho rộng hẹp; hoặc làm cho có sức mạnh, không sức mạnh, hoặc không làm cho có sức mạnh, không sức mạnh — thì tất cả những ý nghĩ như thế đều không phải là quả đẳng lưu (kết quả cùng loại, tuôn chảy ra một cách tương ứng từ nguyên nhân của nó) của Bát-nhã Ba-la-mật-đa.

 Bạch Thế Tôn, nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát khởi lên ý nghĩ rằng Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu xa đối với sắc cho đến các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác: hoặc làm cho lớn nhỏ, hoặc không làm cho lớn nhỏ; hoặc làm cho tụ tan, hoặc không làm cho tụ tan; hoặc làm thành có hạn lượng, không hạn lượng, hoặc không làm thành có hạn lượng, không hạn lượng; hoặc làm cho rộng hẹp, hoặc không làm cho rộng hẹp; hoặc làm cho có sức mạnh, không sức mạnh, hoặc không làm cho có sức mạnh, không sức mạnh — thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy gọi là rất "có chỗ đắc" (chấp rằng có một cái gì đó thật để nắm bắt, để đạt được), không phải là đang thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa.

 Vì sao vậy? Vì ý nghĩ "có chỗ đắc" không thể chứng được vô thượng chánh đẳng bồ-đề. Tại sao thế? Vì hữu tình (chúng sinh có tâm thức, tình cảm) là không sinh, không có tự tánh (không có bản chất riêng tự tồn tại), không có gì cả, là không (trống rỗng, không có thực thể), vô tướng (không có hình tướng để nắm bắt), vô nguyện (không có gì để mong cầu, tạo tác), xa lìa, vắng lặng, không thể nắm bắt được, không thể nghĩ bàn, không hư hoại diệt mất, không có sự hay biết, sức mạnh không thành tựu; nên biết Bát-nhã Ba-la-mật-đa cũng là không sinh, nói rộng ra cho đến sức mạnh không thành tựu. Vì sắc cho đến tất cả các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đều không sinh, không có tự tánh, không có gì cả, là không, vô tướng, vô nguyện, xa lìa, vắng lặng, không thể nắm bắt được, không thể nghĩ bàn, không hư hoại diệt mất, không có sự hay biết, sức mạnh không thành tựu; nên biết Bát-nhã Ba-la-mật-đa cũng là không sinh, nói rộng ra cho đến sức mạnh không thành tựu.

 Con dựa vào ý ấy nên mới nói rằng Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu xa chính là Ma-ha Ba-la-mật-đa."

 Bấy giờ, Xá-lợi Tử (Śāriputra, vị đại đệ tử được xem là trí tuệ bậc nhất của Phật) thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát nào có thể tin hiểu Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa, thì vị ấy đã chết ở nơi nào mà sinh đến chốn này? Đã phát tâm hướng tới vô thượng chánh đẳng bồ-đề được bao lâu? Đã từng gần gũi, cúng dường bao nhiêu đức Phật? Đã tu hành bố thí cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa được bao lâu? Làm sao mà tin hiểu được ý nghĩa sâu xa của Bát-nhã Ba-la-mật-đa như thế?"

 Phật bảo Xá-lợi Tử: "Nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát nào có thể tin hiểu Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa, thì vị ấy đã chết đi từ trong các pháp hội (buổi họp giảng pháp) của các đức Phật mà mình từng phụng sự ở các thế giới mười phương, rồi sinh đến chốn này. Vị ấy đã phát tâm hướng tới vô thượng chánh đẳng bồ-đề trải qua vô lượng, vô số, vô biên trăm nghìn câu-chi (một đơn vị số, bằng mười triệu) na-dữu-đa (một đơn vị số cực lớn) kiếp (khoảng thời gian dài không thể tính đếm). Vị ấy đã từng gần gũi, cúng dường vô lượng, vô số, vô biên, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường các đức Phật Bạc-già-phạm (danh hiệu của Phật, nghĩa là Thế Tôn, bậc đầy đủ phúc đức). Từ lúc mới phát tâm, vị ấy đã thường tu bố thí cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa, trải qua vô lượng, vô số, vô biên trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa kiếp.

 Nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát đối với Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa, hoặc thấy hoặc nghe, liền nghĩ rằng: 'Nay ta được thấy Phật, được nghe lời Phật nói', thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy, lấy vô tướng, không hai (không phân chia đối đãi) và không chỗ đắc làm phương tiện (cách thức khéo léo để tu hành), có thể tin hiểu đúng đắn ý nghĩa sâu xa của Bát-nhã Ba-la-mật-đa như thế."

 Cụ thọ Thiện Hiện liền thưa với Phật: "Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa có ai nghe được, thấy được chăng?"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa thật không có ai nghe được, thấy được. Vì sao vậy? Vì Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa thật không phải là pháp để được nghe, được thấy. Thiện Hiện nên biết: sắc không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn trơ lì (tự thân không có khả năng hay biết); thọ, tưởng, hành, thức cũng không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn trơ lì; nói rộng ra cho đến vô thượng chánh đẳng bồ-đề của các đức Phật cũng không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn trơ lì; tất cả các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cũng không có nghe, không có thấy, vì các pháp vốn trơ lì."

 Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa với Phật: "Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát phải tích lũy công hạnh hướng về vô thượng chánh đẳng bồ-đề bao lâu thì mới có thể siêng năng tu học Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa?"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Việc này cần phải phân biệt mà nói. Thiện Hiện nên biết: có vị Bồ-tát Ma-ha-tát ngay từ lúc mới phát tâm đã có thể tu học Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa, cũng có thể tu học Tĩnh lự (thiền định, giữ tâm lặng yên chuyên chú), Tinh tấn (siêng năng không lười), An nhẫn (nhẫn chịu điều trái ý mà tâm vẫn yên), Tịnh giới (giữ giới luật trong sạch), Bố thí Ba-la-mật-đa. Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy vì có phương tiện thiện xảo (sự khéo léo dùng cách thích hợp để tu và để giáo hóa), nên không phỉ báng các pháp, không thấy các pháp có tăng có giảm, thường không rời các hạnh đúng đắn tương ứng với bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa, thường không rời các đức Phật và Bồ-tát. Vị ấy đi từ cõi Phật này đến cõi Phật khác, muốn dùng đủ thứ phẩm vật cúng dường tốt đẹp bậc nhất để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen các đức Phật và Bồ-tát thì đều có thể làm được theo ý muốn; cũng có thể ở nơi các vị ấy gieo trồng các căn lành (gốc rễ của điều thiện, sẽ sinh ra quả tốt) khiến cho mau được tròn đầy. Bất cứ nơi đâu thọ thân, vị ấy cũng không phải sinh ra từ bào thai trong bụng mẹ; tâm thường không lẫn lộn với phiền não; cũng chưa từng khởi tâm Nhị thừa (tâm của hai cỗ xe nhỏ là Thanh văn và Độc giác, chỉ cầu giải thoát cho riêng mình). Vị ấy thường không rời các thần thông (năng lực siêu phàm) thù thắng, dạo đi các cõi Phật, làm cho chúng sinh được thành thục, làm cho cõi Phật được trang nghiêm thanh tịnh. Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy có thể siêng năng tu học Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa.

 Có những người con trai lành, người con gái lành theo Bồ-tát thừa (con đường của Bồ-tát), tuy đã từng được gặp hàng trăm, hàng nghìn, hoặc vô lượng đức Phật, và ở chỗ các đức Phật cùng các đệ tử của các ngài cũng đã tu hành nhiều về bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã, nhưng vì lấy chỗ 'có sở đắc' làm phương tiện, nên không thể tu học Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa cho đến Bố thí Ba-la-mật-đa.

 Thiện Hiện nên biết: những người con trai lành, con gái lành ấy, nghe giảng Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa như thế thì trong lòng sinh khinh mạn, liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, bỏ đại chúng mà đi. Họ đã khinh mạn Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa thì cũng là khinh mạn Phật; đã bỏ Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa như thế thì cũng là bỏ các đức Phật. Ngay trong hội chúng này cũng có hạng người ấy, nghe Ta tuyên giảng Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa thì lòng không cung kính, bỏ đại chúng mà đi. Tại sao thế? Vì những người con trai lành, con gái lành ấy, ở đời trước nghe giảng Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa đã từng bỏ đi; do sức thói quen từ đời trước, nay nghe Ta giảng lại cũng bỏ đi.

 Những người con trai lành, con gái lành ấy, đối với Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa, thân, lời nói và tâm đều không hòa hợp thuận theo; do đó tạo ra và làm tăng thêm tội nghiệp ngu si và trí tuệ xấu ác. Vì tạo ra và làm tăng thêm tội nghiệp ngu si và trí tuệ xấu ác, nên khi nghe Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa liền phỉ báng, ngăn trở, vứt bỏ. Họ đã phỉ báng, ngăn trở, vứt bỏ Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa, tức là phỉ báng, ngăn trở, vứt bỏ nhất thiết trí trí (trí tuệ tối thượng của Phật, biết rõ tất cả mọi điều) của các đức Phật ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai). Vì phỉ báng, ngăn trở, vứt bỏ nhất thiết trí trí của các đức Phật ba đời, nên họ liền tạo ra và làm tăng thêm nghiệp khuyết pháp (nghiệp phỉ báng, phá hoại khiến chánh pháp bị thiếu vắng, chiêu lấy quả báo tự mình về sau không được gặp chánh pháp). Vì tạo ra và làm tăng thêm nghiệp khuyết pháp, họ đọa vào đại địa ngục, trải qua nhiều trăm năm, cho đến nhiều trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa năm, chịu các nỗi khổ lớn dữ dội, đau đớn như bị tra tấn.

 Vì tội của họ nặng, nên ở thế giới này, họ đi từ đại địa ngục này đến đại địa ngục khác, cho đến khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió (ba tai họa lớn là lửa, nước, gió hủy diệt thế giới vào thời kỳ thế giới tan hoại) chưa nổi lên, họ vẫn chịu các nỗi khổ lớn dữ dội, đau đớn như bị tra tấn. Khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió của thế giới này nổi lên, vì nghiệp khuyết pháp của họ vẫn chưa hết, nên chết rồi họ chuyển sinh vào các đại địa ngục cùng loại ở thế giới phương khác, trải qua nhiều trăm năm, cho đến nhiều trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa năm, chịu các nỗi khổ lớn dữ dội, đau đớn như bị tra tấn. Vì tội của họ nặng, nên ở thế giới khác ấy, họ đi từ đại địa ngục này đến đại địa ngục khác, cho đến khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa nổi lên, họ vẫn chịu các nỗi khổ lớn dữ dội, đau đớn như bị tra tấn. Khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió của thế giới khác ấy nổi lên, vì nghiệp khuyết pháp của họ vẫn chưa hết, nên chết rồi họ chuyển sinh vào các đại địa ngục cùng loại ở thế giới phương khác nữa, trải qua nhiều trăm năm, cho đến nhiều trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa năm, chịu các nỗi khổ lớn dữ dội, đau đớn như bị tra tấn. Vì tội của họ nặng, nên ở thế giới khác nữa ấy, họ đi từ đại địa ngục này đến đại địa ngục khác, cho đến khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa nổi lên, họ vẫn chịu các nỗi khổ lớn dữ dội, đau đớn như bị tra tấn.

 Cứ thế lần lượt trải khắp các đại địa ngục ở các thế giới khác trong mười phương, chịu các nỗi khổ lớn dữ dội, đau đớn như bị tra tấn. Khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió của các thế giới khác trong mười phương ấy nổi lên, vì nghiệp khuyết pháp của họ vẫn chưa hết, nên chết rồi họ lại sinh trở về đại địa ngục ở cõi Kham Nhẫn (tức thế giới Ta-bà mà chúng ta đang sống, nơi chúng sinh phải nhẫn chịu nhiều khổ), đi từ đại địa ngục này đến đại địa ngục khác, cho đến khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa nổi lên, họ vẫn chịu các nỗi khổ lớn dữ dội, đau đớn như bị tra tấn. Khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió của thế giới này nổi lên, vì nghiệp khuyết pháp của họ vẫn chưa hết, nên chết rồi họ lại sinh sang các thế giới khác, trải khắp các đại địa ngục mười phương, chịu các nỗi khổ lớn dữ dội, đau đớn như bị tra tấn.

 Luân hồi như thế trải qua vô số kiếp, sức mạnh của tội nghiệp khuyết pháp ấy mới hơi nhẹ bớt; họ ra khỏi địa ngục, đọa vào đường bàng sinh (loài súc vật, đi ngang mà sống), trải qua nhiều trăm năm, cho đến nhiều trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa năm, mang thân súc vật, chịu đủ các nỗi khổ như bị tàn hại, bị khủng bố, bị bức bách. Vì tội chưa hết, nên ở thế giới này, họ đi từ nơi hiểm ác này đến nơi hiểm ác khác, cho đến khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa nổi lên, họ vẫn chịu đủ các nỗi khổ như bị tàn hại, bị khủng bố, bị bức bách. Khi thế giới này bị ba tai họa hủy hoại, vì sức còn lại của nghiệp khuyết pháp chưa hết, nên chết rồi họ chuyển sinh vào đường bàng sinh cùng loại ở thế giới phương khác, trải qua nhiều trăm năm, cho đến nhiều trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa năm, chịu đủ các nỗi khổ như bị tàn hại, bị khủng bố, bị bức bách. Vì tội chưa hết, nên ở thế giới khác ấy, họ đi từ nơi hiểm ác này đến nơi hiểm ác khác, cho đến khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa nổi lên, họ vẫn chịu đủ các nỗi khổ như bị tàn hại, bị khủng bố, bị bức bách. Khi thế giới khác ấy bị ba tai họa hủy hoại, vì sức còn lại của nghiệp khuyết pháp chưa hết, nên chết rồi họ chuyển sinh vào đường bàng sinh cùng loại ở thế giới phương khác nữa, trải qua nhiều trăm năm, cho đến nhiều trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa năm, chịu đủ các nỗi khổ như bị tàn hại, bị khủng bố, bị bức bách. Vì tội chưa hết, nên ở thế giới khác nữa ấy, họ đi từ nơi hiểm ác này đến nơi hiểm ác khác, cho đến khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa nổi lên, họ vẫn chịu đủ các nỗi khổ như bị tàn hại, bị khủng bố, bị bức bách.

 Cứ thế lần lượt trải khắp các thế giới khác trong mười phương, mang thân súc vật, chịu đủ các nỗi khổ như bị tàn hại, bị khủng bố, bị bức bách. Khi các thế giới khác trong mười phương ấy bị ba tai họa hủy hoại, vì sức còn lại của nghiệp khuyết pháp chưa hết, nên chết rồi họ lại sinh trở về đường bàng sinh ở cõi Kham Nhẫn này, đi từ nơi hiểm ác này đến nơi hiểm ác khác, cho đến khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa nổi lên, họ vẫn chịu đủ các nỗi khổ như bị tàn hại, bị khủng bố, bị bức bách. Khi thế giới này bị ba tai họa hủy hoại, vì sức còn lại của nghiệp khuyết pháp chưa hết, nên chết rồi họ lại sinh sang các thế giới khác, trải khắp đường bàng sinh mười phương, chịu rộng khắp mọi nỗi khổ.

 Xoay vòng như thế trải qua vô số kiếp, sức mạnh của tội nghiệp khuyết pháp ấy dần dần mỏng đi; họ thoát khỏi đường bàng sinh, đọa vào cõi quỷ, trải qua nhiều trăm năm, cho đến nhiều trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa năm, chịu đủ các nỗi khổ như đói lả, khát cháy. Vì tội chưa hết, nên ở thế giới này, họ đi từ nước quỷ đói này đến nước quỷ đói khác, cho đến khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa nổi lên, họ vẫn chịu đủ các nỗi khổ như đói lả, khát cháy. Khi thế giới này bị ba tai họa hủy hoại, vì sức còn lại của nghiệp khuyết pháp chưa hết, nên chết rồi họ chuyển sinh vào đường quỷ đói cùng loại ở thế giới phương khác, trải qua nhiều trăm năm, cho đến nhiều trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa năm, chịu đủ các nỗi khổ như đói lả, khát cháy. Vì tội chưa hết, nên ở thế giới khác ấy, họ đi từ nước quỷ đói này đến nước quỷ đói khác, cho đến khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa nổi lên, họ vẫn chịu đủ các nỗi khổ như đói lả, khát cháy. Khi thế giới khác ấy bị ba tai họa hủy hoại, vì sức còn lại của nghiệp khuyết pháp chưa hết, nên chết rồi họ chuyển sinh vào đường quỷ đói cùng loại ở thế giới phương khác nữa, trải qua nhiều trăm năm, cho đến nhiều trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa năm, chịu đủ các nỗi khổ như đói lả, khát cháy. Vì tội chưa hết, nên ở thế giới khác nữa ấy, họ đi từ nước quỷ đói này đến nước quỷ đói khác, cho đến khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa nổi lên, họ vẫn chịu đủ các nỗi khổ như đói lả, khát cháy.

 Cứ thế lần lượt trải khắp các thế giới khác trong mười phương, ở trong cõi quỷ chịu đủ các nỗi khổ như đói lả, khát cháy. Khi các thế giới khác trong mười phương ấy bị ba tai họa hủy hoại, vì sức còn lại của nghiệp khuyết pháp chưa hết, nên chết rồi họ lại sinh trở về đường quỷ đói ở cõi Kham Nhẫn này, đi từ nước quỷ đói này đến nước quỷ đói khác, cho đến khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió chưa nổi lên, họ vẫn chịu đủ các nỗi khổ như đói lả, khát cháy. Khi thế giới này bị ba tai họa hủy hoại, vì sức còn lại của nghiệp khuyết pháp chưa hết, nên chết rồi họ lại sinh sang các thế giới khác, trải khắp đường quỷ đói mười phương, chịu rộng khắp mọi nỗi khổ.

 Trôi lăn khắp nơi như thế trải qua vô số kiếp, sức còn lại của nghiệp khuyết pháp ấy sắp hết, họ mới ra khỏi cõi quỷ đói mà sinh vào loài người. Tuy được làm người nhưng ở địa vị thấp hèn: hoặc sinh vào nhà mù điếc bẩm sinh, hoặc nhà Chiên-đồ-la (giai cấp tiện dân thấp nhất ở Ấn Độ xưa, làm các nghề như giết mổ, hành hình), hoặc nhà Bổ-yết-sa (một giai cấp hạ tiện ở Ấn Độ xưa, làm các nghề dơ bẩn như dọn phân uế), hoặc nhà đồ tể, hoặc nhà chài lưới săn bắn, hoặc nhà thợ thủ công, hoặc nhà hát xướng, hoặc nhà theo tà kiến (hiểu biết sai lệch), hoặc các nhà thấp kém, tạp nhạp khác sống bằng ác luật nghi (những nghề nghiệp lấy việc ác như giết hại làm nếp sống thường ngày). Hoặc thân thể mà họ mang không có mắt, không có tai, không có mũi, không có lưỡi, không có tay, không có chân; mù lòa, điếc câm; ung nhọt, ghẻ lở, hủi, điên cuồng, động kinh; tàn tật, gù lưng; lùn thấp xấu xí, co quắp, què quặt; các giác quan thiếu khuyết; da đen sạm, nghèo khổ tiều tụy; ngu đần ương ngạnh, không có hiểu biết; làm việc gì cũng bị người đời khinh chê. Hoặc nơi họ sinh ra không được nghe danh hiệu Phật, danh từ Pháp, danh từ Tăng, danh hiệu Bồ-tát, danh hiệu Độc giác. Hoặc lại sinh vào thế giới tối tăm, luôn luôn không có ngày đêm, không thấy ánh sáng, chỗ ở hiểm trở, dơ bẩn, xấu ác, đầy gai độc. Tại sao thế? Vì nghiệp khuyết pháp mà họ đã tạo ra và làm tăng thêm vô cùng sâu nặng, nên phải chịu những quả khổ trọn vẹn đáng ghét như thế, chủng loại rất nhiều, khó có thể nói cho đủ; nếu muốn nói đủ thì suốt cả kiếp cũng không hết."

 Bấy giờ, Xá-lợi Tử thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, nghiệp khuyết pháp mà họ đã tạo ra và làm tăng thêm ấy có thể nói là giống với năm nghiệp vô gián (năm tội nặng nhất: giết cha, giết mẹ, giết A-la-hán, làm thân Phật chảy máu, phá sự hòa hợp của Tăng đoàn; phạm thì đọa địa ngục Vô Gián, chịu khổ liên tục không gián đoạn) chăng?"

 Phật bảo Xá-lợi Tử: "Nghiệp khuyết pháp là cực kỳ thô nặng, không thể đem so với năm nghiệp vô gián. Nghĩa là những người ấy nghe giảng Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa thì liền chống trái, phỉ báng, chê bai, nói rằng: 'Lời này không phải Phật nói, không phải là pháp, không phải là luật, không phải là lời dạy của Đại Sư (bậc Thầy lớn, tức Phật); chúng ta không nên tin theo mà học điều này.' Kẻ phỉ báng pháp ấy tự mình phỉ báng Bát-nhã Ba-la-mật-đa, lại còn dạy người khác phỉ báng; tự mình hủy hoại thân mình, lại còn khiến người khác bị hủy hoại; tự mình uống thuốc độc, lại còn khiến người khác uống; tự mình đánh mất quả vui được sinh lên cõi trời và được giải thoát, lại còn khiến người khác đánh mất; tự đem thân mình làm mồi cho lửa địa ngục, lại còn khiến người khác làm mồi cho lửa ấy; tự mình không tin hiểu Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa, lại còn dạy người khác khiến họ không tin hiểu; tự mình chìm trong biển khổ, lại còn khiến người khác chìm đắm.

 Xá-lợi Tử! Đối với Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa như thế, Ta còn không muốn cho kẻ phỉ báng chánh pháp được nghe đến tên gọi, huống chi là giảng cho họ nghe. Xá-lợi Tử! Kẻ phỉ báng chánh pháp, Ta còn không cho những người con trai lành theo Bồ-tát thừa nghe đến tên họ, huống chi là để tận mắt trông thấy, lẽ nào lại cho ở chung! Vì sao vậy? Xá-lợi Tử! Những ai phỉ báng Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa, nên biết kẻ ấy gọi là kẻ phá hoại chánh pháp, thuộc về loài tối tăm, như loài ốc sên dơ bẩn, tự làm nhơ mình và làm nhơ người khác, như phân thối rữa. Nếu có ai tin theo lời của kẻ phá hoại chánh pháp thì cũng phải chịu những nỗi khổ lớn như đã nói ở trên. Xá-lợi Tử! Những ai phá hoại Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa, nên biết hạng ấy chính là địa ngục, súc vật, quỷ đói, nhất định sẽ phải chịu những nỗi khổ lớn cực nặng, dữ dội, không có bờ bến. Vì thế, người có trí không nên phỉ báng Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa."

 Khi ấy, Xá-lợi Tử lại thưa với Phật: "Vì cớ gì Như Lai chỉ nói những kẻ phá hoại chánh pháp như thế đọa vào đại địa ngục, đường bàng sinh, cõi quỷ, chịu khổ lâu dài, mà không nói đến hình dạng, kích thước thân thể của họ?"

 Phật bảo Xá-lợi Tử: "Thôi, không nên nói về hình dạng, kích thước mà kẻ phá hoại chánh pháp sẽ phải mang trong đường ác (những cõi khổ do nghiệp ác dẫn đến) về sau. Tại sao thế? Nếu Ta nói đầy đủ về hình dạng, kích thước của họ trong các đường ấy, thì người nghe sẽ kinh sợ mà thổ ra máu nóng rồi đến chết, hoặc chịu khổ gần như chết, lòng bỗng lo âu phiền não như bị trúng tên độc, thân thể dần dần khô héo tiều tụy như mạ non bị cắt. Ta sợ rằng họ nghe nói kẻ phỉ báng chánh pháp sẽ phải mang thân khổ sở, xấu xí to lớn như thế mà vô cớ kinh hoàng, mất cả thân mạng; vì thương họ nên Ta không nói cho ông nghe."

 Xá-lợi Tử thưa: "Chỉ mong Phật nói về hình dạng, kích thước xấu ác ấy, để làm lời răn rõ ràng cho đời sau, khiến họ biết rằng phỉ báng pháp sẽ phải chịu khổ lớn mà không tạo tội ấy."

 Phật bảo Xá-lợi Tử: "Những điều Ta nói trước đây đã đủ làm lời răn rõ ràng. Nghĩa là ở đời vị lai, những người con trai lành… nghe Ta nói rằng kẻ đã tạo ra và làm tăng thêm đến mức cực kỳ trọn vẹn nghiệp phá hoại chánh pháp thì đọa vào đại địa ngục, đường bàng sinh, cõi quỷ, ở mỗi đường đều chịu khổ lâu dài, thì cũng đủ để họ tự dè dặt giữ mình mà không phỉ báng chánh pháp."

 Khi ấy, Xá-lợi Tử liền thưa với Phật: "Đúng vậy, bạch Thế Tôn! Đúng vậy, bạch Thiện Thệ (danh hiệu của Phật: bậc đã khéo đi đến nơi giải thoát)! Những người con trai lành cùng loại với chúng con ở đời sau, nghe Phật nói trước rằng nghiệp phá hoại chánh pháp chiêu lấy khổ lâu dài, thì cũng đủ làm lời răn rõ ràng; họ thà bỏ thân mạng chứ quyết không phỉ báng pháp, để mai sau mình khỏi phải chịu nỗi khổ ấy."

 Bấy giờ, Thiện Hiện liền thưa với Phật: "Nếu có những người con trai lành… thông minh, nghe Phật nói kẻ phỉ báng chánh pháp ở đời vị lai phải chịu khổ nặng lâu dài, thì nên khéo giữ gìn nghiệp của thân, lời nói và ý, chớ phỉ báng, phá hoại chánh pháp mà đọa vào ba đường ác (địa ngục, quỷ đói, súc vật), chịu khổ suốt nhiều kiếp dài, trong thời gian lâu xa không được thấy các đức Phật, không được nghe chánh pháp, không được gặp Tăng, không được sinh vào cõi nước có Phật; dù có sinh vào loài người thì cũng thấp hèn, nghèo khổ, xấu xí, ngu đần, thân thể không đầy đủ, nói điều gì người ta cũng không tin nhận."

 Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa với Phật: "Việc tạo ra và làm tăng thêm nghiệp khuyết pháp há chẳng phải do quen làm nghiệp lời nói ác hay sao?"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Đúng vậy, đúng vậy! Thật là do quen làm nghiệp lời nói ác mà tạo ra và làm tăng thêm nghiệp khuyết pháp. Trong chánh pháp và Tỳ-nại-da (giới luật) của Ta, sẽ có những người xuất gia ngu si; họ tuy tôn xưng Ta là Đại Sư, nhưng lại phỉ báng, phá hoại Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa do Ta nói.

 Thiện Hiện nên biết: nếu ai phỉ báng Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa thì tức là phỉ báng vô thượng chánh đẳng bồ-đề của các đức Phật. Nếu ai phỉ báng vô thượng chánh đẳng bồ-đề của các đức Phật thì tức là phỉ báng nhất thiết trí trí của các đức Phật ba đời. Nếu ai phỉ báng nhất thiết trí trí của các đức Phật ba đời thì tức là phỉ báng ba ngôi báu Phật, Pháp, Tăng. Nếu ai phỉ báng ba ngôi báu Phật, Pháp, Tăng thì sẽ phỉ báng chánh kiến (sự hiểu biết đúng đắn) của thế gian. Nếu phỉ báng chánh kiến của thế gian thì sẽ phỉ báng sáu ba-la-mật-đa như bố thí…, nói rộng ra cho đến nhất thiết tướng trí (trí tuệ của Phật biết rõ mọi tướng trạng sai biệt của tất cả các pháp). Vì phỉ báng các khối công đức ấy, họ liền chuốc lấy vô lượng, vô số, vô biên tội nghiệp. Vì chuốc lấy vô lượng, vô số, vô biên tội nghiệp, họ liền chuốc lấy vô lượng, vô số, vô biên nỗi khổ lớn trong tất cả địa ngục, đường bàng sinh, cõi quỷ và loài người."

 Bấy giờ, Thiện Hiện lại thưa với Phật: "Những kẻ ngu si ấy do mấy nhân duyên mà phỉ báng Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa như thế?"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Do bốn nhân duyên. Bốn nhân duyên ấy là gì? Một là vì bị các tà ma xúi giục mê hoặc. Hai là vì không tin hiểu pháp sâu xa. Ba là vì không siêng năng tinh tấn, đắm chấp vào năm uẩn (năm nhóm hợp thành thân tâm: sắc, thọ, tưởng, hành, thức), bị các ác tri thức (bạn xấu, thầy tà dẫn dắt sai đường) lôi kéo. Bốn là vì ôm nhiều sân hận, thích làm điều ác, ưa tự đề cao mình mà khinh miệt người khác. Những kẻ ngu si ấy do có đủ bốn nhân duyên như thế nên phỉ báng Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa như thế, do đó về sau phải chịu các nỗi khổ lớn."

 Bấy giờ, Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, những kẻ ngu si không siêng năng tinh tấn, bị ác tri thức lôi kéo, chưa gieo căn lành, đầy đủ các hạnh xấu, thì đối với Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa do Phật nói thật khó tin hiểu."

 Phật bảo Thiện Hiện: "Đúng vậy, đúng vậy, đúng như lời ông nói."

 Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa với Phật: "Bát-nhã Ba-la-mật-đa như thế, vì sao lại sâu xa, khó tin, khó hiểu?"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Sắc cho đến thức chẳng phải bị trói buộc, chẳng phải được giải thoát. Vì sao vậy? Vì tánh không có gì cả của sắc cho đến thức chính là tự tánh của sắc v.v… Cứ như thế, cho đến nhất thiết trí (trí biết tổng quát rằng tất cả các pháp đều là không), đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu hành để dẫn dắt chúng sinh), nhất thiết tướng trí cũng chẳng phải bị trói buộc, chẳng phải được giải thoát. Vì sao vậy? Vì tánh không có gì cả của nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chính là tự tánh của nhất thiết trí v.v…

 Lại nữa, Thiện Hiện! Sắc cho đến thức, ở thời trước, thời sau và thời giữa (quá khứ, vị lai và hiện tại), đều chẳng phải bị trói buộc, chẳng phải được giải thoát. Vì sao vậy? Vì tánh không có gì cả của sắc cho đến thức ở thời trước, thời sau, thời giữa chính là tự tánh của sắc v.v… ở thời trước, thời sau, thời giữa. Cứ như thế, cho đến nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí ở thời trước, thời sau, thời giữa cũng chẳng phải bị trói buộc, chẳng phải được giải thoát. Vì sao vậy? Vì tánh không có gì cả của nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí ở thời trước, thời sau, thời giữa chính là tự tánh của nhất thiết trí v.v… ở thời trước, thời sau, thời giữa."

 Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa với Phật: "Những bổ-đặc-già-la (con người, cá thể chúng sinh) không siêng năng tinh tấn, chưa gieo căn lành, đầy đủ các gốc rễ bất thiện, bị bạn xấu lôi kéo, lười biếng quá mức, làm theo sức của ma, tinh tấn yếu kém, hay quên lãng và trí tuệ xấu ác, thì đối với Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa do Phật nói thật khó tin hiểu."

 Phật bảo Thiện Hiện: "Đúng vậy, đúng vậy, đúng như lời ông nói. Tại sao thế? Thiện Hiện! Sắc thanh tịnh tức là quả (quả vị chứng đắc do tu hành) thanh tịnh; quả thanh tịnh tức là sắc thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì sự thanh tịnh của sắc và sự thanh tịnh của quả là không hai, không chia thành hai phần, không khác biệt, không cắt rời. Cứ như thế, cho đến vô thượng chánh đẳng bồ-đề của các đức Phật thanh tịnh tức là quả thanh tịnh; quả thanh tịnh tức là vô thượng chánh đẳng bồ-đề của các đức Phật thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì sự thanh tịnh của vô thượng chánh đẳng bồ-đề của các đức Phật và sự thanh tịnh của quả là không hai, không chia thành hai phần, không khác biệt, không cắt rời.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Sắc thanh tịnh tức là Bát-nhã Ba-la-mật-đa thanh tịnh; Bát-nhã Ba-la-mật-đa thanh tịnh tức là sắc thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì sự thanh tịnh của sắc và sự thanh tịnh của Bát-nhã Ba-la-mật-đa là không hai, không chia thành hai phần, không khác biệt, không cắt rời. Cứ như thế, cho đến nhất thiết tướng trí thanh tịnh tức là Bát-nhã Ba-la-mật-đa thanh tịnh; Bát-nhã Ba-la-mật-đa thanh tịnh tức là nhất thiết tướng trí thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì sự thanh tịnh của nhất thiết tướng trí và sự thanh tịnh của Bát-nhã Ba-la-mật-đa là không hai, không chia thành hai phần, không khác biệt, không cắt rời.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Sắc thanh tịnh tức là nhất thiết trí trí thanh tịnh; nhất thiết trí trí thanh tịnh tức là sắc thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì sự thanh tịnh của sắc và sự thanh tịnh của nhất thiết trí trí là không hai, không chia thành hai phần, không khác biệt, không cắt rời. Cứ như thế, cho đến nhất thiết tướng trí thanh tịnh tức là nhất thiết trí trí thanh tịnh; nhất thiết trí trí thanh tịnh tức là nhất thiết tướng trí thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì sự thanh tịnh của nhất thiết tướng trí và sự thanh tịnh của nhất thiết trí trí là không hai, không chia thành hai phần, không khác biệt, không cắt rời.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Không hai thanh tịnh tức là sắc thanh tịnh; sắc thanh tịnh tức là không hai thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì sự thanh tịnh của không hai và sự thanh tịnh của sắc là không hai, không chia thành hai phần, không khác biệt, không cắt rời. Cứ như thế, cho đến không hai thanh tịnh tức là nhất thiết tướng trí thanh tịnh; nhất thiết tướng trí thanh tịnh tức là không hai thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì sự thanh tịnh của không hai và sự thanh tịnh của nhất thiết tướng trí là không hai, không chia thành hai phần, không khác biệt, không cắt rời.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Ngã (cái "tôi") cho đến kiến giả (người thấy) — tức các tên gọi khác nhau của cái "tôi" mà người đời chấp là có thật — thanh tịnh tức là sắc thanh tịnh; sắc thanh tịnh tức là ngã cho đến kiến giả thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì sự thanh tịnh của ngã cho đến kiến giả và sự thanh tịnh của sắc là không hai, không chia thành hai phần, không khác biệt, không cắt rời. Cứ như thế, cho đến ngã cho đến kiến giả thanh tịnh tức là nhất thiết tướng trí thanh tịnh; nhất thiết tướng trí thanh tịnh tức là ngã cho đến kiến giả thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì sự thanh tịnh của ngã cho đến kiến giả và sự thanh tịnh của nhất thiết tướng trí là không hai, không chia thành hai phần, không khác biệt, không cắt rời.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Tham, sân, si (ba thứ độc của tâm: tham lam, giận dữ, mê muội) thanh tịnh tức là sắc thanh tịnh; sắc thanh tịnh tức là tham, sân, si thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì sự thanh tịnh của tham, sân, si và sự thanh tịnh của sắc là không hai, không chia thành hai phần, không khác biệt, không cắt rời. Cứ như thế, cho đến tham, sân, si thanh tịnh tức là nhất thiết tướng trí thanh tịnh; nhất thiết tướng trí thanh tịnh tức là tham, sân, si thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì sự thanh tịnh của tham, sân, si và sự thanh tịnh của nhất thiết tướng trí là không hai, không chia thành hai phần, không khác biệt, không cắt rời.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Vì sắc thanh tịnh nên thọ thanh tịnh; vì thọ thanh tịnh nên sắc thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì sự thanh tịnh của sắc và sự thanh tịnh của thọ là không hai, không chia thành hai phần, không khác biệt, không cắt rời. Cứ như thế, vì thọ thanh tịnh nên tưởng thanh tịnh; vì tưởng thanh tịnh nên thọ thanh tịnh; lần lượt cho đến vì đạo tướng trí thanh tịnh nên nhất thiết tướng trí thanh tịnh; vì nhất thiết tướng trí thanh tịnh nên đạo tướng trí thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì sự thanh tịnh của đạo tướng trí và sự thanh tịnh của nhất thiết tướng trí là không hai, không chia thành hai phần, không khác biệt, không cắt rời.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Vì Bát-nhã Ba-la-mật-đa thanh tịnh nên sắc thanh tịnh; vì sắc thanh tịnh nên nhất thiết trí trí thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì dù là sự thanh tịnh của Bát-nhã Ba-la-mật-đa, sự thanh tịnh của sắc, hay sự thanh tịnh của nhất thiết trí trí, đều là không hai, không chia thành hai phần, không khác biệt, không cắt rời. Cứ như thế, cho đến vì Bát-nhã Ba-la-mật-đa thanh tịnh nên nhất thiết tướng trí thanh tịnh; vì nhất thiết tướng trí thanh tịnh nên nhất thiết trí trí thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì dù là sự thanh tịnh của Bát-nhã Ba-la-mật-đa, sự thanh tịnh của nhất thiết tướng trí, hay sự thanh tịnh của nhất thiết trí trí, đều là không hai, không chia thành hai phần, không khác biệt, không cắt rời. Nói rộng ra cho đến vì nhất thiết tướng trí thanh tịnh nên sắc thanh tịnh; vì sắc thanh tịnh nên nhất thiết trí trí thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì dù là sự thanh tịnh của nhất thiết tướng trí, sự thanh tịnh của sắc, hay sự thanh tịnh của nhất thiết trí trí, đều là không hai, không chia thành hai phần, không khác biệt, không cắt rời. Cứ như thế, cho đến vì nhất thiết tướng trí thanh tịnh nên đạo tướng trí thanh tịnh; vì đạo tướng trí thanh tịnh nên nhất thiết trí trí thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì dù là sự thanh tịnh của nhất thiết tướng trí, sự thanh tịnh của đạo tướng trí, hay sự thanh tịnh của nhất thiết trí trí, đều là không hai, không chia thành hai phần, không khác biệt, không cắt rời.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên sắc thanh tịnh; vì sắc thanh tịnh nên Bát-nhã Ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì dù là sự thanh tịnh của nhất thiết trí trí, sự thanh tịnh của sắc, hay sự thanh tịnh của Bát-nhã Ba-la-mật-đa, đều là không hai, không chia thành hai phần, không khác biệt, không cắt rời. Cứ như thế, cho đến vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên nhất thiết tướng trí thanh tịnh; vì nhất thiết tướng trí thanh tịnh nên Bát-nhã Ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì dù là sự thanh tịnh của nhất thiết trí trí, sự thanh tịnh của nhất thiết tướng trí, hay sự thanh tịnh của Bát-nhã Ba-la-mật-đa, đều là không hai, không chia thành hai phần, không khác biệt, không cắt rời. Nói rộng ra cho đến vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên sắc thanh tịnh; vì sắc thanh tịnh nên nhất thiết tướng trí thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì dù là sự thanh tịnh của nhất thiết trí trí, sự thanh tịnh của sắc, hay sự thanh tịnh của nhất thiết tướng trí, đều là không hai, không chia thành hai phần, không khác biệt, không cắt rời. Cứ như thế, cho đến vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên đạo tướng trí thanh tịnh; vì đạo tướng trí thanh tịnh nên nhất thiết tướng trí thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì dù là sự thanh tịnh của nhất thiết trí trí, sự thanh tịnh của đạo tướng trí, hay sự thanh tịnh của nhất thiết tướng trí, đều là không hai, không chia thành hai phần, không khác biệt, không cắt rời.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Vì hữu vi (những pháp do nhân duyên tạo tác, có sinh có diệt) thanh tịnh nên vô vi (pháp không do tạo tác, không sinh không diệt) thanh tịnh; vì vô vi thanh tịnh nên hữu vi thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì dù là sự thanh tịnh của hữu vi hay sự thanh tịnh của vô vi, đều là không hai, không chia thành hai phần, không khác biệt, không cắt rời.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Vì quá khứ thanh tịnh nên vị lai và hiện tại thanh tịnh; vì vị lai thanh tịnh nên quá khứ và hiện tại thanh tịnh; vì hiện tại thanh tịnh nên quá khứ và vị lai thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì dù là sự thanh tịnh của quá khứ, sự thanh tịnh của vị lai, hay sự thanh tịnh của hiện tại, đều là không hai, không chia thành hai phần, không khác biệt, không cắt rời."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video