Kinh Đại Bát-nhã (kinh lớn về trí tuệ siêu việt, đưa người từ bờ mê sang bờ giác ngộ), Hội thứ năm (phần kinh ghi lại lần thuyết pháp thứ năm)
Bài tựa
Sa-môn (người xuất gia tu hành) Huyền Tắc ở chùa Tây Minh soạn
Từng nghe: bậc thầy dáng vẻ thư thái, hòa vui (như Khổng Tử lúc ở nhà nhàn rỗi), ngay khi ngồi nhàn cũng muốn truyền lời dạy bảo; người học trò bức bối muốn hiểu, ấm ức muốn nói mà chưa nói được, liền rời chỗ ngồi nghĩ đến việc xin chỉ dạy thêm. Huống chi lòng từ bi sâu xa nuôi dưỡng chúng sinh đến tận nơi xa, trí biết khắp của Phật soi tỏ mọi điều tường tận, sự cảm ứng nhiệm mầu ngầm thông suốt, cơ duyên huyền diệu của chúng sinh gõ hỏi dồn dập, thì việc thuyết giảng làm sao có thể dừng được? Sự vận hành thần diệu đến, nhiều lần hòa hợp, đại chúng tụ về như bóng theo hình (?); trên núi Linh Thứu (nơi Phật thường thuyết pháp) lại vang lên tiếng nói nhiệm mầu hiếm có.
Thật bởi con đường tâm dễ hoang rậm, mây mù tình cảm khó phủi sạch; người ta mắc kẹt vào chỗ cho hình tượng mà thức nhận biết là thật có (?), mờ tối không biết rằng sắc (vật chất, hình tướng) chính là Không (trống rỗng, không có thực thể cố định). Đâu biết rằng thể của pháp và chân như (thực tính đúng như thật) của pháp chẳng phải một, cũng chẳng phải hai; tính và tướng chỉ là vắng lặng, lời nói và suy nghĩ không tìm tới được. Đã không có một chỗ nào hiện hữu để có thể mở bày ra, lại không có chỗ nào không hiện hữu để có thể cuộn thu lại. Quả thật không phải dấu hiệu manh nha nào dẫn tới được, cũng không phải dấu chân trần tục nào theo được. Như thế là hành mà không hành, trụ mà không trụ vậy. Quán xét cái tính không hai, thì dù ở với hai vẫn chẳng phải hai; còn danh xưng "không phải một" thì ở trong một vẫn luôn là một (?). Cho nên làm cho nó rối ren thì muôn sai lệch, làm cho nó lắng trong thì là một như.
Cái "một như" vốn chưa từng có giới hạn mà nghĩa lý lại chia ra từng khu; một nghĩa chưa hề đổi mà tên gọi đã khác; một tên chưa hề đổi mà ý tưởng đã thay; một ý tưởng chưa chia nhánh mà sự chấp lấy đã rối loạn. Từ đó trở đi thì không còn bờ bến nữa. Cho nên chánh thừa (cỗ xe chân chính đưa đến giác ngộ, tức Đại thừa) với tâm lớn (tâm cầu giác ngộ để cứu độ tất cả), hồi hướng (đem công đức mình làm được hướng về giác ngộ và chia cho chúng sinh) với tùy hỷ (vui theo điều lành của người khác) — nếu quên đi, không chấp vào, thì thành khối giới, định, tuệ (giữ giới, thiền định, trí tuệ); nếu giữ lấy mà chấp vào, thì thành điên đảo nơi tưởng, nơi tâm, nơi kiến (nhận thức sai lệch trong ý tưởng, trong tâm và trong quan điểm).
Thấy có sinh tử thật thì là người ở trong tam hữu (ba cõi tồn tại của chúng sinh: cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc); chấp vào Niết-bàn (trạng thái dứt sạch phiền não, ra khỏi sinh tử) thì là hàng nhị thừa (hai bậc tu chỉ cầu giải thoát cho riêng mình: Thanh văn và Duyên giác). Vì thế, biết sinh tử là Không thì ra khỏi ba cõi; biết Niết-bàn là Không thì vượt qua hai địa (địa vị của hai bậc Thanh văn và Duyên giác). Giải thích việc thọ ký (Phật báo trước người tu sẽ thành Phật) nhân dâng năm đóa hoa (tích tiền thân Phật Thích-ca dâng năm đóa sen lên Phật Nhiên Đăng mà được thọ ký) thì mới chứng được Bồ-đề (giác ngộ); trình bày (?) việc so sánh với sự bố thí bảy thứ báu thì mới thấy phước đức sâu dày. Chư thiên cúng dường, chư thiên hộ trì, dù đội lên đầu ngợi khen ân cần cũng chưa nói hết được; thần chú, ngọc thần, kể về sự linh nghiệm điềm lành cũng không cùng tận.
Xét rằng (?) hội kinh này chưa từng được truyền đến đất này; gồm cả thảy hai mươi bốn phẩm, nay dịch thành đủ mười quyển. Những ai say mê không mỏi, thông hiểu âm vận, ngày càng khát khao vâng theo, hẳn không nên coi nó nhẹ như lông chim mà xem thường kho báu tích chứa này (?).
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa (trí tuệ siêu việt đưa sang bờ giác ngộ), quyển thứ năm trăm năm mươi sáu.
Tam tạng Pháp sư (vị pháp sư thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) Huyền Trang vâng chiếu chỉ của vua dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video