Phần thứ năm, phẩm Địa Ngục, thứ tám.
Khi ấy Xá-lợi Tử (tức tôn giả Xá-lợi-phất, đại đệ tử của Phật, bậc trí tuệ bậc nhất) liền bạch Phật: Sự tùy hỷ (vui mừng theo việc lành của người khác), hồi hướng (đem công đức hướng về giác ngộ và chia sẻ cho chúng sinh) không điên đảo như vậy đều nhờ uy lực của Bát-nhã ba-la-mật-đa (trí tuệ siêu việt đưa người sang bờ giải thoát) mà thành tựu.
Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi Tử: Đúng vậy, đúng vậy.
Xá-lợi Tử lại bạch Phật: Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy có thể soi sáng, đều đáng được kính lễ. Các pháp thế gian không thể làm nhơ nhiễm. Có thể trừ màn tối che mắt, có thể phát ra ánh sáng, có thể ban lợi ích an vui, có thể làm người dẫn đầu. Đối với người mù thì làm đôi mắt sáng trong; đối với người đi trong đêm tối thì làm ngọn đuốc, ngọn đèn sáng; dẫn người lạc đường trở vào đường chánh; hiển bày tánh của các pháp, tức là tát-bà-nhã (trí tuệ biết tất cả, tức trí tuệ của Phật); chỉ rõ tất cả các pháp không diệt không sinh. Đó là mẹ của các Bồ-tát ma-ha-tát (bậc đại Bồ-tát, người có tâm lớn tu hành để thành Phật và cứu độ chúng sinh); có thể giúp chư Phật chuyển trọn vẹn bánh xe pháp vô thượng ba lần chuyển, mười hai hành tướng (bài giảng về bốn sự thật: khổ, nguyên nhân của khổ, sự diệt khổ, con đường diệt khổ; mỗi sự thật được giảng ba lần: chỉ rõ, khuyên tu, xác chứng, thành mười hai). Đối với kẻ không nơi nương tựa, không người che chở thì làm chỗ nương tựa, che chở; có thể trừ tất cả khổ não sinh tử; khai mở chỉ bày rằng các pháp lấy "không có tự tánh" làm tánh. Bạch Thế Tôn, các Bồ-tát ma-ha-tát nên an trụ thế nào đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu?
Phật bảo Xá-lợi Tử: Các Bồ-tát ma-ha-tát đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu nên an trụ như đối với Phật; kính thờ Bát-nhã ba-la-mật-đa nên như kính thờ chư Phật Thế Tôn.
Khi ấy Thiên Đế Thích (vua cõi trời Ba Mươi Ba) nghĩ rằng: "Nay Xá-lợi Tử vì nhân gì, duyên gì mà hỏi Phật việc này?" Nghĩ rồi liền hỏi Xá-lợi Tử: Vì nhân duyên gì mà ngài hỏi như vậy?
Xá-lợi Tử đáp Thiên Đế Thích: Vừa rồi Phật Thế Tôn nói rằng những việc làm phước đi kèm với tùy hỷ, hồi hướng do các Bồ-tát khởi lên, nhờ được Bát-nhã ba-la-mật-đa rất thâm sâu nâng đỡ, nên có thể mau chứng được nhất thiết trí trí (trí tuệ biết tất cả mọi pháp trọn vẹn, tức trí tuệ của Phật), hơn những căn lành tương ứng với bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã mà Bồ-tát có tâm chấp có chỗ đắc (chấp rằng thật có cái để nắm lấy, để đạt được) tu tập. Vì thế nay tôi hỏi như vậy. Kiều Thi Ca (tên khác của Thiên Đế Thích)! Như một đoàn người mù bẩm sinh, hoặc trăm hoặc nghìn người, nếu không có người mắt sáng dùng phương tiện dẫn dắt, thì gần còn không thể đi vào đường chánh, huống chi có thể đến được thành lớn giàu có an vui ở xa. Cũng vậy, năm pháp ba-la-mật-đa trước (bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định) như đoàn người mù bẩm sinh, nếu không có người mắt sáng là Bát-nhã ba-la-mật-đa dẫn đường, thì còn không thể đi vào đường chánh của Bồ-tát, huống chi có thể chứng vào thành nhất thiết trí. Kiều Thi Ca! Năm pháp ba-la-mật-đa như bố thí… phải nhờ Bát-nhã ba-la-mật-đa mới gọi là có mắt; lại nhờ được Bát-nhã ba-la-mật-đa nâng đỡ mới gọi là đến bờ bên kia.
Xá-lợi Tử lại bạch Phật: Bồ-tát làm sao dẫn khởi Bát-nhã ba-la-mật-đa?
Phật bảo Xá-lợi Tử: Nếu các Bồ-tát không dẫn khởi sắc (phần vật chất, hình thể), thọ (cảm nhận), tưởng (nhận biết, hình dung), hành (các hoạt động tạo tác của tâm), thức (sự phân biệt, nhận thức), cũng không thấy sắc, thọ, tưởng, hành, thức, thì đó gọi là dẫn khởi Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Xá-lợi Tử lại bạch Phật: Nếu các Bồ-tát dẫn khởi Bát-nhã ba-la-mật-đa thì để thành tựu pháp gì?
Phật bảo Xá-lợi Tử: Nếu các Bồ-tát dẫn khởi Bát-nhã ba-la-mật-đa thì đối với tất cả các pháp hoàn toàn không thành tựu gì cả. Vì không thành tựu gì nên được gọi là Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Khi ấy Thiên Đế Thích liền bạch Phật: Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy há chẳng thể thành tựu nhất thiết trí trí sao?
Phật dạy: Kiều Thi Ca! Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy cũng không thể thành tựu nhất thiết trí trí. Vì sao vậy? Kiều Thi Ca! Vì theo cách chấp có chỗ đắc, chấp có danh xưng và ý tưởng, chấp có tạo dựng, thì không thể thành tựu.
Thiên Đế Thích lại bạch Phật: Nếu vậy, sao lại nói Bát-nhã ba-la-mật-đa thành tựu nhất thiết trí trí?
Phật dạy: Kiều Thi Ca! Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy, đối với nhất thiết trí trí được dẫn khởi, vì không thành tựu gì nên mới nói là thành tựu.
Thiên Đế Thích liền bạch Phật: Thật kỳ lạ, bạch Thế Tôn! Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không phải vì làm sinh, làm diệt tất cả các pháp, không phải vì làm thành, làm hoại tất cả các pháp mà xuất hiện ở thế gian, vậy mà vẫn làm những việc lợi ích cho thế gian.
Bấy giờ Thiện Hiện (tức tôn giả Tu-bồ-đề, đại đệ tử của Phật) liền bạch Phật: Nếu các Bồ-tát khởi lên ý tưởng như vậy, thì liền rời xa Bát-nhã ba-la-mật-đa rất thâm sâu.
Phật bảo Thiện Hiện: Đúng vậy, đúng vậy. Lại có nhân duyên khiến rời xa Bát-nhã ba-la-mật-đa, đó là sinh ý tưởng rằng: "Bát-nhã ba-la-mật-đa rất thâm sâu là trống rỗng, không có gì", thì liền rời xa Bát-nhã ba-la-mật-đa rất thâm sâu. Vì sao vậy? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát chẳng phải không, chẳng phải có, không có gì để phân biệt.
Cụ thọ (cách xưng hô tôn kính đối với vị tỳ-kheo trưởng lão) Thiện Hiện lại bạch Phật: Phật nói Bát-nhã ba-la-mật-đa để hiển bày pháp gì?
Phật bảo Thiện Hiện: Ta nói Bát-nhã ba-la-mật-đa không phải để hiển bày sắc, cũng không phải để hiển bày thọ, tưởng, hành, thức; không phải để hiển bày quả Dự lưu (quả chứng đầu tiên của hàng Thanh văn, mới vào dòng thánh), cũng không phải để hiển bày quả Nhất lai (chỉ còn trở lại cõi người một lần), quả Bất hoàn (không còn trở lại cõi Dục), quả A-la-hán (dứt sạch phiền não, không còn tái sinh) và Độc giác bồ-đề (sự giác ngộ của bậc tự ngộ khi đời không có Phật).
Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật: Bát-nhã ba-la-mật-đa rất thâm sâu chính là ba-la-mật-đa rộng lớn.
Phật bảo Thiện Hiện: Vì sao ông nói Bát-nhã ba-la-mật-đa rất thâm sâu chính là ba-la-mật-đa rộng lớn?
Thiện Hiện đáp: Bát-nhã ba-la-mật-đa rất thâm sâu đối với sắc không làm cho lớn, không làm cho nhỏ, không làm cho tụ lại, không làm cho tan ra; đối với thọ, tưởng, hành, thức cũng không làm cho lớn, không làm cho nhỏ, không làm cho tụ lại, không làm cho tan ra; đối với Phật thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật, như biết rõ điều hợp lý và không hợp lý, biết rõ nghiệp báo ba đời…) không làm cho mạnh, không làm cho yếu; đối với nhất thiết trí không làm cho rộng, không làm cho hẹp. Nếu các Bồ-tát khởi lên những ý tưởng như vậy thì không phải là thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa. Vì sao vậy? Vì những ý tưởng như vậy không phải là đẳng lưu quả (quả cùng dòng, quả tương tự với nhân sinh ra nó) của Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu. Nếu đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa rất thâm sâu mà khởi ý tưởng: "Ta sẽ độ thoát bấy nhiêu hữu tình vào cõi vô dư y bát niết-bàn (niết-bàn trọn vẹn, không còn sót lại thân năm uẩn làm chỗ nương)", thì đó gọi là rất chấp có chỗ đắc; mà tâm chấp có chỗ đắc thì không thể làm nên việc gì. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn! Vì hữu tình không sinh, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không sinh. Vì hữu tình không có tự tánh, vì xa lìa, vì không thể nghĩ bàn, vì không diệt hoại, vì không có cảm biết, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có tự tánh, nói rộng ra cho đến cũng không có cảm biết. Bạch Thế Tôn! Vì sức của hữu tình là do tích tập, nên biết sức của Như Lai cũng do tích tập (?).
Khi ấy Xá-lợi Tử liền bạch Phật: Nếu các Bồ-tát đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu có thể sinh lòng tin hiểu, không nghi không ngờ, cũng không mê lầm, thì các Bồ-tát ấy từ nơi nào mất đi mà sinh đến đây? Đã tích lũy hạnh tu bao lâu mà có thể theo đó giác ngộ thấu suốt nghĩa lý thâm sâu?
Phật dạy: Xá-lợi Tử! Các Bồ-tát ấy từ trong pháp hội của chư Phật mà mình phụng sự ở các cõi phương khác mất đi, sinh đến đây. Xá-lợi Tử! Các Bồ-tát ấy đã nhiều lần gần gũi chư Phật Thế Tôn, đã từng hỏi về nghĩa lý thâm sâu ở đây; đã trải qua vô lượng vô số đại kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài), tu tập trăm nghìn hạnh khó làm, khổ hạnh; nương sức đại nguyện mà sinh về cõi này. Đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu, hoặc thấy hoặc nghe liền sinh vui mừng lớn, bèn nghĩ rằng: "Nay ta được thấy Phật, được nghe lời Phật nói". Do nhân duyên ấy mà cung kính tin nhận.
Bấy giờ Thiện Hiện liền bạch Phật: Bát-nhã ba-la-mật-đa rất thâm sâu có thể thấy, nghe được chăng?
Phật dạy: Không thể.
Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật: Nếu các Bồ-tát có thể siêng năng tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu, thì các Bồ-tát ấy đã tích lũy hạnh tu bao lâu?
Phật dạy: Thiện Hiện! Việc này cần phân biệt. Có những Bồ-tát từ lúc mới phát tâm đã gặp được bạn lành chân chính dùng phương tiện nâng đỡ, liền có thể tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa rất thâm sâu, đối với pháp môn sâu xa có thể sinh lòng tin hiểu. Có những Bồ-tát tuy đã từng gặp nhiều trăm nghìn vị Phật, ở chỗ chư Phật siêng tu phạm hạnh (đời sống trong sạch của người tu), nhưng vì lấy tâm chấp có chỗ đắc làm phương tiện, nên đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu không thể tu học; nghe nói Bát-nhã ba-la-mật-đa không sinh lòng tin hiểu, liền bỏ đi. Thiện Hiện nên biết, các Bồ-tát ấy ở chỗ chư Phật quá khứ nghe nói Bát-nhã ba-la-mật-đa, không có lòng tin kính, rời bỏ đại chúng mà đi; nay nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa, không có lòng tin kính, lại bỏ đi. Họ đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa, cả thân lẫn tâm đều không hòa hợp. Vì không hòa hợp nên tạo tác và làm tăng trưởng nghiệp chiêu cảm trí tuệ xấu ác. Do nghiệp ấy, nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu thì phỉ báng, chán ghét, ruồng bỏ.
Thiện Hiện nên biết, nếu các Bồ-tát phỉ báng, chán ghét, ruồng bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa rất thâm sâu, nên biết là phỉ báng, chán ghét, ruồng bỏ nhất thiết trí trí. Nếu phỉ báng, chán ghét, ruồng bỏ nhất thiết trí trí, tức là phỉ báng, chán ghét, ruồng bỏ chư Phật ba đời. Do nhân duyên ấy mà tạo tác và làm tăng trưởng tội hại chánh pháp. Do tội ấy mà trải qua thời gian dài chịu các khổ nặng nề. Nghĩa là vì tội họ tạo ra cực nặng, nên nhiều trăm nghìn năm rơi vào đại địa ngục, ở cõi này và cõi phương khác qua lại xoay vần, chịu các khổ nặng nề không được giải thoát. Khi kiếp hoại bởi lửa, nước, gió (ba tai họa lớn hủy hoại thế giới vào cuối một chu kỳ) nổi lên ở cõi này thì bị dời sang đại địa ngục ở phương khác; khi kiếp hoại bởi lửa, nước, gió nổi lên ở phương khác thì bị dời về đại địa ngục ở cõi này. Cứ luân hồi như vậy trải qua vô số kiếp, chịu những khổ cực kỳ khó chịu đựng của đại địa ngục. Khi sức nghiệp của tội hại pháp ấy giảm bớt chút ít, thì ra khỏi địa ngục, rơi vào đường bàng sinh (loài súc sinh), như trước xoay vần ở cõi này và phương khác, luân hồi nhiều kiếp, chịu các khổ dữ dội. Khi sức nghiệp của tội hại pháp ấy mỏng dần, thì thoát khỏi đường bàng sinh, rơi vào đường quỷ (loài ngạ quỷ, quỷ đói), ở cõi này và phương khác luân hồi xoay vần, chịu các khổ nặng nề trải qua vô lượng kiếp. Khi sức còn lại của nghiệp hại pháp ấy sắp hết, thì thoát khỏi đường ngạ quỷ, sinh vào loài người, chịu đủ các khổ ở nhân gian như nghèo khó, hèn hạ, ngu đần, bệnh tật, xấu xí… Còn không được nghe đến tên Phật, Pháp, Tăng, huống chi có thể siêng năng tu các nghiệp lành. Vì các ác nghiệp hại chánh pháp nên phải chịu trọn vẹn những quả khổ như vậy.
Khi ấy Xá-lợi Tử liền bạch Phật: Nghiệp hại chánh pháp và năm tội vô gián (năm tội cực nặng: giết cha, giết mẹ, giết A-la-hán, làm thân Phật chảy máu, phá sự hòa hợp của Tăng; phạm phải sẽ đọa địa ngục Vô Gián chịu khổ không ngừng), hai ác hạnh này có giống nhau chăng?
Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi Tử: Chớ cho rằng nghiệp này giống năm tội vô gián. Vì sao vậy? Vì nghiệp năm tội vô gián tuy chiêu cảm khổ nặng, nhưng không thể so với việc phỉ báng chánh pháp. Nghĩa là người ấy nghe giảng Bát-nhã ba-la-mật-đa rất thâm sâu mà phỉ báng, chống đối, nói rằng: "Bát-nhã ba-la-mật-đa này không phải lời Phật thật, không nên tu học; chẳng phải Pháp, chẳng phải Luật, chẳng phải lời dạy của Đại Sư (tức Phật)". Do nhân duyên ấy, tội của họ cực nặng, không thể đem so với nghiệp năm tội vô gián.
Xá-lợi Tử! Kẻ hại pháp này tự mình phỉ báng chánh pháp, cũng dạy người khác phỉ báng; tự hủy hoại thân mình, cũng khiến người khác hủy hoại; tự uống thuốc độc, cũng khiến người khác uống; tự đánh mất quả vui được sinh lên cõi trời và được giải thoát, cũng khiến người khác đánh mất; tự đem thân mình làm mồi đầy đủ cho lửa địa ngục, cũng khiến người khác làm mồi; tự chìm trong biển khổ, cũng khiến người khác chìm đắm; tự mình không tin hiểu Bát-nhã ba-la-mật-đa rất thâm sâu, cũng dạy người khác không tin hiểu, mê lầm, điên đảo.
Xá-lợi Tử! Đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa, Ta còn không muốn để kẻ hại chánh pháp nghe đến tên gọi, huống chi giảng cho họ. Xá-lợi Tử! Đối với kẻ hại chánh pháp, Ta còn không cho những thiện nam tử… theo Bồ-tát thừa ngước mắt nhìn đến, huống chi ở chung. Xá-lợi Tử! Kẻ hại chánh pháp, Ta còn không cho mặc áo ca-sa (áo của người xuất gia), huống chi nhận sự cúng dường. Vì sao vậy? Xá-lợi Tử! Kẻ hại chánh pháp thuộc loại tối tăm, như phân hôi thối rữa, như con ốc nhơ nhớp, như người bệnh hủi, thật đáng ghê tởm. Những ai tin dùng lời của kẻ hại pháp cũng chịu khổ lớn như đã nói trên.
Xá-lợi Tử lại bạch Phật: Vì sao không nói về thân hình mà kẻ hại chánh pháp sẽ phải mang trong đường ác ở đời sau?
Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi Tử: Thôi, không cần nói về thân hình trong đường ác ấy. E rằng kẻ hại pháp nghe rồi kinh hoàng, tâm bỗng sầu lo như trúng tên độc, thân dần khô héo như mạ non bị cắt. Họ nghe điều ấy có thể sẽ nôn ra máu nóng mà mất mạng, hoặc chịu khổ gần như chết. Vì thế Ta không nói về thân hình trong đường ác ấy.
Xá-lợi Tử lại thỉnh lần nữa: Kính mong Phật nói ra để làm lời răn sáng tỏ cho người đời sau.
Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi Tử: Trước đây Ta đã nói kẻ ấy chịu khổ nhiều kiếp, đủ để làm lời răn sáng tỏ lớn cho người đời sau. Những thiện nam tử cùng chí hướng ở đời vị lai, nghe Ta nói trước về quả báo hại chánh pháp, thà bỏ thân mạng chứ quyết không phỉ báng pháp, vì nghĩ: "Đừng để ta ở đời sau phải chịu khổ lâu dài".
Bấy giờ Thiện Hiện liền bạch Phật: Những thiện nam tử… thông minh nên khéo giữ gìn nghiệp thân, khẩu, ý. Kẻ ấy há chẳng phải do ác nghiệp nơi lời nói mà phải chịu khổ lâu dài trong đường ác và cõi người sao?
Phật dạy: Thiện Hiện! Đúng vậy, đúng vậy. Trong chánh pháp và Tì-nại-da (giới luật) của Ta, sẽ có những người xuất gia ngu si; họ tuy gọi Ta là Đại Sư của họ, nhưng lại phỉ báng, chống đối Bát-nhã ba-la-mật-đa rất thâm sâu mà Ta đã nói. Thiện Hiện nên biết, nếu ai phỉ báng Bát-nhã rất thâm sâu tức là phỉ báng vô thượng bồ-đề (sự giác ngộ cao tột của Phật). Nếu ai phỉ báng vô thượng bồ-đề tức là phỉ báng chư Phật ba đời. Nếu ai phỉ báng chư Phật ba đời tức là phỉ báng nhất thiết trí trí. Nếu ai phỉ báng nhất thiết trí trí thì phỉ báng Pháp (giáo pháp của Phật). Nếu phỉ báng Pháp thì phỉ báng Tăng (đoàn thể người xuất gia tu theo Phật). Nếu phỉ báng Tăng thì tạo vô lượng tội nghiệp. Nếu tạo vô lượng tội nghiệp thì chuốc lấy vô biên quả báo khổ.
Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật: Những kẻ ngu si ấy vì bao nhiêu nhân duyên mà phỉ báng, chống đối Bát-nhã rất thâm sâu?
Phật bảo Thiện Hiện: Do hai nhân duyên: một là bị tà ma xúi giục, mê hoặc; hai là đối với pháp sâu xa không thể tin hiểu. Lại nữa, Thiện Hiện! Do bốn nhân duyên mà phỉ báng, chống đối Bát-nhã rất thâm sâu: một là bị bạn xấu dụ dỗ lừa gạt; hai là không thể siêng tu pháp lành; ba là ôm lòng xấu, thích tìm lỗi người khác; bốn là ganh ghét, tự khen mình chê người. Vì có đủ các nhân duyên như vậy, nên những kẻ ngu si ấy phỉ báng, chống đối Bát-nhã ba-la-mật-đa rất thâm sâu, gây ra vô biên ác nghiệp cực nặng.
Bấy giờ Thiện Hiện lại bạch Phật: Những kẻ ngu si ấy không siêng năng tinh tấn, nên đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa rất thâm sâu do Phật nói thật khó tin hiểu.
Phật bảo Thiện Hiện: Đúng vậy, đúng vậy.
Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật: Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy, vì sao rất thâm sâu, cực khó tin hiểu?
Phật bảo Thiện Hiện: Sắc chẳng phải bị trói buộc, chẳng phải được giải thoát. Vì sao vậy? Vì sắc lấy "không có tự tánh" làm tự tánh. Thọ, tưởng, hành, thức chẳng phải bị trói buộc, chẳng phải được giải thoát. Vì sao vậy? Vì thọ, tưởng, hành, thức đều lấy "không có tự tánh" làm tự tánh. Lại nữa, Thiện Hiện! Sắc ở thời trước, thời sau, thời giữa (quá khứ, vị lai, hiện tại) chẳng phải bị trói buộc, chẳng phải được giải thoát. Vì sao vậy? Vì sắc ở thời trước, thời sau, thời giữa đều lấy "không có tự tánh" làm tự tánh. Thọ, tưởng, hành, thức ở thời trước, thời sau, thời giữa chẳng phải bị trói buộc, chẳng phải được giải thoát. Vì sao vậy? Vì thọ, tưởng, hành, thức ở thời trước, thời sau, thời giữa đều lấy "không có tự tánh" làm tự tánh.
Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật: Bát-nhã ba-la-mật-đa rất thâm sâu, nếu không siêng năng tinh tấn thì rất khó tin hiểu.
Phật dạy: Thiện Hiện! Đúng vậy, đúng vậy. Vì sao vậy? Vì sắc thanh tịnh tức là quả (quả vị tu chứng) thanh tịnh; vì sắc thanh tịnh nên quả cũng thanh tịnh. Thọ, tưởng, hành, thức thanh tịnh tức là quả thanh tịnh; vì thọ, tưởng, hành, thức thanh tịnh nên quả cũng thanh tịnh. Lại nữa, Thiện Hiện! Sắc thanh tịnh tức là nhất thiết trí thanh tịnh; vì nhất thiết trí thanh tịnh nên sắc cũng thanh tịnh. Sự thanh tịnh của sắc và sự thanh tịnh của nhất thiết trí, từ xưa đến nay không hai, không khác, không đứt đoạn, không hư hoại. Thọ, tưởng, hành, thức thanh tịnh tức là nhất thiết trí thanh tịnh; vì nhất thiết trí thanh tịnh nên thọ, tưởng, hành, thức cũng thanh tịnh. Sự thanh tịnh của thọ, tưởng, hành, thức và sự thanh tịnh của nhất thiết trí, từ xưa đến nay không hai, không khác, không đứt đoạn, không hư hoại.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video