Thiên 698 — Hội 4 · Phẩm 7 Địa ngục

 Phần thứ tư, phẩm Địa ngục, thứ bảy.

 Bấy giờ Xá-lợi-tử (tôn giả Xá-lợi-phất, đệ tử Phật bậc nhất về trí tuệ) bạch Phật rằng: Bạch Thế Tôn, nên biết bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu chính là nhất thiết trí tính (tính chất của trí biết hết thảy), khéo có thể làm nên nhất thiết trí trí. Bát-nhã ba-la-mật-đa là trí tuệ đưa sang bờ bên kia, tức trí tuệ thấy rõ thực tướng mọi sự vật là trống rỗng, không có tự tính, đưa người tu vượt khỏi sinh tử. Nhất thiết trí trí là trí tuệ cao tột của Phật, biết rõ hết thảy mọi pháp và mọi phương diện của chúng. Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi-tử: Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói.

 Xá-lợi-tử lại bạch Phật: Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu soi sáng được mọi thứ, nên đáng được kính lễ. Các pháp thế gian không thể làm nó nhiễm bẩn. Nó xua được tăm tối, phát ra ánh sáng, ban sự lợi ích và an vui, luôn đứng đầu. Nó làm đôi mắt sáng cho người mù, làm ngọn đèn đuốc sáng cho kẻ đi trong bóng tối, dẫn người lạc đường vào đường chính. Nó làm hiển lộ tính chân thật của các pháp, tức là Tát-bà-nhã (âm của tiếng Phạn sarvajña, nghĩa là trí biết hết thảy). Nó chỉ rõ rằng mọi pháp không diệt, không sinh. Nó là mẹ của các vị Bồ-tát Ma-ha-tát. Bồ-tát Ma-ha-tát là Bồ-tát lớn, tức người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh với tâm nguyện và hạnh tu rộng lớn.

 Với người không nơi nương tựa che chở, nó làm nơi nương tựa che chở. Nó trừ được mọi khổ não sinh tử. Nó mở bày rằng các pháp lấy "không có tự tính" làm tính. Nó khiến chư Phật chuyển đầy đủ bánh xe pháp vô thượng với ba lần chuyển và mười hai hành tướng. Đó là việc Phật giảng Bốn chân lý (khổ, nguyên nhân của khổ, sự hết khổ, con đường hết khổ) ba lần: lần thứ nhất chỉ rõ, lần thứ hai khuyên tu, lần thứ ba nêu sự chứng nghiệm. Bốn chân lý nhân ba lần thành mười hai hành tướng.

 Bạch Thế Tôn, các vị Bồ-tát Ma-ha-tát nên an trụ thế nào đối với bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa? Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi-tử: Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát đối với bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa nên an trụ như an trụ nơi Phật. Họ nên suy nghĩ về bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu và kính thờ nó như suy nghĩ và kính thờ Phật.

 Lúc ấy Thiên Đế Thích (vua cõi trời Đao Lợi, vị hộ pháp của Phật) thầm nghĩ: "Nay Xá-lợi-tử vì nhân gì, duyên gì mà hỏi Phật việc này?" Nghĩ xong liền hỏi Xá-lợi-tử: Ngài vì nhân duyên gì mà hỏi như vậy? Xá-lợi-tử đáp Đế Thích: Trước đây Phật Thế Tôn có nói đến các việc phước đi kèm với sự tùy hỷ và hồi hướng mà chúng Bồ-tát Ma-ha-tát khởi lên nhờ được bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu và phương tiện thiện xảo (cách khéo léo, thích hợp) nâng đỡ. Tùy hỷ là vui mừng theo việc lành của người khác. Hồi hướng là đem công đức hướng về quả giác ngộ và chia cho mọi chúng sinh. Những việc phước ấy mau chứng được nhất thiết trí trí, hơn hẳn bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã và các thiện căn khác của các Bồ-tát còn "có sở đắc", tức còn chấp có cái để đạt được.
- Bố thí là đem cho.
- Tịnh giới là giữ giới trong sạch.
- An nhẫn là nhẫn nhịn trước nhục nhã và khổ đau.
- Tinh tiến là siêng năng không lùi.
- Tĩnh lự là thiền định.
- Thiện căn là gốc lành.

Vì nhân duyên ấy nên tôi hỏi việc này.

 Này Kiều-thi-ca (họ của Đế Thích), như một đám người mù bẩm sinh, hoặc trăm hoặc nghìn người, nếu không có người sáng mắt khéo léo dẫn dắt, thì ngay chỗ gần cũng không thể vào được đường chính, huống là đi xa đến được thành lớn giàu có an vui. Cũng vậy, năm pháp ba-la-mật-đa trước giống như đám người mù bẩm sinh. Nếu không có bát-nhã ba-la-mật-đa làm người sáng mắt dẫn đường thì còn không thể vào được đường chính của Bồ-tát, huống là chứng vào được thành Tát-bà-nhã. Ba-la-mật-đa nghĩa là "đến bờ bên kia", tức pháp tu đưa người vượt sinh tử. Này Kiều-thi-ca, năm ba-la-mật-đa như bố thí phải nhờ bát-nhã ba-la-mật-đa mới gọi là có mắt, lại phải được bát-nhã ba-la-mật-đa nâng đỡ mới gọi là đến bờ bên kia.

 Xá-lợi-tử lại bạch Phật: Bồ-tát Ma-ha-tát dẫn phát bát-nhã ba-la-mật-đa như thế nào? Phật bảo Xá-lợi-tử: Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát dẫn phát bát-nhã ba-la-mật-đa giống như dẫn phát sắc, thọ, tưởng, hành, thức. Đây là năm nhóm làm nên con người:
- sắc là thân và vật chất;
- thọ là cảm giác vui, khổ, không vui không khổ;
- tưởng là sự nhận biết hình tướng, tên gọi;
- hành là các hoạt động tạo tác của ý chí;
- thức là sự phân biệt, hiểu biết.

 Này Xá-lợi-tử, cũng như năm thủ uẩn không nên dẫn phát, bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu nên biết cũng vậy. Năm thủ uẩn là năm nhóm sắc, thọ, tưởng, hành, thức bị chấp giữ là "ta", là "của ta". Này Xá-lợi-tử, như năm thủ uẩn vì không dẫn phát nên gọi là dẫn phát, bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu cũng vậy, vì không dẫn phát nên gọi là dẫn phát.

 Xá-lợi-tử lại bạch Phật: Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát dẫn phát bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu như thế là để thành tựu pháp gì? Phật bảo Xá-lợi-tử: Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát dẫn phát bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu như thế thì đối với mọi pháp đều không thành tựu gì cả. Vì đối với mọi pháp không thành tựu gì cả, nên mới gọi là bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Thiên Đế Thích liền bạch Phật: Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu lẽ nào không thành tựu được nhất thiết trí trí? Bấy giờ Phật bảo Thiên Đế Thích: Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói, bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu cũng không thành tựu nhất thiết trí trí. Vì sao vậy? Này Kiều-thi-ca, vì theo lối có sở đắc thì không thể thành tựu, theo lối có tên gọi và ý tưởng thì không thể thành tựu, theo lối có dấy khởi tạo tác thì không thể thành tựu.

 Thiên Đế Thích lại bạch Phật: Vậy vì sao nói bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu thành tựu nhất thiết trí trí? Bấy giờ Phật bảo Thiên Đế Thích: Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu không có gì để thành tựu đối với nhất thiết trí trí mà nó dẫn phát, nên gọi là thành tựu.

 Thiên Đế Thích lại bạch Phật: Thật kỳ diệu thay Thế Tôn! Thật hiếm có thay Thiện Thệ (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đã khéo đi qua bờ sinh tử)! Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xuất hiện ở đời không phải để làm cho mọi pháp sinh hay diệt, không phải để làm cho mọi pháp thành hay hoại, mà vẫn đem lại lợi ích lớn cho thế gian.

 Bấy giờ Cụ thọ (tiếng tôn xưng bậc tu hành lớn tuổi đạo) Thiện Hiện (tức tôn giả Tu-bồ-đề, đệ tử Phật nổi tiếng hiểu sâu lý "không") bạch Phật rằng: Bạch Thế Tôn, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khởi ý tưởng rằng bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu làm cho mọi pháp hoặc sinh hoặc diệt, hoặc thành hoặc hoại, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy liền bỏ xa bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu.

 Phật bảo Thiện Hiện: Đúng vậy, đúng vậy. Lại có nhân duyên khác khiến các vị Bồ-tát Ma-ha-tát bỏ xa bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu như thế. Đó là khi họ khởi ý tưởng rằng bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu là thứ không có gì, không chân thật, không bền chắc, không tự tại. Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy liền bỏ xa bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu. Vì sao vậy? Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu chẳng phải có, chẳng phải không, chẳng phải hư, chẳng phải thật, chẳng phải bền chắc, chẳng phải không bền chắc, chẳng phải tự tại, chẳng phải không tự tại, vì đối với mọi pháp nó không phân biệt.

 Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật: Phật nói bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu như thế là để làm hiển lộ pháp gì? Phật bảo Thiện Hiện: Ta nói bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu như thế thì hoàn toàn không làm hiển lộ gì cả. Vì sao vậy? Trong giáo pháp rất sâu của bát-nhã ba-la-mật-đa này:
- không chỉ bày sắc, cũng không chỉ bày thọ, tưởng, hành, thức;
- không chỉ bày quả Dự lưu, cũng không chỉ bày quả Nhất lai, quả Bất hoàn, quả A-la-hán hay Độc giác Bồ-đề;
- cũng không chỉ bày hạnh của tất cả Bồ-tát Ma-ha-tát hay Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề của chư Phật.

Các quả vị và danh xưng ấy như sau:
- Quả Dự lưu: bậc mới vào dòng thánh.
- Quả Nhất lai: bậc chỉ còn trở lại cõi người một lần.
- Quả Bất hoàn: bậc không còn trở lại cõi Dục.
- Quả A-la-hán: bậc đã dứt sạch phiền não, ra khỏi sinh tử.
- Độc giác Bồ-đề: sự giác ngộ của bậc tự giác ngộ không cần thầy.
- Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề: sự giác ngộ cao nhất, chân chính, trọn khắp của Phật.

 Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật: Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu chính là ba-la-mật-đa rộng lớn. Phật bảo Thiện Hiện: Ông dựa vào ý gì mà nói rằng bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu chính là ba-la-mật-đa rộng lớn?

 Thiện Hiện đáp rằng, bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu không làm cho các pháp thay đổi theo những cách sau:
- Đối với sắc, thọ, tưởng, hành, thức: không làm cho lớn, không làm cho nhỏ; không làm cho tụ, không làm cho tan; không làm cho có sức, không làm cho không sức.
- Cho đến đối với các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác và đối với nhất thiết trí trí mà Phật chứng được: không làm cho lớn, không làm cho nhỏ; không làm cho tụ, không làm cho tan; không làm cho có sức, không làm cho không sức.

Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác là danh hiệu của Phật. Như Lai là bậc đến từ chân như. Ứng là bậc đáng được cúng dường. Chính Đẳng Giác là bậc giác ngộ chân chính, trọn khắp. Vì sao vậy? Năm uẩn (năm nhóm sắc, thọ, tưởng, hành, thức), cho đến nhất thiết trí trí, chẳng phải lớn, chẳng phải nhỏ, chẳng phải tụ, chẳng phải tan, chẳng phải có sức, chẳng phải không sức, vì tự tính của mọi pháp đều trống rỗng.

 Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khởi những ý tưởng như thế thì không phải là thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa. Vì sao vậy? Vì các ý tưởng ấy không phải là đẳng lưu quả của bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Đẳng lưu quả là quả cùng loại tuôn ra từ nhân. Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu không có ý tưởng như thế này: "Ta sẽ độ thoát bấy nhiêu hữu tình (chúng sinh) vào cõi Vô dư y Bát-niết-bàn." Vô dư y Bát-niết-bàn là cảnh tịch diệt hoàn toàn, không còn sót lại thân năm uẩn làm chỗ nương. Nếu có ý tưởng ấy thì gọi là "có sở đắc lớn", mà có sở đắc thì không thể làm nên việc gì.

 Vì sao vậy?
- Vì hữu tình không sinh, nên biết bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không sinh.
- Vì hữu tình không có tự tính, nên biết bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có tự tính.
- Vì hữu tình là xa lìa, nên biết bát-nhã ba-la-mật-đa cũng xa lìa.
- Vì hữu tình không thể nghĩ bàn, nên biết bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không thể nghĩ bàn.
- Vì hữu tình không có pháp hoại diệt, nên biết bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có pháp hoại diệt.
- Vì hữu tình không có sự hay biết, nên biết bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có sự hay biết.
- Vì hữu tình theo đúng nghĩa như thật không có sự chứng biết, nên biết bát-nhã ba-la-mật-đa theo đúng nghĩa như thật cũng không có sự chứng biết.
- Vì sức của hữu tình không thành tựu, nên biết sức của bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không thành tựu.

 Bạch Thế Tôn, con dựa vào ý ấy nên nói rằng bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu chính là ba-la-mật-đa rộng lớn. Vì sao vậy? Vì bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu làm nên việc lớn.

 Bấy giờ Xá-lợi-tử bạch Phật: Bạch Thế Tôn, nếu có Bồ-tát Ma-ha-tát đối với bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà tin hiểu sâu sắc, không ngờ, không vướng mắc, cũng không mê lầm, thì vị ấy từ đâu chết đi mà sinh đến đây? Vị ấy đã thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa bao lâu mà có thể theo đó giác ngộ được nghĩa lý sâu xa?

 Phật bảo Xá-lợi-tử: Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy chết đi từ hội thuyết pháp của các đức Phật mà mình đã phụng sự ở các thế giới mười phương, rồi sinh đến đây. Vị ấy đã thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa trải vô lượng vô số đại kiếp (kiếp là khoảng thời gian dài không đếm được), nên có thể theo đó giác ngộ được nghĩa lý sâu xa. Vì sao vậy? Vị Bồ-tát Ma-ha-tát chết đi từ hội thuyết pháp của các đức Phật đã phụng sự ở phương khác rồi sinh đến đây, thì đã nhiều lần gần gũi chư Phật Thế Tôn, từng hỏi nghĩa lý sâu xa trong pháp này. Nên khi thấy hoặc nghe bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, vị ấy liền nghĩ: "Nay ta được thấy Phật, được nghe lời Phật nói." Do nhân duyên ấy, khi nghe giảng nói bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu, vị ấy lắng tai nghe, cung kính tin nhận, dứt hết mọi ngờ vực về nghĩa lý sâu xa. Này Xá-lợi-tử, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy đã từng cúng dường vô lượng chư Phật, đã thực hành bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa qua nhiều kiếp, cho nên đời này làm được việc ấy.

 Bấy giờ Thiện Hiện bạch Phật rằng: Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu có thể được làm cho hiển bày bằng những cách sau không:
- nghe được, quán xét được, dẫn phát được, nhớ nghĩ được;
- chỉ ra được rằng "đây là cái này, kia là cái kia";
- nêu rõ được những khác biệt về nơi chốn và thời gian;
- giảng nói được hình trạng của các hành?

Phật nói: Không phải vậy. Thiện Hiện nên biết, bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu không thể được hiển bày bằng những khác biệt về tự tính của uẩn, giới, xứ. Uẩn là năm nhóm sắc, thọ, tưởng, hành, thức. Giới là mười tám giới, gồm sáu giác quan, sáu đối tượng và sáu thức. Xứ là mười hai xứ, gồm sáu giác quan và sáu đối tượng. Vì sao vậy? Vì mọi pháp rốt ráo xa lìa, mà pháp không xa lìa thì không thể hiển bày bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu.

 Thiện Hiện nên biết, lìa uẩn, giới, xứ thì cũng không thể nhận biết bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu. Vì sao vậy? Chính uẩn, giới, xứ biết rằng các pháp rốt ráo xa lìa, điều đó gọi là bát-nhã ba-la-mật-đa. Cho nên bát-nhã ba-la-mật-đa với uẩn, giới, xứ không hai, không khác. Thiện Hiện nên biết, chính vì mọi pháp rốt ráo trống rỗng, tính vốn xa lìa, mãi mãi vắng lặng, nên gọi là không thể nắm bắt. Chính cái không thể nắm bắt ấy gọi là bát-nhã ba-la-mật-đa. Thiện Hiện nên biết, khi không có ý tưởng, cũng không có những ý tưởng ngang bằng, không đặt bày lời nói, thì lúc ấy gọi là bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu.

 Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật: Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát phải tích lũy công hạnh bao lâu mới có thể siêng năng tu học bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu? Phật bảo Thiện Hiện: Việc này phải phân biệt, vì căn tính của các vị Bồ-tát khác nhau.

 Thiện Hiện nên biết, có vị Bồ-tát Ma-ha-tát ngay từ lúc mới phát tâm đã gặp được bạn lành chân thật khéo léo nâng đỡ, liền có thể tu học bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu. Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy có phương tiện thiện xảo nên:
- không chê bai chính pháp;
- không thấy các pháp có tăng có giảm;
- luôn không rời chính hạnh của Bồ-tát;
- luôn không rời chư Phật và Bồ-tát;
- luôn gieo thiện căn, thân tâm trong sạch;
- trang nghiêm làm thanh tịnh cõi Phật;
- giúp các hữu tình được thành thục.

Nhờ vậy, vị ấy mau chứng được nhất thiết trí trí.

 Lại có các thiện nam tử theo Bồ-tát thừa (con đường tu hướng đến thành Phật) tuy từng được thấy nhiều trăm nghìn đức Phật và tu phạm hạnh (đời sống tu hành trong sạch) nơi các đức Phật, nhưng vì lấy có sở đắc làm phương tiện nên không thể tu học bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu. Nghe giảng nói bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu như thế, họ không sinh lòng tin hiểu mà bỏ đi.

 Vì sao vậy? Trước kia, ở chỗ các đức Phật quá khứ, các thiện nam tử ấy từng nghe giảng nói bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu mà không sinh lòng cung kính. Vì không cung kính nên không nghe nhiều lần. Vì không nghe nhiều lần nên không thể gần gũi. Vì không gần gũi nên không thể thưa hỏi. Vì không thưa hỏi nên không thể tin hiểu. Vì không tin hiểu nên bỏ đại chúng mà đi. Do nhân duyên ấy, họ tạo và làm tăng thêm nghiệp làm hao hụt, thiếu vắng chính pháp (?).

 Do sức của thói quen đời trước, nay nghe giảng nói bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu này, họ lại bỏ đi, không sinh lòng cung kính, không thể tin nhận. Vì không tin nhận nên cả thân lẫn tâm đều không hòa hợp. Vì không hòa hợp nên không thể hiểu được ý nghĩa sâu xa của bát-nhã ba-la-mật-đa này. Đối với ý nghĩa sâu xa của bát-nhã ba-la-mật-đa, họ không thể tin nhận, không thể lắng nghe, không thể hiểu rõ, không thể quán xét, nên tạo và làm tăng thêm nghiệp làm hao hụt chính pháp. Do nghiệp ấy, họ tạo và làm tăng thêm tội nghiệp của trí tuệ xấu ác. Do nghiệp ấy, khi nghe bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thì họ chê bai, chán bỏ.

 Thiện Hiện nên biết, các thiện nam tử theo Bồ-tát thừa ấy chê bai, chán bỏ bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu, nên biết tức là chê bai, chán bỏ nhất thiết trí trí của chư Phật ba đời. Do nhân duyên ấy, họ tạo và làm tăng thêm ác nghiệp cực nặng. Do nghiệp ấy, họ rơi vào đại địa ngục, trải qua thời gian rất lâu chịu các khổ dữ dội.

 Đó là vì ác nghiệp nặng nề tích tập từ đời trước, nên sự hiểu biết, trí tuệ và thiện căn của họ đều yếu kém. Vì phước đức mỏng nên họ tự hại mình và hại người. Đối với Phật, Pháp, Tăng, họ tuy có được chút ít lòng tin nhận và ưa muốn, nhưng vì ngu si nên không thể suy xét chọn lựa chỗ cạn sâu của chính pháp. Chính họ chê bai, chán bỏ Đại thừa (cỗ xe lớn, tức giáo pháp cứu độ khắp chúng sinh, hướng đến thành Phật). Họ cũng khiến những hữu tình mới học chính pháp chê bai, chán bỏ giáo pháp Đại thừa, bảo rằng: "Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không phải lời Phật thật sự, không nên tu học."

 Họ đã khiến người khác chê bai bát-nhã, thì tự mình cũng chê bai bát-nhã nặng nề. Họ đã chê bai bát-nhã rất sâu, thì cũng chê bai Tát-bà-nhã (trí biết hết thảy) nặng nề. Do sức của việc chê bai nặng nề Tát-bà-nhã, họ cũng chê bai Phật, Pháp, Tăng nặng nề. Vì thế họ tạo ác nghiệp cực nặng. Do nhân duyên ác nghiệp ấy tăng trưởng, họ rơi vào đại địa ngục chịu các khổ dữ dội, nhiều trăm nghìn năm không được thoát ra.

 Vì tội nặng, ở thế giới này họ từ đại địa ngục này chuyển sang đại địa ngục khác, chịu các khổ dữ dội cho đến khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió nổi lên. Đây là ba đại tai họa hủy diệt thế giới vào cuối mỗi chu kỳ. Khi ở thế giới này nổi lên một trong các kiếp lửa, nước, gió, vì ác nghiệp nặng của họ vẫn chưa hết, nên chết rồi họ chuyển sinh vào thế giới phương khác. Ở đó họ vào đại địa ngục cùng loại với nơi này, nhiều trăm nghìn năm chịu các khổ dữ dội.

 Vì tội nặng, ở thế giới phương khác ấy họ từ đại địa ngục này chuyển sang đại địa ngục khác, chịu các khổ dữ dội cho đến khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió nổi lên. Khi ở thế giới phương khác ấy nổi lên một trong các kiếp lửa, nước, gió, vì ác nghiệp nặng vẫn chưa hết, nên chết rồi họ chuyển sinh vào một thế giới phương khác nữa. Ở đó họ vào đại địa ngục cùng loại với nơi này, nhiều trăm nghìn năm chịu các khổ dữ dội.

 Vì tội nặng, ở thế giới phương khác nữa ấy họ từ đại địa ngục này chuyển sang đại địa ngục khác, chịu các khổ dữ dội cho đến khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió nổi lên. Cứ thế lần lượt, họ đi khắp các đại địa ngục ở mười phương mà chịu các khổ dữ dội.

 Khi ở các thế giới mười phương kia nổi lên kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió, vì ác nghiệp nặng vẫn chưa hết, nên chết rồi họ lại sinh về đại địa ngục ở cõi Kham Nhẫn này. Kham Nhẫn là cõi Sa-bà, thế giới chúng ta đang sống, nơi chúng sinh phải chịu đựng nhiều khổ. Ở đó họ từ đại địa ngục này chuyển sang đại địa ngục khác, chịu các khổ dữ dội cho đến khi kiếp lửa, kiếp nước, kiếp gió nổi lên. Khi ở thế giới này nổi lên một trong các kiếp lửa, nước, gió, vì ác nghiệp nặng vẫn chưa hết, nên chết rồi họ lại sinh vào các thế giới khác, đi khắp các đại địa ngục ở mười phương mà chịu các khổ dữ dội. Cứ luân hồi như thế trải qua vô số kiếp.

 Khi sức của tội nghiệp chê bai chính pháp ấy hơi yếu đi, họ ra khỏi địa ngục và rơi vào đường bàng sinh (loài súc vật). Như trước, họ lần lượt qua lại cõi này và các phương khác, luân hồi nhiều kiếp, chịu đủ thứ khổ. Khi sức của tội nghiệp chê bai chính pháp ấy mỏng thêm, họ thoát khỏi đường bàng sinh mà rơi vào đường quỷ. Ở cõi này và các phương khác, họ luân hồi lần lượt, chịu đủ thứ khổ, trải qua vô số kiếp.

 Khi sức còn lại của nghiệp chê bai chính pháp sắp hết, họ ra khỏi đường quỷ đói và sinh vào cõi người. Tuy được làm người nhưng họ ở địa vị thấp hèn, mù, điếc, câm, ngọng, nhiều bệnh, nghèo khổ, xấu xí, ngu đần, bị người người khinh chê. Sinh ra ở đâu cũng ít vui nhiều khổ, chưa từng được nghe đến tên Phật, Pháp, Tăng. Vì sao vậy? Vì ác nghiệp nơi lời nói của họ đã chê bai Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng), nên phải chịu quả khổ trọn vẹn loại như thế.

 Bấy giờ Xá-lợi-tử bạch Phật: Bạch Thế Tôn, tội chê bai chính pháp với nghiệp vô gián, hai ác hạnh này có giống nhau không? Nghiệp vô gián là năm tội nặng nhất: giết cha, giết mẹ, giết A-la-hán, làm thân Phật chảy máu, phá sự hòa hợp của Tăng đoàn. Kẻ phạm các tội này phải đọa vào địa ngục Vô Gián, nơi chịu khổ liên tục không ngừng.

 Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi-tử: Chớ cho rằng tội này giống nghiệp vô gián. Vì sao vậy? Năm nghiệp vô gián tuy chuốc lấy khổ nặng, nhưng không thể so với việc chê bai chính pháp. Kẻ ấy nghe giảng nói bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu thì chê bai, chống cự, bảo rằng bát-nhã ba-la-mật-đa này không phải lời Phật thật sự, không nên tu học, không phải Pháp, không phải Luật, không phải lời dạy của bậc Đại sư (tức Phật). Do nhân duyên ấy, tội của họ cực nặng.

 Này Xá-lợi-tử, người chê bai pháp ấy:
- tự mình chê bai chính pháp, lại dạy người khác chê bai;
- tự hủy hoại thân mình, lại khiến người khác hủy hoại;
- tự uống thuốc độc, lại khiến người khác uống;
- tự đánh mất quả vui được sinh lên trời và được giải thoát, lại khiến người khác đánh mất;
- tự đem thân mình làm mồi cho lửa địa ngục (?), lại khiến người khác cũng thế;
- tự mình không tin hiểu bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu, lại dạy người khác không tin hiểu;
- mê lầm điên đảo, tự chìm vào biển khổ, lại khiến người khác chìm đắm.

 Này Xá-lợi-tử, đối với bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu như thế, Ta còn không muốn để kẻ chê bai chính pháp nghe đến tên, huống là giảng cho họ nghe. Này Xá-lợi-tử, với kẻ chê bai chính pháp, Ta còn không cho các thiện nam tử an trụ trong Bồ-tát thừa nghe đến tên họ, huống là thấy tận mắt, lẽ nào lại cho ở chung.

 Này Xá-lợi-tử, với kẻ chê bai chính pháp, Ta còn không cho mặc áo cà-sa (áo của người xuất gia), huống là nhận sự cúng dường. Vì sao vậy? Này Xá-lợi-tử, những kẻ chê bai bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu, nên biết họ gọi là kẻ phá hoại chính pháp. Họ rơi vào loài tối tăm, như con ốc sên trong chỗ dơ bẩn. Họ tự làm nhơ mình và làm nhơ người, như đống phân thối. Những ai tin dùng lời của kẻ phá hoại chính pháp cũng phải chịu khổ lớn như đã nói ở trên.

 Xá-lợi-tử lại bạch Phật: Vì sao Như Lai không nói hình dạng và kích thước thân thể mà kẻ phá hoại chính pháp như thế sẽ phải mang khi rơi vào đường dữ? Phật bảo Xá-lợi-tử: Thôi, không nên nói hình dạng và kích thước thân thể mà kẻ phá hoại chính pháp sẽ phải mang về sau. Vì sao vậy? Nếu Ta nói đầy đủ hình dạng và kích thước thân thể ở đường ấy, kẻ đó nghe sẽ kinh sợ. Họ sẽ thổ ra máu nóng mà chết, hoặc khổ gần như chết. Tâm họ bỗng nhiên lo buồn như trúng tên độc, thân họ dần khô héo như mầm cây bị cắt. Ta sợ khi nghe nói kẻ chê bai chính pháp sẽ phải mang thân xấu xa khổ sở lớn như thế, họ chỉ hoảng hốt vô ích mà mất mạng. Vì thương xót họ nên Ta không nói cho ông nghe.

 Bấy giờ Xá-lợi-tử thỉnh Như Lai lần thứ hai, lần thứ ba, xin nói hình dạng và kích thước ấy để răn rõ đời sau, khiến người đời biết rằng chê bai pháp thì phải mang thân khổ lớn, mà không tạo tội ấy. Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi-tử: Tội phá hoại chính pháp và cái khổ ở đường dữ mà Ta đã nói trước đây đã đủ để răn rõ. Về sau, các thiện nam tử cùng loại nghe Ta nói trước đây về quả báo của tội chê bai pháp, thà bỏ thân mạng chứ quyết không chê bai pháp, vì nghĩ: "Đừng để ta về sau phải chịu khổ ấy."

 Bấy giờ Thiện Hiện bạch Phật: Những thiện nam tử thông minh nghe Phật nói kẻ chê bai chính pháp về sau phải chịu khổ lớn lâu dài, nên khéo giữ gìn nghiệp của thân, lời nói và ý. Vì sao vậy? Vì nghĩ: "Đừng để ta do ác nghiệp của lời nói này mà phải chịu khổ lâu dài ở đường dữ và trong cõi người." Bạch Thế Tôn, tạo và làm tăng thêm nghiệp phá hoại chính pháp, lẽ nào không phải do quen làm các ác nghiệp mà ra?

 Phật bảo Thiện Hiện: Đúng vậy, đúng vậy. Trong chính pháp và Tỳ-nại-da (giới luật) của Ta, sẽ có những người xuất gia ngu si. Họ tuy gọi Ta là Đại sư của họ, nhưng lại chê bai, chống cự bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu mà Ta nói. Thiện Hiện nên biết:
- Nếu chê bai bát-nhã rất sâu tức là chê bai Vô thượng Bồ-đề.
- Nếu chê bai Vô thượng Bồ-đề tức là chê bai nhất thiết trí trí.
- Nếu chê bai nhất thiết trí trí tức là chê bai ba ngôi báu Phật, Pháp, Tăng.
- Nếu chê bai ba ngôi báu Phật, Pháp, Tăng thì liền chuốc lấy tội nghiệp vô biên.
- Nếu chuốc lấy tội nghiệp vô biên thì liền chuốc lấy quả báo khổ vô biên.

 Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật: Những kẻ ngu si ấy vì mấy nhân duyên mà chê bai bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu như thế? Phật bảo Thiện Hiện: Do bốn nhân duyên. Bốn nhân duyên ấy là gì?
- Một là bị các tà ma xúi giục, mê hoặc.
- Hai là không tin hiểu pháp rất sâu.
- Ba là không siêng năng tinh tiến, đắm chấp năm uẩn, lại bị các ác tri thức (bạn xấu, thầy tà dẫn vào đường sai) lôi kéo.
- Bốn là ôm nhiều sân hận, ưa làm điều ác, thích tự đề cao mình và khinh miệt người khác.

Những kẻ ngu si ấy vì có đủ bốn nhân duyên như thế nên chê bai bát-nhã ba-la-mật-đa, do đó về sau phải chịu các khổ dữ dội.

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ năm trăm bốn mươi bốn.

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ năm trăm bốn mươi lăm.

 Tam tạng Pháp sư Huyền Trang vâng chiếu vua mà dịch. Tam tạng là danh hiệu của vị thầy thông suốt ba kho kinh điển: Kinh, Luật, Luận. Huyền Trang là vị cao tăng đời Đường, Trung Quốc.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video