Hội thứ tư, phẩm thứ mười tám: Phẩm "Tướng không" (Không tướng), phần thứ nhất.
Lúc bấy giờ, cụ thọ (tiếng gọi tôn kính dành cho vị tỳ-kheo có đức hạnh) Thiện Hiện (tức tôn giả Tu-bồ-đề, đại đệ tử của Phật) lại bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật)! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc đại Bồ-tát, người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) bất thoái chuyển (đã vững chắc, không bao giờ thoái lui khỏi con đường thành Phật) như vậy thành tựu công đức rộng lớn hiếm có. Bạch Thế Tôn! Ngài có thể suốt số kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài) nhiều như cát sông Căng-già (tức sông Hằng ở Ấn Độ) mà giảng nói những việc làm, dáng dấp, dấu hiệu của Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển. Nhờ những việc làm, dáng dấp, dấu hiệu do Phật nói, đã hiển bày rằng Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển thành tựu vô lượng công đức thù thắng. Cúi xin Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác (Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác đều là danh hiệu của Phật: bậc từ chân như mà đến, bậc đáng được cúng dường, bậc giác ngộ chân chánh cùng khắp) lại vì chúng con giảng nói những chỗ ý nghĩa tương ứng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa (trí tuệ thấu suốt tánh không, đưa người tu sang bờ giác ngộ) rất sâu, để các vị Bồ-tát an trụ trong đó, tu các công đức mau chóng viên mãn."
Phật bảo Thiện Hiện: "Hay thay, hay thay! Nay ông lại có thể vì chúng Bồ-tát Ma-ha-tát mà thưa hỏi Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác về những chỗ ý nghĩa tương ứng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu, để các vị Bồ-tát an trụ trong đó, tu các công đức mau chóng viên mãn. Thiện Hiện nên biết! Những chỗ ý nghĩa tương ứng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu, đó là: không (mọi pháp đều không có tự tánh riêng), vô tướng (không có hình tướng để nắm bắt), vô nguyện (không mong cầu, không vướng vào điều gì), vô tác (không do tạo tác), vô sinh, vô diệt (không sinh ra, không mất đi), phi hữu (không phải có thật), tịch tĩnh (vắng lặng), ly nhiễm (lìa ô nhiễm), Niết-bàn (trạng thái dứt hết khổ, ra khỏi vòng sinh tử)."
Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật rằng: "Chỉ những pháp này mới gọi là chỗ ý nghĩa tương ứng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa, hay tất cả các pháp đều được gọi là chỗ ý nghĩa tương ứng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu?" Phật bảo Thiện Hiện: "Tất cả các pháp khác cũng được gọi là chỗ ý nghĩa tương ứng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu. Vì sao vậy? Vì tất cả sắc, thọ, tưởng, hành, thức (năm uẩn, năm nhóm tạo nên con người và sự vật: sắc là thân thể, vật chất; thọ là cảm giác; tưởng là sự nhận biết hình ảnh, khái niệm; hành là các hoạt động tạo tác của tâm ý; thức là sự nhận biết, phân biệt) cũng được gọi là chỗ ý nghĩa tương ứng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu.
Thiện Hiện, vì sao nói tất cả sắc, thọ, tưởng, hành, thức cũng được gọi là chỗ ý nghĩa tương ứng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu? Thiện Hiện nên biết! Vì chân như (thể tánh chân thật, xưa nay như vậy không đổi của mọi pháp) rất sâu nên sắc cũng rất sâu; vì chân như rất sâu nên thọ, tưởng, hành, thức cũng rất sâu. Cho nên tất cả sắc, thọ, tưởng, hành, thức cũng được gọi là chỗ ý nghĩa tương ứng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu. Lại nữa, Thiện Hiện! Vì chân như của sắc rất sâu nên sắc cũng rất sâu; vì chân như của thọ, tưởng, hành, thức rất sâu nên thọ, tưởng, hành, thức cũng rất sâu. Cho nên tất cả sắc, thọ, tưởng, hành, thức cũng được gọi là chỗ ý nghĩa tương ứng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu. Lại nữa, Thiện Hiện! Chỗ không có sắc thì gọi là sắc rất sâu; chỗ không có thọ, tưởng, hành, thức thì gọi là thọ, tưởng, hành, thức rất sâu. Cho nên tất cả sắc, thọ, tưởng, hành, thức cũng được gọi là chỗ ý nghĩa tương ứng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu."
Lúc ấy Thiện Hiện lại bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Phương tiện thật kỳ diệu, vi diệu: gạt bỏ các sắc để hiển bày Niết-bàn, gạt bỏ thọ, tưởng, hành, thức để hiển bày Niết-bàn." Phật bảo Thiện Hiện: "Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói. Thiện Hiện nên biết! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát nên đối với những chỗ ý nghĩa tương ứng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu như vậy mà suy nghĩ kỹ càng, nên nghĩ rằng: 'Nay ta nên an trụ đúng như Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu đã dạy; nay ta nên tu học đúng như Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu đã nói.'
Thiện Hiện nên biết! Nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát có thể đối với những chỗ ý nghĩa tương ứng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu như vậy mà suy nghĩ kỹ càng, an trụ đúng như Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa đã dạy, tu học đúng như Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa đã nói, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy, nhờ có thể nương vào Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa như vậy mà suy nghĩ kỹ càng, siêng năng tu học, dù chỉ trong một ngày, khối phúc đức đạt được cũng vô lượng vô biên.
Như người nặng tánh tham dục, lại hay tầm tứ (suy tính, nghĩ ngợi miên man), hẹn hò với một mỹ nữ của người khác; người nữ ấy bị ngăn trở không đến được chỗ hẹn, người này lòng dục bừng bừng tuôn chảy không ngớt. Thiện Hiện, ý ông thế nào? Lòng dục của người ấy hướng về đâu?" — "Bạch Thế Tôn! Lòng dục của người ấy hướng về chỗ người nữ, nghĩ rằng: 'Bao giờ nàng đến đây cùng ta gặp gỡ vui chơi?'" — "Thiện Hiện, ý ông thế nào? Một ngày một đêm, người ấy khởi bao nhiêu niệm dục?" — "Bạch Thế Tôn! Một ngày một đêm, niệm dục của người ấy rất nhiều."
Phật bảo Thiện Hiện: "Nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát nương vào Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa mà suy nghĩ kỹ càng, siêng năng tu học, dù chỉ một ngày, số kiếp trôi lăn trong sinh tử mà vị ấy vượt qua cũng nhiều bằng số niệm dục mà người tham dục kia khởi lên trong một ngày một đêm. Thiện Hiện nên biết! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy nương vào Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu như vậy mà suy nghĩ kỹ càng, siêng năng tu học bao nhiêu, thì càng có thể thoát khỏi bấy nhiêu lỗi lầm có thể ngăn trở Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chánh, bình đẳng khắp cùng, tức quả vị Phật). Vì thế, Bồ-tát nương vào Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa mà suy nghĩ kỹ càng, siêng năng tu học, thì mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề.
Thiện Hiện nên biết! Nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát nương vào Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa mà suy nghĩ kỹ càng, siêng năng tu học, công đức đạt được trong một ngày một đêm hơn hẳn công đức bố thí vô lượng vô biên của các vị Bồ-tát rời xa Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa, trải qua số đại kiếp nhiều như cát sông Căng-già.
Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát nương vào Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa mà suy nghĩ kỹ càng, siêng năng tu học, công đức đạt được trong một ngày một đêm hơn hẳn công đức bố thí vô lượng vô biên của các vị Bồ-tát rời xa Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa, trải qua số đại kiếp nhiều như cát sông Căng-già, đem các phẩm vật cúng dường mà cúng dường các bậc Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, Ứng quả (bốn quả vị thánh của hàng Thanh văn: Dự lưu là bậc mới vào dòng thánh; Nhất lai là bậc còn trở lại cõi người một lần; Bất hoàn là bậc không còn trở lại cõi Dục; Ứng quả tức A-la-hán, bậc đã dứt sạch phiền não), Độc giác (bậc tự mình giác ngộ vào thời không có Phật), Bồ-tát và Như Lai.
Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ đúng như Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa đã nói, trong một ngày một đêm siêng năng tu học bố thí (cho đi), tịnh giới (giữ giới trong sạch), an nhẫn (nhẫn nhục, chịu đựng), tinh tấn (siêng năng), tĩnh lự (thiền định), bát-nhã (trí tuệ), thì công đức đạt được hơn hẳn công đức vô lượng vô biên của các vị Bồ-tát rời xa Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa, trải qua số đại kiếp nhiều như cát sông Căng-già, siêng năng tu học bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã.
Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ đúng như Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa đã nói, trong một ngày một đêm đem pháp vi diệu bố thí cho các hữu tình (chúng sinh có tình thức), thì công đức đạt được hơn hẳn công đức vô lượng vô biên của các vị Bồ-tát rời xa Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa, trải qua số đại kiếp nhiều như cát sông Căng-già, đem pháp vi diệu bố thí cho các hữu tình.
Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ đúng như Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa đã nói, trong một ngày một đêm tu ba mươi bảy pháp bồ-đề phần (ba mươi bảy pháp tu giúp đi đến giác ngộ: bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy giác chi, tám chánh đạo) và các thiện căn (gốc rễ điều lành, công đức lành) khác, thì công đức đạt được hơn hẳn công đức vô lượng vô biên của các vị Bồ-tát rời xa Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa, trải qua số đại kiếp nhiều như cát sông Căng-già, tu ba mươi bảy pháp bồ-đề phần và các thiện căn khác.
Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ đúng như Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa đã nói, trong một ngày một đêm thực hành các loại tài thí (bố thí của cải) và pháp thí (bố thí giáo pháp), ở nơi vắng vẻ yên tĩnh chuyên tâm suy nghĩ về các loại việc phúc đã tu trước đây, rồi cùng chung bình đẳng với các hữu tình mà hồi hướng (hướng công đức về mục đích) Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, thì công đức đạt được hơn hẳn công đức vô lượng vô biên của các vị Bồ-tát rời xa Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa, trải qua số đại kiếp nhiều như cát sông Căng-già, thực hành các loại tài thí và pháp thí, ở nơi vắng vẻ yên tĩnh chuyên tâm suy nghĩ về các loại việc phúc đã tu trước đây, rồi cùng chung bình đẳng với các hữu tình mà hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề.
Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ đúng như Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa đã nói, trong một ngày một đêm hướng tâm khắp đến công đức, thiện căn của chư Phật Thế Tôn ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) và các đệ tử, gom chung lại, cân lường, ngay trước mắt mà tùy hỷ (vui mừng theo điều lành của người khác), rồi cùng chung bình đẳng với các hữu tình mà hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, thì công đức đạt được hơn hẳn công đức vô lượng vô biên của các vị Bồ-tát rời xa Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa, trải qua số đại kiếp nhiều như cát sông Căng-già, hướng tâm khắp đến công đức, thiện căn của chư Phật Thế Tôn ba đời và các đệ tử, gom chung lại, cân lường, ngay trước mắt mà tùy hỷ, rồi cùng chung bình đẳng với các hữu tình mà hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề."
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ năm trăm bốn mươi chín.
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ năm trăm năm mươi.
Tam Tạng Pháp sư (vị pháp sư thông suốt ba tạng kinh điển: Kinh, Luật, Luận) Huyền Trang vâng chiếu chỉ của vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video