Hội thứ ba, phẩm Khéo Dùng Phương Tiện, thứ hai mươi ba, phần thứ tư.
Lúc ấy, A-nan-đà (vị đệ tử thị giả của Phật, còn gọi là Khánh Hỷ) thầm nghĩ: "Hôm nay Thiên Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi) ca ngợi công đức và lợi ích thù thắng của Bát-nhã Ba-la-mật-đa (trí tuệ hoàn hảo, thấu rõ mọi sự vật vốn không có tự tính, đưa người sang bờ giác ngộ) sâu xa như thế, là do tài ăn nói của chính ông ấy, hay là do sức oai thần của Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân lý mà đến)?" Thiên Đế Thích biết điều A-nan-đà đang nghĩ, liền thưa: "Thưa Đại đức (tiếng tôn xưng vị tu hành có đức lớn), những gì tôi ca ngợi về công đức và lợi ích thù thắng của Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa đều là nhờ sức oai thần của Như Lai." Bấy giờ Phật bảo A-nan-đà: "Đúng vậy, đúng vậy. Hôm nay Thiên Đế Thích ca ngợi công đức và lợi ích thù thắng của Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa như thế, nên biết đều là sức thần của Như Lai, chứ không phải tài ăn nói của ông ấy. Vì sao vậy? Vì công đức và lợi ích thù thắng của Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa, chắc chắn không phải là điều mà trời, người, A-tố-lạc (loài thần hiếu chiến, có phúc như trời nhưng tính hay ganh ghét, còn gọi là A-tu-la) và mọi loài trong thế gian có thể ca ngợi cho hết được.
Khánh Hỷ, nên biết: khi Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc đại Bồ-tát, người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ muôn loài) siêng năng học hỏi, suy ngẫm, tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa như thế, thì tất cả ác ma trong cõi tam thiên đại thiên thế giới này (một nghìn triệu thế giới hợp lại, phạm vi giáo hóa của một vị Phật) đều sinh nghi ngờ, cùng nghĩ: 'Vị Bồ-tát Ma-ha-tát này sẽ chứng thực tế (chỗ tận cùng của chân lý theo lối tiểu thừa, tức niết-bàn riêng mình), lui về dừng lại ở quả Dự lưu (bậc thánh đầu tiên, mới bước vào dòng thánh), Nhất lai (bậc chỉ còn tái sinh cõi dục một lần), Bất hoàn (bậc không còn trở lại cõi dục), A-la-hán (bậc đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh) hay quả Độc giác bồ-đề (sự giác ngộ của người tự mình ngộ đạo mà không giáo hóa ai), hay là sẽ hướng tới Vô thượng chánh đẳng bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính và trọn vẹn của Phật), chuyển bánh xe pháp mầu nhiệm (tức thuyết pháp) để cứu độ chúng hữu tình (các loài có tình thức, tức chúng sinh)?'
Lại nữa, Khánh Hỷ: khi Bồ-tát Ma-ha-tát không rời Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa như thế, các ác ma sinh lòng lo khổ lớn, thân tâm run rẩy như bị trúng tên độc. Lại nữa, Khánh Hỷ: khi Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa, các ác ma đến chỗ vị ấy, hóa ra đủ thứ cảnh đáng sợ, như là dao kiếm, thú dữ, rắn độc, lửa mạnh cháy rực bùng lên khắp bốn phương, muốn khiến Bồ-tát thân tâm kinh sợ, đánh mất tâm cầu giác ngộ vô thượng chánh đẳng, đối với điều đang tu hành sinh lòng thối lui nản chí, cho đến chỉ khởi lên một niệm tâm rối loạn để làm chướng ngại Vô thượng chánh đẳng bồ-đề. Đó là điều mà ác ma mong muốn tận đáy lòng."
Bấy giờ Khánh Hỷ liền bạch Phật: "Có phải tất cả các Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa đều bị ác ma quấy nhiễu, hay là có vị bị quấy nhiễu, có vị không bị quấy nhiễu?" Phật bảo Khánh Hỷ: "Không phải tất cả các Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa đều bị ác ma quấy nhiễu, mà có vị bị quấy nhiễu, có vị không bị quấy nhiễu." Cụ thọ (tiếng tôn xưng vị tỳ-kheo có tuổi đạo, nghĩa là người đầy đủ thọ mạng trí tuệ) Khánh Hỷ lại bạch Phật: "Những Bồ-tát Ma-ha-tát nào khi thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa thì bị các ác ma quấy nhiễu? Những Bồ-tát Ma-ha-tát nào khi thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa thì không bị ác ma quấy nhiễu?"
Phật bảo Khánh Hỷ: "Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát ở đời trước nghe Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa này mà trong lòng không tin hiểu, lại chê bai phỉ báng, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa liền bị ác ma quấy nhiễu. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát ở đời trước nghe Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa này mà tin hiểu, khen ngợi, không sinh phỉ báng, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa không bị ác ma quấy nhiễu. Lại nữa, Khánh Hỷ: nếu Bồ-tát Ma-ha-tát ở đời trước nghe Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa này mà nghi ngờ do dự, không biết là có hay không, là thật hay không thật, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa liền bị ác ma quấy nhiễu. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát ở đời trước nghe Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa này mà trong lòng hoàn toàn không nghi ngờ do dự, tin chắc là có thật, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa không bị ác ma quấy nhiễu.
Lại nữa, Khánh Hỷ: nếu Bồ-tát Ma-ha-tát xa lìa bạn lành, bị các bạn xấu nắm giữ, không được nghe Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa như thế; vì không nghe nên không thể hiểu rõ; vì không hiểu rõ nên không thể tu tập; vì không tu tập nên không thể thưa hỏi; vì không thưa hỏi nên không làm đúng như lời dạy; vì không làm đúng như lời dạy nên không thể chứng đắc Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa; thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa liền bị ác ma quấy nhiễu. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát gần gũi bạn lành, không bị bạn xấu nắm giữ, được nghe Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa như thế; nhờ được nghe nên hiểu rõ; nhờ hiểu rõ nên tu tập được; nhờ tu tập nên biết thưa hỏi; nhờ thưa hỏi nên làm đúng như lời dạy; nhờ làm đúng như lời dạy nên chứng đắc được Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa; thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa không bị ác ma quấy nhiễu.
Lại nữa, Khánh Hỷ: nếu Bồ-tát Ma-ha-tát xa lìa Bát-nhã Ba-la-mật-đa, lại tiếp nhận và khen ngợi những pháp không phải chánh pháp mầu nhiệm chân thật, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa liền bị ác ma quấy nhiễu. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát gần gũi Bát-nhã Ba-la-mật-đa, không tiếp nhận, không khen ngợi những pháp không phải chánh pháp mầu nhiệm chân thật, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa không bị ác ma quấy nhiễu.
Lại nữa, Khánh Hỷ: nếu Bồ-tát Ma-ha-tát xa lìa Bát-nhã Ba-la-mật-đa, chê bai phỉ báng chánh pháp mầu nhiệm chân thật, khi ấy ác ma liền nghĩ: 'Nay vị Bồ-tát này là bạn đồng hành của ta. Do người ấy chê bai phỉ báng chánh pháp mầu nhiệm chân thật, nên sẽ có vô số người con trai lành theo Bồ-tát thừa (cỗ xe Bồ-tát, tức con đường tu hành để thành Phật cứu độ chúng sinh) cũng sinh lòng chê bai phỉ báng chánh pháp mầu nhiệm chân thật. Nhờ nhân duyên này mà nguyện của ta được trọn vẹn.' Những người con trai lành theo Bồ-tát thừa ấy, dù siêng năng tinh tấn tu các pháp lành, vẫn rơi xuống bậc Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu để giải thoát riêng mình) hoặc bậc Độc giác (người tự mình ngộ lý nhân duyên mà giải thoát, không giáo hóa người khác), lại còn khiến người khác cũng rơi xuống như vậy. Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa liền bị ác ma quấy nhiễu. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát gần gũi Bát-nhã Ba-la-mật-đa, đối với chánh pháp mầu nhiệm chân thật thì khen ngợi, tin nhận, lại khiến vô số người con trai lành theo Bồ-tát thừa cũng khen ngợi, tin nhận chánh pháp mầu nhiệm chân thật, do đó ác ma buồn lo kinh sợ. Những người con trai lành theo Bồ-tát thừa ấy, dù chưa tinh cần tu các pháp lành, cũng chắc chắn không để mình và người khác thối lui rơi xuống bậc Thanh văn hay Độc giác, ắt sẽ chứng Vô thượng chánh đẳng bồ-đề. Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa không bị ác ma quấy nhiễu.
Lại nữa, Khánh Hỷ: nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi nghe giảng kinh Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa lại nói thế này: 'Ý nghĩa của Bát-nhã Ba-la-mật-đa này sâu xa, khó thấy, khó hiểu, cần gì phải giảng nói, lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, suy ngẫm, tinh cần tu học, chép viết, lưu truyền kinh điển này? Ngay như ta còn không thể thấu đến tận nguồn gốc của nó, huống gì những kẻ phúc mỏng trí cạn khác!' Khi ấy có vô số người con trai lành theo Bồ-tát thừa nghe lời ấy, lòng đều kinh sợ, liền thối lui tâm cầu giác ngộ vô thượng chánh đẳng, rơi xuống bậc Thanh văn hoặc Độc giác. Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa liền bị ác ma quấy nhiễu. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi nghe giảng kinh Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa lại nói thế này: 'Ý nghĩa của Bát-nhã Ba-la-mật-đa này sâu xa, khó thấy, khó hiểu; nếu không giảng nói, lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, suy ngẫm, tinh cần tu học, chép viết, lưu truyền mà có thể chứng Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, thì quyết không có lẽ ấy.' Khi ấy có vô số người con trai lành theo Bồ-tát thừa nghe lời ấy vui mừng hớn hở, liền đối với kinh điển Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa thường thích lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, làm cho thông suốt, suy ngẫm đúng lý, tinh tấn tu hành, giảng nói cho người khác, chép viết, lưu truyền, cầu hướng tới Vô thượng chánh đẳng bồ-đề. Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa không bị ác ma quấy nhiễu.
Lại nữa, Khánh Hỷ: nếu Bồ-tát Ma-ha-tát cậy vào công đức và thiện căn (gốc lành, tức những việc lành đã làm, làm nền cho quả tốt về sau) của mình mà khinh các Bồ-tát Ma-ha-tát khác, nói rằng: 'Ta tu hành được Bố thí ba-la-mật-đa (sự cho tặng hoàn hảo) cho đến Bát-nhã Ba-la-mật-đa (tức trọn sáu hạnh hoàn hảo: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), các ngươi không làm được. Ta an trụ được trong nội không cho đến vô tính tự tính không (mười tám loại "không", tức thấy mọi sự đều trống rỗng không có tự tính cố định, từ sự trống rỗng của các giác quan bên trong cho đến sự trống rỗng của chính cái tự tính vốn không có tự tính), các ngươi không làm được. Ta an trụ được trong chân như cho đến bất tư nghị giới (các tên gọi của thực tướng chân thật của mọi sự vật, như "chân như" là như thật không đổi, cho đến "cõi không thể nghĩ bàn"), các ngươi không làm được. Ta an trụ được trong bốn thánh đế khổ, tập, diệt, đạo (bốn chân lý cao quý: đời là khổ; khổ có nguyên nhân; khổ có thể diệt; có con đường dẫn đến diệt khổ), các ngươi không làm được. Ta tu hành được tứ niệm trụ cho đến bát thánh đạo chi (ba mươi bảy pháp giúp đạt giác ngộ, từ bốn phép quán chú tâm vào thân, cảm thọ, tâm và các pháp, cho đến tám nẻo chánh đạo), các ngươi không làm được. Ta tu hành được tứ tĩnh lự (bốn tầng thiền định của cõi sắc), tứ vô lượng (bốn tâm rộng lớn không giới hạn: từ, bi, hỷ, xả), tứ vô sắc định (bốn tầng thiền định vượt khỏi hình sắc), các ngươi không làm được. Ta tu hành được ba cửa giải thoát không, vô tướng, vô nguyện (ba phép quán: mọi sự trống rỗng; không có tướng trạng để bám; không có gì để mong cầu), các ngươi không làm được. Ta tu hành được bát giải thoát cho đến thập biến xứ (các phép thiền định để thoát khỏi ràng buộc, từ tám phép giải thoát cho đến mười phép quán một yếu tố như đất, nước, màu sắc… trùm khắp mọi nơi), các ngươi không làm được. Ta tu hành được trí từ tịnh quán địa cho đến Như Lai địa (các bậc tu chứng, từ bậc quán xét trong sạch ban đầu cho đến bậc của Phật), các ngươi không làm được. Ta tu hành được từ cực hỷ địa cho đến pháp vân địa (mười bậc tu chứng của Bồ-tát, từ bậc vui mừng tột độ cho đến bậc mây pháp che khắp), các ngươi không làm được. Ta tu hành được các pháp môn đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, nắm giữ trọn vẹn giáo pháp) và các pháp môn tam-ma-địa (các phép định tâm chuyên nhất), các ngươi không làm được. Ta tu hành được ngũ nhãn (năm thứ mắt: mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật) và lục thần thông (sáu năng lực siêu phàm, như thấy xa, nghe xa, biết tâm người, biết đời trước, đi lại tự tại, dứt sạch phiền não), các ngươi không làm được. Ta tu hành được thập lực của Như Lai cho đến thập bát bất cộng pháp (từ mười năng lực trí tuệ của Phật cho đến mười tám đức riêng chỉ Phật mới có), các ngươi không làm được. Ta tu hành được đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả (lòng thương lớn ban vui, lòng xót lớn cứu khổ, lòng vui lớn trước hạnh phúc của người, lòng buông bỏ lớn không thiên vị), các ngươi không làm được. Ta tu hành được nhân của ba mươi hai tướng đại sĩ và tám mươi vẻ đẹp phụ (những tướng tốt nổi bật và những nét đẹp nhỏ đi kèm trên thân Phật), các ngươi không làm được. Ta tu hành được pháp không quên mất (trí nhớ không bao giờ sai sót) và tính luôn an trụ trong xả (tâm luôn bình thản không dao động), các ngươi không làm được. Ta tu hành được nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí (ba thứ trí: trí biết tổng quát mọi pháp đều không; trí biết mọi con đường tu để dẫn dắt chúng sinh; trí của Phật biết rõ hết thảy mọi tướng trạng của mọi pháp), các ngươi không làm được. Ta tu hành được xa-ma-tha (phép tu "chỉ", làm tâm lắng yên) và tì-bát-xá-na (phép tu "quán", dùng trí soi xét thấu đáo), các ngươi không làm được. Ta quán được các chi duyên khởi (mười hai khâu nối tiếp nhau tạo nên vòng sinh tử, từ vô minh đến già chết) theo chiều thuận và chiều nghịch, các ngươi không làm được. Ta quán xét được tự tướng và cộng tướng của các pháp (nét riêng của từng sự vật và nét chung của mọi sự vật), các ngươi không làm được. Ta làm cho hữu tình thành thục (dìu dắt chúng sinh đến chỗ chín muồi giác ngộ) và làm trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật, các ngươi không làm được. Ta tu hành được tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát, các ngươi không làm được. Ta tu học được Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật, các ngươi không làm được.' Khi ấy ác ma vui mừng hớn hở nói: 'Vị Bồ-tát này là bạn bè của ta, trôi lăn trong sinh tử chưa có ngày ra.' Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa liền bị ác ma quấy nhiễu. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát không cậy công đức và thiện căn của mình mà khinh các Bồ-tát Ma-ha-tát khác, tuy thường tinh tấn tu các pháp lành mà không bám chấp vào tướng của các pháp lành, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa không bị ác ma quấy nhiễu.
Lại nữa, Khánh Hỷ: nếu Bồ-tát Ma-ha-tát cậy mình có danh tiếng được mọi người biết đến, khinh miệt các Bồ-tát khác đang tu điều lành, thường khen đức của mình, chê lỗi của người; thật ra không có những hạnh trạng, tướng mạo của Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển (bậc không còn thối lui trên đường thành Phật), mà lại cho là mình thật có, rồi khởi các phiền não, tự khen mình, chê người, nói rằng: 'Các ngươi không có danh hiệu Bồ-tát, chỉ riêng ta có danh hiệu Bồ-tát'; do tăng thượng mạn (sự kiêu ngạo cho rằng mình đã chứng đắc điều mình chưa chứng) mà khinh miệt chê bai các Bồ-tát Ma-ha-tát khác. Khi ấy ác ma liền nghĩ: 'Nay vị Bồ-tát này làm cho cõi nước và cung điện của ta không trống vắng, làm tăng thêm dân cư cho địa ngục, bàng sinh (loài súc vật) và cõi quỷ.' Lúc ấy ác ma giúp sức thần cho người ấy, khiến oai thế và tài ăn nói càng tăng, do đó nhiều người tin nhận lời người ấy; nhân đó bị khuyến dụ mà cùng theo cái thấy sai lầm của người ấy; đã cùng thấy sai thì theo người ấy học điều tà; đã học điều tà thì phiền não bừng cháy; vì tâm điên đảo nên mọi nghiệp thân, khẩu, ý (việc làm, lời nói, ý nghĩ) mà họ tạo ra đều chuốc lấy quả khổ suy tổn, không đáng ưa thích. Do nhân duyên này mà địa ngục, bàng sinh và cõi quỷ thêm đông, cung điện cõi nước của ma đầy đủ. Vì vậy ác ma vui mừng hớn hở, mọi việc làm đều tùy ý tự tại. Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa liền bị ác ma quấy nhiễu. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát không cậy danh tiếng hão huyền của mình mà khinh miệt các Bồ-tát khác đang tu điều lành, đối với các công đức thì lìa tăng thượng mạn, thường không tự khen, cũng không chê người, khéo nhận biết các việc của ác ma, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa không bị ác ma quấy nhiễu.
Lại nữa, Khánh Hỷ: nếu Bồ-tát Ma-ha-tát cùng với những người cầu Thanh văn thừa, Độc giác thừa khinh miệt lẫn nhau, tranh cãi, phỉ báng nhau, khi ấy ác ma thấy việc này liền nghĩ: 'Nay vị Bồ-tát này xa lìa Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, gần gũi địa ngục, bàng sinh và cõi quỷ. Vì sao vậy? Vì khinh miệt nhau, tranh cãi, phỉ báng nhau không phải là con đường giác ngộ, mà chỉ là con đường hiểm ác dẫn vào địa ngục, bàng sinh và cõi quỷ.' Nghĩ vậy rồi vui mừng hớn hở, khiến oai thế của vị Bồ-tát này càng mạnh, làm cho vô số người tăng thêm nghiệp ác. Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa liền bị ác ma quấy nhiễu. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát cùng với những người cầu Thanh văn thừa, Độc giác thừa không khinh miệt nhau, không tranh cãi phỉ báng, lại dùng phương tiện khéo léo giáo hóa dẫn dắt họ hướng về Đại thừa (cỗ xe lớn, tức con đường Bồ-tát cứu độ tất cả), hoặc khuyên họ siêng tu các pháp lành của cỗ xe mình, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa không bị ác ma quấy nhiễu.
Lại nữa, Khánh Hỷ: nếu Bồ-tát Ma-ha-tát cùng với những người con trai lành cầu Vô thượng chánh đẳng bồ-đề khinh miệt lẫn nhau, tranh cãi, phỉ báng nhau, khi ấy ác ma thấy việc này liền nghĩ: 'Hai vị Bồ-tát này đều xa Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, đều gần địa ngục, bàng sinh và cõi quỷ. Vì sao vậy? Vì khinh miệt nhau, tranh cãi, phỉ báng nhau không phải là con đường giác ngộ, mà chỉ là con đường hiểm ác dẫn vào địa ngục, bàng sinh và cõi quỷ.' Lúc ấy ác ma nghĩ vậy rồi vui mừng hớn hở, tăng thêm oai thế cho họ, khiến hai phe tranh cãi không dứt. Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa liền bị ác ma quấy nhiễu. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát cùng với những người con trai lành cầu Vô thượng chánh đẳng bồ-đề không khinh miệt nhau, không tranh cãi phỉ báng, lại cùng dạy bảo nhau tu các pháp lành, mau hướng tới Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa không bị ác ma quấy nhiễu.
Lại nữa, Khánh Hỷ: nếu Bồ-tát Ma-ha-tát chưa được thọ ký bất thoái chuyển (lời Phật báo trước chắc chắn sẽ thành Phật, không còn thối lui) đối với Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, mà đối với các Bồ-tát Ma-ha-tát đã được thọ ký bất thoái chuyển đối với Vô thượng chánh đẳng bồ-đề lại khởi tâm làm hại, tranh cãi, khinh miệt, mắng nhiếc, phỉ báng, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khởi bao nhiêu niệm tâm không làm lợi ích, sẽ bị lui mất bấy nhiêu kiếp (một khoảng thời gian cực kỳ dài) hạnh thù thắng đã từng tu, trải qua bấy nhiêu thời gian xa lìa bạn lành, phải chịu lại bấy nhiêu sự trói buộc của sinh tử. Nếu không bỏ tâm đại bồ-đề (tâm cầu giác ngộ lớn), thì phải trải lại bấy nhiêu kiếp khoác áo giáp mũ trụ (ví với sự quyết chí kiên cường như người lính ra trận), siêng tu hạnh thù thắng không lúc nào gián đoạn, rồi sau mới bù lại được công đức đã mất."
Bấy giờ Khánh Hỷ liền bạch Phật: "Tâm ác mà Bồ-tát Ma-ha-tát ấy đã khởi, tội khổ sinh tử ấy có nhất định phải trôi lăn trải qua bấy nhiêu thời gian không, hay ở khoảng giữa cũng có thể thoát ra? Hạnh thù thắng mà Bồ-tát Ma-ha-tát ấy đã lui mất, có nhất định phải tinh cần trải qua bấy nhiêu kiếp, khoác áo giáp mũ trụ tu các hạnh thù thắng không lúc nào gián đoạn, rồi sau mới bù lại được công đức đã mất không, hay ở khoảng giữa cũng có cách phục hồi như cũ?"
Phật bảo Khánh Hỷ: "Ta vì các Bồ-tát, Độc giác, Thanh văn mà nói rằng có cách thoát tội, bù lại pháp lành. Khánh Hỷ, nên biết: nếu Bồ-tát Ma-ha-tát chưa được thọ ký bất thoái chuyển đối với Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, mà đối với các Bồ-tát Ma-ha-tát đã được thọ ký bất thoái chuyển lại khởi tâm làm hại, tranh cãi, khinh miệt, mắng nhiếc, phỉ báng, sau đó không biết hổ thẹn, ôm lòng ác không bỏ, không thể đúng pháp mà phát lộ sám hối (bày tỏ công khai lỗi lầm và ăn năn chừa bỏ), thì Ta nói hạng người ấy ở khoảng giữa không có cách thoát tội, bù lại pháp lành; nhất định phải trải bấy nhiêu kiếp trôi lăn trong sinh tử, xa lìa bạn lành, bị các nỗi khổ trói buộc. Nếu không bỏ tâm đại bồ-đề, thì phải trải bấy nhiêu kiếp khoác áo giáp mũ trụ, siêng tu hạnh thù thắng không lúc nào gián đoạn, rồi sau mới bù lại được công đức đã mất.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát chưa được thọ ký bất thoái chuyển đối với Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, mà đối với các Bồ-tát Ma-ha-tát đã được thọ ký bất thoái chuyển lại khởi tâm làm hại, tranh cãi, khinh miệt, mắng nhiếc, phỉ báng, sau đó sinh lòng hổ thẹn, tâm không còn vướng điều ác, liền đúng pháp mà phát lộ sám hối, và nghĩ thế này: 'Nay ta đã được thân người khó được, sao lại còn gây ra lỗi ác như thế, để mất lợi ích lớn lao? Ta phải làm lợi ích cho tất cả hữu tình, sao lại trái lại gây tổn hại cho họ? Ta phải cung kính tất cả hữu tình như tôi tớ thờ chủ, sao lại trái lại sinh kiêu mạn, chê bai, nhục mạ, lấn lướt họ? Ta phải nhẫn chịu sự đánh đập, quát mắng của tất cả hữu tình, sao lại trái lại dùng thân và lời hung ác đáp trả họ? Ta phải hòa giải cho tất cả hữu tình để họ kính yêu nhau, sao lại còn nói lời ngang ngược độc ác mà tranh chấp với họ? Ta phải nhẫn chịu để tất cả hữu tình giẫm đạp lâu dài, như đường đi, như cây cầu, sao lại trái lại lấn lướt nhục mạ họ? Ta cầu Vô thượng chánh đẳng bồ-đề là để nhổ bỏ nỗi khổ lớn sinh tử cho hữu tình, giúp họ đạt niết-bàn (cảnh giới dứt sạch phiền não và khổ đau) an vui rốt ráo, sao lại trái lại muốn gây khổ cho họ? Từ nay cho đến tận cùng đời vị lai, ta phải như người ngây, như người câm, như người điếc, như người mù, đối với các hữu tình không phân biệt hơn thua. Dù cho họ chặt đầu, chặt chân, chặt tay, chặt cánh tay, móc mắt, cắt tai, xẻo mũi, cắt lưỡi, cưa xẻ mọi bộ phận tay chân thân thể, ta đối với những hữu tình ấy trọn không khởi lòng ác. Nếu ta khởi lòng ác thì sẽ làm thối lui, hư hoại tâm cầu giác ngộ vô thượng chánh đẳng đã phát, làm chướng ngại nhất thiết trí trí (trí tuệ biết tất cả, tức trí tuệ viên mãn của Phật) mà ta mong cầu, không thể làm lợi ích, đem an vui cho hữu tình.' Khánh Hỷ, nên biết: với Bồ-tát Ma-ha-tát như vậy, Ta nói ở khoảng giữa cũng có cách thoát tội, bù lại pháp lành, không nhất định phải trải qua bấy nhiêu kiếp trôi lăn trong sinh tử; ác ma không thể quấy nhiễu vị ấy, vị ấy mau chứng Vô thượng chánh đẳng bồ-đề.
Lại nữa, Khánh Hỷ: các Bồ-tát Ma-ha-tát không nên giao thiệp với những người cầu Thanh văn thừa, Độc giác thừa; nếu có giao thiệp thì không nên ở chung; nếu có ở chung thì không nên cùng họ bàn luận, tranh biện phân định đúng sai. Vì sao vậy? Vì nếu cùng hạng người ấy bàn luận tranh biện, có khi sẽ khởi lên tâm giận dữ, có khi lại khiến buông ra lời thô ác. Mà các Bồ-tát đối với loài hữu tình không nên khởi tâm giận dữ, cũng không nên nói lời thô ác; dù bị chặt đầu, chặt chân, chặt các phần thân thể, cũng không nên khởi giận dữ hay nói lời ác. Vì sao vậy? Vì các Bồ-tát Ma-ha-tát nên nghĩ thế này: 'Ta cầu Vô thượng chánh đẳng bồ-đề là để nhổ bỏ mọi khổ sinh tử cho hữu tình, giúp họ được lợi ích an vui rốt ráo, sao lại trái lại làm điều ác với họ?' Khánh Hỷ, nên biết: nếu Bồ-tát Ma-ha-tát đối với loài hữu tình khởi tâm giận dữ, buông lời thô ác, thì liền làm chướng ngại Vô thượng chánh đẳng bồ-đề, cũng làm hỏng vô biên hạnh pháp của Bồ-tát. Vì vậy, các Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đạt Vô thượng chánh đẳng bồ-đề thì đối với các hữu tình không nên giận dữ, cũng không nên nói lời thô ác."
Bấy giờ Khánh Hỷ liền bạch Phật: "Các Bồ-tát Ma-ha-tát với các Bồ-tát Ma-ha-tát nên ở chung với nhau thế nào?" Phật bảo Khánh Hỷ: "Các Bồ-tát Ma-ha-tát với các Bồ-tát Ma-ha-tát khi ở chung, nhìn nhau nên như nhìn Thế Tôn (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính). Vì sao vậy? Vì các Bồ-tát Ma-ha-tát với các Bồ-tát Ma-ha-tát, khi nhìn nhau nên nghĩ thế này: 'Vị ấy là thiện tri thức (người thầy, người bạn tốt dẫn dắt trên đường đạo) chân chính của chúng ta, là bạn đồng hành của ta, cùng ngồi một thuyền. Chúng ta với vị ấy, về thời gian học, chỗ học và pháp được học, nếu theo đó mà học thì đều không khác nhau. Như vị ấy phải học Bố thí ba-la-mật-đa cho đến Bát-nhã Ba-la-mật-đa, ta cũng phải học. Như vị ấy phải học nội không cho đến vô tính tự tính không, ta cũng phải học. Như vị ấy phải học chân như cho đến bất tư nghị giới, ta cũng phải học. Như vị ấy phải học bốn thánh đế khổ, tập, diệt, đạo, ta cũng phải học. Như vị ấy phải học tứ niệm trụ cho đến bát thánh đạo chi, ta cũng phải học. Như vị ấy phải học tứ tĩnh lự, tứ vô lượng, tứ vô sắc định, ta cũng phải học. Như vị ấy phải học ba cửa giải thoát không, vô tướng, vô nguyện, ta cũng phải học. Như vị ấy phải học bát giải thoát cho đến thập biến xứ, ta cũng phải học. Như vị ấy phải học trí từ tịnh quán địa cho đến Như Lai địa, ta cũng phải học. Như vị ấy phải học từ cực hỷ địa cho đến pháp vân địa, ta cũng phải học. Như vị ấy phải học các pháp môn đà-la-ni và tam-ma-địa, ta cũng phải học. Như vị ấy phải học ngũ nhãn, lục thần thông, ta cũng phải học. Như vị ấy phải học thập lực của Như Lai cho đến thập bát bất cộng pháp, ta cũng phải học. Như vị ấy phải học đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, ta cũng phải học. Như vị ấy phải học nhân của ba mươi hai tướng đại sĩ và tám mươi vẻ đẹp phụ, ta cũng phải học. Như vị ấy phải học pháp không quên mất và tính luôn an trụ trong xả, ta cũng phải học. Như vị ấy phải học làm thành thục hữu tình, trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật, ta cũng phải học. Như vị ấy phải học nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, ta cũng phải học.' Lại nghĩ thế này: 'Các vị Bồ-tát ấy giảng cho chúng ta con đường đại bồ-đề, chính là bạn tốt của ta, cũng là người thầy dẫn đường của ta. Nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy trụ trong tạp tác ý (sự chú tâm lẫn lộn, xen tạp ý hướng về Thanh văn, Độc giác), lìa tác ý tương ưng với nhất thiết trí trí (sự chú tâm hướng về trí tuệ viên mãn của Phật), thì ở chỗ đó ta không học theo vị ấy. Nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy lìa tạp tác ý, không lìa tác ý tương ưng với nhất thiết trí trí, thì ở chỗ đó ta luôn học theo vị ấy.' Khánh Hỷ, nên biết: nếu Bồ-tát Ma-ha-tát có thể học như vậy, thì tư lương bồ-đề (vốn liếng công đức và trí tuệ làm hành trang để đạt giác ngộ) mau được đầy đủ. Bồ-tát Ma-ha-tát khi học như vậy, cùng với các Bồ-tát Ma-ha-tát, gọi là học bình đẳng."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video