Thiên 686 — Tựa hội thứ tư (Huyền Tắc soạn)

 Kinh Đại Bát-nhã, Hội thứ tư.

 Lời tựa.

 Sa-môn (người xuất gia tu hành) Huyền Tắc ở chùa Tây Minh soạn.

 Phàm cái mà thức (tâm nhận biết) nhận biết, có bao giờ chẳng phải là thức? Cái mà chân như (bản thể như thật, không đổi khác) làm cho "như", chưa từng chẳng phải là "như". Vì vậy, người thực hành và cái được thực hành đều là không, thì lẽ nhiếp thọ (thu nhận, nắm giữ lấy) bị bỏ đi; tự tính (bản chất tự có) và vô tính (không có tự tính) không khác nhau, thì ý niệm chấp thủ (bám giữ cho là thật) bị quên đi.

 Nếu đã quên chấp mà vẫn còn có chỗ ỷ lại, hoặc còn giữ một ý niệm khái quát (?) mà sa vào nghiệp (hành động tạo tác dẫn đến quả báo); thì phải biết tu tập rộng lớn mà không "hành" (không chấp vào việc mình thực hành), tức là làm trống rỗng bản thân mà chiến thắng. Vì sợ rằng tâm tình như "ngựa hoang" (hình ảnh lấy từ sách Trang Tử, chỉ ảo ảnh hơi nóng bốc lên, ở đây ví tâm vọng động chạy theo cảnh hư ảo) chưa được thu dẹp, nên lời giảng ở núi Linh Thứu (núi Kỳ-xà-quật gần thành Vương Xá, nơi Phật thuyết kinh Bát-nhã) lại được mở bày lần nữa.

 Có người hỏi: "Về mặt danh (lời lẽ), kinh luôn tha thiết răn về sự 'có hành' (thực hành mà chấp vào việc thực hành); về mặt thực, kinh ắt cảnh tỉnh sự lười biếng của 'không hành'. Đường đi và chỗ đến có lẽ trái nhau, vậy lấy gì làm chỗ dung hòa?"

 Tôi xin đáp rằng: Hết thảy phàm phu chia cắt danh và tướng (tên gọi và hình tướng) như ghép hai nửa thẻ tín vật (cho rằng tên gọi khớp đúng với vật thật), giữ chặt ngôi nhà của si mê và ái dục; cho nên hễ để tâm vào đâu là có dính mắc, hễ suy tính bàn luận là ắt sai lệch. Bậc chí chân (người đạt chân lý tột cùng) thì trái lại, động và tĩnh hợp làm một. Từ đó mà nói: hành cũng là không hành, không hành cũng là không hành; vậy mà rõ ràng là đang hành, rõ ràng là không hành.

 Đem Bát-nhã (trí tuệ thấu suốt chân lý) chỉ là tên gọi tạm, trao cho Bồ-tát (người phát nguyện thành Phật để cứu độ chúng sinh) cũng chỉ là tên gọi tạm, ấy là cầm pháp huyễn trao cho người huyễn, cho nên không có tạo tác cũng không có chứng đắc. Điều này há chẳng giống con phù du sớm sinh tối chết mà bàn chuyện năm tháng, con bướm trong mộng (điển Trang Chu nằm mộng hóa bướm, không biết mình là bướm hay là người) mà bàn chuyện tỉnh thức sao?

 Than rằng sự chấp thủ ấy chưa bị lật đổ, mừng rằng giáo pháp này đang dần lan ra. Hội này gồm hai mươi chín phẩm, mười tám quyển, tức là bản cũ Tiểu phẩm, kinh Đạo Hành, và bản mới kinh Đạo Hành, kinh Minh Độ (các bản dịch xưa của phần kinh Bát-nhã ngắn).

 Chữ "phẩm" nghĩa là phần. Phần có dài có ngắn, nên có Đại phẩm (bản Bát-nhã dài) và Tiểu phẩm (bản Bát-nhã ngắn). "Đạo Hành" vốn là tên phẩm đầu trong phần ấy; người dịch lấy làm tên để phân biệt kinh. "Minh Độ" là cách nói khác của "Trí Độ" (trí tuệ đưa sang bờ bên kia, tức Bát-nhã ba-la-mật-đa), tức là lấy tên chung của cả bộ mà đặt hiệu. Thật vì bản kinh còn thiếu sót chưa đầy đủ, nên tên đề cũng sai khác. Nay giáo pháp lớn đã được trọn vẹn, khuôn phép lớn lao được ban truyền rộng khắp, thì điều cốt yếu của tâm thuật (cách thức vận dụng tâm trong tu hành) còn cần nói thêm gì nữa!

 Kinh Đại Bát-nhã ba-la-mật-đa, quyển thứ năm trăm ba mươi tám.

 Tam tạng pháp sư (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển: Kinh, Luật, Luận) Huyền Trang vâng chiếu chỉ của vua dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video