Thiên 714 — Hội 4 · Phẩm 19 Công đức sâu xa

 Phần thứ tư, Phẩm Công Đức Sâu Xa, thứ mười chín

 Lúc ấy Thiện Hiện (tức Tu-bồ-đề, một vị đại đệ tử của Phật, nổi tiếng hiểu sâu về tính Không) thưa với Phật: "Vị Bồ-tát Ma-ha-tát (người tu theo con đường giác ngộ để cứu độ mọi chúng sinh, thuộc bậc lớn) là nhờ tâm khởi lên đầu tiên mà chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chính và trọn vẹn của một vị Phật), hay nhờ tâm khởi lên sau mà chứng được? Nếu nhờ tâm khởi lên đầu tiên mà chứng được, thì khi tâm đầu khởi, tâm sau chưa khởi, nên không có nghĩa hòa hợp (hai tâm không thể gặp nhau để cùng góp sức). Nếu nhờ tâm khởi lên sau mà chứng được, thì khi tâm sau khởi, tâm trước đã diệt, cũng không có nghĩa hòa hợp. Như vậy, các tâm và tâm sở pháp (những trạng thái tinh thần đi kèm theo tâm như cảm thọ, tưởng nghĩ, ý muốn…) trước và sau, xét tới xét lui đều không có nghĩa hòa hợp, thì làm sao có thể tích tụ thiện căn (gốc lành, tức các công đức do việc thiện tạo nên)? Nếu các thiện căn không thể tích tụ, thì làm sao thiện căn của Bồ-tát được tròn đầy để chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề?"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Như khi thắp đèn, là ngọn lửa đầu tiên đốt cháy tim đèn, hay ngọn lửa sau đốt cháy tim đèn?" Thiện Hiện đáp: "Theo chỗ con hiểu, không phải ngọn lửa đầu đốt cháy tim đèn, nhưng cũng không lìa ngọn lửa đầu; không phải ngọn lửa sau đốt cháy tim đèn, nhưng cũng không lìa ngọn lửa sau." Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Tim đèn có cháy không?" Thiện Hiện đáp: "Người đời thấy rõ trước mắt tim đèn thật sự bị cháy." Phật bảo Thiện Hiện: "Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy: không phải do tâm đầu tiên khởi lên mà chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, nhưng cũng không lìa tâm đầu; không phải do tâm sau khởi lên mà chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, nhưng cũng không lìa tâm sau. Thế mà các vị Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa (trí tuệ hoàn hảo, trí tuệ thấu suốt tính Không của mọi sự, đưa người tu sang bờ giải thoát) sâu xa với phương tiện thiện xảo (cách khéo léo, linh hoạt để đạt mục đích và giúp chúng sinh), khiến các thiện căn tăng trưởng tròn đầy, nên chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề."

 Cụ thọ (cách xưng hô tôn kính với vị tỳ-kheo có tuổi đạo cao) Thiện Hiện liền thưa Phật: "Lý lẽ duyên khởi (mọi sự đều do nhiều điều kiện nương nhau mà sinh ra) như vậy thật sâu xa. Nghĩa là các vị Bồ-tát Ma-ha-tát không phải do tâm đầu tiên khởi lên mà chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, nhưng cũng không lìa tâm đầu; không phải do tâm sau khởi lên mà chứng được, nhưng cũng không lìa tâm sau; không phải chính do các tâm như thế khởi lên mà chứng được, cũng không phải lìa các tâm như thế khởi lên mà chứng được; vậy mà các vị Bồ-tát Ma-ha-tát vẫn chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề."

 Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Tâm đã diệt rồi có thể sinh lại không?" Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, không. Tâm ấy đã diệt thì không thể sinh lại." Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Tâm đã sinh thì có tính chất phải diệt không?" Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, đúng vậy. Tâm đã sinh thì chắc chắn có tính chất phải diệt." Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Tâm có tính chất phải diệt mà lại không sẽ diệt chăng?" Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, không phải thế. Tâm có tính chất phải diệt thì nhất định sẽ diệt." Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Tâm không có tính chất diệt thì có thể sinh không?" Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, không. Tâm không có tính chất diệt thì không có lẽ nào sinh được." Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Tâm không có tính chất sinh thì có thể diệt không?" Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, không. Tâm không có tính chất sinh thì không có lẽ nào diệt được." Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Tâm không có tính chất sinh diệt thì có thể sinh diệt không?" Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, không. Tâm không có tính chất sinh diệt thì không có lẽ nào sinh diệt được."

 Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Pháp (sự vật, hiện tượng) đã diệt rồi thì có thể diệt nữa không?" Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, không. Pháp đã diệt thì không thể diệt nữa." Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Pháp đã sinh rồi thì có thể sinh nữa không?" Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, không. Pháp đã sinh thì không thể sinh nữa." Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Thật tính của các pháp có sinh diệt không?" Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, không. Thật tính của các pháp không sinh không diệt."

 Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Tâm an trụ có giống như chân như (bản chất như thật, không đổi khác của mọi sự) của tâm không?" Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, đúng vậy. Chân như của tâm thế nào thì tâm an trụ như thế." Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Nếu tâm an trụ như chân như, thì tâm ấy có giống như chân như, như thật tế (chỗ tận cùng của sự thật) mà tính chất thường trụ không?" Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, không. Tâm ấy không giống như chân như, như thật tế mà tính chất thường trụ." Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Chân như của các pháp có hết sức sâu xa không?" Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, đúng vậy. Chân như của các pháp hết sức sâu xa."

 Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Chính chân như là tâm chăng?" Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, không." Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Lìa chân như mà có tâm chăng?" Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, không." Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Chính tâm là chân như chăng?" Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, không." Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Lìa tâm mà có chân như chăng?" Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, không." Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Chân như có thể thấy được chân như không?" Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, không." Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Ông có thấy có một chân như thật sự không?" Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, không."

 Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành được như vậy, thì đó có phải là thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa không?" Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, đúng vậy. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành được như vậy, đó chính là thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa." Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành được như vậy thì là thực hành ở chỗ nào?" Thiện Hiện thưa: "Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành được như vậy thì hoàn toàn không có chỗ thực hành. Vì sao? Vì nếu Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành được như vậy thì hoàn toàn không thấy có người thực hành, việc được thực hành, lúc thực hành, chỗ thực hành; bởi vì mọi pháp đang hiện hành đều không còn chuyển động."

 Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Khi Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa thì thực hành điều gì?" Thiện Hiện thưa: "Khi Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa thì thực hành thắng nghĩa đế (chân lý tối hậu, sự thật rốt ráo vượt ngoài mọi khái niệm), vì trong đó không có bất cứ sự phân biệt nào." Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Khi Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa, đối với thắng nghĩa đế có thủ tướng (nắm bắt, bám chấp vào hình tướng) không?" Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, không." Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Khi Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa, đối với thắng nghĩa đế tuy không thủ tướng nhưng có thực hành theo tướng không?" Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, không." Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy đối với thắng nghĩa đế có phá hoại tướng không?" Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, không." Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy đối với thắng nghĩa đế có gạt bỏ tướng không?" Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, không."

 Phật bảo Thiện Hiện: "Khi vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa, đối với thắng nghĩa đế nếu không phá hoại tướng, cũng không gạt bỏ tướng, thì làm sao dứt được tưởng niệm bám chấp tướng?" Thiện Hiện đáp: "Khi vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa, không khởi ý nghĩ: 'Nay ta phá hoại tướng, nay ta gạt bỏ tướng.' Vị ấy dứt tưởng niệm bám chấp tướng, mà cũng không tu học con đường dứt tưởng niệm về tướng. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát trong lúc siêng năng tu học hạnh Bồ-tát mà tu con đường dứt tưởng, thì khi ấy tất cả Phật pháp chưa đầy đủ, sẽ rơi vào bậc Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu, chỉ cầu giải thoát cho riêng mình) hoặc bậc Độc giác (người tự tu tự ngộ, không nhờ thầy, cũng chỉ cầu giải thoát riêng). Bạch Thế Tôn, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy thành tựu phương tiện thiện xảo cao nhất, tuy biết sâu sắc những lỗi lầm của các tướng và của tưởng niệm bám chấp tướng, nhưng không phá hoại, dứt bỏ để vội chứng vô tướng (trạng thái không còn hình tướng). Vì sao? Vì tất cả Phật pháp chưa tròn đầy." Phật bảo Thiện Hiện: "Đúng vậy, đúng vậy, đúng như ông nói."

 Lúc ấy Xá-lợi Tử (Xá-lợi-phất, vị đại đệ tử trí tuệ bậc nhất của Phật) hỏi cụ thọ Thiện Hiện: "Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát trong giấc mộng tu ba cửa giải thoát Không, Vô tướng, Vô nguyện (Không: thấy mọi sự không có tự thể cố định; Vô tướng: không bám vào hình tướng; Vô nguyện: không mong cầu, không tạo tác), thì đối với Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa có được tăng thêm lợi ích không?" Thiện Hiện đáp: "Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát lúc thức tu ba cửa giải thoát này mà đối với Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa có được tăng thêm lợi ích, thì trong mộng tu cũng được tăng thêm lợi ích. Vì sao? Vì Phật dạy mộng và thức không khác nhau. Xá-lợi Tử, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát đã đạt được Bát-nhã Ba-la-mật-đa, lúc thức tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu xa, đã được gọi là an trụ trong Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu xa, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy trong mộng tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu xa cũng được gọi là an trụ trong Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu xa. Ba cửa giải thoát làm tăng thêm lợi ích cho Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa cũng như vậy; dù trong mộng hay lúc thức, ý nghĩa không hề thiếu kém."

 Khi ấy Xá-lợi Tử hỏi Thiện Hiện: "Nếu các thiện nam, thiện nữ trong mộng tạo nghiệp (việc làm có tác dụng đem lại quả báo về sau), thì nghiệp ấy có tăng thêm hay giảm bớt không?" Thiện Hiện đáp: "Phật dạy tất cả các pháp đều như những gì thấy trong mộng. Nếu nghiệp tạo trong mộng không tăng không giảm, thì nghiệp tạo lúc thức cũng phải không tăng không giảm. Thế nhưng những nghiệp tạo trong mộng không có sự tăng giảm đáng kể; phải đến lúc thức dậy, nhớ nghĩ phân biệt lại những gì đã làm trong mộng, mới khiến nghiệp ấy thành ra tăng giảm đáng kể. Như có người trong mộng giết hại mạng người khác, sau khi thức dậy nhớ nghĩ phân biệt lại: nếu lấy làm vui sướng hả hê thì nghiệp ấy liền tăng; nếu hết sức hối hận, hổ thẹn thì nghiệp ấy liền giảm."

 Khi ấy Xá-lợi Tử nói với Thiện Hiện: "Có người lúc thức giết hại mạng người khác, sau đó trong mộng hoặc lấy làm vui sướng hả hê, hoặc hết sức hối hận hổ thẹn, thì có khiến nghiệp đã tạo lúc thức tăng giảm không?" Thiện Hiện đáp: "Cũng có tăng giảm. Nhưng sự tăng giảm ấy không mạnh bằng những gì làm trong tâm sáng tỏ lúc thức."

 Khi ấy Xá-lợi Tử hỏi Thiện Hiện: "Nếu không có đối tượng để tâm nhắm tới (sở duyên) thì cả tác ý lẫn nghiệp đều không thể sinh; phải có đối tượng thì tác ý và nghiệp mới khởi. Vậy tác ý và nghiệp trong mộng nương vào đâu mà sinh?" Thiện Hiện đáp: "Đúng vậy, đúng vậy. Dù trong mộng hay lúc thức, nếu không có đối tượng thì tác ý và nghiệp không sinh; phải có đối tượng thì tác ý và nghiệp mới khởi. Vì sao? Xá-lợi Tử, phải có sự hiểu biết vận hành nơi những điều được thấy, nghe, cảm nhận, biết, rồi từ đó mới khởi lên nhiễm ô hoặc thanh tịnh. Nếu không có thấy, nghe, cảm nhận, biết, thì đối với các pháp không có sự hiểu biết vận hành, cũng không có nhiễm ô hay thanh tịnh. Do đó biết rằng, dù trong mộng hay lúc thức, có đối tượng thì tác ý và nghiệp mới sinh, không có đối tượng thì tác ý và nghiệp không khởi."

 Khi ấy Xá-lợi Tử hỏi Thiện Hiện: "Phật dạy mọi đối tượng đều lìa tự tính (không có bản chất tự mình tồn tại độc lập), sao có thể nói có đối tượng thì tác ý và nghiệp mới sinh, không có đối tượng thì tác ý và nghiệp không khởi?" Thiện Hiện đáp: "Tuy các tác ý, các nghiệp và các đối tượng đều lìa tự tính, nhưng do tâm mình nắm bắt hình tướng mà phân biệt, nên theo cách gọi đặt của thế gian mà nói là có đối tượng, và nương vào đối tượng ấy mà khởi lên các tác ý và nghiệp. Như nói vô minh (sự mê mờ, không thấy rõ sự thật) làm duyên sinh ra hành (các hoạt động tạo nghiệp), hành làm duyên sinh ra thức (tâm nhận biết)…, tất cả đều do tâm mình nắm bắt hình tướng mà phân biệt, nói là có đối tượng chứ không phải có bản chất thật."

 Khi ấy Xá-lợi Tử nói với Thiện Hiện: "Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát trong mộng làm việc bố thí, bố thí xong đem công đức hồi hướng (hướng công đức của mình về một mục đích cao cả) về Vô thượng Bồ-đề, thì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy có thật sự đem việc bố thí hồi hướng về Vô thượng Phật Bồ-đề không?" Thiện Hiện đáp: "Bồ-tát Từ Thị (tức Bồ-tát Di-lặc, vị Phật tương lai) từ lâu đã được thụ ký (được Phật báo trước sẽ thành Phật) về đại Bồ-đề, chỉ còn bị ràng buộc một đời nữa là chắc chắn thành Phật, khéo giải đáp mọi câu hỏi khó. Ngài hiện đang có mặt trong pháp hội này, nên thỉnh hỏi ngài. Đức Từ Thị, bậc Bổ xứ (vị sẽ kế ngôi thành Phật tiếp theo), nhất định sẽ trả lời." Khi ấy Xá-lợi Tử theo lời Thiện Hiện, cung kính thỉnh hỏi Bồ-tát Từ Thị.

 Lúc ấy Bồ-tát Từ Thị hỏi vặn lại Thiện Hiện: "Tôn giả nói Bồ-tát Từ Thị có thể trả lời nghĩa này. Vậy cái gì gọi là Bồ-tát Từ Thị? Là cái tên trả lời được, hay sắc (thân thể vật chất) trả lời được, hay thọ (cảm giác), tưởng (nhận biết hình ảnh, khái niệm), hành (ý chí, các hoạt động tâm), thức (tâm phân biệt) trả lời được; hay màu sắc hiển lộ trả lời được, hay hình dáng trả lời được; hay sắc là Không trả lời được, hay thọ, tưởng, hành, thức là Không trả lời được? Thật ra, cái tên Từ Thị không thể trả lời, sắc cũng không thể trả lời, thọ tưởng hành thức cũng không thể trả lời, màu sắc cũng không thể trả lời, hình dáng cũng không thể trả lời, sắc là Không cũng không thể trả lời, thọ tưởng hành thức là Không cũng không thể trả lời. Vì sao? Vì ta hoàn toàn không thấy có pháp nào có thể trả lời; pháp được hỏi để trả lời, chỗ trả lời, lúc trả lời, và cái do đó mà trả lời, ta cũng đều không thấy. Ta hoàn toàn không thấy có pháp nào có thể quyết đáp (?); pháp được quyết đáp, chỗ quyết đáp, lúc quyết đáp, và cái do đó mà quyết đáp, ta cũng đều không thấy. Vì sao? Vì bản tính của tất cả các pháp đều là Không, hoàn toàn không có gì, không hai, không khác, xét đến tận cùng cũng không thể nắm bắt được."

 Khi ấy Xá-lợi Tử hỏi Bồ-tát Từ Thị: "Pháp mà nhân giả (cách xưng hô tôn kính 'ngài') nói ra có đúng như điều ngài đã chứng ngộ không?" Bồ-tát Ma-ha-tát Từ Thị đáp: "Pháp ta nói không giống như điều ta đã chứng. Vì sao? Vì pháp ta đã chứng thì không thể nói ra được. Lại nữa, Xá-lợi Tử, ta hoàn toàn không thấy pháp đã chứng có một tự tính nào có thể nắm bắt được, theo như tâm suy nghĩ, như lời nói ra. Lại nữa, Xá-lợi Tử, tự tính của các pháp không phải thân có thể chạm tới, không phải lời có thể diễn tả, không phải ý có thể nghĩ tới. Vì sao? Xá-lợi Tử, vì tất cả các pháp đều không có tự tính."

 Khi ấy Xá-lợi Tử nghĩ thầm: "Bồ-tát Từ Thị có trí hiểu biết rất sâu, suốt thời gian lâu dài tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu xa, nên mới nói được như vậy." Lúc ấy Phật bảo Xá-lợi Tử: "Điều ông đang nghĩ, rằng Bồ-tát Từ Thị có trí hiểu biết rất sâu, suốt thời gian lâu dài tu hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu xa nên nói được như vậy — Xá-lợi Tử, đúng như ông nghĩ. Lại nữa, Xá-lợi Tử, ý ông nghĩ sao? Ông nhờ pháp ấy mà thành A-la-hán (bậc đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh), vậy ông có thấy pháp ấy là có thể nói ra được không?" Xá-lợi Tử thưa: "Bạch Thế Tôn, không." Phật bảo Xá-lợi Tử: "Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa, tính chất của pháp được chứng cũng như vậy, không thể nói ra được.

 "Lại nữa, Xá-lợi Tử, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy không khởi ý nghĩ: 'Ta nhờ pháp này mà đối với Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của Phật đã được thụ ký, nay được thụ ký, sẽ được thụ ký.' Không khởi ý nghĩ: 'Ta nhờ pháp này mà sẽ chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề.' Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành được như vậy, đó là thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành được như vậy thì không sinh nghi ngờ: 'Ta đối với Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề sẽ đạt được hay không đạt được?' mà chỉ nghĩ: 'Ta siêng năng tinh tấn thì nhất định đạt được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề', vì đã có được sức mạnh vượt trội hướng về Bồ-đề. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành được như vậy, đó là thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa.

 "Lại nữa, Xá-lợi Tử, các Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa, nghe pháp rất sâu xa không kinh hãi, không sợ sệt, không khiếp đảm, không hoảng hốt, không chìm đắm, không thoái chí. Đối với việc đạt Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề cũng không sợ hãi, vì tự biết chắc chắn rằng: 'Ta sẽ chứng được.'

 "Lại nữa, Xá-lợi Tử, các vị Bồ-tát ấy nếu ở nơi đồng hoang có thú dữ cũng không sợ hãi. Vì sao? Vì các vị Bồ-tát ấy muốn làm lợi ích cho các hữu tình (chúng sinh, những loài có tình thức), nên có thể buông bỏ tất cả những gì mình có, bên trong (thân mạng) lẫn bên ngoài (của cải). Các vị thường nghĩ: 'Nếu có quỷ dữ và thú dữ muốn ăn thân ta, ta sẽ đem thân cho chúng, khiến chúng được no đủ. Nhờ thiện căn này mà Bố thí Ba-la-mật-đa (hạnh cho đi hoàn hảo) của ta mau được tròn đầy, nhanh chóng gần đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề. Ta sẽ siêng tu chánh hạnh như vậy, để khi chứng được Vô thượng Chánh đẳng Giác, trong cõi Phật của ta không có tất cả các loài bàng sinh (súc sinh, loài vật) và ngạ quỷ (quỷ đói).'

 "Lại nữa, Xá-lợi Tử, các vị Bồ-tát ấy nếu ở nơi đồng hoang có giặc cướp hung ác cũng không sợ hãi. Vì sao? Vì các vị Bồ-tát ấy muốn làm lợi ích cho các hữu tình, nên có thể buông bỏ tất cả những gì mình có bên trong lẫn bên ngoài, ưa tu các điều thiện, đối với thân mạng và của cải không chút tiếc nuối. Các vị thường nghĩ: 'Nếu các hữu tình tranh nhau đến cướp đoạt đồ dùng của ta, ta sẽ cung kính vui vẻ đem cho; hoặc có kẻ vì thế mà hại đến thân mạng ta, ta trọn không sinh lòng giận hờn với họ, cũng không khởi lên điều ác nơi thân, lời nói và ý. Nhờ nhân duyên này mà Bố thí Ba-la-mật-đa, Tịnh giới Ba-la-mật-đa (giữ giới trong sạch hoàn hảo) và An nhẫn Ba-la-mật-đa (nhẫn nhục hoàn hảo) của ta mau được tròn đầy, nhanh chóng gần đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề. Ta sẽ siêng tu chánh hạnh như vậy, để khi chứng được Vô thượng Chánh đẳng Giác, trong cõi Phật của ta không có tất cả giặc cướp hại người. Vì cõi Phật của ta vô cùng thanh tịnh nên cũng không có những điều ác khác.'

 "Lại nữa, Xá-lợi Tử, các vị Bồ-tát ấy nếu ở nơi đồng hoang không có nước cũng không sợ hãi. Vì sao? Vì Bồ-tát vốn tự nhiên không có mọi sợ hãi. Các vị thường nghĩ: 'Ta phải cầu học pháp đoạn trừ lòng khát ái (sự thèm khát, ham muốn) của các hữu tình, không nên vì việc này mà sinh sợ hãi. Giả sử ta vì khát nước mà chết, ta quyết không bỏ rơi các hữu tình, vẫn khởi lòng đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu khổ cho chúng sinh) mà ban cho họ nước pháp vi diệu. Lạ thay, các hữu tình này phước mỏng, phải sống trong thế giới không có nước như thế này! Ta sẽ siêng tu chánh hạnh như vậy, để khi chứng được Vô thượng Chánh đẳng Giác, trong cõi Phật của ta không có tất cả những đồng hoang khô cháy, thiếu nước như vậy. Ta sẽ dùng phương tiện khuyên các hữu tình tu những nghiệp phước thù thắng, khiến bất cứ nơi nào họ ở cũng đầy đủ nước tám công đức (nước có tám đức tốt: trong, mát, ngọt, nhẹ, mềm, êm, uống không hại cổ, uống xong không đau bụng). Ta nhờ sự tinh tấn bền chắc, mạnh mẽ như vậy, dùng phương tiện giáo hóa tất cả hữu tình; nhờ nhân duyên này mà Tinh tấn Ba-la-mật-đa (sự chuyên cần hoàn hảo) của ta mau được tròn đầy, nhanh chóng gần đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề.'

 "Lại nữa, Xá-lợi Tử, các vị Bồ-tát ấy ở trong nước đang có nạn đói kém cũng không sợ hãi. Vì sao? Vì các vị Bồ-tát ấy khoác áo giáp công đức, dũng mãnh tinh tấn làm cho cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh. Các vị phát nguyện rằng: 'Khi ta chứng được Vô thượng Chánh đẳng Giác, trong cõi Phật của ta không có tất cả những nạn đói kém như thế này; các loài hữu tình đều đầy đủ an vui, cần gì thì vừa nghĩ đến liền có, như ở các cõi trời nghĩ gì đều được nấy. Ta sẽ phát khởi sự tinh tấn bền chắc mạnh mẽ, khiến các hữu tình được đầy đủ ước nguyện về pháp; mọi lúc, mọi nơi, tất cả hữu tình đối với mọi thứ vật dụng nuôi sống thân mạng đều không thiếu thốn.'

 "Lại nữa, Xá-lợi Tử, các vị Bồ-tát ấy gặp lúc dịch bệnh cũng không sợ hãi. Vì sao? Vì các vị Bồ-tát ấy thường quán xét kỹ rằng: không có pháp nào gọi là bệnh, cũng không có pháp nào có thể gọi là người bệnh; tất cả đều là Không, không nên sợ hãi. Các vị nghĩ: 'Ta sẽ siêng tu chánh hạnh như vậy, để khi chứng được Vô thượng Chánh đẳng Giác, các loài hữu tình trong cõi Phật của ta không có tất cả tai nạn bất ngờ và dịch bệnh, đều tinh tấn tu hành chánh hạnh thù thắng.'

 "Lại nữa, Xá-lợi Tử, các vị Bồ-tát ấy nếu nghĩ rằng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề phải trải qua thời gian rất lâu mới đạt được, thì không nên sợ hãi. Vì sao? Vì số kiếp (đơn vị thời gian cực kỳ dài) trong quá khứ tuy nhiều vô lượng, nhưng chỉ do sự nhớ nghĩ phân biệt trong khoảnh khắc một niệm tích tụ mà thành; số kiếp trong tương lai cũng nên biết như vậy. Cho nên Bồ-tát không nên ở trong đó khởi ý nghĩ cho là xa xôi lâu dài, rồi cho rằng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề phải trải qua thời gian dài mới chứng được mà sinh sợ hãi. Vì sao? Vì số kiếp dài ngắn của quá khứ hay tương lai đều chỉ tương ứng với tâm trong một sát-na (khoảnh khắc cực ngắn). Như vậy, Xá-lợi Tử, Bồ-tát Ma-ha-tát tuy nghe phải trải qua thời gian lâu dài mới chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, nhưng ở trong đó quán xét kỹ càng mà không sinh sợ hãi.

 "Lại nữa, Xá-lợi Tử, nếu các vị Bồ-tát đối với tất cả những điều đáng sợ khác mà mình thấy, nghe, cảm nhận, biết đều không sinh sợ hãi, thì nên biết vị ấy sẽ mau chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề mà mình mong cầu. Vì vậy, Xá-lợi Tử, Bồ-tát Ma-ha-tát muốn mau chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề mà mình mong cầu, thì nên theo giáo pháp chân thật thanh tịnh về tính Không của Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân như mà đến), khoác áo giáp công đức, siêng năng tu học, đối với tất cả các pháp không nên sợ hãi."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video